Ngày 2-4, Tuổi Trẻ Online quay trở lại cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm Vạn Phúc (thuộc Công ty cổ phần thực phẩm logistics Thịnh An, xã Nam Phù, Hà Nội) để ghi nhận thực trạng hoạt động, công tác kiểm soát dịch bệnh tại đây, sau vụ việc 300 tấn thịt nhiễm bệnh được giết mổ tại cơ sở này vừa bị Công an Hà Nội phát hiện, triệt phá.
Theo ghi nhận, lò mổ Vạn Phúc nằm phía ngoài đê, gần sông Hồng, tách biệt với khu dân cư, hiện đã bị tạm dừng hoạt động theo yêu cầu của lực lượng chức năng.
Thời điểm Tuổi Trẻ Online ghi nhận, đoàn kiểm tra liên ngành của UBND xã Nam Phù cũng có mặt tại khu vực lò mổ trên để lấy mẫu, đồng thời kiểm tra công tác phòng chống dịch bệnh tả heo châu Phi.
Được biết, lò mổ này là cơ sở mà bà Nguyễn Thị Hiền đã thuê để giết mổ heo bệnh, sau đó tẩu tán ra thị trường để tiêu thụ.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, quản lý lò mổ Vạn Phúc cho biết toàn bộ các cơ sở giết mổ đang tạm dừng hoạt động ngay sau khi cơ quan công an phát hiện lò mổ của bà Hiền giết mổ heo mắc dịch bệnh tả heo châu Phi (ngày 17-3).
“Sau khi tạm dừng hoạt động, đơn vị đã tổ chức dọn dẹp vệ sinh, phun khử khuẩn, rắc vôi để phòng dịch. Sáng nay cơ quan thú y tiếp tục lấy mẫu xét nghiệm, nếu kết quả âm tính thì lò mổ có thể được phép hoạt động trở lại”, vị này chia sẻ.
Đồng thời cho biết tại cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm Vạn Phúc có khoảng 20 đơn vị thuê làm địa điểm giết mổ với khoảng 1.000 con heo mỗi ngày, thời gian hoạt động khoảng 0h – 6h sáng.
Một bảo vệ cơ sở giết mổ Vạn Phúc cho biết lò mổ của Hiền thuê hoạt động từ khoảng giữa năm 2025. Trong quá trình hoạt động, bên cạnh lực lượng liên ngành, đơn vị thường xuyên nhắc nhở các cơ sở giết mổ thuê chấp hành nghiêm các quy định để không ảnh hưởng tới các lò mổ khác.
“Thông thường tại lò mổ luôn có cán bộ thú y, quản lý thị trường, công an thường trực 24/24h để kiểm soát hoạt động vận chuyển, giết mổ heo. Đoàn kiểm tra liên ngành của thành phố và Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y thỉnh thoảng vẫn tới kiểm tra, lấy mẫu đột xuất”, bảo vệ này chia sẻ.
Thông tin với Tuổi Trẻ Online, UBND xã Nam Phù (Hà Nội) cho biết sau khi cơ quan công an triệt phát đường dây giết mổ, xã khẩn trương chỉ đạo, tổ chức thực hiện các biện pháp phòng chống bệnh dịch tả heo châu Phi trên địa bàn theo đúng quy định.
Đồng thời phường cũng yêu cầu Công ty Thịnh An tạm dừng hoạt động kinh doanh, giết mổ, thực hiện tổng vệ sinh, tiêu độc, khử trùng môi trường, tiêu hủy số heo bị dịch bệnh và xây dựng kế hoạch phòng chống bệnh dịch tả heo châu Phi.
“Thời gian tới, UBND xã Nam Phù sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng chống bệnh dịch tả lợn châu Phi; tăng cường kiểm tra hoạt động giết mổ, buôn bán, vận chuyển động vật, sản phẩm động vật và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo đúng quy định của pháp luật.
Đồng thời tăng cường công tác quản lý nhà nước, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo đúng quy định của pháp luật” – UBND xã Nam Phù cam kết.
Xôi được làm chủ yếu từ gạo nếp, loại gạo có hàm lượng tinh bột cao. Một gói xôi mặn với chà bông, lạp xưởng, pate hoặc thịt chả kèm theo đã có thể cung cấp lượng calo tương đương một bữa ăn chính, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Ngoài phần gạo nếp, nhiều loại xôi còn được thêm dầu mỡ, hành phi hoặc bơ. Điều này khiến tổng lượng calo cao hơn nhiều người nghĩ.
