Hãng Reuters đưa tin Nga điều hàng trăm máy bay không người lái (UAV) và phóng hàng chục tên lửa vào các thành phố trên khắp Ukraine vào sáng 2.6, khiến ít nhất 18 người thiệt mạng và hơn 100 người bị thương.
Đợt tấn công vào các thành phố, bao gồm Kyiv và Dnipro, diễn ra sau những cảnh báo của Nga về các cuộc tấn công “có hệ thống” nhằm đáp trả cuộc tấn công chết người của Ukraine vào một ký túc xá ở vùng Luhansk (miền đông Ukraine nhưng đang do Nga kiểm soát) hồi tháng trước, điều mà Kyiv phủ nhận.
Đây là đợt tấn công dữ dội thứ ba vào Kyiv trong vòng chưa đầy một tháng.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Nga đã phóng 73 tên lửa và hơn 600 UAV trong cuộc tấn công và một lần nữa kêu gọi Mỹ gửi thêm tên lửa đánh chặn Patriot để bổ sung nguồn cung đang cạn kiệt của Kyiv.
“Đây là một cuộc tấn công quy mô lớn và là một tuyên bố hoàn toàn rõ ràng từ Nga: nếu Ukraine không được bảo vệ khỏi các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và các loại tên lửa khác, những cuộc tấn công này sẽ tiếp tục”, ông Zelensky cho biết.
Điện Kremlin ngày 2.6 cho biết cuộc chiến đã thay đổi theo một kiểu mới. Sau đợt tấn công trên, Bộ Quốc phòng Nga cho hay lực lượng nước này đã đánh trúng 10 doanh nghiệp ở Kyiv. Bên cạnh đó, bộ này cho biết đã tấn công các cơ sở công nghiệp quốc phòng tại nhiều vùng khác nhau ở Ukraine.
Trang The Kyiv Independent ngày 2.6 dẫn lời Tổng thống Zelensky tuyên bố Ukraine hiện có khả năng tấn công toàn bộ hệ thống hậu cần quân sự của Moscow tại các vùng lãnh thổ bị kiểm soát, sau khi 15 nhà máy lọc dầu của Nga bị tấn công từ tháng 1 đến tháng 5 năm nay.
“Các chiến binh của chúng ta hiện có khả năng tấn công các tuyến tiếp cận hậu cần quân sự của Nga trên toàn bộ lãnh thổ bị Nga kiểm soát tạm thời. Thực tế là không còn con đường an toàn nào cho quân đối phương ở phía nam và phía đông của đất nước chúng ta nữa”, ông phát biểu.
Tuyên bố của Tổng thống Zelensky được đưa ra sau khi Quân đoàn 3 của Ukraine hôm 31.5 cho biết UAV của Ukraine đã giành quyền kiểm soát các tuyến đường tiếp tế quân sự quan trọng của Nga ở các khu vực do Nga kiểm soát thuộc tỉnh Luhansk (miền đông Ukraine).
Ukraine đang mở rộng chiến dịch tấn công tầm trung, nhắm vào các mục tiêu quân sự ở độ sâu tác chiến khoảng 20 đến 300 km tính từ tiền tuyến.
Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine cho biết lực lượng nước này ngày 2.6 tấn công nhà máy lọc dầu Ilsky ở vùng Krasnodar của Nga.
Nằm cách lãnh thổ do Ukraine kiểm soát khoảng 500 km, nhà máy lọc dầu này là một trong những nhà máy lớn nhất ở miền nam nước Nga, sản xuất gần 6,6 triệu tấn nhiên liệu mỗi năm.
Theo Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine, vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu đã gây ra một vụ hỏa hoạn lớn.
Giới chức Nga chưa tiết lộ hậu quả của vụ tấn công hoặc đưa ra đánh giá về thiệt hại.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn 148 UAV trong đêm 1.6 tại 8 khu vực của Nga, cũng như trên bán đảo Crimea, biển Đen và biển Azov.
