Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành nghị quyết 09 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới.
Nghị quyết tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách đồng bộ, đột phá, vượt trội, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để, tạo điều kiện thúc đẩy đô thị đặc biệt TPHCM trở thành biểu tượng phát triển năng động của Việt Nam.
TPHCM cũng được định hướng là đầu tàu dẫn dắt tăng trưởng, cực đổi mới sáng tạo và hội nhập quan trọng của cả nước.
Mục tiêu được Bộ Chính trị đặt ra là đến năm 2030, TPHCM là đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo, trung tâm kinh tế… và có vị trí nổi trội ở khu vực Đông Nam Á.
Đến 2045, theo Bộ Chính trị, TPHCM trở thành đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo; trung tâm kinh tế, văn hoá, xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của châu Á, là điểm đến hấp dẫn toàn cầu.
Hướng đến 100 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, năm 2075, TPHCM sẽ là đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, phát triển toàn diện, ngang tầm các đô thị phát triển trên thế giới.
Đề ra chỉ tiêu cụ thể, Bộ Chính trị nêu rõ giai đoạn 2026-2030, tăng trưởng GRDP của TPHCM tối thiểu 10%/năm. Đến năm 2030, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 14.000 USD.
Cùng với đó, kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP. TPHCM đến 2030 cũng cần hoàn thành khoảng 200km đường sắt đô thị và cơ bản giải quyết tình trạng úng ngập, ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông và không ma tuý.
Giai đoạn 2031-2035, Thành phố cần đạt tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm. Đến năm 2035, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 25.000 USD. Kinh tế số chiếm khoảng 60% GRDP.
Đến giai đoạn 2036-2045, tăng trưởng GRDP của TPHCM đạt tối thiểu 10%/năm. Đến năm 2045, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 75.000 USD. Thời điểm này, Thành phố cần hoàn thành kết nối hệ thống đường sắt đô thị và đạt mức phát thải ròng bằng “0”.
Bộ Chính trị cũng nêu rõ mục tiêu trong giai đoạn 2046-2075, TPHCM đạt tăng trưởng GRDP tối thiểu 6%/năm. Đến năm 2075, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 100.000 USD.
Để hiện thực hóa các chỉ tiêu trên, Bộ Chính trị định hướng Thành phố xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.
Trong đó, TPHCM sẽ hình thành các trung tâm tài chính, logistics tầm khu vực và quốc tế, trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực với các ngành dịch vụ cao cấp, hiện đại.
Giải pháp xây dựng thể chế đột phá, vượt trội phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới cũng được Bộ Chính trị đưa ra, với định hướng xây dựng và ban hành Luật Đô thị đặc biệt nhằm tạo thể chế đặc biệt vượt trội, khung pháp lý đồng bộ, phù hợp, trở thành “đột phá của đột phá”, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho TPHCM khai thác tối đa hiệu quả tiềm năng, thế mạnh, huy động mọi nguồn lực tăng tốc, phát triển nhanh và bền vững.
Trong đó, Bộ Chính trị nhấn mạnh việc phân cấp, phân quyền triệt để cho HĐND, Chủ tịch UBND Thành phố trong các lĩnh vực (trừ nội dung về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và tôn giáo); đồng thời tăng cường thẩm quyền, trách nhiệm người đứng đầu các cấp gắn liền với cơ chế kiểm soát quyền lực.
TPHCM cũng được ưu tiên lựa chọn áp dụng các quy định pháp luật thuận lợi hơn đối với các lĩnh vực theo đặc thù của địa phương.
Bên cạnh đó, Bộ Chính trị định hướng quy hoạch phát triển TPHCM với tầm nhìn dài hạn, ổn định, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trong đó, TPHCM được định hướng quy hoạch, phát triển một số đô thị mới là vệ tinh của vùng đô thị trung tâm theo hướng hiện đại, thông minh, môi trường sinh thái tốt, số hóa tối đa, hạ tầng đồng bộ, hình thành đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt để mở rộng không gian phát triển, trở thành các đô thị kiểu mẫu về chất lượng sống hàng đầu Việt Nam và khu vực.
