Như Dân trí đã thông tin, gia đình anh Nguyễn Thanh Hải (đội 11, xã Mường Than, tỉnh Lai Châu) có 4 người bị cuốn trôi trong cơn lũ dữ sáng 17/7.
Anh thoát chết nhờ bám vào cành cây, dạt vào gò đất giữa biển nước mênh mông. Sáng 18/7, thi thể của người vợ và con trai đã được tìm thấy, con gái lớn vẫn chưa rõ tung tích.
Hơn một ngày sau khi biến cố xảy ra, người đàn ông chưa hết bàng hoàng khi hồi tưởng lại giây phút thiên tai cướp đi tổ ấm, san phẳng tài sản trong chớp mắt.
Ám ảnh tiếng gọi của vợ, gắng cứu con nhưng bất lực
Gắn bó với xã Mường Than 15 năm qua, anh Hải chưa bao giờ chứng kiến trận lũ dữ dội như vậy. Trong vài giờ, dòng nước cuốn phăng nhà cửa, nhấn chìm ruộng vườn, để lại phía sau khung cảnh tan hoang bao trùm cả bản làng.
Được lực lượng chức năng giải cứu khỏi gò đất nhỏ, anh nhập viện trong tình trạng kiệt sức, cơ thể lạnh do phải ngâm mình trong nước nhiều giờ. Sau một đêm điều trị, người đàn ông xin về nhà để lo hậu sự cho vợ con.
“Thi thể của vợ và con trai đã được tìm thấy nên tôi muốn về nhà bố mẹ, lo tang lễ chu toàn. Tuy sức khoẻ ổn định hơn nhưng trên người còn nhiều chỗ đau đớn, do va đập trong lúc nước lũ cuốn trôi”, anh nghẹn giọng chia sẻ với phóng viên Dân trí.
Nhắc lại khoảnh khắc kinh hoàng xảy ra vào sáng 17/7, người đàn ông cho biết, trời mưa như trút kéo dài suốt nhiều giờ. Phát hiện nước bắt đầu tràn vào cửa hàng, vợ anh vội vàng gọi chồng thức dậy, cùng kê cao đồ đạc.
“Lúc đó, nước đã bủa vây cả chỗ ở và cửa hàng. Chúng tôi không còn đường thoát thân ra ngoài. Cả gia đình bị mắc kẹt giữa dòng nước cuồn cuộn”, anh kể.
Trong thời gian rất ngắn, nước dâng lên chóng mặt. Cả gia đình nắm chặt tay nhau, trèo lên chiếc bàn cạnh máy xay xát gạo với hy vọng lũ sớm rút đi. Thế nhưng, dòng nước đổ về ngày càng khốc liệt, cuốn theo cây cối, đất đá… trôi qua trước mặt.
Từng góc nhà lần lượt đổ sập trước sức ép khủng khiếp của dòng nước. Thời điểm mảng tường cuối cùng sụp xuống, cả gia đình bị cuốn ra bên ngoài.
“Trong lúc 4 người chới với giữa dòng nước, con trai út bị kẹt lại phía sau. Vợ thất thanh gọi: ‘Anh ơi, cứu Tr. đi…’. Tôi cố với tay về phía cháu nhưng nước chảy quá xiết. Mọi chuyện diễn ra quá nhanh, tôi không kịp nắm lấy tay cháu… Mỗi khi nghĩ lại khoảnh khắc đó, tôi đều cảm thấy đau lòng đến thắt ruột”, người đàn ông nghẹn ngào nói.
Kể từ khoảnh khắc đó, lũ dữ đẩy 4 thành viên về những hướng khác nhau. Trước mặt các nạn nhân chỉ là ngổn ngang đồ đạc, cành cây và khúc gỗ trôi nổi.
“Tôi không còn biết chuyện gì đang xảy ra, nghĩ mình sẽ chết vì liên tục bị dòng lũ nhấn chìm. Nước tràn vào miệng và mũi gây sặc.
Bị cuốn đi một quãng khá xa, đến vị trí bằng phẳng hơn, tôi ngoi đầu lên để thở. May mắn dạt vào một gò đất nhỏ, tôi lấy hết những sức lực cuối cùng để kêu cứu. Lúc đó, bản thân mới biết mình còn sống”, anh Hải kể.
