Thay vì bán đi chiếc xe đạp cũ đã chở ba chị em qua những năm tháng học trò. Người cha quyết định treo nó lên tường, cắm thêm nhành phượng vĩ, biến vật vô tri thành một bảo tàng thanh xuân thu nhỏ của cả gia đình.
Mùa hè năm nay mang đến nhiều niềm vui cho ngôi nhà nhỏ của ông Nguyễn Chí Hiếu tại phường Quỳnh Mai, tỉnh Nghệ An. Nguyễn Chí Nghĩa, cậu con trai út trong gia đình, vừa hoàn thành kỳ thi quan trọng với số điểm ấn tượng 29,75 khối B.
Cậu học trò trường chuyên Phan Bội Châu đạt điểm tuyệt đối ở hai môn toán và sinh, chính thức ghi danh vào ngôi trường đại học danh giá khối ngành y tế. Trong khoảnh khắc cả nhà rộn ràng, ông Hiếu lặng lẽ thực hiện một ý tưởng độc đáo: “đóng khung” chiếc xe đạp của các con.
Hành trình “kỳ lạ” của chiếc xe đạp
Chiếc xe đạp vốn không phải là món đồ mới mẻ được mua riêng cho cậu con trai út, mà nó đã hiện diện trong nhà từ rất lâu.
Truyền tay từ cô con gái đầu lòng Phương Dịu, qua người chị thứ Thúy Ngàn, và cuối cùng trở thành bạn đồng hành của Chí Nghĩa trong những năm tháng trọ học xa nhà ở thành phố Vinh.
Suốt hàng chục năm, quãng đường đến lớp của cả ba chị em đều in hằn trên vòng quay bánh xe của chiếc xe cũ kỹ. Không chỉ mang giá trị thời gian, vật dụng này còn gắn với những sự cố khó tin khiến gia đình tin rằng nó thực sự có duyên nợ.
Chiếc xe từng thất lạc đến ba lần nhưng đều quay về nhà một cách kỳ diệu. Lần đầu tiên, xe bị trộm ròng rã nhiều tháng trời. Tưởng chừng đã mất hẳn, ông Hiếu lại vô tình phát hiện ra nó khi đến sửa đồ cho một gia đình trong vùng.
Biết rõ lai lịch món đồ không thuộc về chủ nhà, ông lên tiếng xin lại chiếc xe của mình. Ở một dịp khác, Chí Nghĩa làm mất xe ở trường và may mắn được một người thầy tên cất công tìm lại giúp.
Đáng nhớ nhất là lần thứ ba, khi cậu út đạp xe đi uống cà phê tại Vinh. Trích xuất camera cho thấy xe bị một người lạ dắt đi, chủ quán bèn đền bù cho cậu học trò 100.000 đồng.
Thế nhưng đến chiều tối, người lấy tự động mang xe trả lại chỗ cũ. Chí Nghĩa cũng lập tức đem số tiền gửi lại cho quán. Cứ thế, chiếc xe vượt qua sự mài mòn của thời gian, bám trụ lại với ngôi nhà nhỏ như một định mệnh.
Lời yêu thương không lời của người cha trên chiếc xe đạp
Kỳ thi đại học kết thúc, sứ mệnh đưa đón các con của chiếc xe chính thức dừng lại. Đó cũng là lúc ông Hiếu bắt tay vào tác phẩm sắp đặt mộc mạc của mình. Không cầu kỳ lồng kính, ông dùng hai đoạn dây thừng treo bổng chiếc xe lên vách tường nhà.
Nghe đàn con gợi ý thêm vài cuốn sách cho sinh động, ông lập tức chiều theo. Nói là làm, người cha đi bộ sang trường cấp một ngay trong xóm, bẻ cành phượng vĩ đỏ rực đặt vào giỏ xe cùng chiếc ba lô sờn cũ.
Công đoạn tốn thời gian nhất của ông chỉ là chờ tiệm in tấm biển ghi mốc thời gian tốt nghiệp của ba chị em để đính lên tác phẩm.
Một người đàn ông thuộc thế hệ trước, vốn quen với sự cứng rắn, thô ráp lại tự tay làm một việc lưu giữ kỷ niệm tỉ mỉ và đậm chất thơ. Bức ảnh chụp thành phẩm bất ngờ gửi qua tin nhắn khiến cô con gái Phương Dịu đang làm việc ở xa xúc động.
