Gần đây, hình thức giả mạo số điện thoại nổi lên như một mối nguy mới, khi kẻ xấu có thể khiến màn hình người nhận hiển thị đúng số của bất kỳ ai – từ người thân, bạn bè đến ngân hàng, cơ quan chức năng.
Đáng lo ngại, việc kết hợp giả mạo số điện thoại với công nghệ AI giả giọng nói đang khiến nhiều người mất cảnh giác, tạo điều kiện cho các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản ngày càng tinh vi, khó nhận biết.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, hiện đã xuất hiện một ứng dụng cho phép người dùng giả mạo số điện thoại gọi đi. Ví dụ, dù không sở hữu số điện thoại 0999 999 999, người dùng chỉ cần nhập dãy số này vào ứng dụng và thực hiện cuộc gọi đến một thuê bao khác. Khi đó, trên màn hình của người nhận sẽ hiển thị chính xác số điện thoại vừa được nhập.
Đáng chú ý, hình thức này có thể giả mạo phần lớn đầu số của các nhà mạng tại Việt Nam hiện nay.
Nhiều người lầm tưởng đây là hành vi xâm nhập hệ thống nhà mạng, tuy nhiên thực tế không hoàn toàn như vậy. Đây là điểm yếu tồn tại từ lâu trong hệ thống viễn thông toàn cầu, được thiết kế từ hàng chục năm trước.
Cơ chế này cho phép bên gọi tự khai báo số điện thoại hiển thị ra ngoài mà gần như không có bước xác thực nghiêm ngặt. Chính lỗ hổng này đã trở thành công cụ để các đối tượng xấu lợi dụng cho mục đích lừa đảo.
Nguy hiểm nhất là việc kẻ gian có thể giả mạo đúng số điện thoại của người thân, ngân hàng hoặc những số đã được lưu sẵn trong danh bạ. Khi cuộc gọi đến, điện thoại sẽ hiển thị đúng tên liên hệ quen thuộc, khiến người nhận gần như không có sự nghi ngờ.
Nếu kết hợp thêm công nghệ AI giả giọng nói, mức độ nguy hiểm còn tăng cao hơn. Chỉ cần vài đoạn ghi âm ngắn, các công cụ AI hiện nay có thể tái tạo giọng nói khá giống thật để tạo ra những cuộc gọi giả mạo đầy thuyết phục.
Không ít tình huống có thể xảy ra như giả danh bố mẹ, anh chị em gọi điện báo đang gặp sự cố khẩn cấp và cần chuyển tiền ngay; hoặc giả mạo nhân viên ngân hàng yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản để “xác minh giao dịch”.
Trong trạng thái hoảng loạn hoặc tin tưởng tuyệt đối vào số điện thoại hiển thị trên màn hình, nhiều người rất dễ trở thành nạn nhân.
Các chuyên gia khuyến cáo nguyên tắc quan trọng nhất là không tin tuyệt đối vào số điện thoại hiển thị trên màn hình cuộc gọi đến.
Nếu nhận được cuộc gọi nhờ chuyển tiền, xin mã OTP, mật khẩu hoặc thông tin cá nhân quan trọng, người dùng nên lập tức kết thúc cuộc gọi và chủ động gọi lại vào đúng số điện thoại đó. Lý do là đối tượng lừa đảo chỉ có thể giả mạo chiều gọi đến, nhưng không thể nhận ngược cuộc gọi thông qua số điện thoại đang bị giả mạo.
Ngoài ra, với người thân trong gia đình, có thể thống nhất trước một “câu mật khẩu” riêng. Khi có tình huống khẩn cấp cần xác minh nhanh, chỉ cần hỏi đúng câu này là có thể kiểm tra xem người ở đầu dây bên kia có thực sự là người thân hay không.
