Sáng 9-4, Quốc hội thảo luận ở tổ dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.
Một nội dung đáng chú ý, tại dự thảo, Chính phủ đề xuất sửa đổi điều 50 của Luật Công chứng hiện hành theo hướng bỏ quy định về việc chụp ảnh người tham gia giao dịch ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên.
Khoản 4 điều này cũng được sửa theo hướng việc điểm chỉ được thực hiện đồng thời với việc ký khi người yêu cầu công chứng đề nghị.
Theo tờ trình, việc sửa đổi này phù hợp với bối cảnh, điều kiện mới hiện nay khi việc định danh điện tử và công nghệ sinh trắc học đã, đang được triển khai rộng rãi. Từ đó góp phần đơn giản hóa thủ tục công chứng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người yêu cầu công chứng.
Theo Chính phủ, các cơ sở dữ liệu dân cư, hộ tịch… đã được cơ quan chủ quản dữ liệu công bố theo yêu cầu của Nghị quyết 66.7/2025 quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu.
Theo đó, khi giải quyết các yêu cầu công chứng, công chứng viên được trang bị thiết bị xác thực cá nhân bằng công nghệ sinh trắc học, máy quét chuyên dụng hoặc sử dụng ứng dụng VNeID để xác thực người yêu cầu công chứng, ngăn chặn giả mạo.
Thảo luận tại tổ, đại biểu Trần Hồng Nguyên (Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp) cho rằng quy định về thủ tục chụp ảnh người tham gia giao dịch văn bản công chứng trước sự có mặt của công chứng viên mới được bổ sung trong Luật Công chứng 2024.
Việc bổ sung thể hiện mong muốn thủ tục chụp ảnh này nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch trong việc công chứng, bảo đảm sự kiểm soát chặt chẽ trình tự, thủ tục công chứng.
Bà chỉ rõ việc này mới chỉ thực thực hiện được một năm, nên nếu bỏ cần có tổng kết, đánh giá. Theo đó, một trong những lý do cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất bỏ thủ tục này nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính. Tuy nhiên, hoạt động này hoàn toàn không gây khó khăn, không tạo thêm thủ tục cho người đi công chứng.
Vì vậy, trong giai đoạn hiện nay, để hạn chế tranh chấp phát sinh sau công chứng, việc duy trì việc chụp ảnh này là cần thiết.
Đại biểu Hoàng Thị Thu Trang (Nghệ An) cho rằng quy định chụp ảnh trên xét về góc độ quản lý nhà nước rất tốt, hạn chế nhiều vấn đề phát sinh.
Bà chia sẻ khi kiểm tra thấy “khỏe” lắm, có ảnh là ổn rồi, không phải kiểm tra câu chuyện công chứng ngoài trụ sở. Song về tư duy khoa học pháp lý, bà Trang cho rằng có hai vấn đề cần nghiên cứu.
Thứ nhất, theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, những tình tiết, sự kiện đã được ghi trong văn bản và được công chứng, chứng thực hợp pháp là những tình tiết, sự kiện không phải chứng minh.
Nói cách khác, văn bản công chứng, chứng thực là văn bản đương nhiên được công nhận, không phải chứng minh thời điểm người dân đến công chứng thì văn bản công chứng mới được công nhận. Như vậy, yêu cầu chụp ảnh công chứng sẽ mâu thuẫn với quy định này.
Thứ hai, một số trường hợp không được phép chụp ảnh, như người thực hiện công chứng là phạm nhân, người bị tạm giam.
Điều này sẽ tạo ra sự không công bằng trong thực tiễn, khi ở một số giao dịch phải chụp ảnh, lưu ảnh nhưng ở một số trường hợp lại không được làm việc này.
Do đó bà đề nghị nên có khảo sát, đánh giá lại việc thực hiện quy định nói trên để bảo đảm tính thực tiễn nhưng cũng không mâu thuẫn với các quy định pháp luật khác.
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng cho rằng khi sửa Luật Công chứng 2024 đặt ra vấn đề chụp ảnh để bảo đảm tính minh bạch và tính không bị giả mạo, tính chính xác trong quá trình công chứng.
Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp của tòa án, ông Nguyễn Văn Quảng cho hay có những hợp đồng công chứng vô hiệu vì công chứng viên cũng không thể biết được người đi công chứng là ai.
“Thao tác chụp ảnh rất đơn giản, không lấy gì làm phiền hà cho người dân mà lại bảo đảm tính xác thực, chính xác cũng như trách nhiệm của người đến công chứng, đồng thời xác định trách nhiệm của công chứng viên.
