Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư quy định tiêu chuẩn, quy trình chuyển thể, chỉnh sửa cập nhật sách giáo khoa bản in sang sách giáo khoa điện tử, tổ chức thẩm định sách giáo khoa điện tử.
Việc ban hành thông tư này nhằm cụ thể hóa những quy định về sách giáo khoa tại Luật Giáo dục, luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.
Theo thông tư trên, sách giáo khoa điện tử được xây dựng trên cơ sở sách giáo khoa bản in đã được bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt, bảo đảm tính khoa học, chính xác, sư phạm của nội dung dạy học.
Sách giáo khoa điện tử cũng phải phù hợp với quan điểm, đường lối của Đảng, các quy định của pháp luật về bản quyền, quyền sở hữu trí tuệ, quy chuẩn bảo mật, quy chuẩn về lưu chiểu và các quy định của pháp luật có liên quan.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng khẳng định sách giáo khoa điện tử không thay thế sách giáo khoa bản in, không mang tính bắt buộc với cơ sở giáo dục, giáo viên và học sinh.
Sách giáo khoa điện tử được công nhận và sử dụng phù hợp với điều kiện thực tế Việt Nam và xu thế giáo dục tiên tiến trên thế giới.
Thông tư trên nêu rõ sách giáo khoa điện tử không thu thập, khai thác thông tin, dữ liệu người dùng trái quy định hiện hành. Người tổ chức sách giáo khoa điện tử phải đảm bảo bảo mật thông tin của cá nhân học sinh và giáo viên theo quy định của pháp luật.
Thông tư cũng quy định sách giáo khoa điện tử không chèn quảng cáo, nội dung kinh doanh, không chứa và không được hiển thị các liên kết độc hại hoặc nội dung không phù hợp với mục đích giáo dục.
Giao diện sách giáo khoa điện tử phải phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi học sinh, hình ảnh, âm thanh, video trong sách giáo khoa điện tử được thiết kế và sử dụng như giải pháp sư phạm. Đây là ưu điểm của sách giáo khoa điện tử, góp phần đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, tăng tính trải nghiệm trong học tập, góp phần phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.
Sách giáo khoa điện tử cũng phải tuân thủ các quy định hiện hành về kỹ thuật của xuất bản phẩm điện tử, khuyến khích sử dụng các chuẩn mở quốc tế cho xuất bản phẩm điện tử giáo dục.
Sách giáo khoa điện tử bảo đảm tính năng hỗ trợ sử dụng ngoại tuyến đối với nội dung tĩnh. Có thể sử dụng trên thiết bị cấu hình thấp, tích hợp các tính năng công nghệ hỗ trợ tiếp cận dành cho đối tượng học sinh khuyết tật và người yếu thế.
Về hạ tầng và bảo mật sách giáo khoa điện tử, thông tư trên quy định, hệ thống máy chủ lưu trữ dữ liệu đặt tại Việt Nam, có tên miền Internet Việt Nam, được bảo trì định kỳ và tuân thủ các quy định pháp luật về an toàn hệ thống thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân người dùng theo quy định hiện hành.
Sách giáo khoa điện tử phải được hoạt động ổn định trên các thiết bị, nền tảng khác nhau, không phụ thuộc độc quyền vào công nghệ, cấu hình thiết bị riêng biệt, tuân thủ tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế về dữ liệu để tích hợp được với các hệ thống quản lý học tập.
Đồng thời sách giáo khoa điện tử phải có cơ chế đồng bộ dữ liệu thông suốt giữa chế độ trực tuyến và ngoại tuyến.
Sách giáo khoa điện tử chỉ được chỉnh sửa, cập nhật khi sách giáo khoa bản in được chỉnh sửa, cập nhật. Việc chỉnh sửa, cập nhật sách giáo khoa điện tử do đơn vị chuyển thể tổ chức thực hiện, bảo đảm các nội dung cập nhật không làm giảm mức độ tiếp cận đã đạt được tại các phiên bản trước đó.