Một số nhà mạng cũng đã bắt đầu triển khai biện pháp nhận diện cuộc gọi giả mạo. Chẳng hạn, với mạng Viettel, nếu phát hiện cuộc gọi có dấu hiệu giả mạo từ quốc tế, số điện thoại hiển thị có thể xuất hiện thêm đầu số +1 thay vì bắt đầu bằng số 0 như thông thường.
Dù vậy, người dùng vẫn cần chủ động cảnh giác, bởi công nghệ lừa đảo ngày càng tinh vi và luôn thay đổi nhanh hơn các biện pháp phòng vệ. Trong thời đại mà ngay cả giọng nói và số điện thoại cũng có thể bị làm giả, sự tỉnh táo chính là lớp bảo vệ quan trọng nhất trước mọi cuộc gọi tưởng như quen thuộc.
Trong khi trước đây, tốc độ 100 Mbps được coi là kỳ diệu, người dùng giờ đây có thể tải xuống hàng chục gigabyte (GB) chỉ trong vài phút. Tuy nhiên, mặc dù ngày càng phụ thuộc vào Wi-Fi, nhiều người vẫn chưa hiểu rõ cách thức hoạt động của nó, dẫn đến nhiều hiểu lầm.
Một số lầm tưởng chỉ gây lãng phí thời gian, trong khi những lầm tưởng khác lại liên quan đến những lo ngại nghiêm trọng, như việc sóng Wi-Fi có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Ngoài ra, nhiều người vẫn tin vào những mẹo cải thiện tốc độ Wi-Fi mà thực tế không mang lại hiệu quả, chỉ tốn kém thời gian và tiền bạc. Việc hiểu rõ cách thức hoạt động của Wi-Fi sẽ giúp người dùng đưa ra quyết định tốt hơn về cách sử dụng kết nối internet tại nhà. Dưới đây là những lầm tưởng phổ biến nhất về Wi-Fi.
Nhiều người nghĩ rằng việc kết nối thiết bị với mạng internet có dây thông qua bộ mở rộng Wi-Fi sẽ giúp cải thiện tốc độ, nhưng đây là điều không đúng. Điều đầu tiên người dùng cần biết là kết nối có dây thường nhanh hơn kết nối không dây. Ngay cả khi đang kết nối thiết bị với bộ mở rộng Wi-Fi bằng cáp Ethernet, nó vẫn dựa vào kết nối dữ liệu không dây. Để có kết nối Ethernet thực sự, người dùng cần kết nối bộ mở rộng qua cáp Ethernet và sau đó nối cáp đến thiết bị của mình.
Nhiều người nghĩ rằng việc hướng ăng-ten về phía thiết bị sẽ tăng cường tín hiệu. Tuy nhiên, ăng-ten router là đa hướng có khả năng phát tín hiệu theo mọi hướng. Việc điều chỉnh ăng-ten có thể cải thiện vùng phủ sóng ở xa, nhưng không giúp ích nhiều cho tốc độ kết nối khi người dùng ở gần router.
Mặc dù có nhiều lo ngại về sóng Wi-Fi và tác động của chúng đến sức khỏe, nhưng không có bằng chứng xác đáng cho thấy sóng Wi-Fi thông thường gây hại cho con người. Sóng Wi-Fi thuộc loại sóng không ion hóa, không đủ mạnh để thay đổi hoạt động của tế bào. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định mức độ sóng Wi-Fi mà con người tiếp xúc trong môi trường sống hằng ngày thấp hơn nhiều so với ngưỡng gây hại.
Mặc dù băng tần Wi-Fi 5 GHz đã trở nên phổ biến, băng tần 2,4 GHz vẫn có những ưu điểm riêng. Nó có thể kết nối tốt với các thiết bị nhà thông minh và có phạm vi hoạt động rộng hơn, mặc dù tốc độ truyền tải thấp hơn so với băng tần cao hơn.