Chúng ta chưa có tổng kết, đánh giá lại mà lại vội vàng sửa ngay”, ông nói.
Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) nêu cần tiếp tục rà soát kỹ để quyết định có nên giữ hay không.
Theo Nghị định 133 của Chính phủ, người cho thuê nhà thu tiền điện cao hơn mức quy định đối với điện sinh hoạt có thể bị phạt từ 20 - 30 triệu đồng, có hiệu lực từ ngày 25.5 tới.
Hiện giá điện sinh hoạt do Nhà nước quy định chỉ dao động từ 1.940 - 3.460 đồng/kWh (chưa gồm VAT), thấp hơn đáng kể so với mức giá điện phòng trọ mà nhiều người thuê đang phải trả.
Dẫu vậy, thực tế tại nhiều khu nhà trọ ở TP.HCM cho thấy tình trạng thu tiền điện vượt khung vẫn diễn ra phổ biến, kéo dài nhiều năm và gần như trở thành "luật ngầm" trong giới cho thuê phòng trọ.
Dạo một vòng quanh các hội nhóm tìm phòng trọ tại các khu vực tập trung đông lao động như Bình Tân, Tân Bình, Gò Vấp (cũ)..., phóng viên Thanh Niên ghi nhận mức giá điện ở các phòng trọ "cào bằng" 4.000 đồng/kWh được coi là... "bình thường".
Thậm chí, trên nhiều diễn đàn, không ít người thuê trọ để lại bình luận khi phòng họ thuê lên tới 5.000 đồng/kWh.
Chiều 11.5, chúng tôi tìm đến "thủ phủ nhà trọ" gần Khu công nghiệp Tân Tạo (quận Bình Tân cũ) trong cái nắng hầm hập hắt lên mặt đường nhựa.
Trong con hẻm nhỏ chằng chịt dây điện và những dãy phòng trọ cũ kỹ, căn phòng rộng chừng 20 m2 của gia đình ông Thảo (53 tuổi, quê Quảng Ngãi) càng trở nên ngột ngạt hơn bao giờ hết.
Dẫu nằm sát mặt đường ồn ào xe cộ, cánh cửa phòng vẫn phải mở toang để đón chút gió hiếm hoi, trong khi 2 chiếc quạt điện bên trong chạy vù vù giữa mớ đồ đạc chất chồng của gia đình 4 người.
Bám trụ ở TP.HCM, ông Thảo đã quá quen với mức giá điện phòng trọ 4.000 đồng/kWh. Với hóa đơn điện mỗi tháng ngốn gần cả triệu bạc, máy lạnh trở thành một món đồ xa xỉ.
"Nóng quá nhưng tôi chưa tính đến chuyện mua máy lạnh. Tiền điện cao vậy thì tiền nào chịu nổi", người đàn ông 53 tuổi thở dài khi nhìn vào con số tiêu thụ hơn 200 kWh/tháng.
Cuộc sống của gia đình ông Thảo tại TP.HCM từ năm 2002 đến nay vẫn là một vòng xoay của sự bấp bênh.
Thu nhập từ nghề giao hàng của ông Thảo trồi sụt thất thường, ngày cao nhất kiếm được 1 triệu đồng nhưng cũng có hôm trắng tay.
Còn bà Phượng (vợ ông Thảo) cũng chỉ "cười trừ" bên chiếc máy may cũ kỹ vì không phải lúc nào cũng có khách sửa đồ.
Dẫu vậy, những khoản chi tiêu cố định vẫn đều đặn đổ xuống vai người lao động nghèo. Tiền thuê trọ hơn 2,3 triệu đồng/ tháng, học phí gần 20 triệu đồng/năm của người con lớn đang học đại học năm cuối, rồi chi phí học hành của đứa con út học lớp 7..., tất cả trở thành gánh nặng đè lên đôi vai vợ chồng ngoài tuổi 50.
Để giữ giấc mơ học hành cho con không dang dở, bữa cơm gia đình buộc phải "co lại". Khoảng 150.000 đồng tiền chợ mỗi ngày là mức chi tối đa cho cả 4 miệng ăn. Mọi khoản chi đều phải khắt khe đến từng đồng.
"Nhiều lúc phải vay chỗ này, ứng chỗ kia, lấy tiền tháng sau đắp cho tháng trước mới đủ sống", ông Thảo nói, giọng lẫn trong tiếng quạt máy quay đều giữa căn phòng nóng hầm hập.
Tương tự, nhiều lao động trẻ ở TP.HCM cũng phải "thắt lưng buộc bụng" bằng cách hạn chế sử dụng điện.
