Khoảng bốn tiếng sau khi cất cánh trong chuyến bay đầu tiên đến Mặt Trăng kể từ năm 1972, một chiếc iPhone màu bạc trôi lơ lửng ngang qua camera đặt phía trên buồng lái của tàu vũ trụ Orion trong sứ mệnh Artemis II. Smartphone này rời khỏi tay chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA), bay qua đầu chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) rồi rơi vào tay Christina Koch (NASA).
Đây là lần thứ hai phi hành gia NASA được phép mang smartphone cá nhân ra ngoài vũ trụ, sau sứ mệnh Crew-12 đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào tháng 2. NASA hồi tháng 3 cho biết đã cung cấp cho mỗi phi hành gia một chiếc smartphone đời mới nhất và iPhone được chọn.
Những chiếc iPhone này không thể gọi điện hay chơi game do không kết nối Internet hoặc sử dụng Bluetooth. Chúng chủ yếu được dùng để chụp ảnh và quay video, trong đó chỉ huy Wiseman đã chụp một số bức ảnh đầu tiên gửi về Trái Đất. Bà Koch và ông Hansen cũng chụp ảnh và quay video ông Glover và Wiseman khi khoang tàu di chuyển xung quanh tên lửa, theo video trực tiếp của NASA phát trên YouTube.
“Chúng tôi cung cấp cho phi hành đoàn những công cụ ghi lại khoảnh khắc đặc biệt, giúp họ chia sẻ những hình ảnh và video đầy cảm hứng với thế giới”, Jared Isaacman, người đứng đầu NASA, viết trên X hồi tháng 2. “Quan trọng không kém, chúng tôi đã thách thức các quy trình lâu đời để chứng nhận một phần cứng hiện đại cho chuyến bay vào vũ trụ”.
Theo NY Times, việc cấp phép smartphone bay vào vũ trụ là quá trình không dễ dàng. “Thông thường, quy trình này có bốn giai đoạn”, PGS Tobias Niederwieser của trung tâm nghiên cứu vũ trụ BioServe Space Technologies thuộc Đại học Colorado Boulder (Mỹ), giải thích. “Giai đoạn đầu tiên đưa thiết bị phần cứng vào bảng điều khiển an toàn, sau đó xác định mối nguy hiểm tiềm tàng, từ các bộ phận chuyển động đến vật liệu như thủy tinh có thể vỡ. Giai đoạn thứ ba sẽ đưa ra kế hoạch giải quyết mối nguy hiểm đó. Cuối cùng là chứng minh rằng kế hoạch đó hiệu quả”.
iPhone 17 Pro Max – mẫu smartphone được các phi hành gia Artemis II lựa chọn – hiện đáp ứng các cầu này. Máy trang bị Ceramic Shield 2 ở mặt trước và Ceramic Shield ở mặt sau. Apple từng nhấn mạnh Ceramic Shield 2 “cứng cáp hơn bất kỳ loại kính smartphone nào khác”.
Về việc iPhone “được” bay vào vũ trụ, Apple cho biết không tham gia vào quy trình phê duyệt cho sứ mệnh Artemis II. Tuy nhiên, nói với 9to5mac, công ty nhấn mạnh smartphone mới nhất “đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn để sử dụng lâu dài trên quỹ đạo”.
iPhone không phải là thiết bị số duy nhất được các phi hành gia chụp ảnh và quay video. Phi hành đoàn còn trang bị hai chiếc máy ảnh Nikon D5 ra mắt năm 2016 và bốn chiếc GoPro Hero 11 giới thiệu năm 2022.
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Tính đến sáng 4/4, phi hành đoàn bốn người đã cách Trái Đất hơn 229.000 km, bắt đầu gửi về những hình ảnh đầu tiên về “quả cầu xanh”. Họ còn khoảng 190.000 km để tiếp cận Mặt Trăng. Phi hành đoàn dự kiến tiến vào “vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng” vào tối 5/4.
Nguồn tin của SCMP cho biết, hôm 30.4, Ủy ban Truyền thông liên bang Mỹ (FCC) đã thông qua đề xuất cấm tất cả phòng thí nghiệm của Trung Quốc thử nghiệm các thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy ảnh và máy tính để sử dụng tại Mỹ.
Cơ quan này cho biết khoảng 75% thiết bị điện tử của Mỹ được kiểm tra tại Trung Quốc. FCC có kế hoạch áp dụng quy trình phê duyệt đơn giản hóa cho các thiết bị được kiểm tra tại các phòng thí nghiệm của Mỹ hoặc từ các quốc gia không gây ra rủi ro an ninh quốc gia.
Trong một cuộc bỏ phiếu riêng biệt với tỷ lệ áp đảo 3-0, ủy ban đã thông qua đề xuất cấm China Mobile, China Telecom và China Unicom vận hành các trung tâm dữ liệu tại Mỹ. Trong tương lai, Mỹ có thể cấm các nhà mạng viễn thông kết nối với các công ty nằm trong "Danh sách bị hạn chế" về an ninh quốc gia của nước này.
