Cơ quan tình báo quốc phòng Ukraine (HUR) cho biết lực lượng Nga đã tiến hành một cuộc tập kích hỗn hợp kéo dài nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự và trọng yếu của Ukraine vào trưa, chiều 13.5.
Theo Kyiv Independent, còi báo động không kích đầu tiên vang lên vào khoảng 11:00 sáng 13.5 (giờ địa phương) tại một số khu vực của Ukraine. Sau đó, giới chức ở miền trung, miền tây và miền nam Ukraine báo cáo đã ghi nhận các vụ nổ tại khu dân cư, có thương vong và hoạt động của lực lượng phòng không.
Hệ thống cảnh giới của Ukraine phát tín hiệu có khoảng 200 máy bay không người lái (UAV) hoạt động trong không phận Ukraine. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng Nga có thể đã phóng hơn 800 UAV trong đợt tấn công tối 12.5 và ngày 13.5.
Kênh quan sát chiến sự “Monitor” ở Ukraine đã công bố đồ họa cho thấy các nhóm UAV tầm xa tiến vào không phận Ukraine từ phía Belarus. Một nhóm UAV khác tiến vào Ukraine từ biển Đen và hướng về phía tây đến các tỉnh Ivano-Frankivsk, Chernivtsi và Ternopil.
Tại tỉnh Rivne ở phía tây Ukraine, giới chức thông báo một cuộc tấn công bằng UAV của Nga đã đánh trúng một tòa nhà dân cư, khiến 3 người thiệt mạng và 4 người khác bị thương, theo lời Thống đốc Rivne Oleksandr Koval. Các tỉnh Odessa, Cherkasy cũng ghi nhận thương vong.
Giới chức Ukraine thời gian qua đánh giá lực lượng Nga đang gia tăng tần suất các đợt tấn công UAV vào ban ngày, so với trước đây thường chỉ tập kích vào ban đêm và rạng sáng.
Cũng trong ngày 13.5, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine thông báo đã tấn công các cơ sở năng lượng trên lãnh thổ Nga, bao gồm kho cảng dầu Tamanneftegas ở tỉnh Krasnodar và nhà máy khí đốt ở tỉnh Astrakhan. Các cuộc tấn công đã gây ra hỏa hoạn tại các bể chứa. Một nhà máy lọc dầu ở tỉnh Yaroslavl, nằm ở phía đông bắc Moscow, cũng bị tấn công.
Trong tuyên bố ngày 13.5, Bộ Quốc phòng Nga nói rằng các lực lượng nước này đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng năng lượng và giao thông vận tải được quân đội Ukraine sử dụng, các khu vực lắp ráp, lưu trữ và phóng UAV, các khu vực triển khai tạm thời của các lực lượng vũ trang Ukraine tại 147 địa điểm. Moscow cũng tuyên bố đánh chặn 572 UAV Ukraine.
Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 13.5 tuyên bố rằng Moscow sẽ tiếp tục hiện đại hóa lực lượng hạt nhân chiến lược và phát triển các hệ thống tên lửa mà ông cho rằng có khả năng vượt qua tất cả các hệ thống phòng thủ hiện tại và tương lai.
Trước đó, ông Putin ngày 12.5 thông báo về vụ thử nghiệm tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) Sarmat, với tầm bắn hơn 35.000 km. Tổng thống Nga khẳng định “đây là tên lửa mạnh nhất thế giới, có thể xuyên thủng mọi hệ thống phòng thủ hiện tại và tương lai” và dự kiến được đưa vào biên chế cuối năm nay.
AFP ngày 13.5 dẫn báo cáo từ Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA), có trụ sở tại Mỹ, cho thấy nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga vào Liên minh châu Âu (EU) đã chạm mức cao nhất trong quý 1/2026, mức cao nhất trong cùng kỳ kể từ khi xung đột Nga – Ukraine bùng phát đầu năm 2022.
