Anh Nguyễn Thế Tuyền, 34 tuổi, trú xã Hồng Xuân, tỉnh Ninh Bình, bắt đầu công việc phục dựng mô hình nhà cổ từ năm 2021. Thời điểm đó, căn nhà 5 gian của ông bà ngoại sắp bị tháo dỡ. Thấy tiếc nuối không gian gắn bó suốt tuổi thơ, anh tự mày mò dựng bản thu nhỏ ngôi nhà nhằm giữ lại kỷ niệm.
Ông ngoại anh, một kiến trúc sư hơn 80 tuổi đã nghỉ hưu, là người hướng dẫn trực tiếp về tỷ lệ, không gian và kết cấu. Từng học Đại học Xây dựng nhưng sau đó chuyển hướng sang lĩnh vực làm đẹp và nghệ thuật, anh Tuyền tận dụng kiến thức kết cấu và thẩm mỹ để tính toán chi tiết. “Thời gian đầu, tôi liên tục làm hỏng và phải đập đi xây lại. Việc đúc từng viên gạch, viên ngói mini và lắp ghép đòi hỏi độ chính xác cao”, anh Tuyền kể.
Sau 6 tháng, phiên bản nhà 5 gian đầu tiên hoàn thiện. “Nhìn ngôi nhà quen thuộc hiện ra trong hình hài thu nhỏ, cả bầu trời ký ức tuổi thơ ùa về khiến tôi vô cùng xúc động”, chủ nhân tác phẩm kể.
Anh tiếp tục lấy ý tưởng từ các kiến trúc trong làng, sáng tác thêm nhiều tác phẩm và nhận nhiều lời khen khi đăng tải lên mạng xã hội. Nhiều khách hàng từ khắp mọi miền tìm đến, kể về cơ ngơi cũ của ông bà và đặt hàng phục dựng. “Lượng đơn đặt hàng tăng dần giúp tôi gắn bó với nghề đến tận hôm nay trong sự ủng hộ nhiệt tình của gia đình”, chàng trai 34 tuổi nói.
Quá trình chế tác một mô hình trải qua nhiều công đoạn. Người thợ phải đến tận nơi khảo sát hoặc nghiên cứu qua hình ảnh, video của khách hàng để chọn vật liệu. Với những công trình không còn dấu tích, anh dựng bản vẽ 3D dựa trên lời kể của gia chủ, thống nhất phương án trước khi thi công.
Khâu thực hành bắt đầu bằng việc hàn khung sắt, đổ móng, xây tường bằng gạch mini. Tiếp đó là hoàn thiện hệ thống cửa gỗ, nội thất và các tiểu cảnh sân vườn. Những chi tiết như chum nước, xe đạp, bó lúa… được bổ sung để tăng tính sinh động. Theo anh Tuyền, khâu tính toán tỷ lệ gặp nhiều khó khăn nhất, bởi một sai lệch nhỏ sẽ làm mất độ chân thực của công trình. Để tái tạo dấu vết thời gian, anh thường xuyên đi quan sát thực tế các mảng tường rêu phong nhằm pha chế màu sơn sát với thực tế.
Vượt lên trên yếu tố kỹ thuật, người thợ phải thổi được “cái hồn” vào tác phẩm. Nhiều công trình đã bị phá bỏ từ lâu đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ của người thiết kế, khiến gia chủ khi nhìn vào phải ngỡ ngàng nhận ra cơ ngơi xưa.
Sau 5 năm, xưởng của anh đã cho ra đời vài trăm mô hình, chủ yếu là nhà 5 gian miền Bắc với tỷ lệ thu nhỏ 1/20. Giá thành dao động 10 – 100 triệu đồng tùy kích thước. Khách hàng đa phần là người cao tuổi muốn mô phỏng lại nhà cũ, hoặc người trẻ mua làm quà tặng bố mẹ.
Nhiều năm theo nghề nhưng theo anh Tuyền, khoảnh khắc bàn giao sản phẩm luôn mang lại nhiều cảm xúc, chứng kiến nhiều gia chủ rơi nước mắt khi ký ức ùa về.
