Hãng Reuters đưa tin Nga điều hàng trăm máy bay không người lái (UAV) và phóng hàng chục tên lửa vào các thành phố trên khắp Ukraine vào sáng 2.6, khiến ít nhất 18 người thiệt mạng và hơn 100 người bị thương.
Đợt tấn công vào các thành phố, bao gồm Kyiv và Dnipro, diễn ra sau những cảnh báo của Nga về các cuộc tấn công “có hệ thống” nhằm đáp trả cuộc tấn công chết người của Ukraine vào một ký túc xá ở vùng Luhansk (miền đông Ukraine nhưng đang do Nga kiểm soát) hồi tháng trước, điều mà Kyiv phủ nhận.
Đây là đợt tấn công dữ dội thứ ba vào Kyiv trong vòng chưa đầy một tháng.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Nga đã phóng 73 tên lửa và hơn 600 UAV trong cuộc tấn công và một lần nữa kêu gọi Mỹ gửi thêm tên lửa đánh chặn Patriot để bổ sung nguồn cung đang cạn kiệt của Kyiv.
“Đây là một cuộc tấn công quy mô lớn và là một tuyên bố hoàn toàn rõ ràng từ Nga: nếu Ukraine không được bảo vệ khỏi các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và các loại tên lửa khác, những cuộc tấn công này sẽ tiếp tục”, ông Zelensky cho biết.
Điện Kremlin ngày 2.6 cho biết cuộc chiến đã thay đổi theo một kiểu mới. Sau đợt tấn công trên, Bộ Quốc phòng Nga cho hay lực lượng nước này đã đánh trúng 10 doanh nghiệp ở Kyiv. Bên cạnh đó, bộ này cho biết đã tấn công các cơ sở công nghiệp quốc phòng tại nhiều vùng khác nhau ở Ukraine.
Trang The Kyiv Independent ngày 2.6 dẫn lời Tổng thống Zelensky tuyên bố Ukraine hiện có khả năng tấn công toàn bộ hệ thống hậu cần quân sự của Moscow tại các vùng lãnh thổ bị kiểm soát, sau khi 15 nhà máy lọc dầu của Nga bị tấn công từ tháng 1 đến tháng 5 năm nay.
“Các chiến binh của chúng ta hiện có khả năng tấn công các tuyến tiếp cận hậu cần quân sự của Nga trên toàn bộ lãnh thổ bị Nga kiểm soát tạm thời. Thực tế là không còn con đường an toàn nào cho quân đối phương ở phía nam và phía đông của đất nước chúng ta nữa”, ông phát biểu.
Tuyên bố của Tổng thống Zelensky được đưa ra sau khi Quân đoàn 3 của Ukraine hôm 31.5 cho biết UAV của Ukraine đã giành quyền kiểm soát các tuyến đường tiếp tế quân sự quan trọng của Nga ở các khu vực do Nga kiểm soát thuộc tỉnh Luhansk (miền đông Ukraine).
Ukraine đang mở rộng chiến dịch tấn công tầm trung, nhắm vào các mục tiêu quân sự ở độ sâu tác chiến khoảng 20 đến 300 km tính từ tiền tuyến.
Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine cho biết lực lượng nước này ngày 2.6 tấn công nhà máy lọc dầu Ilsky ở vùng Krasnodar của Nga.
Nằm cách lãnh thổ do Ukraine kiểm soát khoảng 500 km, nhà máy lọc dầu này là một trong những nhà máy lớn nhất ở miền nam nước Nga, sản xuất gần 6,6 triệu tấn nhiên liệu mỗi năm.
Theo Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine, vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu đã gây ra một vụ hỏa hoạn lớn.
Giới chức Nga chưa tiết lộ hậu quả của vụ tấn công hoặc đưa ra đánh giá về thiệt hại.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn 148 UAV trong đêm 1.6 tại 8 khu vực của Nga, cũng như trên bán đảo Crimea, biển Đen và biển Azov.
Thống đốc Alexander Khinshtein tại vùng Kursk của Nga cho biết rằng trong 24 giờ qua hệ thống phòng không của Nga đã bắn hạ 111 UAV của Ukraine tại vùng này.
Do các cuộc tấn công của lực lượng vũ trang Ukraine vào đêm 1.6 và rạng sáng 2.6, một người đàn ông 59 tuổi đã bị thương tại làng Giryi thuộc huyện Belovsky, theo ông Khinshtein.
Ukraine chưa bình luận về thông tin trên. Hai bên trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhắm vào dân thường.