Chị Nhật Linh (24 tuổi, đang làm việc tại khu vực Tân Bình cũ) chia sẻ một quyết định đầy khó khăn, sau khi ký hợp đồng thuê trọ 1 năm (đến tháng 11.2026) thì tháng 4.2026 chị chấp nhận chuyển phòng trọ khác để đổi lấy mức giá điện "mềm" hơn.
"Chủ cũ thu 4.000 đồng/kWh. Đi làm cả ngày, tối về nóng quá tôi mới dám bật máy lạnh một lúc rồi tắt ngay vì sợ tốn tiền. Những ngày nghỉ, dù trời hầm hập nhưng cũng chỉ dám dùng quạt, chịu không nổi thì ra quán cà phê ngồi để tiết kiệm điện", chị Linh ngậm ngùi.
Dù chắt bóp từng số điện, tháng cao nhất chị vẫn phải chi gần 700.000 đồng cho hóa đơn này.
Theo khảo sát thực tế, một phòng trọ sử dụng khoảng 200 - 300 kWh/tháng có thể phải trả thêm từ 110.000 - 400.000 đồng/tháng nếu chủ trọ thu tiền điện vượt giá quy định. Với người lao động thu nhập chỉ 7 - 10 triệu đồng/tháng, khoản tiền này tương đương nhiều ngày ăn uống hoặc chi phí xăng xe cả tuần.
Theo Nghị định 133, hành vi thu tiền điện cao hơn giá quy định đối với người thuê trọ sẽ bị phạt.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều chủ trọ vẫn tiếp tục thu giá điện vượt quy định. Một số chủ nhà trọ cho biết, phần chênh lệch tiền điện như cách để bù chi phí vận hành (máy giặt chung, thang máy, camera...) hoặc giữ giá thuê phòng ở mức thấp nhằm cạnh tranh khách thuê.
Thậm chí, không ít nơi còn cộng dồn các khoản "chi phí quản lý", hao hụt điện vào đơn giá điện của người thuê.
Điều đáng nói là dù biết bị thu sai hóa đơn tiền điện, nhiều người thuê vẫn chọn im lặng. "Công nhân đi làm cả ngày, chỉ cần có chỗ ở ổn định là mừng rồi. Biết chủ trọ thu tiền điện cao nhưng cũng không dám phản ánh vì sợ bị gây khó dễ rồi bỏ cọc và thời gian đi tìm nơi ở mới", một lao động tại quận Tân Phú cũ chia sẻ.
Bài 2: Thu tiền điện quá 3.460 đồng/kWh bị phạt: Chủ trọ ở TP.HCM tính tăng giá phòng
Theo quy định mới của luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024, nhiều giấy ủy quyền nhận lương hưu và trợ cấp BHXH cũ sẽ hết hiệu lực, buộc người dân phải lập lại văn bản ủy quyền hoặc chuyển sang nhận tiền qua tài khoản cá nhân để tránh gián đoạn quyền lợi.
Theo đó, các trường hợp ủy quyền nhận lương hưu và trợ cấp BHXH thực hiện trước ngày 1.7.2025 có giá trị đến hết ngày 30.6.2026. Văn bản ủy quyền cho người khác nhận thay lương hưu và trợ cấp BHXH cũng chỉ có hiệu lực tối đa là 12 tháng kể từ ngày xác lập.
Bà Dương Thị Minh Châu, Trưởng phòng Tuyên truyền và hỗ trợ người tham gia (BHXH TP.Hà Nội), cho biết, quy định mới nhằm tăng cường quản lý và đảm bảo quyền lợi cho người thụ hưởng. Người dân vẫn có quyền ủy quyền cho người khác nhận lương hưu hoặc thực hiện các thủ tục liên quan, nhưng bắt buộc phải lập giấy ủy quyền mới đúng quy định nếu có nhu cầu tiếp tục.
Theo đó, đối với trường hợp ủy quyền cho người khác nhận thay lương hưu, trợ cấp BHXH, trường hợp ủy quyền ký từ ngày 1.7.2025 thì có giá trị 12 tháng kể từ ngày ký.
Trường hợp ủy quyền ký trước ngày 1.7.2025, nếu hết hạn trước 30.6.2026 thì có giá trị đến ngày hết hạn; nếu hết hạn sau 30.6.2026 thì có giá trị đến ngày này.
Theo bà Minh Châu, từ ngày 18.4 đến nay, BHXH TP.Hà Nội và BHXH các cơ sở đã phối hợp với Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, các chi nhánh và hệ thống bưu điện để hỗ trợ người dân chứng thực chữ ký trong hồ sơ ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH.
