Ngày 29/4, sau khi trực tiếp xem mô hình tòa án điện tử tại TAND Khu vực 1, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Quảng cho biết sẽ thí điểm triển khai đồng bộ, nhân rộng cách làm này ở nhiều nơi, nhằm số hóa dữ liệu, tăng minh bạch và giảm thủ tục cho người dân.
Vận hành khép kín, xử lý hồ sơ hoàn toàn trên môi trường số
Tại buổi làm việc, Chánh án TAND Khu vực 1 Nguyễn Quang Huynh cho biết mô hình gồm hai phần: hệ thống quản lý nội bộ và cổng dành cho người dân.
Ở phía nội bộ, toàn bộ công văn, hồ sơ được số hóa ngay từ đầu và chuyển vào tài khoản của chánh án. Từ đây, hồ sơ được phân công cho thẩm phán bằng cách ngẫu nhiên hoặc chỉ định với những vụ cần chuyên môn.
Thẩm phán chỉ cần đăng nhập là có thể xem đầy đủ hồ sơ, tài liệu, kể cả khi chưa nhận bản giấy. Dữ liệu cũng chỉ nhập một lần, được chuẩn hóa sẵn theo các thông tin như căn cước công dân, số điện thoại liên hệ.
Mỗi hồ sơ có mã số riêng để thẩm phán, thư ký xử lý, chỉ hiển thị thông tin cần thiết, hạn chế lộ dữ liệu không liên quan.
Hệ thống còn giúp thống kê, phân loại án chính xác. Tiến độ giải quyết được cập nhật theo thời gian thực, chánh án có thể theo dõi trực tiếp mà không cần chờ báo cáo giấy như trước.
Theo ông Huynh, phần mềm được xây dựng theo dạng mô-đun, có thể cập nhật, mở rộng tính năng linh hoạt mà không phải thay toàn bộ hệ thống nếu sau này ngành triển khai nền tảng mới.
Đơn vị đã số hóa gần như toàn bộ hồ sơ để hình thành cơ sở dữ liệu. Khi được cấp chữ ký số, hệ thống có thể bổ sung chức năng soạn thảo, ký văn bản trực tuyến. Hiện chỉ còn khâu đóng dấu chưa thực hiện được trên môi trường số.
Phần mềm được thiết kế bám sát quy trình thủ tục hành chính tư pháp, cho phép thẩm phán, thư ký xử lý xuyên suốt từ đầu vào đến đầu ra trên một nền tảng.
Chánh án ‘đặt hàng’ phần mềm tích hợp quản lý án phúc thẩm
Ghi nhận nỗ lực của TAND Khu vực 1, ông Quảng đánh giá cao việc đơn vị chủ động tự nghiên cứu, phát triển phần mềm dù không có kinh phí hay chỉ đạo ban đầu.
Từ mô hình này, ông yêu cầu TP HCM triển khai đồng bộ tại tất cả TAND khu vực, coi đây là địa bàn trọng điểm khi chiếm khoảng 1/4 lượng án cả nước. Việc thực hiện cần có lộ trình cụ thể, báo cáo định kỳ và tổ chức thử nghiệm trên diện rộng.
“Chỉ khi triển khai thực tế mới kiểm chứng được dữ liệu có đồng bộ hay không”, ông nói, đồng thời cho biết việc tiếp nhận mô hình sẽ được quyết định sau khi đánh giá hiệu quả.
Đánh giá mô hình, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Quảng cho rằng phần mềm hiện phù hợp với giai đoạn sơ thẩm, đề nghị TAND Khu vực 1 tiếp tục hoàn thiện, tích hợp thêm các quy trình phúc thẩm, giám đốc thẩm và tái thẩm.
“Nếu hoàn thiện được các bước này, TAND Tối cao sẽ xem xét tiếp nhận mô hình”, ông nói.