Trả lời phỏng vấn của tờ The Kyiv Independent ngày 1.6, Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov cho biết việc chấm dứt chiến sự trước mùa đông năm nay là một mục tiêu khả thi.
Nhận định của ông Budanov tương tự những phát biểu gần đây của Tổng thống Zelensky. Hôm 31.5, ông Zelensky cho rằng khi Moscow mất thế chủ động trên chiến trường và Kyiv tăng cường các cuộc tấn công tầm xa vào lãnh thổ Nga, cơ hội đàm phán hòa bình hiệu quả với Moscow sẽ vẫn mở cho đến mùa đông.
Về phía Nga, hãng TASS ngày 2.6 dẫn lời phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng cuộc xung đột ở Ukraine “có thể được giải quyết vào cuối ngày” nếu Tổng thống Zelensky “ra lệnh rút quân khỏi các vùng lãnh thổ của Nga”.
“Về phần ông Zelensky và việc chấm dứt chiến sự vào cuối năm nay, chiến sự có thể kết thúc ngay trong ngày hôm nay, như chúng tôi đã nói nhiều lần. Để đạt được điều này, ông Zelensky phải ra lệnh cho lực lượng vũ trang của mình rút khỏi lãnh thổ Nga”, ông Peskov phát biểu.
Nghị quyết nhận được 50 phiếu ủng hộ và 48 phiếu chống tại Thượng viện Mỹ hôm 23/6, trong đó yêu cầu Tổng thống Mỹ Donald Trump phải rút lực lượng nước này khỏi xung đột với Iran trừ khi được quốc hội cho phép tiến hành chiến dịch. Nghị quyết đã được Hạ viện Mỹ thông qua trước đó trong tháng này.
Đây là lần thứ 10 Thượng viện Mỹ tìm cách chấm dứt cuộc chiến với Iran và kết quả lần này là sự đảo chiều so với những nỗ lực trong quá khứ. Trong các cuộc bỏ phiếu trước đó, đã có tới 4 thượng nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết và họ một lần nữa làm điều tương tự vào hôm 23/6. Một thành viên đảng Dân chủ là thượng nghị sĩ John Fetterman, đại diện cho bang Pennsylvania, bỏ phiếu chống.
Sự vắng mặt của hai thành viên đảng Cộng hòa tại cuộc bỏ phiếu lần này, trong đó có thượng nghị sĩ Mitch McConnell, người gần đây phải nhập viện vì nguyên nhân không được công bố, đã khiến đảng của Tổng thống Trump không có đủ số phiếu để chặn nghị quyết.
Do là "nghị quyết đồng thời", tức là được lưỡng viện quốc hội phê chuẩn và không yêu cầu chữ ký của tổng thống, biện pháp này không có hiệu lực pháp lý và chủ yếu mang tính biểu tượng. Dù vậy, động thái phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng từ một số thành viên đảng Cộng hòa tại cả Thượng viện và Hạ viện về xung đột Trung Đông cũng như thỏa thuận mà Tổng thống Trump đạt được với Iran, theo hãng thông tấn AP.
Cuộc chiến đã làm gián đoạn các tuyến đường giao thương, đẩy giá năng lượng lên cao và gây thêm nhiều áp lực đối với cử tri Mỹ, những người vốn đã lo ngại về tình trạng lạm phát, trước cuộc bỏ phiếu giữa kỳ vào tháng 11.
Chuck Schumer, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, cho rằng người dân Mỹ đã phải trả giá cho "sai lầm lịch sử" của ông Trump tại Iran, thêm rằng cuộc chiến sẽ đi vào sử sách như một trong những bước đi tồi tệ nhất về chính sách đối ngoại của Mỹ.
Theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh được thông qua năm 1973, tổng thống phải nhận được sự phê chuẩn từ quốc hội trong vòng 60 ngày kể từ khi triển khai lực lượng Mỹ tham gia xung đột, dù chính quyền của cả hai đảng thường tranh cãi về cách áp dụng luật này.
Nhà Trắng lập luận rằng các nghị quyết nhằm hạn chế quyền lực của ông Trump trong tiến hành chiến dịch ở Iran là vi hiến, thêm rằng xung đột đã kết thúc theo thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 4. Theo Nhà Trắng, việc quyền lực của ông Trump bị hạn chế có thể sẽ làm suy yếu vị thế của Mỹ trên bàn đàm phán, trong lúc nước này tìm cách đạt thỏa thuận cuối cùng với Iran.
