Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đến hết ngày 7-5, trước khi trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XVI.
Một trong những định hướng được đưa ra tại dự thảo là tiếp tục giảm các tội danh có thể bị áp dụng án tử hình.
Theo đó, Bộ luật Hình sự 1985 có 44 tội danh áp dụng hình phạt tử hình, giảm còn 29 tội danh ở Bộ luật Hình sự 1999, 22 tội danh trong Bộ luật Hình sự 2009, 18 tội danh trong Bộ luật Hình sự 2015.
Tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự có hiệu lực từ 1-7-2025, trong đó bỏ án tử hình với 8 tội danh, hiện còn 10 tội danh.
Bộ Công an nêu chế tài hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự đã thể hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước đối với người phạm tội.
Tuy nhiên tội phạm áp dụng hình phạt tử hình vẫn còn rộng, chưa đáp ứng các chuẩn mực quốc tế, đặc biệt Công ước Liên hợp quốc về quyền chính trị và dân sự mà Việt Nam là thành viên.
Bên cạnh đó, liên quan đến hình phạt tử hình, Bộ luật Hình sự hiện hành chưa quy định về việc khi hết thời hiệu thi hành bản án tử hình thì người bị kết án được chuyển xuống tù chung thân, gây khó khăn trong một số trường hợp.
Từ đó, Bộ Công an đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi 10 tội danh còn áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự hiện hành.
Dự thảo chưa nêu rõ các tội danh sẽ bỏ hình phạt tử hình, nhưng nhấn mạnh quan điểm chỉ giữ lại hình phạt tử hình đối với các tội danh có tính chất “tội ác nghiêm trọng”, xâm phạm đến khách thể đặc biệt quan trọng, gây những hậu quả nặng nề về mặt kinh tế, xã hội và an ninh con người.
Bộ Công an nêu rõ việc tiếp tục thu hẹp hình phạt tử hình giúp Bộ luật Hình sự nhất quán hơn với định hướng cải cách tư pháp, tiếp tục nối dài xu hướng lập pháp đã được xác lập rất rõ trong lần sửa đổi 2025 là thu hẹp dần tử hình.
Điều này cũng phù hợp với xu hướng của pháp luật quốc tế về quy định hình phạt tử hình, nâng cao khả năng bảo vệ quyền con người, đặc biệt quyền được sống của pháp luật hình sự.
Song, theo đánh giá tác động, việc này có thể làm giảm hiệu quả răn đe tội phạm nếu thiếu sự đồng bộ, thống nhất với các giải pháp về mặt pháp lý đi kèm như quy định về tù chung thân, tịch thu tài sản, bồi thường, cấm đảm nhiệm chức vụ…
Một nội dung khác, Bộ Công an đề xuất sửa đổi quy định tại khoản 1 điều 60 Bộ luật Hình sự theo hướng nếu hết thời hiệu thi hành án đối với người bị kết án tử hình thì hình phạt tử hình chuyển thành tù chung thân.
Nội dung nhằm giải quyết vướng mắc trong thực tiễn thi hành án tử hình, bảo đảm tính chặt chẽ, logic của Bộ luật Hình sự.
Bộ Công an cũng đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền với một số tội danh.
Điều này phù hợp với quan điểm của Đảng về tăng cường hình phạt tiền tại Nghị quyết 49/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp, đồng thời phù hợp với quan điểm về phòng, chống tham nhũng được nêu tại các văn kiện của Đại hội Đảng XIII, XIV.
Theo Bộ Công an, nâng mức phạt tiền để bảo đảm tính nghiêm khắc, răn đe của hình phạt, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội, có tính đến sự thay đổi của mức lương cơ sở và thu nhập bình quân đầu người ở thời điểm hiện tại so với thời điểm 2009, 2015.
Bổ sung quy định về quyết định hình phạt là hình phạt tiền thay vì hình phạt tù đối với một số tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, nếu người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử và đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.Hà Nội vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Minh Hiệp (22 tuổi, quê Ninh Bình) về tội giết người.
Trước đó, 18 giờ ngày 3.5, Bệnh viện E tiếp nhận bé gái B.T.H (4 tuổi, quê Tuyên Quang) cấp cứu trong tình trạng ngừng tuần hoàn, hôn mê sâu, trên cơ thể có nhiều vết bầm tím. Kết luận giám định pháp y sơ bộ cho thấy tỷ lệ tổn thương cơ thể của bé H. lên tới 99%.
Sau 3 ngày tích cực điều trị, bé H. đã tử vong vào chiều 6.5 do vết thương quá nặng.
Theo tài liệu điều tra, Hiệp và Bàn Thị Tâm (20 tuổi, quê Tuyên Quang) sống như vợ chồng từ tháng 3 tại một phòng trọ trên địa bàn P.Phú Diễn. Bé H. là con riêng của Tâm, sống chung với mẹ và Hiệp.