Tháng 5/2025, ông Nguyễn Văn Hảo (55 tuổi, tỉnh Thái Bình) nhận bàn giao phiên bản nhà 5 gian 3 trái sau ba tháng đặt hàng với chi phí 20 triệu đồng. Căn nhà gốc xây năm 1982 của gia đình ông đã phải dỡ bỏ từ 5 năm trước do xuống cấp. Muốn con cháu nhớ về cội nguồn, ông bàn bạc cùng người thân và chốt phương án phục dựng, sau khi được bạn bè giới thiệu xưởng chế tác của anh Tuyền.
“Mô hình giúp tôi dễ dàng kể lại cho con cháu về không gian sống ngày xưa”, ông Hảo nói.
Hiện xưởng chế tác của anh Tuyền có 10 nhân sự làm việc. Trong thời gian tới, người thợ 34 tuổi cho biết có kế hoạch thực hiện các tác phẩm mô phỏng những công trình di tích lịch sử và kiến trúc văn hóa tiêu biểu của Việt Nam.
“Tôi mong muốn dùng chính đôi tay này để lan tỏa mạnh mẽ giá trị văn hóa truyền thống đến mai sau”, chàng trai Ninh Bình nói.
Một số mô hình nhà cổ của anh Tuyền chế tác từ năm 2021 đến nay.
Một đoạn video lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc những ngày gần đây đã thu hút sự chú ý lớn, ghi lại khoảnh khắc một bé trai 8 tuổi dũng cảm cứu mẹ thoát khỏi tình huống đuối nước nguy kịch.
Người chia sẻ câu chuyện là bà Xu, sống tại tỉnh Hà Nam (Trung Quốc). Trong dòng trạng thái đầy xúc động, bà viết: "Con trai 8 tuổi của tôi đã cứu mạng tôi. Tôi sẽ không bao giờ quên ngày hôm đó".
Theo lời kể, sự việc xảy ra vào chiều 26/6 tại khu vực sông thuộc phố cổ Liulin, quận Shihe, thành phố Tín Dương. Hôm đó, bà Xu đưa con trai tên Tongtong đi chơi ven sông. Lo lắng con gặp nguy hiểm dù không biết bơi, bà đã xuống nước để theo dõi con, vẫn mặc nguyên quần áo và giày dép.
Ban đầu, bà nghĩ mực nước chỉ ngang eo nên khá an toàn. Tuy nhiên, khi di chuyển, bà bất ngờ trượt chân và bị dòng nước cuốn ra xa.
"Tôi cảm thấy nước tràn vào miệng, vào tai. Tôi vùng vẫy trong tuyệt vọng và nghĩ rằng mình sẽ không sống sót", bà Xu nhớ lại.
Thời điểm đó, khu vực xung quanh chỉ có vài trẻ em đang chơi đùa. Hai bé gái gần đó đã cố gắng giúp kéo bà lên bờ, nhưng lực quá yếu. Những người lớn ở xa khoảng 50 mét nên không kịp ứng cứu.
Trong lúc nguy cấp nhất, bé Tongtong nghe tiếng mẹ kêu cứu liền lao xuống nước. Vừa khóc, cậu bé vừa nắm lấy tay mẹ và cố gắng kéo bà vào bờ. Nhờ nỗ lực của con trai, bà Xu dần nổi lên mặt nước và thoát khỏi tình huống nguy hiểm.
Nhớ lại khoảnh khắc sinh tử, Tongtong vẫn còn hoảng sợ: "Cháu thấy tay mẹ cứ vùng vẫy dưới nước. Cháu sợ mẹ sẽ chết đuối".
Khi được hỏi có tự hào vì đã cứu mẹ không, câu trả lời của cậu bé khiến nhiều người lặng đi: "Cháu không thấy tự hào. Cháu chỉ vui vì mẹ vẫn còn sống. Cháu sẽ không bao giờ đến những nơi nguy hiểm để chơi nữa".
Sau khi được đưa lên bờ, bà Xu bị sặc nước và nôn ra thức ăn nhưng may mắn không bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tuy nhiên, trải nghiệm cận kề cái chết khiến bà nhận ra giá trị của sự an toàn và cho biết sẽ cẩn trọng hơn khi đưa con đến những khu vực gần sông, hồ.