IEEFA cho biết các chuyến hàng khí đốt của Nga qua đường ống đến EU phần lớn đã dừng lại, tuy nhiên các quốc gia vẫn đang tiếp tục mua LNG của Nga thông qua các tàu chở dầu, với những bên mua hàng đầu gồm Pháp, Tây Ban Nha và Bỉ.
Theo báo cáo, EU đã nhập khẩu 6,9 tỉ m3 khí đốt của Nga trong 3 tháng đầu năm nay, tăng 16% so với quý 1/2025 và là mức cao nhất kể từ năm 2022.
Xu hướng này tiếp tục diễn ra trong tháng 4, với lượng nhập khẩu tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái, đại diện IEEFA cho biết.
Sự gia tăng này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia trên toàn thế giới đang nỗ lực tìm kiếm nguồn cung năng lượng để thay thế cho các chuyến hàng bị gián đoạn trong thời gian diễn ra chiến sự ở Trung Đông.
EU đã cam kết chấm dứt hoàn toàn việc nhập khẩu khí đốt và dầu mỏ của Nga vào cuối năm 2027. Cũng theo báo cáo, các quốc gia EU ngày càng chuyển hướng sang Mỹ, với lượng LNG nhập khẩu từ Mỹ tăng hơn 3 lần trong giai đoạn từ năm 2021 đến 2025.
AP ngày 3.5 đưa tin Bộ Chiến tranh Mỹ công bố các thỏa thuận với 7 công ty công nghệ (gồm Google, Microsoft, Amazon Web Services, NVIDIA, OpenAI, Reflection và SpaceX), cho phép triển khai mô hình AI trong các mạng lưới mật cấp cao nhằm hỗ trợ hoạt động quân sự.
Các hệ thống này được tích hợp vào môi trường "cấp độ tác động 6 và 7" - nơi xử lý dữ liệu bí mật và tối mật - nhằm nâng cao nhận thức tình huống và tăng tốc độ ra quyết định trên chiến trường. "Những thỏa thuận này sẽ đẩy nhanh quá trình chuyển đổi quân đội Mỹ thành lực lượng chiến đấu ưu tiên AI và giúp duy trì ưu thế quyết định trên mọi lĩnh vực chiến tranh", Bộ Chiến tranh Mỹ nhấn mạnh.
Trong số các đối tác, Amazon và Microsoft đã có kinh nghiệm lâu năm trong các môi trường bảo mật cao, trong khi NVIDIA và Reflection lần đầu tham gia. Cách tiếp cận này, theo Lầu Năm Góc, nhằm tránh "khóa cứng" vào một nhà cung cấp duy nhất và mở rộng năng lực công nghệ.
Mỹ cũng đã đẩy mạnh AI trong quân sự nhiều năm qua. Theo báo cáo của Trung tâm vì công lý Brennan (Mỹ) công bố hồi tháng 3 vừa qua, công nghệ này giúp nâng cao hiệu quả phân tích dữ liệu, rút ngắn thời gian xử lý thông tin, đồng thời tối ưu hóa bảo trì và hậu cần quân sự.
Tháng 12.2025, chiến lược "ưu tiên AI" được thúc đẩy, với nền tảng GenAI.mil thu hút hơn 1,3 triệu người dùng chỉ sau 5 tháng vận hành. Song song đó, chi tiêu tăng mạnh, với hàng chục tỉ USD được rót vào các chương trình AI phục vụ tình báo, chiến tranh bằng máy bay không người lái và hệ thống thông tin, theo tờ The Guardian.
Bên cạnh đó, trong ngân sách năm 2027, Lầu Năm Góc đã đề xuất hơn 54 tỉ USD cho Nhóm tác chiến tự động quốc phòng, tập trung vào các hệ thống tự hành và điều khiển từ xa trên không, trên bộ, trên và dưới biển. Cựu Giám đốc Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) David Petraeus nhận định đây là "cam kết lớn nhất từ trước đến nay đối với chiến tranh tự động", với chi phí tương đương hơn một nửa ngân sách quốc phòng của Anh.