Sáng 3.5, thấy H. không tự giác đánh răng, rửa mặt nên Hiệp và Tâm đã đánh bé nhiều lần. Sau đó, Hiệp đưa Tâm đi khám thai và đi chơi, bỏ lại bé H. một mình ở phòng trọ.
Chiều cùng ngày, khi về thấy bé H. đang ăn bánh kẹo, cho rằng bé ăn vụng nên Tâm dùng dép đánh nhiều lần vào vùng đầu, mặt khiến bé sợ hãi không kiểm soát được vệ sinh. Tâm vẫn tiếp tục tát vào mặt H. và bắt bé tự vào nhà vệ sinh tắm rửa.
Thấy H. nghịch bẩn trong nhà tắm, Hiệp tiếp tục bạo hành bé. Tâm không can ngăn mà bỏ ra ngoài.
Sau đó, thấy H. không còn phản ứng, Hiệp và Tâm tìm cách sơ cứu rồi đưa đi cấp cứu.
Làm việc với cảnh sát, Hiệp và Tâm khai nhận đã nhiều lần bạo hành H. trong khoảng 1 tháng trước đó với tần suất 2 - 3 ngày/lần bằng dép, chổi, móc quần áo.
Ngoài đánh đập, Tâm và Hiệp còn bắt bé đeo chai nước nặng vào cổ, bỏ đói nhiều ngày liền.
Công an Hà Nội đã khởi tố Hiệp và đang làm rõ thêm hành vi của Tâm, người này đang mang thai.
Bài viết Dự báo dân số Việt Nam giảm mạnh: Người trẻ nói "phải lo được cho con mới dám sinh" khởi đi từ cảnh báo dân số Việt Nam có thể giảm mạnh, kèm theo số liệu về mức sinh đi xuống và chi phí nuôi con ngày càng cao. Nhiều phản hồi cho thấy vì sao nhiều người trẻ chùn lại trước quyết định sinh con.
Phản hồi về bài viết, bạn đọc (BĐ) Bùi Phạm Vân Anh không chấp nhận cách đặt vấn đề "ngại sinh con": "Cần thay đổi cách đặt vấn đề. Không nên hỏi: "Vì sao người trẻ ngại sinh con?", mà nên hỏi: "Điều kiện nào khiến họ không thể sinh con?".
Hai câu hỏi này dẫn đến hai hướng giải quyết khác nhau. Nếu coi đó là vấn đề tâm lý cá nhân, thì giải pháp sẽ là tuyên truyền. Nhưng nếu nhìn nhận đây là vấn đề lớn hơn, thì cần thay đổi chính sách về nhà ở, giáo dục, y tế, thu nhập... Nhiều người trẻ không từ chối trách nhiệm làm cha mẹ, họ chỉ không muốn bước vào khi chưa có nền tảng đủ vững. Đó là thái độ thận trọng, không phải né tránh!".
BĐ Nguyễn Như Mai cũng nhấn mạnh: "Từ "ngại" mang hàm ý cá nhân, như thể vấn đề nằm ở thái độ của người trẻ. Nhưng thực tế, những gì tôi thấy xung quanh là họ đang tính toán rất kỹ vì một quyết định có thể liên quan đến hàng chục năm trách nhiệm. Do đó, không ai có thể đưa ra một cách tùy tiện. Không sinh hoặc sinh ít không phải là trốn tránh, nhiều khi chỉ là thích ứng với điều kiện sống hiện nay".
BĐ Đoàn Thế Hưng bày tỏ đồng tình với các ý kiến nêu trên: "Người trẻ hiện nay có nhiều lựa chọn hơn, họ cũng hiểu rõ hơn về trách nhiệm của việc sinh con. Họ quyết định không sinh hoặc sinh ít là đã trải qua quá trình cân nhắc kỹ lưỡng, không phải cảm xúc nhất thời. Do vậy, nếu chỉ nhìn vào hiện trạng mà không phân tích nguyên nhân, thì sẽ rất khó tìm ra giải pháp phù hợp".
Từ hoàn cảnh cá nhân của mình, BĐ Lê Minh Quân dẫn chứng: "Nói thật, ai cũng nói chuyện sinh con là trách nhiệm, là niềm vui, là tương lai. Nhưng tôi nghĩ phải nói thẳng một chuyện: Tiền đâu? Tôi đang làm kỹ thuật, lương khoảng 17 triệu/tháng, vợ làm văn phòng 12 triệu. Nghe thì tưởng ổn, nhưng trừ tiền thuê nhà, điện nước, ăn uống, xăng xe, rồi các khoản linh tinh là gần như hết sạch.
Tôi có một đứa con rồi, mỗi tháng chi phí riêng cho con cũng phải 5-6 triệu là tối thiểu. Nếu tính chuyện sinh thêm, tôi không dám. Không phải không muốn, mà nhìn vào con số thấy không có đường "lui". Người ta hay nói "cố lên rồi sẽ nuôi được", nhưng thời nay khác rồi...".