"Chỉ cần con tôi chậm vài giây thôi, có lẽ tôi đã không còn cơ hội làm mẹ nữa. Tôi biết ơn con suốt đời", bà nghẹn ngào chia sẻ.
Các chuyên gia cứu hộ sau đó cũng lên tiếng cảnh báo. Dù hành động của bé trai xuất phát từ tình yêu thương, nhưng việc trẻ nhỏ trực tiếp xuống nước cứu người là vô cùng nguy hiểm, có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho cả hai.
Theo ông Tan Zhang, đội trưởng Đội cứu hộ Blue Sky Yuelu, trong tình huống tương tự, trẻ em không nên tự lao xuống nước. Thay vào đó, cần nhanh chóng tìm người lớn, hô hoán trợ giúp và gọi lực lượng cứu hộ chuyên nghiệp.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trang bị kỹ năng phòng chống đuối nước và giám sát trẻ nhỏ khi vui chơi gần sông, hồ để tránh những tai nạn đáng tiếc xảy ra.
Không ngờ thứ nhìn giống "cục lông" mọc bám trên thân cây khô trong rừng sâu lại chính là một trong những loại đặc sản, dược liệu quý hiếm, được nhiều người săn tìm với giá trị không hề nhỏ.
Đó chính là nấm hầu thủ, một cái tên nghe lạ nhưng ngày càng được biết đến rộng rãi trong giới ẩm thực và dược liệu. Từ xa nhìn lại, loại nấm này trông chẳng khác gì một chùm lông trắng xù xì hoặc bọt biển mềm mại bám chặt vào thân cây mục. Chính vẻ ngoài "khó hiểu" ấy khiến không ít người lần đầu bắt gặp đều e dè, thậm chí tưởng là nấm độc hoặc một dạng ký sinh không thể ăn được.
Thực tế, nấm hầu thủ lại là một loại nấm ăn được và có giá trị cao. Chúng thường mọc trên thân cây gỗ đã chết hoặc đang phân hủy trong những khu rừng tự nhiên ẩm thấp, đặc biệt là ở các khu vực núi sâu, nơi có hệ sinh thái ít bị tác động bởi con người. Việc sinh trưởng hoàn toàn tự nhiên, không dễ nhân giống hay nuôi trồng đại trà, khiến nguồn nấm này trở nên khan hiếm, đắt đỏ và có giá trị kinh tế cao trên thị trường.
Điều thú vị là, trước đây khi chưa được biết đến rộng rãi, nấm hầu thủ thường bị người đi rừng bỏ qua vì hình dáng "kỳ lạ" và không có vẻ gì hấp dẫn. Nhưng khi các nghiên cứu và kinh nghiệm dân gian dần ghi nhận giá trị của nó, loại nấm này bắt đầu được chú ý như một nguyên liệu ẩm thực đặc biệt. Ngày nay, nó xuất hiện trong nhiều món ăn cao cấp, đặc biệt là các món hầm, súp hoặc món ăn bổ dưỡng dành cho người cần bồi bổ sức khỏe.
Khi được thu hái đúng thời điểm và chế biến, nấm hầu thủ có kết cấu mềm, vị ngọt thanh tự nhiên và hương thơm nhẹ rất đặc trưng. Sau khi sấy khô, nấm có thể bảo quản lâu hơn và thường được dùng để hầm canh, nấu súp hoặc kết hợp với các nguyên liệu khác nhằm tăng độ ngọt tự nhiên cho món ăn mà không cần quá nhiều gia vị.
Không chỉ dừng lại ở vai trò ẩm thực, nấm hầu thủ còn được quan tâm trong lĩnh vực nghiên cứu dược liệu. Một số tài liệu và kinh nghiệm truyền thống cho rằng loại nấm này chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi, hỗ trợ hệ tiêu hóa, tăng cường sức đề kháng và giúp cải thiện một số vấn đề liên quan đến thần kinh như căng thẳng hay suy giảm trí nhớ. Tuy nhiên, các công dụng này vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu khoa học hiện đại để xác nhận rõ ràng hơn.