Trước khi đầu tư vào một router đắt tiền, người dùng nên kiểm tra gói dịch vụ internet của mình thay vì cứ nghĩ rằng router đắt tiền sẽ giúp cải thiện tốc độ internet. Với router Wi-Fi, giá không phải lúc nào cũng tương đương với chất lượng, bởi nhiều router giá rẻ vẫn có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng internet hằng ngày mà không cần phải chi tiêu quá nhiều.
Khoảng bốn tiếng sau khi cất cánh trong chuyến bay đầu tiên đến Mặt Trăng kể từ năm 1972, một chiếc iPhone màu bạc trôi lơ lửng ngang qua camera đặt phía trên buồng lái của tàu vũ trụ Orion trong sứ mệnh Artemis II. Smartphone này rời khỏi tay chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA), bay qua đầu chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) rồi rơi vào tay Christina Koch (NASA).
Đây là lần thứ hai phi hành gia NASA được phép mang smartphone cá nhân ra ngoài vũ trụ, sau sứ mệnh Crew-12 đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào tháng 2. NASA hồi tháng 3 cho biết đã cung cấp cho mỗi phi hành gia một chiếc smartphone đời mới nhất và iPhone được chọn.
Những chiếc iPhone này không thể gọi điện hay chơi game do không kết nối Internet hoặc sử dụng Bluetooth. Chúng chủ yếu được dùng để chụp ảnh và quay video, trong đó chỉ huy Wiseman đã chụp một số bức ảnh đầu tiên gửi về Trái Đất. Bà Koch và ông Hansen cũng chụp ảnh và quay video ông Glover và Wiseman khi khoang tàu di chuyển xung quanh tên lửa, theo video trực tiếp của NASA phát trên YouTube.
"Chúng tôi cung cấp cho phi hành đoàn những công cụ ghi lại khoảnh khắc đặc biệt, giúp họ chia sẻ những hình ảnh và video đầy cảm hứng với thế giới", Jared Isaacman, người đứng đầu NASA, viết trên X hồi tháng 2. "Quan trọng không kém, chúng tôi đã thách thức các quy trình lâu đời để chứng nhận một phần cứng hiện đại cho chuyến bay vào vũ trụ".
Theo NY Times, việc cấp phép smartphone bay vào vũ trụ là quá trình không dễ dàng. "Thông thường, quy trình này có bốn giai đoạn", PGS Tobias Niederwieser của trung tâm nghiên cứu vũ trụ BioServe Space Technologies thuộc Đại học Colorado Boulder (Mỹ), giải thích. "Giai đoạn đầu tiên đưa thiết bị phần cứng vào bảng điều khiển an toàn, sau đó xác định mối nguy hiểm tiềm tàng, từ các bộ phận chuyển động đến vật liệu như thủy tinh có thể vỡ. Giai đoạn thứ ba sẽ đưa ra kế hoạch giải quyết mối nguy hiểm đó. Cuối cùng là chứng minh rằng kế hoạch đó hiệu quả".
iPhone 17 Pro Max - mẫu smartphone được các phi hành gia Artemis II lựa chọn - hiện đáp ứng các cầu này. Máy trang bị Ceramic Shield 2 ở mặt trước và Ceramic Shield ở mặt sau. Apple từng nhấn mạnh Ceramic Shield 2 "cứng cáp hơn bất kỳ loại kính smartphone nào khác".
Về việc iPhone "được" bay vào vũ trụ, Apple cho biết không tham gia vào quy trình phê duyệt cho sứ mệnh Artemis II. Tuy nhiên, nói với 9to5mac, công ty nhấn mạnh smartphone mới nhất "đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn để sử dụng lâu dài trên quỹ đạo".
iPhone không phải là thiết bị số duy nhất được các phi hành gia chụp ảnh và quay video. Phi hành đoàn còn trang bị hai chiếc máy ảnh Nikon D5 ra mắt năm 2016 và bốn chiếc GoPro Hero 11 giới thiệu năm 2022.