Ngày 28/5, anh Bùi Đình Vương (trú tại thôn 13, xã Xuân Du, tỉnh Thanh Hóa) cho biết hàng tấn cá rô phi xuất khẩu nuôi tại hồ Đồng Lầy, thôn 5, xã Hợp Tiến (Thanh Hóa) bất ngờ chết hàng loạt.
Theo anh Vương, đầu năm nay anh nhận thầu khu vực hồ Đồng Lầy và đầu tư hơn 1,8 tỷ đồng để nuôi cá rô phi xuất khẩu. Chỉ còn khoảng một tháng nữa sẽ đến kỳ thu hoạch, cá bất ngờ chết trắng hồ.
“Chỉ trong buổi sáng 28/5 đã có khoảng 4 tấn cá chết, nổi đầy mặt hồ. Dự kiến số lượng cá còn tiếp tục chết nên tôi phải thuê người vớt đem đi chôn, thiệt hại ban đầu hơn 120 triệu đồng”, anh Vương nói.
Cũng theo chủ hồ cá, vài tuần trước anh đã mang mẫu nước đi xét nghiệm và kết quả cho thấy các chỉ số đều bình thường. Anh nghi ngờ có thể do nguồn nước hồ bị nhiễm chất độc.
"Cách đây vài tuần, tại xã Cán Khê cũ, nay là xã Xuân Du cũng từng xảy ra hiện tượng cá chết. Khu vực hồ nuôi của gia đình tôi cách khe nước ở xã Xuân Du chỉ 2km, có thể nguồn nước bị ô nhiễm, ngấm vào mạch ngầm dẫn đến cá chết. Hiện tôi rất hoang mang, chỉ mong sao cơ quan chức năng sớm vào cuộc làm rõ", anh Vương nói.
Hiện anh Vương đã trình báo vụ việc tới chính quyền địa phương và cơ quan công an để vào cuộc xác minh nguyên nhân.
Trao đổi với phóng viên báo Dân trí, lãnh đạo xã Hợp Tiến cho biết đã nắm được vụ việc, đồng thời cử cán bộ xuống hiện trường tổ chức lấy mẫu nước, phối hợp cùng cơ quan công an làm rõ nguyên nhân.
Trước đó, như Dân trí đã đưa tin, người dân các thôn 7, 8, 10 xã Xuân Du hoang mang trước hiện tượng cá tự nhiên chết hàng loạt tại dòng khe chảy ra cầu Cán Khê 1 (xã Xuân Du).
Sau khi tiếp nhận thông tin, chính quyền xã Xuân Du đã phối hợp với Công an xã và lực lượng chuyên môn tổ chức kiểm tra hiện trường. Từ thông tin người dân cung cấp, cơ quan chức năng đã làm việc với ông Lê Viết Đồn (trú tại thôn 8, xã Xuân Du).
Theo biên bản kiểm tra ban đầu, ngày 7/5, ông Lê Viết Đồn mang một thùng phi nhựa từng dùng chứa xăng nhưng để lâu ngày bị bẩn ra khu vực trước nhà thau rửa. Phần nước thải từ việc rửa thùng phi của ông Đồn chảy thẳng xuống cống trước nhà.
Tổ công tác của UBND xã Xuân Du và Công an xã đã niêm phong thùng phi nhựa và lấy mẫu nước xét nghiệm, đến nay chưa có kết quả.
Tại tọa đàm giới thiệu kết quả nghiên cứu "Đánh giá nhanh thực trạng cung ứng dịch vụ công trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp" ngày 12/5, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Viện Nghiên cứu Phát triển Mekong (MDRI) đã công bố báo cáo thực hiện trên gần 5.000 người dân toàn quốc, với hỗ trợ kỹ thuật của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP).
Theo báo cáo, phần lớn người dân đánh giá tích cực việc tinh gọn bộ máy và xóa bỏ tầng nấc hành chính trung gian. Trong các thay đổi được khảo sát, phương án không tổ chức cấp huyện nhận nhiều đánh giá tích cực liên quan khả năng tiếp cận dịch vụ công và liên hệ chính quyền.
Tuy vậy, nghiên cứu cũng ghi nhận nhiều trải nghiệm chưa thuận lợi trong giai đoạn chuyển tiếp, đặc biệt ở cấp xã, nơi đang tiếp nhận thêm khối lượng công việc lớn hơn trước.
