Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học (GDĐH) để lấy ý kiến rộng rãi. Dự thảo hướng tới xây dựng hành lang pháp lý thống nhất cho việc triển khai công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ liên quan trong toàn hệ thống GDĐH.
Theo dự thảo, phạm vi áp dụng bao gồm các cơ sở GDĐH; tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, quản lý, phục vụ; cùng các doanh nghiệp cung cấp nền tảng, giải pháp công nghệ số và AI phục vụ GDĐH.
Một trong những nguyên tắc cốt lõi được nhấn mạnh là AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế giảng viên. Việc ứng dụng công nghệ được triển khai toàn diện trong đào tạo, kiểm tra – đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và hỗ trợ người học, song phải bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, tuân thủ liêm chính học thuật.
Trong hoạt động đào tạo, các cơ sở GDĐH được chủ động áp dụng công nghệ số và AI thông qua nhiều phương thức như đào tạo trực tiếp có hỗ trợ công nghệ, đào tạo trực tuyến, đào tạo kết hợp và cá thể hóa học tập dựa trên dữ liệu.
Công nghệ được sử dụng để hỗ trợ giảng dạy, quản lý quá trình học tập, theo dõi tiến độ, tư vấn học tập, định hướng nghề nghiệp và phân tích dữ liệu nhằm cải tiến chương trình, phương pháp đào tạo.
Đối với kiểm tra, đánh giá, dự thảo cho phép ứng dụng công nghệ và AI nhưng phải bảo đảm tính chính xác, khách quan, minh bạch, công bằng và phù hợp chuẩn đầu ra. Các nội dung ứng dụng bao gồm xây dựng ngân hàng đề thi, tổ chức thi, chấm điểm, giám sát, phân tích kết quả và quản lý dữ liệu đánh giá.
Đồng thời, yêu cầu xác thực danh tính người học, kiểm soát toàn bộ quy trình, bảo đảm khả năng truy vết, lưu trữ dữ liệu và có cơ chế giải trình, phúc tra kết quả.
Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về liêm chính học thuật trong môi trường số. Việc ứng dụng công nghệ và AI phải bảo đảm trung thực, khách quan, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và phản ánh đúng năng lực người học.
Các hành vi vi phạm như gian lận bằng công nghệ, đạo văn, giả mạo dữ liệu, nhờ người khác thực hiện nhiệm vụ học tập… được xác định rõ để có cơ chế kiểm soát và xử lý.
Các cơ sở GDĐH được yêu cầu ban hành quy định nội bộ về liêm chính học thuật, thiết lập hệ thống giám sát, ứng dụng công nghệ phát hiện gian lận, đồng thời tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người học và đội ngũ giảng viên.
Trong quản trị, dự thảo nhấn mạnh việc lấy dữ liệu làm nền tảng cho điều hành và ra quyết định. Các cơ sở GDĐH cần xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ, có khả năng kết nối, liên thông, chia sẻ; bảo đảm an toàn, bảo mật và toàn vẹn dữ liệu. Đồng thời, phát triển hạ tầng số và nâng cao năng lực số, năng lực AI cho người học, giảng viên và cán bộ quản lý.
Ngày 8/7, ông Luyện Hữu Chung - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai thông tin, ngay sau khi xuất hiện các thông tin nghi vấn về kết quả thi môn Toán trên mạng xã hội, đơn vị đã chủ động kiểm tra, xác minh dù chưa có yêu cầu.
Theo ông Chung, việc rà soát được thực hiện ở tất cả các khâu, từ công tác coi thi, hồ sơ tại điểm thi, phân tích phổ điểm đến đối chiếu kết quả thi với học bạ và thành tích học tập của thí sinh trong 3 năm THPT.
Qua rà soát, hơn 40 bài thi đạt điểm 10 môn Toán đều thuộc học sinh Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành.
"Kết quả bước đầu cho thấy chưa phát hiện dấu hiệu bất thường nào. 100% học sinh đạt điểm tuyệt đối đều có học lực xuất sắc, điểm tổng kết môn Toán ở mức rất cao; nhiều em là thành viên đội tuyển học sinh giỏi quốc gia và đã đạt các giải thưởng cao.
Trong hơn 40 thí sinh đạt điểm 10, có 18 em đã đủ điều kiện được tuyển thẳng vào các trường đại học top đầu nên không cần sử dụng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển", Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai khẳng định.
Liên quan đến việc biểu đồ phổ điểm xuất hiện một cụm điểm cao tập trung, ông Luyện Hữu Chung lý giải, nguyên nhân xuất phát từ việc phần mềm của Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh số báo danh tự động.
Theo đó, dải số báo danh của học sinh Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành được xếp liền kề với dải số của nhiều trường khu vực nông thôn, dẫn tới khi phân tích dữ liệu theo số báo danh xuất hiện một nhóm điểm cao tập trung.