Theo ông Quảng, phần mềm phải giải quyết được thủ tục hành chính tư pháp, đồng thời giúp giảm thời gian, chi phí cho người dân và tăng tính minh bạch. Hệ thống cần cho phép người dân biết rõ thời hạn xử lý, tình trạng hồ sơ và các văn bản liên quan đã được số hóa, công khai hay chưa.
TAND TP HCM nhìn nhận vướng mắc khi triển khai
Tham gia buổi làm việc, tân Chánh án TAND TP HCM Phạm Quốc Hưng cho rằng việc số hóa toàn bộ dữ liệu của ngành tòa án tại TP HCM là xu hướng tất yếu, giúp xử lý công việc không phụ thuộc thời gian, không gian.
Tuy nhiên, theo ông Hưng, phần mềm hiện chưa kết nối với hệ thống quản lý tòa án của TAND Tối cao (QLTA), khiến các đơn vị phải vận hành song song hai nền tảng. Vì vậy, cần có sự phối hợp giữa các khu vực và Cục Công nghệ thông tin của TAND Tối cao để tận dụng các trường dữ liệu sẵn có từ QLTA.
Để nhân rộng mô hình, cần tính toán nguồn lực về nhân sự, tài chính, đồng thời cập nhật các điều kiện pháp lý mới như áp dụng chữ ký số vào phần mềm nhằm rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.
Trong thời gian tới, TAND TP HCM sẽ ưu tiên số hóa dữ liệu, đồng thời đề xuất thành phố hỗ trợ để triển khai hiệu quả mô hình tòa án điện tử.
Trước đó, theo chỉ đạo của ông Quảng, TAND TP Đà Nẵng và các tòa khu vực trực thuộc đã nhận chuyển giao thí điểm mô hình này từ TAND Khu vực 1. Hiện mô hình cũng đã được triển khai tại TAND hai cấp ở nhiều tỉnh, thành và hàng chục TAND khu vực trên cả nước.
Ngày 23/5, Đỏ cùng 34 người bị Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC01, Công an TP HCM) phối hợp với VKSND TP HCM khởi tố, bắt giam 35 người về các tội Tàng trữ, mua bán trái phép chất độc.
Trước đó, ngày 29/4, Công an TP HCM tiếp nhận nguồn tin về việc người đàn ông ở xã Bàu Bàng (Bình Dương cũ) tử vong, nghi uống thuốc độc tự tử. Kết quả điều tra bước đầu xác định nạn nhân tử vong do ngộ độc xyanua.
Qua tra xét, nhà chức trách phát hiện số chất độc này được nạn nhân đặt mua qua mạng xã hội Facebook từ Diệp Thái Thanh Lâm. Mở rộng điều tra, cảnh sát xác định Lâm còn giao dịch xyanua với nhiều người khác.
Nhận thấy tính chất đặc biệt nguy hiểm của hóa chất cực độc này, Công an TP HCM đã xác lập chuyên án. Đỏ, người sinh sống chủ yếu tại Campuchia, được xác định là nghi can cầm đầu.
Hơn 200 cán bộ, chiến sĩ được huy động truy xét xuyên suốt 15 ngày đêm để triệt phá toàn bộ đường dây vận chuyển, mua bán trái phép xyanua từ Campuchia về Việt Nam do Đỏ điều hành.
Cơ quan điều tra cáo buộc nhóm này đã tổ chức vận chuyển nhiều tấn xyanua qua biên giới để tiêu thụ. Riêng trong tháng 3 và tháng 4, đường dây của Đỏ đã vận chuyển hơn 2,4 tấn xyanua, trong đó khoảng 1,7 tấn đã được bán ra thị trường. Nhóm này lợi dụng không gian mạng để giao dịch và che giấu hành vi phạm tội.
Cảnh sát thu giữ 1,3 tấn xyanua, hơn 2 tỷ đồng tiền mặt, nhiều giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và ô tô dùng để vận chuyển chất độc. Vụ án đang được tiếp tục điều tra mở rộng.