Việc tổ chức thực nghiệm kỹ thuật và đánh giá trải nghiệm người dùng trên các nhóm đối tượng học sinh, giáo viên đại diện vùng miền.
Cụ thể, số tiết thực nghiệm ít nhất 5% tổng số tiết đối với các môn học, hoạt động giáo dục có từ 105 tiết/năm học trở lên; ít nhất 10% tổng số tiết đối với các môn học, hoạt động giáo dục có từ 70 tiết/năm học đến dưới 105 tiết/năm học; ít nhất 15% tổng số tiết đối với các môn học, hoạt động giáo dục còn lại.
Hình thức tổ chức thực nghiệm trực tiếp hoặc trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp và trực tuyến.
Đơn vị chuyển thể tổ chức chỉnh sửa, biên tập, hoàn thành bản mẫu sách giáo khoa điện tử và đề nghị với đơn vị tổ chức thẩm định, thẩm định bản mẫu sách giáo khoa điện tử.
Theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị và các chính sách của Chính phủ, từ năm học 2029-2030, học sinh cả nước được miễn phí sách giáo khoa. Hình thức là mượn - trả để sách được sử dụng nhiều lần, nhằm giảm áp lực ngân sách, bảo vệ môi trường và hạn chế lãng phí.
Dù lộ trình toàn quốc còn 3 năm nữa, nhiều địa phương đã chủ động cân đối ngân sách để triển khai sớm.
Quảng Ninh là tỉnh đầu tiên ra nghị quyết về miễn phí sách giáo khoa, tại kỳ họp HĐND cuối năm ngoái.
Với kinh phí khoảng 70 tỷ đồng, toàn bộ học sinh phổ thông (từ lớp 1 đến lớp 12) và học viên giáo dục thường xuyên sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí. Dự kiến, sách được bàn giao đến giáo viên và học sinh trước ngày 16/8.
TP Huế cũng lên phương án trích ngân sách khoảng 52,8 tỷ đồng để cấp phát sách theo hình thức mượn - trả.
Trong khi đó, Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM hôm 18/7 cho biết dự kiến chi 567 tỷ đồng để mở rộng quy mô, miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh, thay vì chỉ với nhóm lớp 1, 6 và 10 như ban đầu.
Tại Cà Mau, UBND tỉnh đã gửi tờ trình HĐND áp dụng chính sách với hơn 158.000 học sinh tiểu học, kinh phí chừng 27 tỷ đồng.
Ở quy mô nhỏ hơn, huyện Hòa Vang (Đà Nẵng) và TP Đồng Xoài, huyện Bù Đăng (Đồng Nai) đã xây dựng các thư viện dùng chung để học sinh mượn sách miễn phí ngay trong năm học tới.
Năm học 2026-2027, cả nước dùng chung bộ sách giáo khoa Kết nối tri thức với cuộc sống, giá khoảng 200.000-300.000 đồng, chưa gồm sách tiếng Anh.
Trong các lớp học, không khó để bắt gặp hình ảnh các bạn sinh viên chăm chú ghi chép kiến thức nhưng lại ít khi phát biểu và ngần ngại trong việc chủ động trao đổi với bạn bè, thầy cô. Đây là tình trạng khá phổ biến tại một số trường đại học.
Nguyễn Thị Phương Thúy, sinh viên ngành quan hệ công chúng, Trường ĐH Văn Hiến, thấy lo lắng về sự thiếu hụt kỹ năng của bản thân có thể trở thành rào cản khi bạn tìm kiếm việc làm.
Theo quan điểm của Khanh, trong thời đại công nghệ số hiện nay, bên cạnh làm việc nhóm thì kỹ năng tự học và thích ứng nhanh là cần thiết. Khi có tinh thần tự học, mỗi chúng ta sẽ theo kịp và cập nhật được cái mới một cách liên tục.