“Thành phẩm mộc mạc, dễ thương, giống như khi người già làm content, nó mộc, thật, nhưng đỉnh”, chị Dịu chia sẻ.
Giờ đây, hai cô con gái lớn đã có công việc tại Hà Nội và TPHCM, cậu út cũng chuẩn bị khăn gói ra thủ đô học ngành y. Căn nhà ở Hoàng Mai sắp tới sẽ chỉ còn lại hai vợ chồng ông Hiếu.
Tuy vậy, mỗi khi ngước nhìn lên vách tường, “bức tranh” xe đạp chứa đầy hoa phượng sẽ luôn nhắc nhở họ về một chặng đường đầy thanh xuân rực rỡ, nơi tình yêu thương lặng thầm của cha mẹ đã nâng bước ba đứa con bay cao.
Theo công bố ngày 28-5, có 89 trường tiểu học, 56 trường THCS có giảng dạy chương trình tiếng Anh tích hợp theo Đề án 5695, 15 trường THPT giảng dạy chương trình tiếng Anh tích hợp theo Đề án 5695, lớp chuyên Anh theo Đề án 5695, chương trình nước ngoài (các trường THPT thực hiện chương trình nước ngoài như Trường quốc tế Việt Nam - Phần Lan, Trường THPT quốc tế Việt Úc).
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, trong ngày đầu đăng ký tuyển sinh lớp 1, lớp 6 năm học 2026 - 2027, nhiều phụ huynh chỉ đăng ký một loại hình trường đặc thù.
Cụ thể nhiều phụ huynh chỉ đăng ký tuyển sinh lớp 1, lớp 6 vào các trường tiên tiến - hội nhập; trường có lớp tiếng Anh tích hợp theo Đề án 5695; tăng cường tiếng Pháp; THCS-THPT Nam Sài Gòn; THCS-THPT Lương Thế Vinh (gọi chung là các trường đặc thù) nhưng không đăng ký tuyển sinh hệ đại trà. Như vậy là không đúng quy định.
Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết có hai loại hình để phụ huynh lựa chọn khi đăng ký tuyển sinh lớp 1 và 6. Thứ nhất, đăng ký đối tượng và khu vực tuyển sinh (cho hệ đại trà). Thứ hai, đăng ký vào trường đặc thù.
Với những phụ huynh chỉ có nhu cầu cho con học hệ đại trà thì đăng ký loại hình 1. Còn riêng với những phụ huynh đăng ký tuyển sinh vào trường đặc thù thì phải đăng ký cả 2 loại hình.
"Việc đăng ký để khi học sinh không trúng tuyển vào các trường đặc thù sẽ được phân bổ vào các trường hệ đại trà theo kế hoạch tuyển sinh ở từng phường/xã" - một cán bộ Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM giải thích.
Theo thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, tính đến 17h ngày 27-5 đã có hơn 90.000 lượt phụ huynh đăng ký tuyển sinh lớp 1, lớp 6 trên cổng thông tin tuyển sinh của sở tại địa chỉ: tuyensinhdaucap.hcm.edu.vn.
Được biết, kỳ tuyển sinh đầu cấp năm học 2026 - 2027 là kỳ tuyển sinh đầu tiên sau khi TP.HCM sáp nhập. Ghi nhận trong ngày đầu tiên cho thấy hệ thống đăng ký tuyển sinh ổn định, phụ huynh thao tác các bước đăng ký thuận lợi.
Những năm gần đây, nhiều địa phương tổ chức điểm thi ngay tại từng trường THPT hoặc trung tâm GDTX. Cách làm này có nhiều ưu điểm như giúp thí sinh (TS) không phải đi xa, giảm chi phí cho Nhà nước và phụ huynh, đồng thời thuận lợi trong bố trí cơ sở vật chất và nhân lực.
Tuy nhiên, việc mỗi trường là một điểm thi riêng, dù lãnh đạo, thư ký và giám thị được điều động từ trường khác, vẫn tiềm ẩn rủi ro về tính khách quan. Do đều là giáo viên (GV) trong cùng địa phương, giám thị khó tránh khỏi các mối quan hệ quen biết với phụ huynh hoặc đồng nghiệp, dễ nảy sinh tâm lý nể nang. Trong khi đó, TS đều học cùng trường, thậm chí cùng lớp, cũng có điều kiện trao đổi bài tinh vi hơn nếu ngồi gần nhau.
