Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) đêm 11/7, rạng sáng 12/7 tiến hành đợt không kích quy mô lớn vào loạt thành phố trên nhiều tỉnh của Iran. Đây là đợt không kích thứ ba của Mỹ trong tuần này nhắm vào Iran.
Hàng chục tiếng nổ đã vang lên tại các địa điểm này trong đêm. Giới chức Iran cho hay các cơ sở quân sự và kinh tế của họ đã bị nhắm mục tiêu, trong đó có căn cứ Deyr ở tỉnh Bushehr. Tỉnh này cũng là nơi có nhà máy điện hạt nhân của Iran, nhưng cơ sở này dường như không hứng chịu thiệt hại.
“Iran đã đưa ra lựa chọn tồi. Giờ đây họ sẽ trả giá”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth viết trên X ngày 12/7, dẫn lại thông báo không kích từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM).
Nhà báo Barak Ravid của hãng tin Axios dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết các mục tiêu trong đợt không kích này gồm radar giám sát phòng không, kho chứa tên lửa và máy bay không người lái (UAV), các bệ phóng tên lửa và UAV, radar hàng hải của Iran.
Tài khoản GeoInsider, chuyên theo dõi thông tin xung đột toàn cầu, đăng video cho thấy lực lượng phòng không tại thủ đô Tehran đã khai hỏa vào các mục tiêu không rõ loại.
Đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB) đưa tin nhiều vụ nổ đã xảy ra tại miền nam nước này. Sáu vụ nổ được ghi nhận tại các thành phố cảng Bandar Abbas và Sirik, 10 vụ nổ tại thành phố cảng Jask ở tỉnh Hormozgan, hai vụ nổ ở cảng Chabahar và ít nhất 12 vụ trong địa phận tỉnh Bushehr.
Đài truyền hình sinh viên Iran cho biết doanh trại quân đội trong quận Risheh thuộc tỉnh Bushehr đã trúng tập kích. Phó tỉnh trưởng Bushehr Ehsan Jahanian cho biết đến nay chưa ghi nhận thương vong sau các vụ tấn công.
Hãng thông tấn Mehr đưa tin các hệ thống phòng không đã được kích hoạt tại thành phố cảng Bandar-e Mahshahr, thuộc tỉnh Khuzestan ở tây nam nước này.
CENTCOM cho biết đây là biện pháp đáp trả sau khi lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tấn công tàu hàng GFS Galaxy treo cờ Cyprus đang đi qua eo biển Hormuz. Con tàu trúng tên lửa khiến khoang máy bốc cháy, không thể tiếp tục hành trình, một thành viên thủy thủ đoàn mất tích.
Hải quân IRGC ngay trước đó thông báo tạm thời đóng cửa eo biển Hormuz “cho đến khi Mỹ chấm dứt can thiệp trong khu vực”.
Tehran tuyên bố toàn bộ tàu dân sự hay quân sự sẽ không được phép đi qua eo biển, cáo buộc một số phương tiện đã “phớt lờ cảnh báo”, không chuyển sang tuyến đường được Tehran phê chuẩn, và buộc IRGC phải khai hỏa ngăn chặn.
Căng thẳng quanh eo biển Hormuz tiếp tục leo thang sau các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại, kéo theo tập kích ăn miếng trả miếng giữa Mỹ và Iran. Washington và Tehran tiếp tục bất đồng về quyền kiểm soát các luồng di chuyển trên tuyến hàng hải chiến lược này.
Tổng thống Zelensky hôm 11.7 cho biết đang chuẩn bị những thay đổi về ngoại giao để đẩy nhanh thực thi các thỏa thuận về cung cấp vũ khí. Ông nhấn mạnh không nên mất hàng tuần từ lúc công bố gói hỗ trợ đến lúc giao hàng, đồng thời khẳng định đây là trách nhiệm của những người làm công tác ngoại giao, theo trang The Kyiv Independent.
Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang cạn kiệt tên lửa đánh chặn Patriot để chống tên lửa đạn đạo Nga, sau các cuộc tấn công lớn gần đây vào Kyiv và các khu vực khác.
Chuyên gia về chiến sự Ukraine Huseyn Aliyev tại ĐH Glasgow (Scotland) cho biết Kyiv có thể ngăn UAV và tên lửa hành trình nhưng gặp khó trong việc chặn tên lửa đạn đạo. Nga đã đẩy mạnh sử dụng loại vũ khí này vì biết Ukraine không có đủ tên lửa đánh chặn PAC-3 của hệ thống Patriot. Theo tờ
El Pais, Nga đã phóng 53 tên lửa đạn đạo trong 2 đợt tấn công vào đầu tháng 7 với tỷ lệ trúng mục tiêu là 92%. Truyền thông Ukraine cho rằng tuyên bố của ông Zelensky báo hiệu một sự thay đổi nhân sự trong bộ máy ngoại giao, động thái thực tế và cấp bách trước cuộc khủng hoảng vũ khí phòng không.