Sự bùng nổ của AI trong quân sự đang kéo theo những câu hỏi ngày càng gai góc về mức độ phụ thuộc vào công nghệ.
Ông Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh trung ương Mỹ (CENTCOM), khẳng định con người vẫn giữ quyền quyết định cuối cùng trên chiến trường. Tuy nhiên, ranh giới giữa "hỗ trợ" và "thay thế" của AI ngày càng mờ nhạt, làm gia tăng nguy cơ "thiên kiến tự động hóa" - khi con người có xu hướng tin vào máy móc hơn thực tế, theo Đài Al Jazeera.
Bà Helen Toner, quyền Giám đốc Trung tâm an ninh và công nghệ mới nổi thuộc Đại học Georgetown (Mỹ), cho rằng bài toán hiện nay là làm thế nào để triển khai nhanh các công cụ AI mà vẫn bảo đảm người vận hành được đào tạo đầy đủ và không quá phụ thuộc vào hệ thống.
Rủi ro không chỉ nằm ở nhận thức, mà còn ở sai lệch kỹ thuật. "Các chuyên gia liên tục phát hiện những lỗ hổng có thể bị khai thác ngay cả trong các hệ thống tiên tiến nhất", ông Peter Wallich, cựu quan chức Viện An ninh AI Anh, nhận định. Trên chiến trường những lỗ hổng đó có thể gây nguy hiểm cho binh lính và thường dân.
Bên cạnh đó, AI mở ra khả năng giám sát ở quy mô chưa từng có khi có thể kết hợp dữ liệu vị trí, mạng xã hội và hành vi để tái dựng hoạt động của cá nhân, làm dấy lên lo ngại về quyền riêng tư và các quyền hiến pháp của công dân khi được áp dụng trong nước. Những lo ngại vừa nêu cũng là một phần nguyên nhân dẫn tới tranh chấp pháp lý giữa Lầu Năm Góc và Công ty nghiên cứu và phát triển AI Anthropic (Mỹ) gần đây, theo The Guardian.
Việc phụ thuộc vào các công ty công nghệ tư nhân cũng đặt ra câu hỏi về minh bạch và kiểm soát. Nhiều hệ thống AI hoạt động như "hộp đen", khiến quân đội khó kiểm chứng thuật toán hoặc phát hiện sai lệch. Điều này làm gia tăng rủi ro trong các quyết định nhạy cảm, đặc biệt khi liên quan việc sử dụng vũ lực, theo Trung tâm vì công lý Brennan.
Khi đang nằm nhà dưỡng sức sau trận ốm, Dawn Zuidgeest-Craft, khi đó 7 tuổi, sống ở Levittown, bang New York, đã nhận được món quà làm thay đổi cuộc đời là chiếc kính hiển vi. Cô bé Zuidgeest-Craft say mê quan sát sâu bọ, lá cây dưới ống kính đến mức người mẹ Paula Wesner đã dự đoán con gái sau này sẽ trở thành bác sĩ.
Ngoài 30 tuổi, Zuidgeest-Craft đã có trong tay nhiều bằng cấp từ trường điều dưỡng và hài lòng với công việc điều dưỡng thực hành, trong lúc nuôi dạy hai con là Ginger và Sean. Bà dự định sẽ vào trường y để trở thành bác sĩ vào năm 40 tuổi. Tuy nhiên, mục tiêu bị trì hoãn khi bà ly hôn và tái hôn vài năm sau, quyết định sinh thêm hai con với chồng mới ở tuổi 42 và 49.
Bà từng nghĩ có lẽ không bao giờ trở thành bác sĩ được nữa, mãi cho đến năm 2020, khi chồng suýt chết vì xuất huyết não. Hai vợ chồng xem lại danh sách những việc muốn làm trước khi nhắm mắt xuôi tay.