Thạc sĩ Nguyễn Minh Xuân Hương, giảng viên một trường đại học tại TP.HCM, cho biết: “Các trường đại học hiện nay đều xây dựng các môn kỹ năng mềm trong chương trình đào tạo hoặc lồng ghép vào các học phần để trang bị cho sinh viên các kỹ năng mềm khi ra trường làm việc. Tuy nhiên cần có thêm không gian và thời gian thực hành, thực tập các nhóm kỹ năng này trong môi trường thực”.
Từ kinh nghiệm thực tế giảng dạy nhiều năm, cô Hương nhận định việc trang bị kỹ năng mềm là điều kiện tiên quyết để sinh viên tự tin bước vào thị trường lao động. Trong đó, giao tiếp và làm việc nhóm là hai kỹ năng đầu tiên và quan trọng mà sinh viên cần ưu tiên trau dồi để tạo hành trang vững chắc cho bản thân.
Dưới góc nhìn của doanh nghiệp, ông Nguyễn Quang Huy, Quản lý hệ thống các cửa hàng Vinamilk khu vực miền Đông, cho rằng các bạn trẻ hiện nay có vẻ như dành quá nhiều thời gian cho các thiết bị công nghệ và được gia đình bao bọc khá kỹ, ít có cơ hội cọ xát môi trường bên ngoài dẫn đến việc thiếu kỹ năng giao tiếp và ứng xử. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội tìm kiếm việc làm của các bạn.
Chương trình Fulbright trợ giảng tiếng Việt là chương trình tài trợ toàn phần, không cấp bằng, kéo dài 9 tháng tại Mỹ.
Ứng viên là các giáo viên toàn thời gian môn tiếng Anh và những người công tác chuyên môn có liên quan với không quá 7 năm kinh nghiệm giảng dạy để giảng dạy ngôn ngữ mẹ đẻ tại một trường đại học, cao đẳng tại Mỹ.
Chương trình tạo cơ hội cho người tham gia nâng cao kỹ năng giảng dạy, trau dồi trình độ tiếng Anh và mở rộng kiến thức về văn hóa xã hội Mỹ. Người trúng tuyển cũng tham dự hoạt động trợ giảng và củng cố cách thức dạy tiếng Việt cho sinh viên Mỹ tại các trường đại học và cao đẳng Mỹ.
Thời gian trợ giảng cho các lớp học ngôn ngữ tối đa 20 giờ/tuần và bắt buộc đăng ký ít nhất 2 môn/học kỳ, trong đó có một môn liên quan đến ngành Mỹ học.
Chương trình Fulbright tại Việt Nam tuyển chọn và đề cử tối đa 5 ứng viên chính thức và hai 2 ứng viên dự bị từ Việt Nam. Học bổng FLTA bao gồm vé máy bay khứ hồi đến Mỹ, sinh hoạt phí hàng tháng, bảo hiểm y tế, và miễn học phí các môn học bắt buộc.
Chương trình dành cho ứng viên hợp lệ có quốc tịch Việt Nam (không mang hai quốc tịch), và cư trú tại Việt Nam trong suốt quá trình ứng tuyển; có ít nhất 1 bằng đại học; hiện đang làm giáo viên môn tiếng Anh hoặc trong lĩnh vực có liên quan với không quá 7 năm kinh nghiệm giảng dạy; có điểm tiếng Anh còn giá trị sử dụng, tối thiểu TOEFL iBT 80 hoặc IELTS 6.5 hoặc Duolingo 110 hoặc TOEFL Essentials 8.5.
Ứng viên nộp hồ sơ trực tuyến tại https://apply.iie.org/flta2027.
Hạn nộp hồ sơ: 17 giờ ngày 8.7 (giờ Việt Nam).
Để biết thêm chi tiết về điều kiện dự tuyển, tài trợ và quy trình nộp hồ sơ, vui lòng truy cập trang web https://vn.usembassy.gov/fulbright-foreign-language-teaching-assistantship-program/.