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Tính đến sáng 4/4, phi hành đoàn bốn người đã cách Trái Đất hơn 229.000 km, bắt đầu gửi về những hình ảnh đầu tiên về "quả cầu xanh". Họ còn khoảng 190.000 km để tiếp cận Mặt Trăng. Phi hành đoàn dự kiến tiến vào "vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng" vào tối 5/4.
Bảo Lâm tổng hợp
Toàn cảnh Trái Đất nhìn từ Artemis II
Phi hành đoàn Artemis II vượt mốc 'nửa đường tới Mặt Trăng'
Điểm đặc biệt của bốn phi hành gia Artemis II
Chương trình Mặt Trăng mới của Mỹ khác gì 54 năm trước?
Bốn công ty công nghệ lớn gồm Meta, Snap, ByteDance và Google đã đồng ý chi khoảng 27 triệu USD để dàn xếp vụ kiện của một học khu tại bang Kentucky (Mỹ), liên quan đến cáo buộc các nền tảng mạng xã hội góp phần gây ra cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở học sinh.
Theo hồ sơ tòa án, Meta - công ty mẹ của Facebook - sẽ chi 9 triệu USD. Snap (chủ sở hữu Snapchat) và ByteDance (chủ sở hữu TikTok) mỗi bên đóng góp 8 triệu USD. Google, công ty sở hữu YouTube, sẽ trả khoảng 2 triệu USD tiền mặt cùng các gói đào tạo và giấy phép phần mềm trị giá khoảng 900.000 USD.
Vụ kiện được khởi xướng bởi học khu Breathitt County, một học khu nông thôn ở phía đông bang Kentucky. Đây là vụ án thí điểm trong hơn 1.200 vụ kiện tương tự do các học khu trên khắp nước Mỹ đệ trình nhằm yêu cầu các công ty công nghệ chịu trách nhiệm về tác động của mạng xã hội đối với học sinh.
Nguyên đơn yêu cầu bồi thường hơn 60 triệu USD để triển khai chương trình chăm sóc sức khỏe tâm thần kéo dài 15 năm, đồng thời khắc phục những hệ lụy mà học sinh phải đối mặt như mất ngủ, căng thẳng cảm xúc và gia tăng xung đột.
Phiên tòa dự kiến diễn ra vào cuối tháng này tại Oakland, bang California, nhưng đã không còn cần thiết sau khi bốn công ty chấp nhận dàn xếp.
Ngoài khoản tiền mặt, Google cam kết hỗ trợ học khu bằng các chương trình đào tạo chuyên môn tại chỗ, giấy phép sử dụng phần mềm Google AI for Education trong ba năm, chương trình học tập cảm xúc - xã hội kéo dài bốn năm và hỗ trợ kỹ thuật cho các công cụ Google Workspace. Các bên đều không thừa nhận hành vi sai phạm trong thỏa thuận.
Giới quan sát nhận định thỏa thuận này có thể làm gia tăng áp lực buộc các công ty mạng xã hội phải giải quyết hàng loạt vụ kiện tương tự khác đang được thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers giám sát.
Các thỏa thuận dàn xếp được đưa ra trong bối cảnh các công ty công nghệ liên tiếp đối mặt với những phán quyết pháp lý bất lợi. Tháng 3 vừa qua, một bồi thẩm đoàn tại Los Angeles kết luận Meta và Google phải chịu trách nhiệm đối với tính chất gây nghiện của Instagram và YouTube.
Cùng tháng, một bồi thẩm đoàn ở bang New Mexico yêu cầu Meta bồi thường 375 triệu USD vì để trẻ vị thành niên tiếp xúc với nội dung không phù hợp và các đối tượng xâm hại tình dục.
Ngoài ra, hơn 30 bang của Mỹ cũng đang theo đuổi một vụ kiện riêng đối với Meta với các cáo buộc tương tự. Vụ việc có thể được đưa ra xét xử vào tháng 8 tới tại Oakland.