Trong khi đó, bánh mì có kết cấu xốp hơn nên nếu chỉ tính riêng phần bánh, lượng tinh bột trong cùng một thể tích thường thấp hơn xôi. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa bánh mì luôn ít calo hơn. Một ổ bánh mì kèm pate, thịt nguội, xúc xích, bơ và sốt mayonnaise vẫn có thể chứa lượng calo rất cao.
Nói cách khác, nếu so sánh theo khẩu phần phổ biến ngoài thực tế, xôi thường nhiều calo hơn, đặc biệt khi ăn phần xôi lớn hoặc thêm nhiều topping.
Một yếu tố quan trọng liên quan đến tăng cân là tốc độ làm tăng đường huyết sau ăn. Những thực phẩm có chỉ số đường huyết cao thường khiến cơ thể tiết nhiều hoóc môn insulin hơn để đưa đường từ máu vào tế bào. Khi đường huyết tăng rồi giảm nhanh, cảm giác đói có thể quay trở lại sớm hơn.
Cả xôi và bánh mì đều nằm trong nhóm thực phẩm có chỉ số đường huyết cao. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa cứ ăn xôi hay bánh mì là sẽ tăng cân. Tốc độ hấp thu đường còn phụ thuộc vào thực phẩm ăn kèm. Nếu bữa sáng có thêm protein như trứng, thịt nạc hoặc thực phẩm giàu chất xơ như rau, tốc độ tăng đường huyết có thể chậm hơn và giúp no lâu hơn.
Trên thực tế, không có món ăn nào tự động gây tăng cân nếu tổng lượng calo trong ngày vẫn phù hợp với nhu cầu cơ thể. Điều quan trọng nhất là cách ăn và tần suất ăn.
Một phần xôi nhỏ ăn cùng trứng và ít topping dầu mỡ có thể hợp lý hơn một ổ bánh mì trắng kèm nhiều sốt béo. Ngược lại, bánh mì nguyên cám với rau, trứng, thịt nạc thường sẽ phù hợp hơn cho người muốn kiểm soát cân nặng so với xôi mặn nhiều thịt mỡ.
Ngoài món chính, đồ uống đi kèm cũng ảnh hưởng lớn đến tổng năng lượng. Nhiều người ăn sáng với xôi hoặc bánh mì rồi uống thêm trà sữa, cà phê sữa hoặc nước ngọt. Chính lượng đường và calo từ thức uống khiến tăng cân nhanh hơn.
Nếu muốn hạn chế nguy cơ tăng cân khi ăn sáng, mọi người nên ưu tiên khẩu phần vừa phải, tăng rau và protein, hạn chế topping nhiều dầu mỡ và tránh dùng quá nhiều đồ uống có đường, theo Verywell Health.
PGS-TS Trần Đắc Phu, cố vấn Trung tâm Đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng VN, nguyên Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), lưu ý người dân không tiếp xúc trực tiếp với chuột, nếu phải tiếp xúc cần đeo khẩu trang, găng tay, rửa tay với xà phòng. Người có thể nhiễm bệnh do hít phải bụi chứa nước tiểu, phân hoặc nước bọt khô của chuột nhiễm virus, hoặc tiếp xúc trực tiếp với chất thải của chuột, rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng, bị chuột cắn (ít gặp hơn), song các loài chuột mang virus thường không biểu hiện bệnh. Một số chủng hiếm có thể lây từ người sang người.
Theo PGS-TS Trần Đắc Phu, ngành y tế cần tăng cường kiểm dịch y tế biên giới như kiểm tra tàu bè tránh lây lan theo đường chuột từ nước ngoài vào VN, diệt chuột trên các tàu bè nếu có… "Nguy cơ ca bệnh từ nước ngoài vào VN cũng như nguy cơ xuất hiện, gia tăng các ca bệnh do virus Hanta trong nước là rất thấp", PGS Phu nhận định.
Trong nước, theo thông tin từ hệ thống giám sát, virus Hanta thuộc nhóm bệnh giám sát, có ghi nhận trên chuột tại một số thời điểm nhưng Hanta có các nhóm khác nhau. Chưa khẳng định virus Hanta tại VN cùng nhóm với virus gây bệnh cho hành khách trên du thuyền MV Hondius (khởi hành từ Argentina ngày 1.4).
