Chàng trai săn được khoảnh khắc ‘mây đĩa bay’ ôm trọn đỉnh núi Bà Đen

Bà Thạch Thị Út là người dân tộc Khmer, quê gốc ở Trà Vinh. Bà chỉ nhớ mình năm nay khoảng 56 tuổi. Từ nhỏ, bà đã theo cha mẹ rời quê lên vùng đất Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nay thuộc TP.HCM, để mưu sinh. Cả gia đình sống cuộc đời làm thuê, ở trọ khắp nơi, nay đây mai đó, không nơi ổn định.

"Ba mẹ tôi làm được gì thì làm nấy để nuôi con. Chúng tôi cứ đi hết nơi này đến nơi khác. Sau này mới về xã Châu Pha sinh sống đến giờ", bà Út kể.

Cuộc sống nghèo khó, di chuyển liên tục khiến giấy tờ tùy thân của gia đình bà dần thất lạc. Khi cha mẹ mất đi, những đứa con cũng không còn biết bắt đầu từ đâu để tìm lại danh tính pháp lý của mình bởi... không giấy khai sinh, không chứng minh nhân dân, không hộ khẩu.

Dù không có bất kỳ giấy tờ nào, bà Út vẫn lập gia đình, sinh con, rồi có cháu ngoại. Con gái bà nay gần 30 tuổi nhưng cũng chưa từng có giấy khai sinh. Cháu ngoại lớn lên trong cảnh tương tự.

Suốt nhiều năm, gia đình bà sống bằng lao động phổ thông, làm thuê đủ nghề để tồn tại. Họ ít khi dám đi xa, không dám tiếp xúc nhiều với cơ quan hành chính vì mặc cảm không có giấy tờ tùy thân. Những điều tưởng như bình thường với nhiều người như đi làm ở công ty, mua bán tài sản, khám chữa bệnh hay đăng ký kết hôn… với họ lại là điều vô cùng xa vời.

Ngày Công an xã Châu Pha thông báo bà được đến làm căn cước công dân theo chương trình cấp căn cước cho nhân khẩu đặc biệt, bà Út gần như không tin vào tai mình. "Tôi vui quá, cả đêm không ngủ được", bà xúc động nói.

Niềm vui ấy không chỉ dành cho riêng bà, mà còn cho cả gia đình khi nhiều người thân của bà cũng được hỗ trợ làm giấy khai sinh và căn cước công dân. Sau hàng chục năm sống trong cảnh không giấy tờ, cuối cùng họ cũng có cơ hội được công nhận là một công dân đúng nghĩa.

Ngồi cạnh bà Út là bà Thạch Thị Liên, chị ruột của bà, năm nay đã 74 tuổi. Ở tuổi gần đất xa trời, bà Liên cũng lần đầu tiên được gọi đi làm căn cước công dân.

Bà kể khi còn nhỏ từng có chứng minh nhân dân, nhưng cuộc sống lang bạt cùng gia đình khiến giấy tờ thất lạc hết. Sau khi cha mẹ qua đời, chị em bà sống nương tựa lẫn nhau, đi đâu cũng có nhau nhưng chẳng ai có nổi một giấy tờ tùy thân.

"Không có giấy tờ, cuộc sống khó khăn lắm, kể không hết được. Bao nhiêu quyền lợi của một công dân bình thường mình đều không có", bà Liên chia sẻ.

Lời nói của người phụ nữ già nua khiến nhiều người lặng đi. Bởi đằng sau câu chuyện ấy là cả một quãng đời dài sống trong thiệt thòi, mặc cảm và bị từ chối nhiều cơ hội chỉ vì không thể chứng minh mình là ai.

Không có giấy tờ tùy thân đồng nghĩa với việc không thể tiếp cận nhiều quyền lợi cơ bản của xã hội. Người không căn cước khó xin việc ổn định, khó vay vốn, khó khám chữa bệnh theo bảo hiểm, không thể đăng ký kết hôn hay làm giấy khai sinh cho con.

