Lời đe dọa này, giữa một cuộc chiến chưa có hồi kết, mở ra nhiều kịch bản leo thang khó lường.
Theo Hãng tin Reuters ngày 7-4, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích vào hàng chục mục tiêu quân sự của Iran trên đảo Kharg trong đêm 6-4 (giờ Mỹ).
Các đòn tấn công tập trung vào khu vực phía Bắc hòn đảo, nhằm vào các boongke, kho lưu trữ, hệ thống phòng không và nhiều cơ sở quân sự khác. Một số mục tiêu được cho là đã từng bị tấn công trước đó. Chiến dịch hoàn toàn được tiến hành từ trên không, không có sự tham gia của lực lượng bộ binh Mỹ, và không gây ảnh hưởng đến cơ sở hạ tầng dầu mỏ.
Đảo Kharg được xem là trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của Iran, đồng thời từng được nhắc đến như một địa điểm tiềm năng cho chiến dịch trên bộ của Mỹ.
Phát biểu tại Budapest (Hungary), Phó tổng thống Mỹ JD Vance khẳng định các cuộc không kích không phản ánh sự thay đổi trong chiến lược của Mỹ. Ông cho biết chính quyền Washington vẫn kỳ vọng nhận được phản hồi từ Iran trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục đưa ra cảnh báo cứng rắn, bao gồm khả năng tấn công hoặc kiểm soát đảo Kharg. Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 30-3, ông cho biết Mỹ có thể phá hủy “các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg”.
Mỹ từng tấn công hòn đảo này vào ngày 13-3, tuyên bố 90 mục tiêu trên đảo bị đánh trúng, gồm “hầm chứa tên lửa, kho thủy lôi cùng nhiều địa điểm quân sự khác”. Tổng thống Trump khi đó cho biết Mỹ đã tránh tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo.
Washington hiện yêu cầu Tehran từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược. Ông Vance nhấn mạnh Mỹ sẽ chưa nhắm tới các mục tiêu năng lượng và hạ tầng, trừ khi Iran không đưa ra đề xuất phù hợp, cho thấy dư địa đàm phán vẫn đang được duy trì song song với sức ép quân sự.
Trong kịch bản lý tưởng với nhiều nước không can dự, Mỹ sẽ đưa xung đột đến hồi kết trong tối đa 6 – 8 tuần kể từ khi khai hỏa. Chính quyền Trump sẽ định nghĩa việc phá hủy cơ sở hạ tầng công nghiệp – quân sự, làm suy yếu chương trình tên lửa đạn đạo và chương trình hạt nhân của Iran là mục tiêu chung cuộc rồi tuyên bố chiến thắng.
Các vụ ám sát có mục tiêu nhằm vào giới quan chức chính trị và quân sự Tehran cũng có thể được đẩy mạnh – dù cho tới nay các hoạt động này chưa làm gián đoạn được năng lực phòng thủ và đánh trả của Iran.
Kịch bản thứ hai, hiện thực hơn, là liên minh Mỹ – Israel mở rộng phạm vi sang cơ sở hạ tầng kinh tế của Iran: nhà máy điện, cầu đường, mạng lưới giao thông, nhà máy xi măng, thép và khai thác mỏ – đúng như lời đe dọa của ông Trump và ông Hegseth. Mục tiêu chiến lược của các hành động này là tạo áp lực kinh tế diện rộng, kích động bất mãn xã hội để buộc Tehran chấp nhận đầu hàng.
Tuy nhiên phản ứng của Iran trước kịch bản này hoàn toàn có thể dự báo: các cơ sở hạ tầng tương ứng trong khu vực – đặc biệt những nơi có quan hệ đầu tư của Mỹ – sẽ hứng chịu các đòn trả đũa. Tehran vẫn còn hỏa lực hiệu quả với máy bay không người lái và tên lửa, đồng nghĩa với việc họ chưa mất đi vị thế thương lượng.