Đây là hiện tượng kỹ thuật bình thường, không phản ánh sai lệch kết quả thi.
Lãnh đạo Sở cũng cho biết, điểm 10 môn Toán chỉ tập trung ở các lớp chuyên khối Khoa học tự nhiên như Toán, Vật lý, Hóa học và Tin học; không xuất hiện tình trạng điểm cao dàn trải ở các lớp chuyên Khoa học xã hội.
Trước đó, thông tin trên báo chí những ngày qua, trên mạng xã hội lan truyền nhiều bài viết phân tích dữ liệu điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026, trong đó đề cập một cụm thi tại Lào Cai có số lượng điểm 10 môn Toán tập trung bất thường.
Theo dữ liệu do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố, Lào Cai có 19.338 thí sinh dự thi môn Toán, điểm trung bình đạt 4,88; hơn 56,7% bài thi dưới 5 điểm. Toàn tỉnh có 60 bài thi đạt điểm 10 môn Toán. Trong dải số báo danh từ 15009911 đến 15010257 gồm 346 thí sinh, có 262 em đạt từ 8 điểm trở lên, chiếm 75,7%.
Ở nhiều quốc gia châu Á và châu Âu, kỳ thi được xem như "cánh cửa đổi đời". Nhưng phía sau những bảng điểm và cuộc đua thành tích là một thực tế đáng lo ngại: ngày càng nhiều học sinh rơi vào khủng hoảng tâm lý vì áp lực thi cử.
Mới đây, nghiên cứu do The Guardian đăng tải dẫn dữ liệu từ Đại học University College London (UCL) cho thấy, áp lực học tập ở tuổi 15 có liên quan trực tiếp đến nguy cơ trầm cảm và tự hại kéo dài tới tuổi trưởng thành.
Các nhà nghiên cứu theo dõi gần 5.000 thanh thiếu niên tại Anh từ năm 15 tuổi đến đầu tuổi 20. Kết quả cho thấy những học sinh thường xuyên lo lắng về thi cử hoặc chịu áp lực thành tích từ gia đình có nguy cơ trầm cảm cao hơn đáng kể. Chỉ cần tăng thêm một mức áp lực học tập, nguy cơ trầm cảm ở tuổi 16 tăng tới 25%, còn nguy cơ tự hại tăng 8%.
Điều khiến giới chuyên gia lo ngại là tác động này không dừng lại sau kỳ thi. Theo nghiên cứu, đến năm 24 tuổi, những người từng chịu áp lực thi cử nặng nề ở tuổi thiếu niên có nguy cơ từng nghĩ đến hoặc cố gắng tự tử cao hơn nhóm còn lại.
Không ít học sinh mô tả cảm giác thi cử như sống trong "một cuộc chiến kéo dài nhiều năm". Trên Reddit, nhiều người trưởng thành cho biết, họ vẫn gặp ác mộng về các kỳ thi dù đã ra trường từ lâu. Một người viết: "Tôi 33 tuổi nhưng vẫn giật mình giữa đêm vì mơ mình chưa làm xong bài thi".
The Guardian cũng từng đăng tải nhiều bài viết về tình trạng học sinh phải sử dụng thuốc chống trầm cảm, thuốc an thần hoặc tìm đến tư vấn tâm lý trong mùa thi. Một số nghiên cứu tại Anh cho thấy tỷ lệ học sinh có dấu hiệu lo âu lâm sàng và trầm cảm đã tăng mạnh trong những năm gần đây.
Các chuyên gia cho rằng mạng xã hội càng khiến áp lực trở nên nặng nề hơn. Học sinh liên tục nhìn thấy bảng điểm, thành tích hoặc lịch học "không ngủ" của người khác, từ đó hình thành cảm giác tụt lại phía sau. Với nhiều em, điểm số không còn là kết quả học tập mà trở thành thước đo giá trị bản thân.
Tại Anh, giới giáo dục đang tranh cãi gay gắt về việc hệ thống thi cử hiện nay có tạo ra quá nhiều áp lực hay không. Một số chuyên gia kêu gọi giảm số lượng các kỳ thi "high-stakes exams" - những kỳ thi quyết định tương lai học sinh chỉ bằng một bài kiểm tra duy nhất.
Nhiều ý kiến cho rằng thi cử vốn cần thiết, nhưng việc biến thành tích thành áp lực thường trực mới là điều nguy hiểm. Giáo sư Gemma Lewis, chuyên gia dịch tễ học tâm thần của UCL, nhận định một mức áp lực vừa phải có thể tạo động lực, nhưng khi vượt ngưỡng, nó sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần của thanh thiếu niên.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia vẫn duy trì những kỳ thi có tính cạnh tranh cực cao, câu hỏi được đặt ra là: liệu điểm số có thực sự đáng để đánh đổi bằng sức khỏe tâm thần của cả một thế hệ?