Trước đó, FCC đã cấm ba công ty này hoạt động tại Mỹ.
Ủy ban Truyền thông liên bang cho biết họ cũng đang xem xét việc cấm kết nối với các công ty sở hữu trung tâm dữ liệu hoặc hiện diện tại các điểm trao đổi internet của Mỹ, mở rộng các hạn chế đối với một số thực thể con của các công ty nằm trong danh sách đen. Ngoài ra, Mỹ sẽ ra lệnh cấm kết nối với các nhà mạng sử dụng thiết bị từ các nhà cung cấp nằm trong danh sách an ninh quốc gia, bao gồm Huawei và ZTE.
Chủ tịch FCC Brendan Carr cho biết ủy ban đang xem xét một loạt hành động "để bảo vệ mạng lưới của Mỹ khỏi những rủi ro", bao gồm cả việc hạn chế khả năng kết nối.
Trước đó, từ năm 2019, Bộ Thương mại Mỹ đưa Huawei vào "Danh sách Thực thể" (Entity List), cấm các công ty Mỹ cung cấp công nghệ và linh kiện mà không có giấy phép đặc biệt. Sau đó, Mỹ liên tục gia tăng cấm vận với các công ty công nghệ Trung Quốc.
Quyết định này một phần làm chậm khả năng bắt kịp cuộc đua công nghệ của Trung Quốc nhưng mặt khác cũng thúc đẩy năng lực tự chủ của Bắc Kinh.
Theo Agibot, G2 hiện triển khai tại nhà máy sản xuất máy tính bảng của Longcheer Technology. Thay vì chỉ thử nghiệm có kiểm soát ở một bộ phận nhất định như trước đây, các robot đã được tích hợp trực tiếp vào quy trình sản xuất.
Robot hoạt động chủ yếu tại các trạm Kiểm tra Tích hợp Đa phương tiện (MMIT) bên trong dây chuyền Longcheer. Tại đây, chúng thực hiện loạt nhiệm vụ đòi hỏi độ chính xác cao như nhặt thiết bị, đặt chúng vào các giá đỡ kiểm tra và phân loại các thiết bị đã hoàn thiện hoặc bị lỗi.
Đại diện Agibot cho biết G2 hoạt động theo phương thức kết hợp xác thực dựa trên mô phỏng, học tăng cường và trí thông minh tích hợp trên thiết bị để giảm thời gian thiết lập và cải thiện độ tin cậy trong nhà máy. Bằng cách giảm cấu hình thủ công, robot hình người có thể linh hoạt xử lý các vật thể trên băng chuyền.
Tại dây chuyền, G2 hoạt động song song với người vận hành. Robot này đồng thời tự thích ứng với sản xuất vốn đa dạng sản phẩm. Nhà máy không cần đến công cụ chuyên dụng cho robot hoặc phải thiết kế lại dây chuyền. Việc tích hợp robot vào dây chuyền sản xuất chỉ hoàn tất trong vòng 36 giờ.
Agibot khẳng định G2 có thể hoạt động với hiệu suất cao và liên tục trên dây chuyền, với robot hỗ trợ hoạt động liên tục 24/7 và duy trì sản lượng ổn định xuyên suốt các ca làm việc. Mỗi robot có thể đạt năng suất 310 sản phẩm mỗi giờ, thời gian chu kỳ khoảng 19-20 giây cho mỗi tác vụ và tỷ lệ thành công vượt 99,9%.
Theo TS Yao Maoqing, Phó chủ tịch Agibot, việc áp dụng G2 vào nhà máy cho thấy "AI thể hiện qua hình thức vật lý", tức robot, không còn ở mức thử nghiệm nữa. "Đó là khả năng thực tiễn, sẵn sàng sản xuất, có thể hoạt động đáng tin cậy trong điều kiện công nghiệp thực tế và mang lại giá trị kinh tế có thể đo lường được", ông Maoqing cho biết trên blog.
Li Long, Tổng giám đốc bộ phận robot của Longcheer, cho biết chỉ trong vòng bốn tháng sau khi G2 được tích hợp vào dây chuyền sản xuất hàng loạt của công ty, robot này đã mang lại hoạt động ổn định, liên tục và đáp ứng tất cả các mục tiêu chính.
"Đây không chỉ là cột mốc kỹ thuật, mà còn đánh dấu sự xác thực thực tế đầu tiên về AI tích hợp trong sản xuất chính xác đối với thiết bị điện tử tiêu dùng", ông Long nói. "Cột mốc này cho thấy lộ trình phát triển trí tuệ nhân tạo tích hợp trong sản xuất có thể mở rộng".