Trong khi đó, đảng Dân chủ và một số thành viên đảng Cộng hòa nói cuộc chiến vẫn tiếp diễn sau thời hạn mà đạo luật cho phép và Tổng thống Trump đã nhiều lần đe dọa tiến hành đòn tấn công mới.
Sáng 23-4 (theo giờ Việt Nam), Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) đăng trên nền tảng X:
"Các lực lượng Mỹ đã ra lệnh cho 29 tàu phải quay đầu hoặc trở lại cảng, là một phần trong cuộc phong tỏa của Mỹ đối với Iran.
Trong 24 giờ qua, truyền thông tường thuật nhiều tàu thương mại đã vượt qua được vòng phong tỏa, trong đó nêu tên các tàu M/V Hero II, M/V Hedy và M/V Dorena làm ví dụ. Tuy nhiên, những báo cáo này là không chính xác.
Là một phần trong đoàn tàu vận chuyển hàng triệu thùng dầu ra thị trường, các tàu Hero II và Hedy không hề vượt qua được vòng phong tỏa. Thực tế, hai tàu chở dầu treo cờ Iran này đang neo đậu tại Chah Bahar, Iran, sau khi bị lực lượng Mỹ chặn lại trong tuần này.
Trong khi đó, tàu khu trục của Hải quân Mỹ đang đi theo tàu Dorena tại Ấn Độ Dương, sau khi tàu này cố vi phạm lệnh phong tỏa.
Quân đội Mỹ có khả năng hoạt động trên toàn cầu. Các lực lượng Mỹ đang hoạt động và thực thi lệnh phong tỏa trên khắp Trung Đông và khu vực bên ngoài".
Ngày 22-4, cuộc bỏ phiếu lần thứ năm về nghị quyết quyền hạn chiến tranh nhằm chấm dứt chiến dịch quân sự của Tổng thống Donald Trump tại Iran đã không được thông qua, với 51 phiếu chống và 46 phiếu thuận.
Trước cuộc bỏ phiếu, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Mỹ Chuck Schumer cho rằng "ông Trump đã đưa ra những lời hứa suông về việc chấm dứt cuộc chiến của mình suốt nhiều tuần qua", và cuộc bỏ phiếu này mang đến cho "những con rối của Đảng Cộng hòa tại Thượng viện cơ hội lần thứ năm để làm điều đó".
Theo Hãng tin Anadolu, ngày 22-4, Liên hợp quốc đã chỉ trích Israel về một vụ xâm nhập mới vào lãnh thổ Syria, cảnh báo rằng các hành động vi phạm lặp đi lặp lại như vậy đang đe dọa tiến trình chuyển tiếp chính trị "mong manh" của Syria, đồng thời yêu cầu chấm dứt ngay lập tức các hành động khiêu khích.
"Trước hết, tôi xin lưu ý hoạt động quân sự của Israel tại miền nam Syria tiếp tục vi phạm các thỏa thuận hiện có và luật pháp quốc tế" - ông Claudio Cordone, Phó đặc phái viên Liên hợp quốc về Syria, phát biểu tại phiên họp về Syria của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Ông nói rằng các lực lượng Israel đang thực hiện các cuộc xâm nhập gần như hằng ngày, dựng chốt kiểm soát và bắt giữ công dân Syria.
Ông đặc biệt nêu một sự việc xảy ra gần đây, trong đó "hàng chục người Israel đã vượt qua vài trăm mét vào khu vực phân cách gần làng Hadar". Ông kêu gọi Israel chấm dứt các hành vi vi phạm, tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Syria.
Sáng 23-4, Hãng tin AFP bình luận: Bằng việc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran vô thời hạn, Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như đang tìm cách thoát ra khỏi cuộc chiến tốn kém này, nhưng Tehran có thể không sẵn sàng trao cho ông chiến thắng.
Ông Trump vẫn kiên quyết duy trì lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, trong khi Iran yêu cầu Mỹ phải chấm dứt phong tỏa trước khi có thể xem xét bất kỳ thỏa thuận nào nhằm kết thúc cuộc chiến do Israel và Mỹ phát động vào ngày 28-2.
Đối với ông Trump - người thường tự hào về khả năng đạt được các thỏa thuận lớn nhanh chóng, việc đàm phán với Cộng hòa Hồi giáo Iran hiện nay cho thấy sự tương phản hoàn toàn. Bên phía Iran là những nhà ngoại giao kiên trì, sẵn sàng theo đuổi một cuộc đấu tranh dài hạn để đối phó một kẻ thù mà họ coi là không thành thật.