BĐ Đỗ Duy Hải nhìn rộng hơn: "Gốc rễ vẫn là chênh lệch giữa thu nhập và chi phí sống. Lương của người lao động tăng rất chậm, trong khi giá nhà, giá thực phẩm, học phí đều tăng nhanh. Tôi làm công nhân, thu nhập khoảng 14-15 triệu nếu tăng ca nhiều. Nhưng nếu có con, tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền sữa, tiền gửi trẻ… cộng lại là vượt khả năng. Nhiều người nói "có con là động lực", nhưng động lực cũng phải có nền tảng. Không thể bắt một người đang chật vật với cuộc sống hiện tại phải gánh thêm trách nhiệm dài hạn. Tôi nghĩ đây không còn là vấn đề cá nhân, mà là bài toán lớn của xã hội".
Ở góc nhìn khác, BĐ Lương Ngọc Thắng phân tích "một phần vấn đề nằm ở tiêu chuẩn ngày càng cao của người trẻ": "Có những người cùng điều kiện nhưng vẫn sinh con và nuôi dạy tốt. Khác biệt là ở cách họ lựa chọn và chấp nhận đánh đổi. Nếu ai cũng ưu tiên thoải mái cá nhân, thì việc sinh con sẽ bị trì hoãn. Điều này không sai, nhưng cần nhìn nhận rõ đó là lựa chọn cá nhân, không hoàn toàn do xã hội". BĐ Điền Bùi thì cho rằng "người trẻ hiện nay "khổ không chịu được", muốn đủ mọi thứ mới sinh", và coi đó là một nguyên nhân khiến dân số già hóa...
BĐ Bùi Ngọc Phương Anh kể về áp lực chăm con khiến chị quyết định dừng lại ở một con vì "không muốn rơi vào tình trạng quá tải". BĐ Đoàn Thu bổ sung: "Nhiều người nói chuyện sinh con như một lựa chọn đơn giản, nhưng với phụ nữ, đó là cả một chuỗi đánh đổi. Tôi đang đi làm, thu nhập không cao nhưng cũng đủ trang trải. Nếu sinh con, gần như phải tạm dừng công việc một thời gian, thu nhập giảm, rồi sau đó quay lại thị trường lao động cũng khó hơn. Chưa kể những áp lực vô hình như phải làm tròn vai trò làm mẹ, làm vợ, làm con dâu.
Tôi thấy nhiều chị em xung quanh mình gần như không có thời gian cho bản thân sau khi sinh con. Do mọi trách nhiệm dồn vào một phía, thái độ e dè sinh thêm con là dễ hiểu. Không phải ai cũng có điều kiện được hỗ trợ từ gia đình hoặc chồng. Chính sách xã hội hỗ trợ không đủ, thì cá nhân buộc phải cân nhắc".
Nhiều BĐ cho rằng "không có giải pháp hoàn hảo" với mọi người, mà quan trọng là sự lựa chọn phù hợp cùng với chút trách nhiệm xã hội. "1.001 cách nói "ngại" sinh... Tốt nhất không bàn chuyện sinh bao nhiêu và ai được ưu tiên khi sinh mà phải nhìn tổng quát. Chăm lo tốt đời sống cho các trẻ đang đi học. Ví dụ, nhà có một bé đi học thì được cấp bao nhiêu tiền và tăng cấp số nhân nếu có hai cháu…, kèm đó là chế độ ưu tiên khác như: khám chữa bệnh, mua nhà ở xã hội, cộng thêm điểm khi thi vào trung học…", BĐ Hung Nguyen Quoc đề xuất.
Ngày 21.5, Công an xã Xuân Thới Sơn cùng Công an TP.HCM đang điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ cháy tại kho hàng điện máy trên đường DS10.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 14 giờ cùng ngày, người dân phát hiện cháy tại kho hàng điện máy nằm trên đường DS10 (xã Xuân Thới Sơn, TP.HCM), đoạn cách chợ đầu mối Hóc Môn không xa. Khi phát hiện cháy, các công nhân làm việc bên trong kho huy động bình chữa cháy mini dập lửa, đồng thời gọi báo cơ quan chức năng.
Để giảm thiểu thiệt hại, các công nhân cố gắng di dời các mặt hàng điện máy có giá trị ra khu vực an toàn.
Nhận được tin báo, lực lượng Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ Công an TP.HCM đã điều động nhiều xe chữa cháy chuyên dụng cùng hàng chục cán bộ, chiến sĩ nhanh chóng tiếp cận hiện trường dập lửa, chống cháy lan sang các khu dân cư lân cận.
Sau hơn 30 phút có mặt, cảnh sát khống chế được đám cháy nhưng vụ hỏa hoạn đã làm nhiều tài sản bên trong kho điện máy hư hỏng.
Vụ cháy không có thương vong về người. Nguyên nhân cũng như mức độ thiệt hại về tài sản của vụ cháy đang được lực lượng chức năng thống kê, làm rõ.