Theo Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai (Hà Nội), virus Hanta (Hantavirus) là một nhóm các virus RNA thuộc họ Hantaviridae, nằm trong bộ Bunyavirales, đại diện cho một trong những thách thức y tế công cộng nghiêm trọng nhất liên quan đến các bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người. Sự phân loại của virus Hanta có mối liên hệ mật thiết với khu vực địa lý và đặc điểm lâm sàng mà chúng gây ra.
Các chủng virus "Thế giới cũ" (Old World Hantaviruses), phổ biến tại châu Á và châu Âu, bao gồm các chủng: Hantaan (HTNV), Seoul (SEOV), Puumala (PUUV) và Dobrava (DOBV), chủ yếu gây ra hội chứng sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS).
Ngược lại, các chủng "Thế giới mới" (New World Hantaviruses) tại khu vực châu Mỹ tiêu biểu có: Sin Nombre (SNV) và Andes (ANDV), là tác nhân gây ra hội chứng phổi do virus Hanta (HPS hoặc HCPS).
Sự đa dạng này phản ánh quá trình đồng tiến hóa lâu dài giữa virus và các loài vật chủ đặc hiệu, nơi mỗi chủng virus Hanta thường gắn liền với một loài gặm nhấm cụ thể.
Biểu hiện lâm sàng phụ thuộc vào chủng virus mắc phải:
Hội chứng HFRS diễn tiến qua 5 giai đoạn điển hình: 1/ Sốt: sốt cao đột ngột, đau đầu, đau lưng, đỏ mặt; 2/ Hạ huyết áp: xuất hiện tình trạng sốc, giảm tiểu cầu; 3/ Thiểu niệu: suy thận cấp, protein niệu cao; 4/ Đa niệu: lượng nước tiểu tăng mạnh khi chức năng thận hồi phục. 5/ Hồi phục: có thể kéo dài nhiều tháng.
Hội chứng HCPS diễn tiến: giai đoạn đầu triệu chứng giống cúm (sốt, đau cơ); giai đoạn kịch phát: suy hô hấp cấp diễn tiến cực nhanh, phù phổi không do tim, hạ huyết áp và sốc tim. Tỷ lệ tử vong lên tới 40 - 50%.
Ngày 9/4, Sở Y tế tỉnh Đăk Lăk cho biết Viện Vệ sinh Dịch tễ Tây Nguyên xét nghiệm 10 mẫu bệnh phẩm người ngộ độc thì 5 mẫu dương tính với vi khuẩn Salmonella. Đối với thực phẩm, phát hiện hai mẫu nhiễm Salmonella (rau và dăm bông), một mẫu rau nhiễm vi khuẩn Escherichia coli (E.coli).
Cơ quan chức năng xác định nguyên nhân 86 người ngộ độc là do ăn bánh mì mua tại tiệm Quốc Hùng (xã Ra Đrăng) nhiễm vi sinh vật gây bệnh.
Cơ quan chức năng cũng ghi nhận hôm 27/3 tiệm Quốc Hùng bán khoảng 300 ổ bánh mì. Tối cùng ngày xuất hiện những ca đầu tiên ngộ độc sau khi ăn bánh mì, triệu chứng như sốt, đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn và nôn. Những ngày sau đó lần lượt nhiều người khác nhập viện.
Đến nay tất cả bệnh nhân đã bình phục.
UBND xã Ea Drăng đề nghị UBND tỉnh xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm đối với hộ kinh doanh tiệm bánh mì Quốc Hùng, dự kiến mức phạt 80 triệu đồng.
Vi khuẩn Salmonella và E.coli đều là tác nhân hàng đầu gây ngộ độc thực phẩm và nhiễm trùng đường ruột nghiêm trọng, thường xuất hiện trong các vụ ngộ độc quy mô lớn tại Việt Nam do ăn uống thực phẩm không vệ sinh. Triệu chứng thường là tiêu chảy, sốt, đau bụng.
Thời gian gần đây các tỉnh phía Nam xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm sau ăn bánh mì, nguyên nhân chủ yếu là nhiễm hai loại vi khuẩn này.