Lãnh đạo Công an TP HCM đánh giá việc phá vụ án, đã ngăn chặn kịp thời lượng lớn chất cực độc có nguy cơ phát tán ra xã hội, khẳng định quyết tâm của lực lượng trong đợt cao điểm 45 ngày đêm trấn áp tội phạm.
"Người dân tuyệt đối không mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất độc xyanua dưới mọi hình thức. Mọi hành vi đều sẽ bị xử lý nghiêm", Công an TP HCM khuyến cáo.
Ngày 8-5, đơn vị chức năng của Công an Hà Nội bắt giữ một nghi phạm liên quan vụ lái xe ôm đe dọa, nghi cưỡng đoạt 700.000 đồng của một cặp vợ chồng.
Hiện cơ quan công an đang lấy lời khai và làm rõ các tình tiết liên quan.
Trước đó mạng xã hội lan truyền đoạn clip cho rằng một cặp vợ chồng tới bến xe Mỹ Đình để bắt xe khách về Lai Châu.
Tuy nhiên họ bị một số xe ôm ngăn cản vào bến, rồi chở đến địa điểm đón trả khách gần Khu công nghiệp Bắc Thăng Long (Hà Nội).
Sau đó tài xế yêu cầu trả 700.000 đồng tiền xe. Khi nạn nhân phản ứng vì cho rằng giá quá cao, người này đã rút vật nhọn đe dọa và cầm tiền rời đi.
Ngay trong đêm 7-5, Công an xã Thiên Lộc (Hà Nội) đã phối hợp với các đơn vị chức năng của Công an thành phố Hà Nội khẩn trương vào cuộc xác minh, làm rõ. Đơn vị sẽ thông tin khi có kết quả điều tra.
Ngày 8/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa bắt tạm giam Phạm Văn Nhị, cựu chủ tịch xã Lâm Phú, huyện Lang Chánh cũ (nay là xã Văn Phú), cùng Lê Văn Tuấn (Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng và Dịch vụ thương mại Tuấn Hùng); Nguyễn Ngọc Tiến (Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Phú Khang) để điều tra tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Nhà chức trách cáo buộc, giai đoạn 2022-2025, UBND xã Lâm Phú được UBND huyện Lang Chánh cũ hỗ trợ 600 triệu đồng để làm một km đường giao thông nông thôn vào bản Cháo Pi – khu vực miền núi còn nhiều khó khăn.
Trong quá trình triển khai, UBND xã Lâm Phú với vai trò chủ đầu tư đã chỉ định Công ty Tuấn Hùng thi công, Công ty Phú Khang tư vấn, giám sát công trình.
Cơ quan điều tra xác định các bị can đã thống nhất chia dự án thành hai gói thầu dưới một tỷ đồng. Tổng giá trị xây dựng theo dự toán được phê duyệt hơn 2,35 tỷ đồng.
Tuy nhiên, thực tế đơn vị thi công chỉ làm khoảng 177 m đường bê tông thuộc một tuyến của gói thầu số 2, trong khi theo thiết kế tuyến này dài 511 m. Các hạng mục còn lại không được thực hiện theo thiết kế và dự toán.
Dù công trình chưa hoàn thành, chưa đủ điều kiện nghiệm thu, nhóm bị can bị cáo buộc lập khống hồ sơ, xác nhận hoàn thành khối lượng thi công để hợp thức thủ tục thanh toán vốn Nhà nước.
Từ các hồ sơ này, chủ đầu tư đã giải ngân cho đơn vị thi công hơn 426 triệu đồng, gây thiệt hại ngân sách.
Theo cơ quan điều tra, sai phạm xảy ra tại công trình giao thông ở vùng miền núi, nơi hạ tầng còn thiếu thốn và các tuyến đường có ý nghĩa lớn với việc đi lại, sinh kế của người dân.
Vụ án cũng cho thấy nhiều bất cập trong quản lý đầu tư xây dựng ở cơ sở, đặc biệt tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, nơi công tác kiểm tra, giám sát còn hạn chế.
Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa đang mở rộng điều tra, làm rõ trách nhiệm những người liên quan.