Và “lá bài tẩy” quan trọng nhất của Iran vẫn còn nguyên đó: eo biển Hormuz. Giới phân tích nhận định chừng nào Iran còn kiểm soát thực tế tuyến đường thủy chiến lược này, Mỹ sẽ không thể tuyên bố chiến thắng một cách thuyết phục.
Dù các kịch bản tiềm tàng có đề cập đến việc đánh chiếm đảo Kharg và các đảo dọc bờ biển Iran, ngay cả khi Mỹ đổ bộ bộ binh và chiếm giữ được các đảo này, điều đó vẫn chưa đủ để khai thông hoàn toàn eo biển. Bất kỳ can thiệp trực tiếp nào vào Hormuz đều có thể kích hoạt một giai đoạn mới mang tính chiến tranh tiêu hao, kéo dài ít nhất vài tháng mà không đảm bảo kết quả quyết định.
Tổng hòa các tính toán đó, cuộc chiến sẽ còn kéo dài. Những bước leo thang mạo hiểm mà ông Trump tuyên bố có nguy cơ đưa tới hệ lụy không chỉ các đối thủ, mà cả đồng minh của Washington, cũng phải gánh chịu cái giá ngày càng đắt – hệ quả trực tiếp của tình trạng mất phương hướng chiến lược ở Nhà Trắng.
Tờ Khmer Times ngày 12.5 dẫn thông cáo của Cảnh sát Quốc gia Campuchia bác bỏ nghi vấn của cơ quan chức năng Thái Lan về việc một nghi phạm người Trung Quốc có liên quan lực lượng cận vệ của Thủ tướng Campuchia Hun Manet.
Vụ việc gây tranh cãi nổ ra sau khi cảnh sát Thái Lan bắt giữ hai công dân Trung Quốc vào tối 8.5 tại tỉnh Chonburi, sau một vụ tai nạn giao thông ở huyện Bang Lamung.
Theo truyền thông Thái Lan, chiếc xe sedan màu trắng bị lật trên con đường song song với tuyến đường sắt cũ, khiến cảnh sát địa phương phải đến hiện trường.
Trong quá trình kiểm tra xe, cảnh sát Thái Lan cho biết đã phát hiện một khẩu súng ngắn và tạm giữ cả hai người đàn ông Trung Quốc liên quan là Ma Yu Hsih và Sun Mingchen để thẩm vấn.
Khám xét một ngôi nhà ở huyện Bang Lamung, lực lượng chức năng phát hiện nhiều vũ khí và thiết bị quân sự.
Sau cuộc điều tra, cảnh sát Thái Lan cho biết nghi phạm Sun Mingchen, sở hữu cả hộ chiếu Trung Quốc và Campuchia, đồng thời có thẻ căn cước màu hồng của Thái Lan cấp cho người nước ngoài.
Thông tin sơ bộ từ chính quyền Thái Lan và truyền thông nước này còn cho rằng nghi phạm có thể có liên hệ với đơn vị vệ sĩ tinh nhuệ của Thủ tướng Campuchia.
Tuy nhiên, Trung tướng Chhay Kimkhoeun, người phát ngôn của Cảnh sát Quốc gia Campuchia, đã bác bỏ những cáo buộc này. Ông khẳng định rằng công dân Trung Quốc bị bắt giữ không có bất kỳ liên hệ nào với trụ sở đội cận vệ của Thủ tướng, đồng thời cho rằng những cáo buộc này là sai sự thật và vô căn cứ.
Trang Axios ngày 23.5 dẫn lời hai quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Trump đã triệu tập cuộc họp các quan chức an ninh quốc gia cấp cao vào sáng 22.5 để bàn về Iran. Cuộc họp có Phó tổng thống J.D. Vance, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Giám đốc Cơ quan Tình báo trung ương (CIA) John Ratcliffe, Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles và các quan chức khác.
Ngoại trưởng Marco Rubio không góp mặt vì đang dự sự kiện ở châu Âu trong khi Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Dan Caine dự lễ tốt nghiệp Học viện Hải quân.