Tuy nhiên, giới quan sát đánh giá Ukraine sẽ phải mất nhiều thời gian để "vá" lỗ hổng phòng không. Kyiv đang khó mua thêm tên lửa Patriot do nguồn cung hạn chế và nhiều quốc gia, từ châu Âu đến châu Á, bao gồm tại Trung Đông, đã mua hoặc đặt hàng từ trước để ưu tiên bổ sung kho dự trữ của họ. Nhu cầu toàn cầu tăng cao khiến thời gian chờ nhận Patriot kéo dài, theo Đài France24.
Hôm 9.7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đồng ý để Ukraine sản xuất tên lửa Patriot nhưng chỉ riêng thủ tục giấy tờ cũng mất từ 6 tháng đến một năm vì hệ thống Patriot chịu sự kiểm soát xuất khẩu rất nghiêm ngặt, nhà nghiên cứu Timur Kadyshev tại Viện Nghiên cứu hòa bình và Chính sách an ninh tại ĐH Hamburg (Đức) cho biết.
Nhật Bản hiện là nước duy nhất được Mỹ cấp phép sản xuất bản PAC-3. Mỹ cấp phép cho Đức sản xuất bản PAC-2, chuyên đối phó máy bay và tên lửa hành trình, vào năm 2022 nhưng dự kiến đến năm 2027 mới chuyển giao tên lửa đầu tiên. Tỷ lệ đánh chặn thành công của PAC-2 trước tên lửa đạn đạo được cho là dưới 10%. Trong khi đó, ngay cả bản PAC-3 cũng chỉ đạt 30-50%, nên lực lượng phòng thủ thường phải phóng 2 quả mỗi lần.
Trong trường hợp Ukraine được sản xuất bản PAC-3, cũng phải mất thêm nhiều năm để xây dựng dây chuyền sản xuất, chưa kể phải phụ thuộc linh kiện do Mỹ cung cấp. Chu kỳ sản xuất một số linh kiện do nhà thầu phụ cung cấp kéo dài đến 24 tháng, theo cố vấn Serhii Beskrestnov của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine. Do đó, cái gật đầu của ông Trump được cho chỉ là khởi đầu của quá trình và sẽ mất nhiều năm nữa Ukraine mới có được tên lửa Patriot do chính mình sản xuất.
Trong thời gian đó, phương án thực tế mà nước này có thể làm là đẩy mạnh ngoại giao để hối thúc đồng minh chuyển giao vũ khí. Bên cạnh đó, ông Aliyev cho rằng không có giải pháp thần kỳ nào vào lúc này cho Ukraine ngoài việc tấn công ngăn chặn nhằm vào các nhà máy sản xuất tên lửa và địa điểm phóng của Nga.
Theo Hãng tin Reuters, Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) ngày 16-6 tuyên bố đã ngăn chặn một âm mưu đe dọa nhằm vào giải đấu võ tổng hợp UFC America 250 diễn ra tại Nhà Trắng hôm 14-6.
"Vào ngày 10-6, FBI và các đối tác thực thi pháp luật đã nắm được mối đe dọa tiềm tàng với sự kiện UFC America 250 ở Washington D.C, liên quan đến các cá nhân bên ngoài khu vực thủ đô quốc gia", Giám đốc FBI Kash Patel thông báo trên mạng xã hội X.
Fox News là kênh truyền thông đầu tiên đưa tin về vụ việc này.
Các nguồn tin không nêu tên của Fox News và CBS News tiết lộ các nghi phạm đã lên kế hoạch sử dụng máy bay không người lái (drone) mang chất nổ tấn công các tòa nhà gần địa điểm tổ chức sự kiện. Khi đám đông tháo chạy, các tay súng bắn tỉa được bố trí sẵn sẽ tấn công, sau đó sẽ là "làn sóng tấn công thứ hai" với ý đồ xông vào cổng Nhà Trắng.
Chiến dịch phối hợp giữa FBI, Bộ Tư pháp và các đối tác cùng nhiều bang đã bắt giữ nhiều cá nhân.
Truyền thông Mỹ đưa tin có 5 người bị bắt giữ và giới chức đã xác định được 23 người khác nằm trong một mạng lưới chủ mưu.
Một người dân đã liên hệ báo tin về việc một thành viên trong gia đình đang bàn thảo kế hoạch thực hiện hành động nguy hiểm ở Washington.
Từ manh mối này, cơ quan chức năng đã bắt giữ một người đàn ông ở bang Ohio, đồng thời phát hiện một mạng lưới không chính thức gồm nhiều cá nhân trao đổi về kế hoạch trong một nhóm trò chuyện trên ứng dụng Signal. Những người khác tiếp tục bị bắt giữ trong quá trình điều tra.