Vui hơn trúng số độc đắc

Những thiệt thòi ấy hiện rõ nhất trong câu chuyện của anh Thạch Văn Hậu, cháu của bà Liên và bà Út. Năm nay 44 tuổi, có vợ và con trai đã 20 tuổi, nhưng anh vẫn chưa từng có căn cước công dân.

Anh Hậu kể mình từng nhiều lần xin vào công ty làm việc nhưng đều không thể gắn bó lâu dài vì không có giấy tờ tùy thân. "Tôi nói giấy tờ đang làm, nhưng nói dối hoài đâu có được. Cuối cùng cũng phải nghỉ việc", anh buồn bã nói.

Không chỉ khó khăn trong công việc, cuộc sống thường ngày của anh cũng đầy những tình huống éo le. Bạn bè trêu chọc vì không có căn cước công dân, thậm chí nghi ngờ anh là người "trốn trại". Mỗi lần đi xe máy của vợ bị cảnh sát giao thông kiểm tra, anh cũng không thể chứng minh mối quan hệ hôn nhân vì hai người chưa đăng ký kết hôn.

"Tôi và vợ sống với nhau hơn 20 năm mà vẫn chưa có tờ giấy đăng ký kết hôn", anh nghẹn ngào.

Ngồi cầm tờ giấy khai sinh vừa được cấp trên tay, anh Hậu xúc động nhớ lại ngày mới cưới vợ. Khi cha vợ nói sẽ cho hai vợ chồng đất, ông yêu cầu anh đưa chứng minh nhân dân để làm thủ tục. Nhưng anh không có. "Cha vợ tỏ ra khó chịu, bảo gia đình tôi sao kỳ vậy. Nghe buồn lắm", anh kể.

Trong ánh mắt người đàn ông ngoài 40 tuổi là sự mặc cảm kéo dài suốt nhiều năm vì thân phận không giấy tờ của mình. Anh nói điều khiến anh đau nhất không phải là nghèo khó, mà là cảm giác không được công nhận. "Một con người mà đến giấy tờ tùy thân cũng không có thì ai chấp nhận mình được", anh chia sẻ.

Chính vì thế, ngày được thông báo lên làm căn cước công dân, anh Hậu vui mừng đến bật khóc. Vợ anh, chị Nguyễn Thị Hồng, cũng không giấu được xúc động.

"Khi công an xã vào khu trọ báo tin chồng tôi được làm căn cước, tôi muốn khóc luôn. Tôi gọi điện cho chồng, hai vợ chồng cùng khóc", chị Hồng kể.

Có lẽ với nhiều người, khó hiểu vì sao một tấm thẻ căn cước lại khiến cả gia đình xúc động đến vậy. Nhưng với những người đã sống gần nửa đời người không giấy tờ, đó là niềm hạnh phúc quá lớn. Nó không chỉ là một tấm thẻ nhựa, mà là sự công nhận danh tính, là cánh cửa mở ra những quyền lợi mà họ chưa từng được hưởng.

Ánh mắt anh Hậu đỏ hoe khi nói về dự định sau khi có căn cước công dân. "Tôi vui còn hơn trúng số độc đắc. Có căn cước rồi, tôi với vợ sẽ đi đăng ký kết hôn. Tôi nợ vợ tờ giấy đăng ký kết hôn hơn 20 năm rồi".

Câu nói giản dị nhưng khiến nhiều người xúc động. Bởi phía sau nó là sự chờ đợi kéo dài hơn hai thập kỷ của một người phụ nữ và là nỗi day dứt âm thầm của một người đàn ông luôn cảm thấy mình chưa thể cho vợ một danh phận đúng nghĩa.

Chương trình hỗ trợ cấp căn cước công dân cho nhân khẩu đặc biệt không chỉ giúp người dân có giấy tờ tùy thân, mà còn trả lại cho họ quyền được sống bình thường như bao công dân khác. Khi có căn cước, họ có thể đăng ký kết hôn, làm giấy khai sinh cho con cháu, xin việc ổn định, tham gia bảo hiểm y tế, thực hiện các giao dịch dân sự và tiếp cận nhiều chính sách an sinh xã hội.