Thống đốc Alexander Khinshtein tại vùng Kursk của Nga cho biết rằng trong 24 giờ qua hệ thống phòng không của Nga đã bắn hạ 111 UAV của Ukraine tại vùng này.
Do các cuộc tấn công của lực lượng vũ trang Ukraine vào đêm 1.6 và rạng sáng 2.6, một người đàn ông 59 tuổi đã bị thương tại làng Giryi thuộc huyện Belovsky, theo ông Khinshtein.
Ukraine chưa bình luận về thông tin trên. Hai bên trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhắm vào dân thường.
Trả lời phỏng vấn của tờ The Kyiv Independent ngày 1.6, Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov cho biết việc chấm dứt chiến sự trước mùa đông năm nay là một mục tiêu khả thi.
Nhận định của ông Budanov tương tự những phát biểu gần đây của Tổng thống Zelensky. Hôm 31.5, ông Zelensky cho rằng khi Moscow mất thế chủ động trên chiến trường và Kyiv tăng cường các cuộc tấn công tầm xa vào lãnh thổ Nga, cơ hội đàm phán hòa bình hiệu quả với Moscow sẽ vẫn mở cho đến mùa đông.
Về phía Nga, hãng TASS ngày 2.6 dẫn lời phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng cuộc xung đột ở Ukraine “có thể được giải quyết vào cuối ngày” nếu Tổng thống Zelensky “ra lệnh rút quân khỏi các vùng lãnh thổ của Nga”.
“Về phần ông Zelensky và việc chấm dứt chiến sự vào cuối năm nay, chiến sự có thể kết thúc ngay trong ngày hôm nay, như chúng tôi đã nói nhiều lần. Để đạt được điều này, ông Zelensky phải ra lệnh cho lực lượng vũ trang của mình rút khỏi lãnh thổ Nga”, ông Peskov phát biểu.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News vào ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết uranium đã làm giàu của Iran “có thể” được cất giấu, nhưng ông khẳng định Mỹ sẽ “thu hồi” số vật liệu này.
“Tôi nghĩ điều quan trọng là chúng ta phải thu hồi được chúng (uranium làm giàu) để chống lại các thông tin giả mạo. Chính tôi đã nói rằng chúng ta sẽ thu hồi được chúng, và chúng ta sẽ thu hồi được. Chúng tôi đang theo dõi sát sao tình hình”, ông Trump nói thêm.
Tổng thống Trump nói rằng chỉ có Mỹ và có thể là Trung Quốc mới có khả năng thu hồi vật liệu hạt nhân của Iran.
Ông cũng cảnh báo Mỹ đang theo dõi sát sao các cơ sở hạt nhân của Iran cũng như bất kỳ nỗ lực nào nhằm khai thác vật liệu này.
“Chúng tôi đang theo dõi sát sao. Chúng tôi biết chính xác chuyện gì đang xảy ra ở đó”, ông Trump nhấn mạnh.
“Nếu họ di chuyển chúng (uranium làm giàu), và tôi đã nói với họ điều đó, nếu họ cử lực lượng đến đó để thử làm việc này… tất cả những gì chúng tôi sẽ làm là ném vào đó vài quả bom và mọi chuyện sẽ kết thúc. Họ sẽ không làm được việc đó”, ông Trump nói, đồng thời cho biết Mỹ có “9 camera” theo dõi 3 địa điểm hạt nhân của Iran “24 giờ một ngày”.
“Chúng tôi biết chính xác chuyện gì đang xảy ra ở đó. Chưa ai đến gần chỗ đó”, ông nói thêm.
Tổng thống Trump cũng tin rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhất trí lập trường về việc Iran không nên sở hữu vũ khí hạt nhân.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông đã thảo luận về mối đe dọa hạt nhân từ Iran với Chủ tịch Trung Quốc.
“Tôi nghĩ Trung Quốc không muốn Iran có vũ khí hạt nhân. Tôi đã nói, đừng quá lo lắng, các ngài cũng không muốn họ có vũ khí hạt nhân”, ông Trump cho biết thêm.