Theo nhiều cán bộ từng công tác tại các sở GD-ĐT, trước năm 2007, khi kỳ thi tốt nghiệp THPT còn tổ chức theo từng trường, nhiều trường miền núi liên tục đạt tỷ lệ tốt nghiệp 100% nhờ tổ chức thi riêng. Tuy nhiên, sau khi thực hiện chủ trương "Hai không" và siết chặt kỷ cương thi cử, tỷ lệ tốt nghiệp của nhiều trường này giảm xuống dưới 50%, trong khi nhiều trường đồng bằng vẫn duy trì mức 80-90%. Điều đó cho thấy mô hình tổ chức thi theo từng trường, nếu thiếu cơ chế giám sát đủ độc lập, vẫn có thể làm gia tăng nguy cơ nể nang và gian lận.
Năm 2026, Tuyên Quang bố trí 62 điểm thi, phần lớn đều đặt tại các trường THPT và một số điểm thi chung của nhiều trung tâm GDTX. Vụ việc xảy ra tại điểm thi riêng Trường THPT chuyên Tuyên Quang, vì vậy là lời cảnh báo cần được nhìn nhận nghiêm túc.
Nhiều kỳ thi có tính cạnh tranh cao trên thế giới đều rất coi trọng tính độc lập trong tổ chức. TS thường không thi tại chính ngôi trường mình đang học; giám thị và cán bộ tổ chức được điều động theo nguyên tắc độc lập để bảo đảm sự giám sát chéo.
Ở VN, trước đây nhiều địa phương cũng từng áp dụng mô hình điểm thi liên trường. Chẳng hạn, tỉnh Thừa Thiên-Huế cũ trong một giai đoạn dài tổ chức thi tốt nghiệp bằng cách di chuyển học sinh toàn tỉnh về TP.Huế để thi, rất nghiêm túc, tương tự như thi tuyển sinh đại học. Chỉ đến những năm gần đây, tỉnh này mới tổ chức thi liên trường tại một số địa phương trong tỉnh. Hay như TP.HCM, Hà Nội và nhiều tỉnh vùng đồng bằng vẫn tổ chức điểm thi liên trường.
Học sinh của nhiều trường cùng dự thi tại một địa điểm; cán bộ coi thi được điều động từ nhiều đơn vị khác nhau. Mô hình này giúp giảm đáng kể nguy cơ phát sinh tiêu cực do quan hệ quen biết.
Trong khi đó, khi tổ chức điểm thi riêng từng trường, nếu cơ chế điều động cán bộ coi thi, lãnh đạo điểm thi và thanh tra không đủ độc lập thì nguy cơ rủi ro sẽ cao hơn. Không phải vì đội ngũ GV thiếu trách nhiệm, mà vì bất kỳ hệ thống nào cũng cần được thiết kế theo nguyên tắc phòng ngừa. Nếu để tình trạng có địa phương tổ chức thi liên trường, có địa phương tổ chức điểm thi tại từng trường, nguy cơ mất công bằng với TS.
Sau kỳ thi năm 2026, Bộ GD-ĐT nên tiến hành tổng kết, đánh giá toàn diện mô hình tổ chức điểm thi trên phạm vi cả nước. Cần trả lời bằng dữ liệu và thực tiễn: mô hình điểm thi liên trường hay điểm thi riêng từng trường bảo đảm tốt hơn tính độc lập trong coi thi, hiệu quả giám sát và khả năng phòng ngừa tiêu cực.
Đồng thời, tiếp tục tăng cường điều động cán bộ coi thi, lãnh đạo điểm thi và thanh tra theo hướng độc lập; ứng dụng công nghệ và phân tích dữ liệu để phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường.
Cùng với lộ trình tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính, từ sau năm 2026 cần đổi mới mô hình tổ chức theo hướng tăng tính độc lập và minh bạch.
Trước hết, không nên bố trí mỗi trường là một điểm thi riêng. Thay vào đó, mỗi điểm thi nên ghép TS của 2-4 trường THPT hoặc trung tâm GDTX trên cùng địa bàn để hạn chế tình trạng học sinh cùng trường, cùng lớp dự thi với nhau. Cùng với đó là chính sách hỗ trợ đi lại, ăn ở cho học sinh vùng khó.