Những giọt nước mắt của bà Út, bà Liên hay anh Hậu trong ngày đi làm căn cước công dân không chỉ là niềm vui cá nhân. Đó còn là niềm hạnh phúc của những con người lần đầu tiên được gọi tên trong hệ thống quản lý dân cư, lần đầu tiên cảm nhận đầy đủ giá trị của hai chữ "công dân".

Sau hàng chục năm sống không giấy tờ, cuối cùng họ cũng có thể ngẩng cao đầu nói rằng mình có tên tuổi, có thân phận.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tin Gốc: Thanh Niên

Qua tiếp xúc khi có việc cần giúp đỡ của ngành điện tôi nhận thấy đội ngũ Công ty Điện lực Củ Chi, từ lãnh đạo đến nhân viên ai cũng làm việc với tinh thần trách nhiệm cao.

Minh chứng cho sự việc này khi nhà tôi bị sự cố mất điện thì tôi không phải lo lắng, tốn công sức đi đến liên hệ mà tôi gọi điện thoại đến nhân viên trực, báo rõ sự việc là lãnh đạo nhanh chóng cử nhân viên đến tận nhà khắc phục ngay sự cố.

Lần đầu vào buổi chiều giữa tháng 7.2015, do ảnh hưởng bão nên trời đổ cơn mưa lớn kèm gió giông mạnh nhiều cây xanh gãy đổ nhánh cây vướng dây điện làm đứt nhiều dây hạ thế. Còn đường dây hạ thế từ ngoài đường nhựa vào nhà tôi có cây tràm bị tét nhánh ngã vướng dây điện làm đứt ngay mối nối từ dây hạ thế vào dây điện kế.

Vì nhà mất điện đột ngột nên tôi gọi điện cho Phân chi điện lực của xã Trung Lập Thượng (bây giờ xã Thái Mỹ) báo tình hình sự việc. Nhân viên trực cơ quan báo tôi: "Do tình hình thời tiết bất thường, mưa gió lớn làm nhiều cây bị ngã đổ gây đứt dây điện nhiều nơi trong xã, anh em trong đội đang đi khắc phục sửa chữa. Anh để tôi điện thoại báo nhân viên điện lực biết để đến nhà kiểm tra, khắc phục sự cố. Anh chờ chừng nào các bạn đến nhà sẽ gọi điện báo anh ngay".

Lúc này, nhà không có điện nên tôi đốt đèn cầy leo lét cho có ánh sáng để người nhà đi khỏi bị vướng, vấp té. Tôi chờ đến hơn 8 giờ tối mà vẫn chưa nghe nhân viên điện lực gọi điện, trong lòng thầm nghĩ chắc giải quyết công việc sự cố về điện sau cơn mưa nhiều nên anh em về luôn cơ quan để nghỉ ngơi, nên tôi cũng đi ngủ.

Ngả lưng chừng 15 phút thì tôi nhận được điện thoại của nhân viên điện lực báo: "Tụi em đã đến cổng nhà anh rồi, anh mở cổng để tụi em vào nhà xem sự việc như thế nào".

Tôi nhanh chóng ra ngay cửa và thấy các nhân viên vất vả, ướt sũng nên buột miệng can: "Sao mấy em không để ngày mai sửa luôn chứ giờ trời tối và trời còn mưa, anh thấy bất tiện quá". Không than thở, ngược lại anh nhân viên điện lực bảo rằng: "Không sao đâu anh ơi, tụi em tranh thủ khắc phục luôn cho anh để nhà có điện mà xài chứ".

Động viên ngược lại tôi xong, anh nhân viên này bảo bạn đi cùng hỗ trợ rọi đèn pin để anh bắc thang leo lên ô văng nhà kiểm tra mối đứt. Thao tác cắt, nối dây điện chừng 10 phút là hoàn thành công việc, đèn trong nhà lại sáng choang.

Lần khác, trời vừa chạng vạng tối của năm 2022, tôi đang ngồi trước hiên nhà trà nước với các bạn cùng xóm bỗng thấy dây điện hạ thế kéo từ ngoài đường vào nhà tóe lửa xanh đỏ, kèm tiếng nổ nhỏ. Hiện tượng diễn ra chừng một phút thì điện trong nhà bị mất, đèn tắt tối om.