Theo Tổng thống Trump, Chủ tịch Tập Cận Bình đã nói với ông rằng: "Nếu tôi có thể giúp đỡ gì được, tôi rất muốn giúp" đạt được một thỏa thuận với Iran.
Ông Trump xác nhận nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng ủng hộ việc mở cửa eo biển Hormuz.
"Bất cứ ai mua nhiều dầu như vậy rõ ràng đều có mối quan hệ nào đó với họ (Iran), nhưng ông ấy nói: “Tôi rất muốn giúp đỡ, nếu tôi có thể giúp đỡ bằng bất cứ cách nào”. Ông ấy muốn thấy eo biển Hormuz được mở cửa", Tổng thống Trump nói thêm.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance ngày 13/5 tuyên bố chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn tập trung cao độ vào việc đảm bảo Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân và coi đây là tiêu chí trung tâm và “lằn ranh đỏ” cho bất kỳ thỏa thuận nào.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với các nghị sĩ rằng Iran đang “tiến rất gần” đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân, khẳng định Tehran chỉ cần “vài tuần” là có thể làm giàu một tấn uranium lên cấp độ vũ khí.
Các quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump đã viện dẫn kho uranium làm giàu của Iran như một phần lý do cho cuộc chiến với Iran. Tổng thống Trump cũng nói rằng ông muốn Iran giao nộp uranium làm giàu để đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Ông Ebrahim Rezaei, đại diện Ủy ban Chính sách Đối ngoại và An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, gần đây cảnh báo Iran có thể xem xét việc làm giàu uranium lên mức 90% trong trường hợp Mỹ nối lại chiến dịch tấn công.
Iran được cho là vẫn sở hữu hơn 400kg uranium đã được làm giàu tới mức 60%. Đây là một bước ngắn về mặt kỹ thuật để đạt tới mức 90% dùng cho sản xuất vũ khí hạt nhân.
Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của nước này là vì mục đích hòa bình, đồng thời khẳng định sẽ không chuyển uranium làm giàu sang nước khác.
"Hải quân Pháp sáng 31/5 chặn Tagor, tàu chở dầu đang chịu các lệnh trừng phạt quốc tế và xuất phát từ Nga", Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thông báo trên X ngày 1/6. "Chiến dịch này hoàn toàn hợp pháp, diễn ra trên vùng biển quốc tế ở Đại Tây Dương với sự hỗ trợ của nhiều đối tác, trong đó có Anh".
Hải quân Pháp công bố video cho thấy trực thăng NH90 Caiman tiếp cận tàu Tagor đang di chuyển trên biển. Các binh sĩ sau đó đu dây từ trực thăng xuống boong tàu và kiểm soát phương tiện này.
Cơ quan Hàng hải Đại Tây Dương của Pháp cho biết Tagor khởi hành từ cảng Murmansk, tây bắc Nga. Tàu bị nghi treo cờ Cameroon trái phép và đang hướng đến thành phố ven biển Limbe, phía tây quốc gia châu Phi. Theo nền tảng theo dõi hàng hải MarineTraffic, tàu Tagor dài 252 m, đăng ký dưới cờ Madagascar.
"Quá trình kiểm tra giấy tờ đã cho thấy đăng ký của con tàu không hợp lệ", cơ quan của Pháp thông báo. Tàu có 23 thủy thủ và đang được hải quân Pháp đưa về neo đậu ở vùng biển tây bắc nước này.
Đại sứ quán Nga tại Pháp đã đề nghị Paris cung cấp thông tin thủy thủ đoàn. "Phía Pháp chưa đưa ra bất kỳ thông báo nào liên quan đến các biện pháp được thực hiện đối với con tàu", theo đại sứ quán Nga.
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 1/6 cho biết Moskva coi hành động của Paris với tàu Tagor "là phi pháp".