Chồng của Zuidgeest-Craft, ông Carl Craft, muốn đi du lịch. Còn Zuidgeest-Craft, khi đó 69 tuổi, nói rằng muốn học làm bác sĩ.
"Sự kiện ấy khiến tôi nhận ra 'Chúa ơi, cuộc đời này thật ngắn ngủi'", bà nói. "Ông ấy thì nghĩ tôi bị điên".
Hai ông bà đều hoàn thành được ưu tiên trong danh sách của mình. Bà Zuidgeest-Craft ghi danh vào trường y St. James ở Anguill, lãnh thổ hải ngoại của Anh ở Caribe, một ngôi trường không yêu cầu kỳ thi MCAT (kỳ thi đầu vào trường y), sử dụng tiền từ quỹ hưu trí để chi trả học phí. Bà thực tập lâm sàng tại Chicago, Tây Virginia và Nam Texas, còn ông Craft luôn đi cùng vợ.
Việc rời xa gia đình để đi học y khiến Zuidgeest-Craft cảm thấy có lỗi, trong khi các con cũng lo lắng bà sẽ không hòa nhập được. Nhưng Zuidgeest-Craft luôn tự nhớ lại lời động viên của em gái: "Chị đã luôn chăm sóc cho mọi người, cuối cùng thì chị cũng được làm điều mình muốn rồi".
Bà từng nghĩ tới chuyện bỏ học sau khi trượt bài kiểm tra hóa sinh trong năm đầu tiên. Nhưng bất chấp việc lớn hơn hầu hết các bạn cùng lớp 40-50 tuổi, bà vẫn gắn kết với họ qua các buổi tập yoga buổi sáng trên bãi biển cũng như tâm trạng lo lắng khi thi cử. Bà còn dạy kèm cho bạn học về giải phẫu và sinh lý học, đồng thời tổ chức các buổi chiếu phim ảnh thập niên 1980.
"Tôi cho rằng tất cả các bạn học đều yêu quý Dawn", Jesse Oswald, 33 tuổi, bạn cùng lớp của Zuidgeest-Craft, nói.
Oswald sống cùng vợ chồng Zuidgeest-Craft trong một căn hộ hai phòng ngủ trong đợt thực tập lâm sàng tại Chicago vào năm 2024 và 2025.
Cuối tháng này, người phụ nữ 72 tuổi sẽ nhận bằng bác sĩ với tư cách là sinh viên lớn tuổi nhất từng tốt nghiệp của trường. Bà sẽ tiếp tục chương trình nội trú ba năm chuyên ngành y học gia đình tại một bệnh viện ở phía tây Michigan vào tháng 7.
"Khi phải làm việc vì kế sinh nhai, bạn cảm thấy mình bắt buộc phải làm công việc này để trả tiền thuê nhà", người bà đã có ba cháu nói. "Còn tôi, tôi muốn làm bác sĩ vì thực sự yêu thích công việc này".
Bà sẽ đón sinh nhật 73 tuổi vào tháng 7 tới và đang nghĩ tới mục tiêu tiếp theo là hiện đại hóa chương trình giảng dạy của trường y, bất chấp khối lượng công việc hiện tại.
Sự cố mới nhất này không chỉ làm dấy lên nghi vấn về tuyên bố ưu thế trên không của Washington, mà còn kéo theo một chiến dịch cứu nạn phức tạp và đầy rủi ro ngay trên không phận Iran, báo New York Times ngày 4-4 đưa tin.
Cụ thể, chiếc tiêm kích F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ đã bị Iran bắn hạ tại khu vực tây nam Iran vào ngày 3-4.
Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát, một máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi trong lãnh thổ Iran, tạo ra cú sốc đáng kể đối với chính quyền Tổng thống Trump - vốn nhiều lần khẳng định Washington đã kiểm soát bầu trời Tehran trong chiến dịch quân sự kéo dài nhiều tuần qua.