Chính vì vừa hiếm, vừa khó khai thác lại mang giá trị sử dụng cao, nấm hầu thủ ngày càng được xem như một "báu vật" của núi rừng. Từ một thứ tưởng chừng vô giá trị, thậm chí gây hiểu lầm về hình dáng, nó đã trở thành một đặc sản được nhiều người tìm kiếm, góp mặt trong những bữa ăn dinh dưỡng và cả các bài thuốc dân gian.
Nếu một lần tình cờ bắt gặp những "cục lông" trắng bám trên thân cây giữa rừng sâu, có lẽ ít ai ngờ rằng đó lại là một món quà quý giá mà thiên nhiên âm thầm tạo ra suốt nhiều năm.
Với hàng loạt lợi ích nổi bật cho cơ thể, nấm hầu thủ không chỉ là một loại thực phẩm bổ dưỡng mà còn được đánh giá là nguồn dược liệu đầy tiềm năng. Việc nghiên cứu và phát triển loại nấm này hứa hẹn mở ra hướng đi mới cho ngành trồng nấm và sản xuất dược liệu, góp phần nâng cao giá trị kinh tế và ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Từ một loại nấm mọc tự nhiên trong rừng sâu, nấm hầu thủ ngày nay đã trở thành "kho báu" được giới khoa học và người tiêu dùng đặc biệt quan tâm nhờ những giá trị dinh dưỡng và dược tính vượt trội mà nó mang lại.
Trong thực tế, đó là quy trình hoạt động tiêu chuẩn của phi hành đoàn áp dụng cho mọi chuyến bay.
"Trong ngành hàng không, chúng tôi gọi đây là "tư thế chuẩn bị" cho tiếp viên hàng không", Lia Ocampo, cựu tiếp viên hàng không và tác giả cuốn hồi ký Cuộc sống, Tình yêu và Những bài học trên bầu trời, cho biết.
Tư thế chuẩn bị là một quy trình an toàn mà tiếp viên hàng không tuân theo trong trường hợp tai nạn và các tình huống khẩn cấp đột ngột.
Tư thế chống đỡ nghĩa là đặt các bộ phận cơ thể như đầu và tay vào vị trí chiến lược bằng cách gập, uốn cong và nghiêng người về phía trước để giúp giảm thiểu bất kỳ tác động tiềm tàng nào có thể xảy ra.
"Tư thế chống tay của tiếp viên hàng không phụ thuộc vào hướng ghế ngồi và loại hệ thống dây an toàn được trang bị trên những ghế đó", Ocampo nói.
Một trong những tư thế phổ biến nhất là tiếp viên hàng không ngồi chống tay để giữ chặt tay vào người.
"Trong các giai đoạn quan trọng của chuyến bay, đó là cất cánh và hạ cánh, bạn sẽ thấy tiếp viên hàng không ngồi trên ghế phụ của họ ở tư thế chống tay", Ocampo nói.
Không chỉ dừng lại ở giữ tư thế an toàn này, khi ngồi, tiếp viên còn thực hiện một "quy trình kiểm tra" trong đầu.
Họ âm thầm rà soát lại các quy trình an toàn, hình dung các tình huống khẩn cấp, xác định vị trí các cửa thoát hiểm, và chuẩn bị sẵn các mệnh lệnh cần thiết trong trường hợp phải sơ tán. Đây là một phần quan trọng trong việc đảm bảo mọi phản ứng đều chính xác và kịp thời.
Dù mỗi hãng hàng không hoặc loại máy bay có thể có những điều chỉnh nhỏ về tư thế, mục tiêu chung vẫn không thay đổi. Đó là duy trì sự ổn định, tỉnh táo và khả năng sẵn sàng cao nhất trong những thời điểm quan trọng nhất của chuyến bay.
Về phía hành khách, bạn không bắt buộc phải áp dụng tư thế này. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, điều quan trọng là cần chú ý lắng nghe hướng dẫn của tiếp viên, xem kỹ hướng dẫn an toàn đặt ở túi ghế phía trước và luôn thắt dây an toàn trong suốt hành trình.
"Trong trường hợp khẩn cấp đã được lên kế hoạch, tiếp viên hàng không sẽ hướng dẫn những việc cần làm, bao gồm cả tư thế chuẩn bị va đập", Ocampo nói. "Tuy nhiên, trong trường hợp khẩn cấp không được lên kế hoạch, họ có thể không có thời gian để làm như vậy".