Agibot, hay Zhiyuan Robotics, ra đời tháng 2/2023 bởi nhà sáng lập trẻ tuổi Peng Zhihui sinh năm 1993, có trụ sở tại Thượng Hải. Công ty đạt tốc độ phát triển nhanh chóng khi theo thống kê của hãng nghiên cứu thị trường Counterpoint Research, tổng cộng có 16.000 robot hình người được lắp đặt trên thế giới năm 2025, riêng Agibot dẫn đầu khi chiếm 30,4% thị phần.
Agibot G2 ra mắt năm 2025, là robot hình người cao khoảng 1,6 m, nặng gần 70 kg. Thiết bị sử dụng cấu trúc nửa thân trên kết hợp bánh xe di chuyển, phù hợp môi trường nhà máy. G2 có hai tay robot 7 bậc tự do, độ chính xác cao, tích hợp camera, LiDAR và cảm biến lực để nhận diện và thao tác vật thể. Hệ thống AI cho phép học tác vụ, phối hợp với con người và vận hành liên tục nhờ pin thay "nóng" - tức có thể tự đến trạm thay pin mà không cần con người.
Đây là mức xếp hạng cao nhất của Việt Nam từ trước đến nay, trong bối cảnh hệ sinh thái khởi nghiệp trong nước tiếp tục mở rộng cả về quy mô lẫn tốc độ phát triển.
Global Startup Ecosystem Index là bảng xếp hạng thường niên do StartupBlink công bố từ năm 2017. Đơn vị này đánh giá hệ sinh thái khởi nghiệp của các quốc gia và thành phố trên thế giới, dựa trên nhiều tiêu chí như quy mô hoạt động, chất lượng hệ sinh thái và môi trường kinh doanh.
Báo cáo nhận định, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có tốc độ tăng trưởng nổi bật trong nhóm các nước xếp hạng từ 21-50 toàn cầu. Theo StartupBlink, nhóm quốc gia xếp hạng từ vị trí thứ 21 đến 50 là khu vực năng động nhất trên bảng xếp hạng, có tốc độ phát triển cao hơn đáng kể so với nhóm dẫn đầu. Trong đó, Việt Nam và Thái Lan là hai quốc gia tăng trưởng nổi bật của khu vực.
Không chỉ cải thiện ở cấp quốc gia, hệ sinh thái khởi nghiệp của các thành phố lớn tại Việt Nam cũng ghi nhận bước tiến đáng chú ý. TP HCM lần đầu lọt top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, tăng 12 bậc, lên vị trí 98 thế giới.
StartupBlink đánh giá TP HCM hiện dẫn đầu Đông Nam Á về mức độ trưởng thành của hệ sinh thái khởi nghiệp. Thành phố nổi bật ở các lĩnh vực fintech và blockchain, với thứ hạng lần lượt là 60 và 70 toàn cầu.
Cùng với Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng, năm nay Hải Phòng lần đầu xuất hiện trong nhóm 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu. Sự xuất hiện của Hải Phòng cho thấy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam đang dần mở rộng ra ngoài các trung tâm truyền thống, thay vì chỉ tập trung ở hai đầu Hà Nội và TP HCM như trước.
Kết quả tăng hạng của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam diễn ra trong bối cảnh các chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được thúc đẩy mạnh, theo tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, thời gian qua Bộ đã tham mưu hoàn thiện nhiều chính sách lớn nhằm thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, phát triển doanh nghiệp công nghệ và công nghệ chiến lược.
Một trong những dấu mốc là việc Quốc hội thông qua Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025, đánh dấu lần đầu tiên các khái niệm "công nghệ chiến lược" và "sản phẩm công nghệ chiến lược" được luật hóa.
Trên cơ sở đó, Thủ tướng đã ban hành Danh mục công nghệ chiến lược quốc gia, xác định 10 nhóm công nghệ chiến lược cùng nhiều nhóm sản phẩm ưu tiên phát triển như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ lượng tử, robot, vệ tinh quỹ đạo thấp, hydrogen xanh và hạ tầng số. Các chính sách này được kỳ vọng tạo nền tảng cho tăng trưởng, đồng thời nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của Việt Nam.
Theo kế hoạch triển khai Nghị quyết 57, Việt Nam đặt mục tiêu tăng 30% số lượng startup, hình thành 30-50 doanh nghiệp spin-off từ viện nghiên cứu và trường đại học, đồng thời xây dựng ít nhất ba trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP HCM.
Kế hoạch cũng hướng tới thương mại hóa ít nhất 5 sản phẩm công nghệ chiến lược như chip bán dẫn, thiết bị mạng 5G, robot công nghiệp, AI và thiết bị bay không người lái (UAV). Bên cạnh đó, mô hình sandbox công nghệ dự kiến được triển khai tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP HCM nhằm hỗ trợ thử nghiệm, hoàn thiện và đưa nhanh các công nghệ mới vào thực tế.
Hiện hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam có khoảng 4.000 startup, 208 quỹ đầu tư, 84 vườn ươm và hơn 20 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp ở cấp quốc gia và địa phương.