Hai phi công điều khiển chiếc F-15 kịp thời nhảy dù thoát khỏi máy bay trước khi bị phá hủy.
Theo thông tin mới nhất, phía Mỹ mới chỉ giải cứu được một người, trong khi người còn lại vẫn mất tích, làm dấy lên cuộc chạy đua tìm kiếm giữa lực lượng Mỹ và Iran.
Trực thăng Mỹ nỗ lực xác định vị trí phi công đang mất tích còn lại - Video: X/@Osinttechnical
Ngay trong cùng ngày, một máy bay tấn công A-10 Warthog của Không quân Mỹ cũng gặp nạn tại khu vực vịnh Ba Tư, gần eo biển Hormuz. Dù nguyên nhân chưa được công bố, phi công duy nhất trên máy bay đã được giải cứu an toàn.
Việc hai máy bay quân sự gặp sự cố trong cùng ngày cho thấy mức độ rủi ro ngày càng gia tăng đối với các hoạt động không kích của Mỹ trong khu vực.
Diễn biến này xảy ra chỉ vài ngày sau khi ông Trump tuyên bố Mỹ đang tiến gần tới việc đạt được các mục tiêu quân sự, thậm chí đe dọa sẽ "đưa Iran trở lại thời kỳ đồ đá".
Tuy nhiên việc Iran bắn hạ được tiêm kích F-15E cho thấy hệ thống phòng không của Tehran vẫn duy trì năng lực tác chiến đáng kể, bất chấp các đợt không kích liên tục.
Ngay sau khi tiêm kích F-15 bị bắn rơi, quân đội Mỹ đã triển khai chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn quy mô lớn tại khu vực tây nam Iran.
Các hình ảnh được xác minh cho thấy máy bay vận tải C-130 cùng nhiều trực thăng quân sự bay ở độ cao thấp nhằm tìm kiếm vị trí phi công còn mất tích
Tuy nhiên nhiệm vụ này diễn ra trong điều kiện cực kỳ nguy hiểm. Trong quá trình cứu hộ, một trực thăng UH-60 Black Hawk của Mỹ đã bị trúng hỏa lực từ mặt đất của Iran. Dù vậy, tổ lái vẫn kịp đưa máy bay rời khỏi khu vực nguy hiểm và hạ cánh an toàn tại Iraq.
Về phía Iran, nước này đã treo thưởng cho việc bắt giữ phi công Mỹ còn lại, yêu cầu phải giao nộp còn sống cho lực lượng an ninh. Truyền thông nhà nước Iran đồng thời công bố các hình ảnh được cho là mảnh vỡ của chiếc F-15E, củng cố tuyên bố đã bắn hạ máy bay này.
Cảnh sát Iran nổ súng vào hai chiếc trực thăng HH-60W của Không quân Mỹ, khi hai máy bay này đang tìm kiếm phi hành đoàn chiếc F-15E - Video: X/@Osinttechnical
Chiếc F-15E Strike Eagle bị bắn hạ là dòng tiêm kích đa nhiệm, được đưa vào sử dụng từ năm 1986, có thể thực hiện cả nhiệm vụ không đối không và không đối đất.
Dù sở hữu tốc độ cao và khả năng mang tải trọng lớn, dòng máy bay này không có tính năng tàng hình như các thế hệ tiêm kích hiện đại hơn.
Sự kiện này, cùng với việc một trực thăng cứu hộ bị tấn công và cường kích A-10 gặp nạn, cho thấy chiến trường Iran vẫn là môi trường đầy thách thức đối với quân đội Mỹ. Nó cũng làm nổi bật khả năng phòng không của Tehran vẫn chưa hề suy yếu sau 5 tuần giao tranh, bất chấp những gì Washington đã tuyên bố.