Dự định của gia đình mãi dang dở
Trước khi thiên tai ập đến, gia đình nhỏ của anh Hải sống hạnh phúc trong căn nhà cấp 4. Vợ chồng mưu sinh bằng kinh doanh tạp hóa và buôn bán phân bón, được mọi người trong xóm quý mến. Hai con chăm ngoan, học giỏi, lễ phép.
Thiên tai khốc liệt khiến cho những dự định của vợ chồng anh mãi mãi không thể thành hiện thực.
“Vợ chồng tôi dự định cuối năm nay sẽ xây lại căn nhà cấp 4 cho các con có chỗ ở rộng rãi hơn. Bây giờ không còn kịp nữa rồi… Giấc mơ đó mãi dang dở”, anh trải lòng.
Đến nay, con gái lớn của vợ chồng anh vẫn chưa được tìm thấy. Mỗi giờ trôi qua, lòng người cha thấp thỏm không yên, mong phép màu sẽ đến với gia đình, giúp vơi bớt phần nào vết thương tinh thần.
Với anh, điều khó khăn nhất là bắt đầu lại cuộc sống và học cách đối diện với những ngày không còn vợ con bên cạnh. Nỗi đau về tinh thần chưa biết bao giờ sẽ nguôi ngoai.
“Tôi chưa có tâm trí để nghĩ đến cuộc sống sau này. Điều mong mỏi nhất là sớm tìm được con gái và lo chu toàn hậu sự cho vợ con”, người đàn ông nghẹn ngào.
Trong khi đó chiều 18/7, ở khu vực cuối của điểm sạt lở, hàng chục người thân của gia đình anh Hải vẫn kiên trì túc trực. Mưa mỗi lúc một nặng hạt, nước từ trên đồi tiếp tục chảy xuống, nhưng không ai muốn rời đi. Họ chờ một phép màu, chờ lực lượng tìm kiếm đưa cháu B.C. (con gái anh Hải) trở về.
Ngồi giữa đống bùn đất, chị Hoàng Thị Nga (36 tuổi, chị họ của anh Hải) ôm chặt di ảnh cháu gái vào lòng.
“Mới sáng hôm trước bác cháu còn nói chuyện với nhau, vậy mà bây giờ đã âm dương cách biệt. Mọi thứ diễn ra quá nhanh, nỗi đau này quá lớn, chúng tôi chưa thể chấp nhận được”, chị Tâm nghẹn ngào nói.
Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí tại hiện trường, khu vực lũ ống, lũ quét tràn qua kéo dài khoảng 1,5km. Từ đỉnh đồi xuống điểm sạt lở có khoảng cách gần 1km. Do khu dân cư nằm khá xa khu vực đồi cao và trước đây chưa từng xảy ra trận lũ quét nghiêm trọng, nhiều người dân không nghĩ dòng nước có thể đổ xuống với sức tàn phá lớn đến như vậy.
Khi lũ ập về, nước mang theo đất đá, cây cối, cuốn phăng nhà cửa và tài sản chỉ trong vài phút.
Tính đến 16h ngày 18/7, theo báo cáo của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Nguyễn Sỹ Cảnh gửi về Bộ Nông nghiệp và Môi trường, lũ quét ở xã Mường Than khiến 5 người chết. Trong đó có 4 người trong đợt mưa lũ ngày 16-17/7 và một người chưa rõ danh tính (khoảng 13-15 tuổi) được tìm thấy tại khu vực bản Khoang, hạ lưu thủy điện Mường Mít, có dấu hiệu tử vong từ nhiều ngày trước.
Ngày 18/7, Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia cho biết, tính đến 17h30 cùng ngày, đơn vị này đã cử đoàn công tác, phối hợp với Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự các tỉnh, chỉ đạo công tác tìm kiếm cứu nạn, giúp người dân khắc phục hậu quả tại địa bàn các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Sơn La và Lào Cai.
Theo đó, Bộ Quốc phòng đã điều động 160 cán bộ, chiến sĩ và 90 phương tiện các loại, duy trì hoạt động của cầu phao sông Lô, bảo đảm an toàn cho hơn 4.300 lượt người và phương tiện qua lại an toàn.
Về thiệt hại do mưa lũ gây ra tại tỉnh Lai Châu như sau. Đã có tổng 5 người chết gồm P.B.C., SN 2015; L.V.C., SN 1995; P.X.T., SN 2018; B.T.L., SN 2016; P.T.L., SN 1994.
Có 3 người mất tích gồm Lường Thị Xương, SN 1981; Đỗ Thị Hoa, SN 1972; Nguyễn Thị Mai, SN 1958. Ngoài ra còn có 8 người khác bị thương, tất cả các nạn nhân đều tại tỉnh Lai Châu.