Nhà Trắng tổ chức sự kiện đấu võ UFC hôm 14-6 trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm 250 năm lập quốc của Mỹ. Sự kiện cũng diễn ra đúng vào ngày sinh nhật lần thứ 80 của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Nhà lãnh đạo Mỹ đã ngồi hàng ghế đầu trên bãi cỏ phía nam Nhà Trắng, cùng hàng nghìn người khác theo dõi trận đấu.
Tổng thống Trump - người hiện đang dự Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp - nói ông chưa được thông báo về âm mưu tấn công này.
Trong khi đó, Phó tổng thống Mỹ JD Vance khẳng định các cơ quan chức năng đang điều tra những mạng lưới ngầm có thể đứng sau các kế hoạch bạo lực này.
"23 người không thể chuẩn bị thực hiện một vụ khủng bố quy mô lớn ở Washington D.C nếu không có nguồn tài chính đáng kể và sự phối hợp chặt chẽ. Đây không phải là vài người làm điều điên rồ, mà là một âm mưu khủng bố có tổ chức và được lên kế hoạch", ông Vance nói trên Fox News.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã xảy ra 3 vụ nổ tại thành phố cảng Bandar Abbas vào rạng sáng nay, nhấn mạnh hệ thống phòng không "đã kích hoạt để chống lại các mục tiêu thù địch". Video đăng trên mạng xã hội cho thấy nhiều loạt đạn pháo phòng không và vệt khói tên lửa trên bầu trời thành phố.
Hãng thông tấn Fars của Iran dẫn lời nhân chứng nói rằng một số vụ nổ đã xảy ra trên vịnh Ba Tư. Lực lượng vũ trang Iran trước đó thông báo đã phá hủy một "máy bay không người lái thù địch", được cho là mẫu MQ-9 Reaper, trong khu vực.
"Lực lượng Mỹ đã tiến hành đòn tấn công tự vệ nhằm vào miền nam Iran để bảo vệ binh sĩ khỏi các mối đe dọa từ nước này", Timothy Hawkins, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) thuộc quân đội Mỹ, cho biết.
Theo ông Hawkins, mục tiêu bao gồm "các bệ phóng tên lửa và tàu Iran đang tìm cách triển khai thủy lôi". "Chúng tôi sẽ tiếp tục bảo vệ lực lượng của mình, dù vẫn kiềm chế giữa lúc lệnh ngừng bắn đang được duy trì", phát ngôn viên CENTCOM nói thêm.
Thành phố Bandar Abbas ở miền nam Iran, nơi đặt căn cứ hải quân và không quân trọng yếu của nước này, có vị trí chiến lược dọc theo eo biển Hormuz.
Mỹ và Iran từng nhiều lần đấu hỏa lực trong thời gian ngừng bắn. Quân đội Mỹ đầu tháng này tấn công các cơ sở quân sự Iran bị nghi là đứng sau hàng loạt cuộc tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái và xuồng tự sát nhằm vào các tàu chiến Mỹ di chuyển qua eo biển.
Cuộc tấn công mới nhất diễn ra khi các bên vẫn tiếp tục đàm phán nhằm đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột. Iran cho biết đang hoàn thiện khuôn khổ gồm 14 điểm cho thỏa thuận hòa bình.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố thỏa thuận có thể được hình thành ngay trong ngày 25/5, nhưng Tổng thống Donald Trump lại nói rằng ông yêu cầu các nhà đàm phán của Washington không cần phải "vội vàng".
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cùng ngày cho biết Tehran và Washington đã đạt được sự đồng thuận về nhiều vấn đề trong các cuộc trao đổi liên quan thỏa thuận. "Tuy nhiên, không ai có thể khẳng định điều đó đồng nghĩa hai bên sắp ký kết thỏa thuận", ông nói, cáo buộc Mỹ "bất nhất" và liên tục thay đổi lập trường.
Khuôn khổ thỏa thuận đang được soạn thảo "tập trung vào chấm dứt chiến sự" trên toàn khu vực, bao gồm cả ở Lebanon. Các chi tiết liên quan chương trình hạt nhân của Iran không nằm trong giai đoạn hiện tại và chỉ được thảo luận sau khi hai bên thống nhất được khuôn khổ chung.
Điều khoản liên quan tới chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng Iran, được áp đặt từ ngày 13/4, cùng những điều khoản liên quan tới eo biển Hormuz cũng đã được bàn tới.
Sau khi Mỹ - Israel phát động cuộc chiến nhằm vào Iran ngày 28/2, Tehran đã chặn phần lớn hoạt động vận tải trên eo biển Hormuz. Iran cũng áp đặt thu phí đối với tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy trọng yếu này. Nước này hiện chỉ cho phép một lượng nhỏ tàu thuyền đi qua eo biển mỗi ngày, đồng thời yêu cầu các tàu phải xin phép IRGC trước khi di chuyển qua.