Tiếp đó, toàn bộ lãnh đạo điểm thi, thư ký, giám thị và phòng thi cần được phân công bằng phần mềm bốc thăm ngẫu nhiên, tránh các mối quan hệ quen biết có thể ảnh hưởng đến tính khách quan.
Tăng cường giám sát độc lập thông qua thanh tra của Bộ GD-ĐT hoặc liên tỉnh, kết hợp camera tại khu vực bảo quản đề, bài thi và kiểm tra đột xuất những điểm thi có dấu hiệu bất thường. Sau kỳ thi, cần ứng dụng phân tích dữ liệu để phát hiện những bất thường về phổ điểm, tỷ lệ điểm cao, tương quan giữa điểm học bạ và điểm thi, từ đó kịp thời xác minh, xử lý. Đồng thời, phải quy rõ trách nhiệm của chủ tịch UBND tỉnh, giám đốc Sở GD-ĐT, trưởng điểm thi và các cá nhân liên quan nếu để xảy ra sai phạm.
4 trường năm nay tuyển 500 sinh viên hệ dân sự, trong đó, Đại học Phòng cháy chữa cháy tuyển nhiều nhất - 250 chỉ tiêu.
Trường này sử dụng hai phương thức: xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, dựa vào kết quả thi tốt nghiệp THPT các tổ hợp A00 (Toán, Lý, Hóa), A01 (Toán, Lý, Anh), D01 (Toán, Văn, Anh), D07 (Toán, Hóa, Anh).
Tương tự, Học viện An ninh nhân dân cũng dùng hai phương thức trên để tuyển 100 học viên hệ dân sự, ở hai ngành Công nghệ thông tin và An toàn thông tin. Tuy nhiên, tổ hợp đa dạng hơn, cụ thể như sau:
Trong khi đó, Học viện Chính trị Công an nhân dân tuyển 50 sinh viên ngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước hệ dân sự. Bốn phương thức gồm xét tuyển thẳng, xét tuyển tài năng, dựa vào chứng chỉ SAT, TOEFL, IELTS, TOEIC, xét điểm thi tốt nghiệp THPT.
Trong đó, phương thức xét tuyển tài năng dành cho học sinh vào vòng tuyển chọn đội tuyển quốc tế; thí sinh đạt giải khuyến khích cấp tỉnh trở lên hoặc học sinh hệ chuyên (môn Toán, Lý, Hóa, Ngoại ngữ, Ngữ văn hoặc Tin học).
Với xét chứng chỉ, thí sinh cần có điểm SAT tối thiểu 900/1600, IELTS 5.0, TOEFL iBT 35 hoặc TOEIC Nghe và Đọc 500-599 hoặc Nói và Viết 200-241.
Điều kiện với cả hai phương thức trên là điểm học bạ ba năm của thí sinh từ 7, hạnh kiểm khá trở lên.
Với xét điểm thi tốt nghiệp THPT, học viện xét các tổ hợp A01 (Toán, Lý, Anh), C00 (Văn, Sử, Địa), C03 (Toán, Văn, Sử), D01 (Toán, Văn, Anh), X02 (Toán, Văn, Tin), X03 (Toán, Văn, Công nghệ công nghiệp), X04 (Toán, Văn, Công nghệ nông nghiệp).
Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh tuyển 100 chỉ tiêu hệ dân sự với 4 phương thức tương tự, chia đều cho ngành Công nghệ thông tin (Khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo) và Kỹ thuật Điện tử - Viễn thông (Công nghệ điện tử và vi mạch bán dẫn).
Điểm khác là trường chỉ xét giải thưởng, lớp chuyên các môn Toán, Lý, Hóa, Tin, không xét môn Ngoại ngữ và Ngữ văn.
Với phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, học viện sử dụng các tổ hợp sau:
4 trường công an đều quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế sang điểm môn tiếng Anh khi xét tuyển. Cụ thể như sau:
Ngoài hệ dân sự, 8 trường công an năm nay tuyển 2.070 sinh viên đại học chính quy, giảm 280 so với năm ngoái. Các phương thức tuyển sinh hệ này gồm: tuyển thẳng (giải quốc gia và quốc tế); xét điểm thi đánh giá của Bộ Công an kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế; xét điểm đánh giá với điểm thi tốt nghiệp THPT.