"Ông Trump thực ra có thể leo thang hơn nữa và sa vào những hành động quân sự liều lĩnh hơn. Nhưng cho đến nay, ông ấy đã dừng việc tự đẩy mình vào một cái hố sâu hơn" - ông Alex Vatanka, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Trung Đông, nhận định.
Đối với ông Trump - người từng vận động tranh cử với cam kết tránh can thiệp quân sự, cuộc chiến này đã trở thành một thảm họa chính trị, khi ông vấp phải sự phản đối ngay cả từ một bộ phận cử tri ủng hộ Đảng Cộng hòa.
Đáp lại các cuộc tấn công, Iran đã tăng cường kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu, khiến người tiêu dùng Mỹ phải trả giá xăng cao hơn trong nhiều tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Ngày 22-4, lực lượng cứu hộ cho biết họ đã tìm thấy thi thể của nhà báo người Lebanon Amal Khalil sau khi bà thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel vào một thị trấn ở miền nam Lebanon.
Văn phòng báo chí của Cơ quan Phòng vệ dân sự cho biết lực lượng cứu hộ đã "tìm thấy thi thể của nhà báo Amal Khalil, người đã thiệt mạng trong cuộc không kích nhắm vào một ngôi nhà ở thị trấn al-Tiri".
Nơi bà làm việc, báo Al-Akhbar của Lebanon, cũng xác nhận bà đã thiệt mạng. Trong khi đó, Bộ trưởng Thông tin Lebanon Paul Morcos nói rằng "việc nhắm mục tiêu vào các nhà báo là tội ác tàn bạo".
Vụ cháy bùng phát hôm nay tại khu vực đặt máy phát điện của nhà máy điện hạt nhân Barakah ở vùng Al Dhafra thuộc Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), sau khi khu vực này trúng đòn tập kích bằng máy bay không người lái. Địa điểm xảy ra hỏa hoạn nằm gần vành đai an ninh vòng trong của nhà máy.
Cơ quan Quản lý Hạt nhân Liên bang (FANR) của UAE khẳng định sự việc không ảnh hưởng đến mức độ an toàn của nhà máy điện, cũng không tác động đến những hệ thống thiết yếu, toàn bộ tổ máy đều hoạt động bình thường. Không có thương vong trong vụ tập kích, nhưng chưa rõ ngọn lửa đã được khống chế hay chưa.
UAE chưa cáo buộc bên nào đứng sau vụ tấn công, cũng chưa có cá nhân hay tổ chức nào nhận trách nhiệm về sự việc.
Nhà máy điện hạt nhân Barakah có trị giá 20 tỷ USD, là dự án hợp tác giữa UAE và Hàn Quốc, bắt đầu hoạt động từ năm 2020. Đây là nhà máy điện hạt nhân đầu tiên và duy nhất trên bán đảo Arab, cung cấp khoảng 1/4 nhu cầu điện cho UAE.
Cuộc tập kích ngày 17/5 đánh dấu lần đầu nhà máy Barakah bị nhắm mục tiêu từ khi xung đột Trung Đông bùng phát cuối tháng 2. Sự việc xảy ra giữa lúc căng thẳng giữa UAE và Iran đang ở mức cao.
Iran đã tập trung phần lớn hỏa lực đáp trả nhằm vào UAE với hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn mọi quốc gia liên quan, kể cả Israel. Các cuộc tập kích gây thiệt hại nặng nề cho giao thông hàng không, du lịch và thị trường bất động sản của UAE, dẫn đến nhiều đợt sa thải và cho nghỉ việc có thời hạn.
Giới chức vùng Vịnh cho biết hành động của Iran đã thúc đẩy UAE thay đổi cơ bản chiến lược, chuyển sang coi Iran là "thế lực bất hảo, tìm cách phá hoại mô hình kinh tế - xã hội của UAE, vốn dựa trên nhân tài nước ngoài và danh tiếng về sự an toàn, ổn định".
Iran vẫn gần như đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường biển trọng yếu tại khu vực. Mỹ đang phong tỏa các cảng biển Iran để đáp trả, trong khi đàm phán hòa bình giữa hai bên không đạt được tiến triển mới.
Một số cuộc giao tranh và tập kích đã nổ ra xung quanh eo biển Hormuz trong vài tuần qua, làm dấy lên lo ngại xung đột quy mô lớn có thể bùng phát trở lại nếu lệnh ngừng bắn hiện tại giữa Iran và Mỹ sụp đổ.