Những ngày qua, cái tên Cảnh Điềm trở thành tâm điểm bàn tán trên mạng xã hội Trung Quốc sau khi xuất hiện nhiều bài đăng liên quan đến đời tư của nữ diễn viên. Một số tài khoản ẩn danh lan truyền thông tin cho rằng cô sang Mỹ thực hiện thủ thuật lấy trứng, đồng thời ký "hợp đồng mang thai hộ" với sự hỗ trợ tài chính từ bạn trai giàu có.
Ngay lập tức, từ khóa "Cảnh Điềm nhờ mang thai hộ để vòi tiền bạn trai đại gia" nhanh chóng lọt top tìm kiếm, thu hút hàng trăm nghìn lượt bình luận.
Theo Sina, các bài đăng bắt đầu xuất hiện trên Weibo từ giữa tháng 5 và nhanh chóng lan rộng trên nhiều diễn đàn giải trí. Nội dung được chia sẻ kèm một số hình ảnh được cho là "thỏa thuận mang thai hộ", trong đó xuất hiện tên viết tắt và nhiều chi tiết khiến cư dân mạng suy đoán người được nhắc đến là Cảnh Điềm. Một số tài khoản còn khẳng định nữ diễn viên nhận khoản tiền lên tới hàng chục triệu NDT từ bạn trai đại gia để sinh con ở nước ngoài.
Tin đồn nhanh chóng gây xôn xao dư luận vì chủ đề mang thai hộ vốn đặc biệt nhạy cảm tại Trung Quốc. Chỉ trong thời gian ngắn, các từ khóa liên quan đến Cảnh Điềm lọt top tìm kiếm trên Weibo, thu hút lượng tương tác lớn cùng nhiều ý kiến trái chiều.
Trước làn sóng bàn tán, mới đây, studio của Cảnh Điềm nhanh chóng phát thông báo chính thức bác bỏ toàn bộ thông tin. Phía nữ diễn viên khẳng định các nội dung đang lan truyền là "bịa đặt ác ý", không có căn cứ và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, hình ảnh cũng như cuộc sống cá nhân của cô.
Thông báo nêu rõ ê kíp đã ủy quyền cho luật sư thu thập chứng cứ đối với những tài khoản phát tán tin đồn thất thiệt. Studio đồng thời cảnh báo sẽ tiến hành các biện pháp pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nghệ sĩ.
Theo Sina, Cảnh Điềm thời gian qua tụt dốc danh tiếng. Cô liên tiếp vướng nhiều ồn ào, gần nhất là vụ lùm xùm lộ ảnh nóng. Ngoài ra, diễn viên còn bị cơ quan quản lý thị trường Trung Quốc xử phạt vì quảng cáo hàng kém chất lượng.
Nữ diễn viên phải nộp 7,2 triệu NDT (hơn 1 triệu USD) và không được quảng cáo trong 3 năm. Cảnh Điềm cũng là trường hợp ngôi sao hạng A đầu tiên của Hoa ngữ vướng án phạt hành chính. Cô hiện hạn chế các hoạt động phim ảnh hay thương mại để tìm hướng đi mới trong sự nghiệp.
Cảnh Điềm sinh năm 1988, bắt đầu hoạt động trong làng giải trí Hoa ngữ từ năm 2006. Cô được ca ngợi là "đệ nhất mỹ nữ Bắc Kinh" nhờ ngoại hình nổi bật và khí chất sang trọng.
Nữ diễn viên có điều kiện hoạt động nghệ thuật khá thuận lợi, được mời tham gia nhiều dự án lớn của Trung Quốc và Hollywood ngay từ khi mới bước chân vào làng giải trí. Các phim nổi tiếng có sự góp mặt của cô gồm: Chiến quốc, Câu chuyện cảnh sát 2013, Sóng gió ở Macau, Tử chiến trường thành, Kong: Skull Island...
Nữ diễn viên ghi dấu ấn qua các tác phẩm như: Tư Đằng, Trường Thành. Trong đó, vai diễn trong Tư Đằng từng giúp cô nhận được nhiều lời khen về diễn xuất.
Bên cạnh sự nghiệp diễn xuất, đời tư của Cảnh Điềm cũng nhiều lần thu hút sự chú ý. Nữ diễn viên từng công khai hẹn hò với vận động viên bóng bàn Trương Kế Khoa trước khi xác nhận chia tay vào năm 2019. Sau mối tình này, cô khá kín tiếng và hiếm khi chia sẻ chuyện cá nhân trước truyền thông.
Hiện phía Cảnh Điềm chưa đưa ra thêm phản hồi ngoài thông báo phủ nhận ban đầu.