Nhiều lao động Đà Nẵng cho biết giá bán và giá thuê nhà ở xã hội hiện nay vẫn vượt quá khả năng chi trả của đa số người lao động.
Tại buổi đối thoại, chị Phan Thị Kim Oanh - làm việc tại khu công nghiệp Hòa Khánh - trăn trở: "Với mức thu nhập chỉ khoảng 6-8 triệu đồng mỗi tháng, sau khi trang trải chi phí sinh hoạt và nuôi con nhỏ, tiền tích lũy rất ít ỏi. Nhiều người rất khát khao có một mái ấm ổn định, nhưng đành phải gác lại giấc mơ vì áp lực tài chính quá lớn. Căn nhà ở xã hội dù ngay trước mắt nhưng nằm ngoài tầm với của người lao động như chúng tôi".
Theo chị Oanh, không chỉ khó về tài chính, thủ tục xét duyệt, chứng minh thu nhập để mua nhà ở xã hội hiện vẫn còn phức tạp khiến công nhân mất nhiều thời gian, công sức.
Anh Nguyễn Văn Hải - Công đoàn Công ty CP Khu du lịch Bắc Mỹ An - cho biết nhiều lao động ngành du lịch vẫn đang sống trong những phòng trọ chật hẹp, nóng bức dù đã nhiều lần nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội.
"Nhiều anh chị em nộp hồ sơ nhiều đợt nhưng đều không được vì số lượng đăng ký quá đông, tỉ lệ được chọn quá thấp. Chờ đợi kéo dài khiến nhiều người nản lòng", anh Hải nói.
Một công nhân khác cho biết do quỹ nhà ở xã hội còn hạn chế, nhiều công nhân phải thuê trọ tại các khu dân cư xuống cấp, chật hẹp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn điện, nước và cháy nổ.
Tại buổi đối thoại, ông Lê Văn Tuấn - Phó giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng - cho biết thành phố đang triển khai nhiều dự án nhằm tăng nguồn cung nhà ở xã hội cho người lao động.
Dự án cải tạo khu nhà ở công nhân Hòa Cầm theo mô hình nhà ở xã hội cho thuê với 200 căn dự kiến hoàn thành năm 2027. Dự án nhà ở công đoàn tại phường Hải Vân do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam làm chủ đầu tư với hơn 700 căn cũng dự kiến hoàn thành năm 2027.
Ngoài ra, tại Khu kinh tế mở Chu Lai, thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư một dự án nhà ở xã hội quy mô hơn 500 căn, dự kiến hoàn thành năm 2027.
Theo ông Tuấn, giá bán và cho thuê nhà ở xã hội hiện được tính trên cơ sở chi phí xây dựng và chi phí của chủ đầu tư, trong khi tiền sử dụng đất và thuế thu nhập doanh nghiệp đã được ưu đãi tối đa.
"Giá nhà hiện theo đúng quy định nhà ở xã hội, giá tương đối cao một phần do giá nguyên vật liệu và giá nhân công hiện nay. Không thể giảm giá hơn vì phụ thuộc vào giá cả thị trường", ông Tuấn nói.
Về thủ tục mua, thuê nhà ở xã hội, ông Tuấn cho biết Sở Xây dựng đã mở cổng giải đáp trực tuyến trên website của sở, các câu hỏi liên quan mua nhà ở xã hội sẽ được giải đáp trong vòng 24 giờ.
Một bát trứng chần tưởng như bổ dưỡng, được người bà chuẩn bị với mong muốn giúp cháu tăng cường sức khỏe, lại trở thành nguyên nhân khiến bé trai 5 tuổi phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Sự việc là lời cảnh báo về nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ những món ăn chế biến chưa đúng cách, đặc biệt với trẻ nhỏ.
Theo truyền thông Trung Quốc, Bệnh viện thành phố Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam vừa tiếp nhận cấp cứu một bé trai 5 tuổi với các biểu hiện đau bụng dữ dội, nôn ói liên tục, sốt cao và co giật. Sau khi tiến hành các xét nghiệm cần thiết, các bác sĩ xác định bệnh nhi bị viêm dạ dày - ruột cấp do nhiễm vi khuẩn Salmonella, một trong những tác nhân phổ biến gây ngộ độc thực phẩm.
