Để duy trì sức khỏe dẻo dai, bên cạnh việc khám định kỳ, chế độ ăn uống hàng ngày cũng là yếu tố quan trọng. Chuyên gia dinh dưỡng Sun Yu-ying tại Đài Loan (Trung Quốc) cảnh báo một số thực phẩm tưởng chừng bình dân lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại nếu tiêu thụ quá mức trong thời gian dài. Trong bài chia sẻ trên trang cá nhân hôm 1/4, cô chỉ ra “3 nhóm thực phẩm” cần hạn chế tối đa nếu muốn ngăn ngừa ung thư hiệu quả.
Thịt chế biến sẵn
Các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói và thịt muối thường được bổ sung nitrit nhằm kéo dài thời gian bảo quản. Tuy nhiên, khi chế biến ở nhiệt độ cao, hoạt chất trên có khả năng chuyển hóa thành các tác nhân gây hại cho sức khỏe. Bên cạnh đó, nhóm thực phẩm này thường chứa hàm lượng chất béo cao, việc tiêu thụ thường xuyên sẽ tạo áp lực lớn cho cơ thể.
Các chuyên gia khuyến nghị người dân ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi sống trong thực đơn hàng ngày. Thịt chế biến sẵn chỉ nên được coi là món ăn thay đổi khẩu vị nhất thời, không sử dụng như món chính trên bàn ăn.
Đồ uống có cồn
Việc sử dụng đồ uống có cồn liên quan trực tiếp đến nhiều rủi ro về sức khỏe, đặc biệt là thói quen tiêu thụ quá mức và kéo dài, gây áp lực lớn lên chức năng gan cùng hệ tiêu hóa. Những người có thói quen uống rượu bia cần kiểm soát chặt chẽ tần suất và liều lượng.
Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên sử dụng một lượng nhỏ vào những dịp thực sự cần thiết để tránh tình trạng tích tụ độc tố trong cơ thể trong thời gian dài. Nguyên tắc quan trọng nhất là sự điều độ và tính tự giác, thay vì chủ quan trước những nguy cơ tiềm ẩn mà chất cồn gây ra cho cơ thể.
Các loại hạt và đậu phộng biến chất hoặc hết hạn
Đậu phộng, nếu không được bảo quản đúng cách, có thể sản sinh aflatoxin, một loại độc tố tự nhiên gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe. Không chỉ hạt đậu phộng tươi, các sản phẩm liên quan như bơ đậu phộng, hạt hỗn hợp và một số loại ngũ cốc cũng tiềm ẩn nguy cơ tương tự. Nếu phát hiện thực phẩm có mùi lạ, nấm mốc hoặc quá hạn sử dụng, người tiêu dùng tuyệt đối không tiếp tục tiêu thụ.
Bác sĩ Sun khuyến nghị mọi người nên ưu tiên thực phẩm toàn phần như rau củ, các loại đậu và thịt tươi sống, đồng thời cắt giảm tối đa thực phẩm chế biến sẵn. Bên cạnh đó, người dùng cần chú ý đến hạn sử dụng và phương thức bảo quản nhằm ngăn chặn tình trạng thực phẩm biến chất. Riêng với đồ uống có cồn, chuyên gia nhấn mạnh đến sự điều độ, nhằm tạo điều kiện cho cơ thể có thời gian phục hồi và tự điều chỉnh.
Bộ Y tế đã có công văn gửi UBND các tỉnh thành, bệnh viện và đơn vị sản xuất kinh doanh dược phẩm, đề nghị chủ động ứng phó, bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời thuốc với giá hợp lý; không để xảy ra tình trạng thiếu thuốc, gián đoạn nguồn cung, đầu cơ, găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý; chủ động đảm bảo nguồn cung thuốc phục vụ công tác khám chữa bệnh (KCB).
Theo đó, UBND các tỉnh, thành chỉ đạo sở y tế và các cơ quan liên quan theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động mua sắm, dự trữ thuốc và phương án điều tiết, đảm bảo cân đối cung - cầu thuốc trên địa bàn; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về kinh doanh thuốc, quản lý giá thuốc; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; chỉ đạo các cơ sở sản xuất, xuất nhập khẩu, kinh doanh dược trên địa bàn đảm bảo cung ứng, không lợi dụng tình hình để đầu cơ, găm hàng, tăng giá thuốc và nguyên liệu làm thuốc trái quy định.
Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở KCB rà soát, đánh giá tình hình sử dụng, tồn kho và khả năng cung ứng thuốc theo từng nhóm, tập trung 4 nhóm thuốc: thuốc thiết yếu; thuốc cấp cứu, hồi sức tích cực; thuốc điều trị bệnh mạn tính, bệnh truyền nhiễm; thuốc phụ thuộc nguồn nhập khẩu… để có các phương án mua sắm, dự trữ thuốc phù hợp với quy mô hoạt động và mô hình bệnh tật.