"Những hành động này chẳng khác nào cướp biển", ông Peskov nói. "Chúng tôi hoàn toàn không đồng ý với nhận định rằng hành động của phía Pháp đã tuân thủ luật pháp quốc tế".
Tagor là tàu dầu thứ tư bị lực lượng Pháp đổ bộ và bắt giữ kể từ tháng 9/2025 với cáo buộc thuộc "đội tàu bóng tối". Đây là thuật ngữ phương Tây dùng để chỉ những tàu hàng mà họ cho rằng Nga sử dụng để lách lệnh trừng phạt, được quản lý thông qua mạng lưới công ty bình phong để che giấu quyền sở hữu.
Trong tháng 1, hải quân Pháp đã chặn một tàu dầu Nga bị nghi thuộc "hạm đội bóng tối" trên Địa Trung Hải, nhưng sau đó cho tàu tiếp tục hành trình.
Nga hồi tháng 2 cảnh báo nước này có thể triển khai hải quân đến các vùng biển chiến lược, ngăn phương Tây truy bắt tàu chở dầu.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, ngày 1/4 thông báo hai máy bay tác chiến điện tử EA-37B Compass Call sẽ tham gia chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng nhằm vào Iran. Động thái đánh dấu lần đầu máy bay EA-37B được triển khai cho nhiệm vụ tác chiến, song các phi cơ này chưa tới khu vực hoạt động của CENTCOM.
Dữ liệu từ các trang theo dõi hàng không dân sự cho thấy hai chiếc EA-37B mang hô hiệu AXIS41 và AXIS43 xuất phát từ căn cứ Davis-Monthan ở bang Arizona, tới căn cứ McGuire-Dix-Lakehurst tại bang New Jersey để tiếp nhiên liệu rồi vượt Đại Tây Dương, đáp xuống sân bay quân sự Mildenhall ở Anh sau đó một ngày.
Quyết định triển khai phi đội EA-37B cũng gây chú ý sau khi xuất hiện thông tin hai máy bay tác chiến điện tử EC-130H của Mỹ, được phát triển trên khung thân vận tải cơ C-130, có thể đã bị hư hại sau đòn tập kích của Iran.
EA-37B được chế tạo trên cơ sở máy bay Gulfstream G550 nhằm thay thế mẫu EC-130H đã biên chế từ những năm 1980. Tổng cộng 5 máy bay EA-37B đã xuất xưởng, chiếm một nửa số phi cơ được quân đội Mỹ đặt hàng, chiếc đầu tiên được bàn giao vào tháng 8/2024.
Tổ bay EA-37B gồm hai phi công và 7 sĩ quan tác chiến. Phi cơ đạt tầm bay 7.100 km và trần bay 14 km, vượt trội hơn nhiều so với mức 4.200 km, trần bay 7,6 km và tổ bay 13 người của EC-130H.
EA-37B Compass Call được thiết kế để làm gián đoạn hệ thống liên lạc, dẫn đường, radar và thiết bị điện tử đối phương. Nhiệm vụ chính của nó là chế áp phòng không đối phương bằng cách gây nhiễu radar, cũng như cản trở khả năng phối hợp giữa các đài cảnh giới, mạng lưới liên lạc và khẩu đội hỏa lực.
EA-37B cũng có thể phối hợp với trinh sát cơ chuyên nghe lén RC-135 đang được triển khai ở Trung Đông, trong đó những chiếc RC-135 sẽ cung cấp dữ liệu cho EA-37B để xây dựng phương án tác chiến điện tử trên chiến trường.
"Tích hợp khả năng thu thập thông tin của RC-135 với năng lực tác chiến điện tử của EA-37B đã chứng minh là yếu tố thay đổi cục diện chiến trường. Chúng tôi không chỉ thực hiện nhiệm vụ mà còn tạo ra mô hình mới, duy trì lợi thế quyết định trong tác chiến điện tử", đại úy Jasmine Harris, chỉ huy đơn vị vũ khí và chiến thuật thuộc Phi đoàn Trinh sát 38 của không quân Mỹ, cho hay.