Phát biểu tại tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cho rằng chất lượng dịch vụ công không chỉ nằm ở việc "đúng quy trình". "Một hệ thống tốt không phải là không bao giờ có vướng mắc mà là phát hiện sớm các vướng mắc, phản ứng nhanh, sửa sai kịp thời và không để người dân phải gánh chi phí vì sự thiếu đồng bộ", ông nói.
Khảo sát cho thấy trải nghiệm làm thủ tục hành chính tại cấp xã nhìn chung ở mức khá tích cực, với điểm hài lòng trung bình 4,1 trên thang 5; khoảng 94% người dân cho biết nhận kết quả đúng hẹn và hơn 91% đánh giá cán bộ "thạo việc".
Tuy nhiên, cơ chế một cửa vẫn chưa thực sự thông suốt ở một số lĩnh vực, đặc biệt là đất đai. Khoảng 26,27% người làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho biết vẫn phải đi qua nhiều cửa hoặc gặp nhiều người mới hoàn thành thủ tục; chỉ 71,1% nhận kết quả đúng hẹn và 12% phải sử dụng "cò" hoặc trung gian hỗ trợ, cao hơn 10 điểm phần trăm so với thủ tục hành chính khác.
Bên cạnh áp lực hồ sơ tăng lên, cấp xã còn đối mặt thách thức lớn về chuyển đổi số. Từ 1/7/2025, Cổng Dịch vụ công quốc gia trở thành đầu mối duy nhất cung cấp dịch vụ công trực tuyến thay cho các cổng cấp tỉnh. Tuy nhiên, khảo sát cho thấy chỉ 21,8% người dân từng sử dụng cổng này sau thời điểm chuyển đổi. Khoảng 27% gặp khó khăn trong quá trình sử dụng và gần 34% lo ngại về bảo mật dữ liệu cá nhân.
Khoảng cách số giữa các nhóm dân cư cũng hiện rõ. Tỷ lệ sử dụng Cổng Dịch vụ công quốc gia ở nhóm thu nhập cao nhất đạt 41,18%, trong khi nhóm thu nhập thấp nhất chỉ 6,88%. Ở nhóm 18-34 tuổi, tỷ lệ sử dụng là 40,86%, cao gần 4 lần nhóm trên 60 tuổi.
Nghiên cứu tại Hưng Yên cho thấy nhiều cán bộ cấp xã phải trực tiếp hướng dẫn người dân đăng nhập VNeID, kê khai hồ sơ hoặc thực hiện thủ tục trực tuyến do nhiều người lớn tuổi, lao động phổ thông chưa quen thao tác số. Một số nơi còn xảy ra tình trạng hệ thống chậm, lỗi xác thực OTP hoặc dữ liệu chưa đồng bộ.
Đặc biệt, nhóm người khuyết tật đang gặp nhiều rào cản trong tiếp cận dịch vụ công số. Chỉ 6,4% người khuyết tật cho biết từng sử dụng Cổng Dịch vụ công quốc gia, thấp hơn nhiều so với mức 21,8% của nhóm không khuyết tật.
Theo UNDP, quá trình cải cách chỉ thực sự hiệu quả nếu lấy người dân làm trung tâm và bảo đảm khả năng tiếp cận của các nhóm yếu thế. "Cốt lõi của cải cách là đưa chính quyền gần dân hơn, nâng cao hiệu quả cung ứng dịch vụ ngay từ cấp cơ sở", bà Ramla Khalidi, Trưởng đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, nói.
Báo cáo cũng ghi nhận nhiều áp lực đối với các dịch vụ công thiết yếu khác. Sau ngày 1/7/2025, khoảng 34,47% người được hỏi cho biết khám chữa bệnh tại bệnh viện tuyến tỉnh, thành phố, trong khi tỷ lệ đến trạm y tế xã, phường chỉ 1,4%.
Trong giáo dục tiểu học công lập, tình trạng lớp đông và thiếu hạ tầng hỗ trợ học sinh khuyết tật vẫn là điểm yếu. Gần 30% người được hỏi cho biết trường học không có đường dốc hoặc tay vịn cho học sinh đi xe lăn.