Qua khai thác tiền sử ăn uống, nguyên nhân được xác định xuất phát từ bát trứng chần nước sôi do bà nội tự tay chuẩn bị cho cháu vào buổi sáng.
Theo người nhà, vì lo cháu gầy yếu nên bà nội đã tìm mua trứng gà được cho là "trứng sạch" để bồi bổ. Bà đập trứng sống vào bát, sau đó đổ nước vừa sôi vào rồi khuấy đều với mong muốn giữ được nhiều dưỡng chất hơn so với trứng nấu chín hoàn toàn.
Khoảng 6 giờ sau bữa ăn, bé bắt đầu đau bụng dữ dội, nôn liên tục, tiêu chảy nhiều lần rồi nhanh chóng rơi vào tình trạng mất nước, sốt cao và lơ mơ. Gia đình lập tức đưa trẻ đến bệnh viện cấp cứu.
Các bác sĩ cho biết nếu được đưa đến viện chậm hơn, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng huyết hoặc viêm màng não những biến chứng đặc biệt nguy hiểm ở trẻ nhỏ.
Tiến sĩ Zhang Yu, chuyên gia thuộc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc, giải thích rằng nhiều người lầm tưởng chỉ cần đổ nước sôi 100 độ C vào trứng là có thể tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn.
Thực tế, khi nước sôi tiếp xúc với bát, trứng và môi trường bên ngoài, nhiệt độ sẽ giảm rất nhanh. Phần lõi của lòng đỏ thường không đạt mức nhiệt cần thiết để tiêu diệt Salmonella.
Theo chuyên gia, để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn, phần bên trong quả trứng cần đạt nhiệt độ tối thiểu khoảng 70 độ C và được duy trì trong ít nhất 5 phút. Vì vậy, các món trứng chần bằng nước sôi, trứng lòng đào hoặc trứng chưa chín kỹ vẫn tiềm ẩn nguy cơ mang vi khuẩn gây bệnh.
Nguy cơ này đặc biệt cao đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và những người có hệ miễn dịch suy giảm.
Salmonella là nhóm vi khuẩn thường gặp trong các vụ ngộ độc thực phẩm trên toàn thế giới. Theo các chuyên gia, vi khuẩn có thể xuất hiện trong trứng theo hai con đường.
Thứ nhất là nhiễm từ bên ngoài. Trong quá trình đẻ trứng, vỏ trứng có thể bị nhiễm vi khuẩn từ phân của gia cầm. Nếu khâu bảo quản hoặc chế biến không đảm bảo vệ sinh, vi khuẩn từ vỏ trứng có thể lây sang thực phẩm khác.
Thứ hai là nhiễm từ bên trong. Nếu gà mái mang vi khuẩn Salmonella, mầm bệnh có thể xâm nhập vào buồng trứng trước khi vỏ trứng được hình thành. Điều này đồng nghĩa với việc ngay cả những quả trứng có vỏ sạch, không nứt vỡ cũng vẫn có khả năng chứa vi khuẩn bên trong.
Đó là lý do các chuyên gia luôn khuyến cáo không nên ăn trứng sống hoặc trứng chưa được nấu chín hoàn toàn, đặc biệt đối với trẻ em.
Người nhiễm Salmonella thường xuất hiện triệu chứng sau vài giờ đến vài ngày kể từ khi ăn thực phẩm nhiễm khuẩn.
Các biểu hiện phổ biến gồm đau bụng quặn từng cơn, buồn nôn, nôn nhiều, tiêu chảy liên tục, sốt, mệt mỏi và mất nước.
Ở trẻ nhỏ, tình trạng mất nước có thể diễn tiến rất nhanh với các dấu hiệu như môi khô, mắt trũng, tiểu ít, li bì hoặc quấy khóc bất thường. Trong những trường hợp nặng, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu gây nhiễm trùng toàn thân, đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
May mắn, sau ba ngày điều trị tích cực bằng bù dịch, kháng sinh và theo dõi sát, sức khỏe của bé trai dần ổn định. Sau khoảng một tuần, bệnh nhi được xuất viện nhưng vẫn cần thêm thời gian để hệ tiêu hóa phục hồi hoàn toàn.
Để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm do Salmonella, các chuyên gia khuyến cáo người dân nên nấu chín hoàn toàn trứng trước khi sử dụng. Lòng đỏ và lòng trắng cần đông hoàn toàn thay vì còn lỏng hoặc lòng đào.