Tại cuộc họp, các quan chức báo cáo tình hình đàm phán và các kịch bản khác nhau nếu đàm phán sụp đổ.
Nguồn tin đã nói chuyện trực tiếp với tổng thống cho hay nhà lãnh đạo đang nghiêm túc cân nhắc tấn công Iran trừ khi có đột phá phút cuối trong đàm phán.
Tương tự, CBS News dẫn nguồn tin nắm thông tin về việc lên kế hoạch cho biết chính quyền Mỹ chuẩn bị tấn công Iran bất chấp nỗ lực ngoại giao đang diễn ra. Dù vậy, chưa có quyết định nào được đưa ra tính đến chiều 22.5 (giờ Mỹ).
Một số thành viên quân đội và cộng đồng tình báo đã hủy kế hoạch dự lễ Chiến sĩ trận vong vào cuối tuần để dự phòng tình huống xảy ra chiến sự. Các quan chức quốc phòng và tình báo cũng bắt đầu cập nhật danh sách binh sĩ tại các căn cứ Mỹ ở nước ngoài.
Trong khi đó, Tổng thống Trump quyết định ở lại Nhà Trắng và không dự đám cưới của con trai Donald Trump Jr. vào cuối tuần ở Bahamas "vì hoàn cảnh liên quan đến chính phủ".
Về phía Iran, Cơ quan Hàng không dân dụng của nước này đã phát cảnh báo hàng không vào khuya 22.5, quyết định đóng không phận tại phía tây cho đến ngày 25.5, theo tờ Washington Examiner.
Cuộc duyệt binh mừng ngày Hồng quân Liên Xô chiến thắng Đức Quốc xã trong Thế chiến 2, còn gọi là Ngày chiến thắng, được tổ chức hằng năm tại Quảng trường Đỏ ở Moscow vào ngày 9.5.
Sự kiện này nổi bật với sự xuất hiện của những vũ khí hiện đại nhất trong quân đội Nga, thu hút sự chú ý từ trong nước lẫn quốc tế.
Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Nga ngày 29.4 thông báo một số trường quân sự, học viện quân sự, "cũng như đoàn xe khí tài quân sự, sẽ không tham gia cuộc duyệt binh năm nay do tình hình tác chiến hiện tại", theo AFP.
Dù vậy, cuộc duyệt binh dự kiến vẫn có sự tham gia của đại diện tất cả các binh chủng của lực lượng vũ trang, cùng video quay cảnh các binh sĩ "thực hiện nhiệm vụ trong khu vực tác chiến đặc biệt", ý nói lực lượng đang chiến đấu tại Ukraine.
Các đội máy bay quân sự dự kiến cũng sẽ trình diễn qua khu vực duyệt binh như mọi năm.
"Trong phần trình diễn trên không của cuộc duyệt binh, máy bay của các đội biểu diễn nhào lộn trên không của Nga sẽ bay qua Quảng trường Đỏ, và khi kết thúc cuộc duyệt binh, các phi công của đội máy bay tấn công mặt đất Su-25 sẽ tô điểm bầu trời Moscow bằng màu cờ của Liên bang Nga", Bộ Quốc phòng Nga cho biết.
Năm ngoái, nhiều nhà lãnh đạo quốc tế đã đến Moscow để chứng kiến cuộc diễu hành của hàng ngàn binh sĩ, gồm những người từng chiến đấu ở Ukraine, và một loạt vũ khí, bao gồm cả xe tăng và máy bay không người lái mới.
Người phát ngôn Dmitry Peskov của Điện Kremlin hôm 27.4 cho biết nhiều nhà lãnh đạo quốc tế dự kiến sẽ thăm Moscow và dự lễ duyệt binh vào ngày 9.5, theo TASS. Ông nói rằng nhiều lãnh đạo đã bày tỏ mong muốn được tham gia và Điện Kremlin hoan nghênh họ.