Tính đến ngày 17.6, đã có gần 72.000 người dân thực hiện lập lại giấy ủy quyền hoặc chuyển sang nhận lương hưu, trợ cấp BHXH qua tài khoản cá nhân chính chủ. Tuy nhiên, hiện vẫn còn hơn 20.000 trường hợp chưa hoàn tất thủ tục.
Theo đại diện BHXH TP.Hà Nội, nguyên nhân chủ yếu là phần lớn người hưởng lương hưu thuộc nhóm cao tuổi, sức khỏe hạn chế, gặp khó khăn trong việc đi lại để thực hiện thủ tục chứng thực và nộp hồ sơ. Bên cạnh đó, một bộ phận người dân chưa nắm rõ quy định mới hoặc còn tâm lý chờ đến sát thời hạn mới thực hiện.
Thời hạn hoàn thành thủ tục trước ngày 30.6 đang đến gần khiến nhiều người dân băn khoăn, đặc biệt là các trường hợp người hưởng lương hưu đang bị bệnh, nằm viện hoặc tuổi cao sức yếu, không thể trực tiếp đi làm thủ tục.
Trả lời vấn đề này, theo cơ quan BHXH, đối với những trường hợp không thể tự di chuyển, UBND các phường đang phối hợp với Trung tâm Phục vụ hành chính công lập danh sách, cử các tổ công tác đến tận nhà hỗ trợ xác nhận ủy quyền cho người dân.
Đơn cử như tại P.Kim Liên (Hà Nội), chính quyền địa phương và cán bộ đã và đang thực hiện ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng lên tới hơn 1.900 người.
Để bảo đảm việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH đúng người hưởng, đúng quy định, tránh gián đoạn quyền lợi, BHXH TP.Hà Nội đề nghị các trường hợp thuộc diện phải lập lại giấy ủy quyền khẩn trương hoàn thành thủ tục trước ngày 30.6.
BHXH TP.Hà Nội lưu ý hồ sơ ủy quyền lương hưu gồm: giấy ủy quyền đã được chứng thực, căn cước công dân của người ủy quyền, căn cước công dân của người được ủy quyền và đơn đề nghị theo mẫu 14-SHB. Trường hợp không xuất trình căn cước công dân cần có VNeID cấp độ 2.
Với trường hợp tiếp tục ủy quyền, người hưởng nộp văn bản ủy quyền (đã được chứng thực) theo quy định của pháp luật, kèm theo văn bản đề nghị (theo mẫu). Trường hợp nhận trực tiếp qua tài khoản chính chủ, lập văn bản đề nghị (theo mẫu).
Nơi tiếp nhận hồ sơ ủy quyền là cơ quan BHXH (người hưởng có thể nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính); các điểm tiếp nhận của Trung tâm phục vụ hành chính công; các bưu điện trung tâm.
Trường hợp đề nghị chuyển lương hưu, trợ cấp BHXH vào tài khoản của người hưởng có thể thực hiện qua Cổng dịch vụ công BHXH Việt Nam.
BHXH TP.Hà Nội khuyến khích người hưởng nhận lương hưu, trợ cấp BHXH qua tài khoản cá nhân chính chủ của người thụ hưởng. Người dân khi gặp vướng mắc có thể liên hệ cơ quan BHXH nơi gần nhất để được hướng dẫn.
Ông Minh (trú ở xã Hương Cần, Phú Thọ) chủ động mang giấy tờ này đến Công an xã Hương Cần đề nghị hỗ trợ sau khi đăng tải thông tin tìm kiếm hai người đứng tên trên sổ đỏ là ông Đinh Công Hoạt và bà Đinh Thị Thi không có kết quả.
Công an lập tức tiến hành kiểm tra, xác minh thông tin chủ sở hữu. Cùng ngày, ông Đinh Công Hoạt (trú tại thôn Sang Bờ, xã Tiền Phong) đến trụ sở công an xuất trình giấy tờ tùy thân và cung cấp các thông tin liên quan.
Sau khi đối chiếu, Công an xã Hương Cần đã hoàn tất thủ tục trao trả sổ đỏ cho ông Hoạt theo quy định.
Nhận lại giấy tờ bị thất lạc, ông Hoạt bày tỏ niềm vui và gửi lời cảm ơn tới ông Bùi Văn Minh cùng Công an xã Hương Cần vì hành động trung thực, trách nhiệm, kịp thời xác minh, hỗ trợ giải quyết vụ việc nhanh chóng.