Ngoài ra, cần tách riêng dao, thớt và dụng cụ chế biến thực phẩm sống với thực phẩm đã nấu chín nhằm tránh lây nhiễm chéo. Sau khi mua về, trứng nên được bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ dưới 4 độ C và sử dụng trong thời gian khuyến nghị.
Đối với trẻ nhỏ, người già và người có sức đề kháng yếu, không nên sử dụng các món ăn từ trứng sống, trứng chần nước sôi hay trứng lòng đào, dù được cho là giữ lại nhiều chất dinh dưỡng hơn. Một bữa ăn được nấu chín đúng cách vẫn là lựa chọn an toàn nhất để bảo vệ sức khỏe của cả gia đình.
Ngày 22/5, video anh Phan Văn Phương dẫn nhóm trẻ em xóm Phú Điển lội bùn, tập lấy mạ, cấy lúa thu hút hàng trăm nghìn lượt xem trên mạng xã hội. Nhiều bình luận đánh giá đây là hoạt động ý nghĩa, giúp học sinh rời xa điện thoại, máy tính.
Anh Phương cho biết, ý tưởng mở lớp học cấy lúa, mò cua bắt ốc cho trẻ em xuất phát từ hai đứa con. Vừa nghỉ hè, hai đứa trẻ (5 và 12 tuổi) cùng nhóm bạn xem tivi, điện thoại gần như cả ngày. "Tôi nghĩ tuổi thơ của chúng không nên bị bó hẹp trong bốn bức tường", anh Phương nói.
Vợ chồng anh quyết định đưa các con ra đồng trải nghiệm vụ cấy, đồng thời hướng dẫn dọn dẹp nhà cửa để hiểu nỗi vất vả của người lớn. Xen kẽ các buổi lao động là những trò chơi dân gian. Lớp học đầu tiên diễn ra giữa tháng 5 với vài trẻ trong xóm tham gia. Đến nay, lớp thu hút 15 em từ 8 đến 14 tuổi từ nhiều xóm khác. Nhiều phụ huynh ở xa cũng liên hệ để gửi con song vợ chồng anh Phương từ chối vì sợ khó quản lý.
Chị Nguyễn Thị Ngân, 33 tuổi, vợ anh Phương, cho biết lớp học hoàn toàn miễn phí. Do làm nghề tự do, anh chị có thể sắp xếp tổ chức các buổi ngoại khóa khoảng hai tiếng mỗi chiều.
Để tránh say nắng, lớp bắt đầu lúc 17h nhưng nhiều em đến từ 14h. Vợ chồng anh Phương phổ biến nội quy trước khi ra đồng, giám sát chặt chẽ trong suốt buổi học. Anh cũng khảo sát cụ thể độ nông sâu, địa hình của mỗi buổi cắt rạ, cấy lúa hay mò cua bắt ốc để đảm bảo an toàn cho trẻ nhỏ. Địa điểm trải nghiệm là những thửa ruộng mượn tạm của người thân chưa đến kỳ gieo cấy.
Không chỉ học làm nông, lớp học của anh Phương còn có các buổi học kỹ năng phụ giúp gia đình như quét nhà, rửa bát hay làm diều, học trò chơi đánh khăng.
Phan Hoàng Đăng Khoa, 8 tuổi, tham gia lớp học cấy lúa của anh Phương nói rất thích tham gia các buổi trải nghiệm ngoài đồng ruộng. Về nhà, em xin bố mẹ cho ra ruộng của gia đình, tại những khoảng đất trống để thực hành lại. "Ra ruộng làm rất mệt, nhưng em thấy vui khi được tự tay trồng lúa, chăm sóc và chờ thu hoạch", Khoa nói.
Chị Nguyễn Thị Huế, 28 tuổi, ở xóm Hào Cường, đăng ký cho hai con trai tham gia sau khi xem video trên mạng. Các mùa hè trước, hai con chị chỉ quanh quẩn xem tivi, điện thoại. Gia đình làm nông nhưng dùng máy móc nên trẻ không biết việc đồng áng.
Mỗi chiều, chị chở con gần 5 km đến nhà anh Phương. Từ ngày tham gia lớp ngoại khóa, hai bé tự giác làm việc nhà và giảm thời gian dùng điện thoại. "Nhờ anh Phương, các con tôi biết lao động và thấu hiểu sự vất vả của cha mẹ hơn", chị Huế nói.
Lớp học dự kiến duy trì đến khi học sinh tựu trường.