Tôi và mấy người bạn bước ra chỗ có đoạn dây điện bị cháy quan sát vì dây điện hạ thế là hai sợi dây cỡ 30 mm xoắn lại nên tôi nghĩ hai sợi dây điện bị tróc vỏ gây chập cháy làm mất điện. Tôi điện thoại ngay cho tổng đài 1900 545454 báo. Nhân viên trực tổng đài ghi nhận sự việc tôi trình bày và nói sẽ báo lại cho Công ty Điện lực Củ Chi khắc phục, sửa chữa điện cho nhà tôi trong thời gian ngắn. Và hơn nửa tiếng đồng hồ sau thì đội sửa chữa điện ở Điện lực Củ Chi cũng đã đến nhà tôi mấy anh nhanh chóng bắt tay vào công việc.

Một người thì rọi đèn pin đi kiểm tra đường dây điện hạ thế vào nhà tôi, người thì bắc thang leo lên trụ trung thế để cắt điện đầu nguồn dây dẫn điện kéo vào nhà. Kết quả kiểm tra chỗ dây điện bị chập cháy đoạn dài khoảng 1 mét nhưng vì chỗ hai sợi dây bị cháy nằm ở giữa hai trụ điện hạ thế nên hướng xử lý bằng cách thay dây điện mới cả đoạn này khoảng 30 mét.

Đêm khuya, tôi không chỉ nhận về những mồ hôi làm ướt đẫm trên lưng chiếc áo cam của các anh nhân viên điện lực, tôi càng nhận lòng nhiệt tình với công tác, tận tụy với nghề, và đặc biệt là không nề hà với gian khó để lo cho khách hàng của các anh.

3 năm liên tiếp gần đây, vào dịp năm mới nào tôi cũng được các bạn Công ty Điện lực Củ Chi tặng quà. Ngại quá. Sở dĩ có được tình cảm quý mến của các anh em vì có vài đôi lần tôi chia sẻ tình cảm trên các bài viết của mình lên báo chí. Nội dung bài viết là câu chuyện về lần tôi quan sát thấy hai gốc trụ điện hạ thế bằng sắt vào nhà chân trụ bị gỉ sét, có hiện tượng sắp gãy đổ.

Tôi gọi tổng đài 1900 54 5454 trình bày sự việc, và khoảng gần một tiếng đồng hồ sau Công ty Điện lực Củ Chi đã cử nhân viên đến tận nhà khảo sát thực tế. Chỉ hai ngày sau lãnh đạo công ty đã cử đội thi công đến nhà tôi thay trụ sắt bằng trụ bê tông. Việc làm nhanh chóng hết sức có trách nhiệm của anh em đã làm tôi rất cảm kích, tin tưởng.

Món quà xuân là lịch treo tường chứa đựng tình cảm quý báu của Ban giám đốc Công ty Điện lực Củ Chi tặng tôi để tri ân vì đã góp ý, phản ánh, động viên anh em ngành điện trong thời gian qua.

Trong giai đoạn chuyển đổi công nghệ số hiện nay, Tổng công ty Điện lực TP.HCM thì ngoài trang bị máy móc hiện đại, đội ngũ từ lãnh đạo đến nhân viên cần phải có trình độ chuyên môn giỏi, nghiệp vụ vững, trình độ công nghệ thông tin thành thạo, làm chủ khoa học công nghệ mới, để đáp ứng được yêu cầu của xã hội ngày càng phát triển đi lên thì đội ngũ của EVNHCMC luôn biết "gieo mầm" và vun bồi những con người có trái tim nhiệt huyết, sống nghĩa tình, giàu tình cảm hết lòng hết sức phục vụ khách hàng.

Kỷ niệm 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác, đội ngũ ngành điện TP.HCM, điển hình là các anh em điện lực... "nhà tôi" ở Củ Chi, các bạn hãy luôn tự hào về những hành động đẹp, công việc luôn nhanh chóng, đã mang lại cho khách hàng qua hơn nửa thế kỷ miệt mài "thắp sáng niềm tin".

Tin Gốc: Thanh Niên