Bộ Y tế lưu ý ưu tiên sử dụng thuốc sản xuất trong nước đã được công bố đáp ứng yêu cầu điều trị, có nguồn cung ổn định để thay thế thuốc nhập khẩu có nguy cơ gián đoạn. Đặc biệt, cần thiết lập cơ chế theo dõi, cảnh báo sớm nguy cơ thiếu thuốc; kịp thời báo cáo cơ quan quản lý khi có biến động.
Bộ Y tế đã chỉ đạo các cơ sở chủ động kế hoạch sản xuất, nhập khẩu, dự trữ; đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu và thuốc thành phẩm; hạn chế phụ thuộc vào một hoặc một số thị trường; tăng cường năng lực dự trữ, vận chuyển, phân phối; bảo đảm cung ứng liên tục, ổn định, nhất là đối với thuốc thiết yếu và thực hiện nghiêm quy định về quản lý giá thuốc: niêm yết giá và bán không cao hơn giá niêm yết; bán buôn thuốc kê đơn không cao hơn giá đã công bố hoặc công bố lại, theo quy định.
Đặc biệt, nghiêm cấm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, tăng giá thuốc bất hợp lý. Trường hợp chi phí đầu vào tăng (nguyên liệu, thuốc nhập khẩu, vận chuyển, tỷ giá…), chủ động rà soát, tiết giảm chi phí không cần thiết để góp phần bình ổn giá thuốc. Ưu tiên bảo đảm cung ứng đầy đủ, đúng tiến độ theo hợp đồng đã ký với cơ sở KCB.
Ăn táo nguyên quả có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm các yếu tố nguy cơ như cholesterol cao và viêm. Flavonoid trong táo giúp cải thiện chức năng nội mô, tăng sản xuất nitric oxide, từ đó làm giãn mạch, hạ huyết áp.
Táo
Ăn táo nguyên quả có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm các yếu tố nguy cơ như cholesterol cao và viêm. Flavonoid trong táo giúp cải thiện chức năng nội mô, tăng sản xuất nitric oxide, từ đó làm giãn mạch, hạ huyết áp.
Cam, bưởi, chanh, quýt chứa hesperidin - một flavonoid có lợi cho tim mạch. Uống nước cam hoặc ăn loại quả này mỗi ngày có thể giảm huyết áp tâm thu ở người tiền tăng huyết áp nhờ cải thiện chức năng nội mô và giảm viêm.
Quả họ cam quýt
Cam, bưởi, chanh, quýt chứa hesperidin - một flavonoid có lợi cho tim mạch. Uống nước cam hoặc ăn loại quả này mỗi ngày có thể giảm huyết áp tâm thu ở người tiền tăng huyết áp nhờ cải thiện chức năng nội mô và giảm viêm.
Chuối
Chuối giàu kali, giúp cơ thể đào thải natri đồng thời giảm áp lực lên thành mạch, từ đó hỗ trợ hạ huyết áp. Người cao huyết áp có thể kết hợp chuối với yến mạch, các loại hạt để tăng thêm dưỡng chất có lợi cho tim.
Chuối
Chuối giàu kali, giúp cơ thể đào thải natri đồng thời giảm áp lực lên thành mạch, từ đó hỗ trợ hạ huyết áp. Người cao huyết áp có thể kết hợp chuối với yến mạch, các loại hạt để tăng thêm dưỡng chất có lợi cho tim.
Lựu
Uống nước ép quả lựu có thể hỗ trợ giảm huyết áp, đặc biệt là huyết áp tâm thu. Nên chọn nước ép nguyên chất, không thêm đường để tối đa hóa lợi ích của loại quả này.
Lựu
Uống nước ép quả lựu có thể hỗ trợ giảm huyết áp, đặc biệt là huyết áp tâm thu. Nên chọn nước ép nguyên chất, không thêm đường để tối đa hóa lợi ích của loại quả này.
Kiwi
Ăn kiwi giúp bổ sung hàm lượng kali, vitamin C và chất chống oxy hóa cho cơ thể. Những chất dinh dưỡng này đặc biệt hữu ích cho những người bị tăng huyết áp nhẹ hoặc trung bình.
Kiwi
Ăn kiwi giúp bổ sung hàm lượng kali, vitamin C và chất chống oxy hóa cho cơ thể. Những chất dinh dưỡng này đặc biệt hữu ích cho những người bị tăng huyết áp nhẹ hoặc trung bình.