Theo nhóm nghiên cứu, chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp "không chỉ là thay đổi về tổ chức mà là sự tái cấu trúc toàn diện cách thức vận hành của hệ thống hành chính". Điều này đồng nghĩa hiệu quả cải cách sẽ phụ thuộc lớn vào năng lực thực thi của cấp cơ sở, nơi đang phải gánh thêm trách nhiệm và kỳ vọng phục vụ người dân trong bối cảnh nhân lực, hạ tầng số và cơ chế phối hợp chưa hoàn toàn đồng bộ.
Chiều 9.4, thảo luận tại tổ về kinh tế - xã hội, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (đoàn Hải Phòng) dành sự quan tâm đến việc phòng, chống xâm hại trên không gian mạng đối với trẻ em.
Bà Thoa nói, hiện nay, tình trạng trẻ em bị xâm hại trên mạng dưới rất nhiều hình thức tinh vi, phức tạp, có cả bắt cóc online, bạo lực mạng hoặc bắt nạt qua mạng.
Để khắc phục, bà Thoa đề nghị nghiên cứu giải pháp cấm hoặc hạn chế trẻ em sử dụng một số nền tảng mạng xã hội phổ biến, kèm theo những điều kiện, giải pháp cụ thể liên quan khác.
Nữ đại biểu cũng cho rằng, việc cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội đã được nhiều quốc gia áp dụng. Chẳng hạn như Úc đã cấm người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội từ tháng 12.2025, hay như Indonesia cấm từ tháng 3.2026, cùng đó là Anh hoặc Pháp…
Một số quốc gia khác cũng đang nghiên cứu hoặc xây dựng quy định về việc cấm người dưới 16 tuổi tiếp cận mạng xã hội, nhằm bảo vệ trẻ trước những nội dung độc hại và chứng nghiện điện thoại.
Theo nữ đại biểu, không có người lớn nào có đủ thời gian để theo dõi con em mình dùng mạng xã hội và không phải trẻ em nào khi dùng mạng xã hội cũng được hướng dẫn sử dụng như thế nào cho đúng đắn và hiệu quả.
Trong khi đó, trẻ em thường nhận thức chưa đầy đủ và rất dễ bị lôi kéo vào xem, nghe, đọc những nội dung nhạy cảm, không phù hợp với lứa tuổi của mình.
Trách nhiệm đặt ra là cần chăm sóc, bảo vệ, giáo dục trẻ em để các em được rèn luyện, bồi dưỡng cả về đức, trí, thể, mỹ.
Một vấn đề khác được bà Thoa đề cập là tình trạng xâm hại, bạo hành trẻ em. Năm 2025, dù số vụ việc xâm hại tình dục trẻ em có chiều hướng giảm so với năm 2024, nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp.
Tại một số địa phương đã xảy ra các vụ bạo lực giữa học sinh phổ thông, đặc biệt là ở ngoài nhà trường, với tính chất và mức độ nghiêm trọng, ảnh hưởng đến môi trường giáo dục, thể chất, tinh thần của học sinh, gây lo lắng và bức xúc trong dư luận xã hội.
Đặc biệt, tình trạng bạo hành trẻ em vẫn còn xảy ra ở các cơ sở trợ giúp xã hội và cơ sở chăm sóc nuôi dưỡng trẻ em, như vụ việc tại một trung tâm xã hội ở Quảng Ninh, hoặc một số trung tâm bảo trợ tư nhân khác, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe và thậm chí đe dọa cả tính mạng của trẻ em.
Do vậy, Chính phủ cần quan tâm chỉ đạo các bộ, ngành liên quan tập trung giải quyết các nội dung này.
Ngoài ra, để bảo vệ toàn diện cho trẻ em, một nội dung không thể bỏ qua là tăng cường quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm trong các nhà trường.
Bà Thoa dẫn chứng vụ việc đưa thực phẩm không bảo đảm an toàn vào trường học ở Hà Nội vừa qua, khiến dư luận hết sức bức xúc. Một số vụ việc tương tự cũng xảy ra ở các địa phương khác.
Thực tế trên đòi hỏi cần kiểm soát tốt hơn nguồn gốc, nâng cao tiêu chuẩn đối với thực phẩm cung cấp cho các nhà trường. Bởi, trẻ em là đối tượng hết sức đặc biệt, nhạy cảm, nếu không có giải pháp quản lý chặt chẽ, lâu dài sẽ ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, thể chất, tinh thần, xa hơn là tầm vóc thế hệ tương lai của đất nước.