Cuối năm 2023, Phạm Ngọc Bích nằm trên giường bệnh cấp cứu vì viêm đường tiết niệu. Ở tuổi 37, người phụ nữ làm nghề kế toán bán hàng tại An Trường, Hải Phòng vừa trải qua một biến cố hôn nhân vắt kiệt sức lực và tinh thần. Chị mất phương hướng và bắt đầu tăng cân không kiểm soát. Sức khỏe suy giảm đến mức chị phải dùng kháng sinh liên tục từ bảy đến mười ngày mỗi tháng. Nhìn lại cơ thể nặng nề cùng sự mệt mỏi thường trực, Bích tự hỏi liệu bản thân có tiếp tục sống mãi như thế này không. Câu hỏi đó trên giường bệnh đã khởi đầu cho một chiến dịch cá nhân kéo dài 90 ngày nhằm định hình lại cuộc sống.
Trước quyết định thay đổi, Ngọc Bích từng thất bại với nhiều phương pháp giảm cân cực đoan như nhịn ăn hoặc bỏ bữa. Chị cũng từng đăng ký tập yoga nhưng sớm bỏ cuộc vì thiếu động lực. Việc những chế độ kiêng khem khắt khe thất bại là điều đã được giới khoa học chứng minh. Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Obesity Reviews năm 2020 chỉ ra phần lớn những người áp dụng chế độ ăn kiêng cực đoan sẽ lấy lại toàn bộ cân nặng, hoặc thậm chí vượt mốc ban đầu trong vòng hai đến năm năm. Cơ chế sinh lý về sự đói và nhu cầu ăn bù luôn lấn át ý chí chủ quan.
Bước ngoặt của Bích xuất hiện vào tháng 3 năm 2025 khi chị tiếp cận một chương trình chuyển đổi lối sống khoa học. Thay vì cắt bỏ thức ăn triệt để, chị tái cấu trúc mâm cơm hàng ngày với bốn nhóm thực phẩm cơ bản. Chị tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc về thứ tự tiêu thụ: rau xanh ăn đầu tiên, tiếp đến là đạm phi thịt như trứng hay giá đỗ, sau đó mới đến đạm động vật và cuối cùng là tinh bột.
Nguyên lý ăn uống này được củng cố bởi một nghiên cứu năm 2015 của Đại học Cornell. Các chuyên gia phát hiện việc tiêu thụ rau và protein trước tinh bột giúp làm chậm quá trình hấp thu glucose, đồng thời giảm đỉnh đường huyết sau bữa ăn tới 29%. Cơ chế này trực tiếp hạn chế sự tích trữ mỡ và kiểm soát cảm giác thèm ăn. Bích nhận ra việc hiểu rõ thứ tự tiêu thụ thực phẩm quan trọng hơn việc đếm calo khắc nghiệt. Chế độ mới này cũng dễ dàng hòa hợp với bữa ăn chung của gia đình.
Song song với việc tổ chức lại bữa ăn, chị thiết lập kỷ luật vận động. Bích chọn các bài tập squat nhẹ nhàng vào buổi sáng sớm. Những ngày lịch trình bận rộn hoặc lỡ giấc ngủ, chị kiên quyết tập bù vào buổi tối trước khi đi ngủ để xóa bỏ thói quen trì hoãn cũ.
Sự kiên trì trong ba tháng mang lại kết quả có thể đo lường được. Cân nặng của Bích giảm từ 57 kg xuống 49 kg. Vòng eo thu gọn từ 77 cm xuống mốc 62 cm ở thời điểm hiện tại. Quan trọng hơn, tuổi sinh học của người phụ nữ 37 tuổi này được các chỉ số đánh giá trẻ hóa về mức 33 tuổi. Mức năng lượng tổng thể và sức bền của chị cũng gia tăng rõ rệt.
Tuổi sinh học là thuật ngữ mô tả sự ảnh hưởng của quá trình lão hóa tới cơ thể con người, cho biết cơ thể bạn thật sự trẻ hay già hơn so với tuổi thật của bạn. Nó có thể được xác định thông qua các bộ dụng cụ xét nghiệm, thường bao gồm việc thử mẫu nước bọt, máu hoặc nước tiểu.
Một năm sau khi hoàn thành hành trình 90 ngày đầu tiên, Bích vẫn duy trì nếp sống này. Chị giữ thói quen ăn uống theo cấu trúc và tập luyện đều đặn mỗi sáng. Sự thay đổi cốt lõi nhất không nằm ở các chỉ số hình thể mà ở sự chuyển biến tâm lý. Từ một người khép kín, tự ti về bản thân, Ngọc Bích hiện tại đã tự chủ được cuộc sống. Chị khẳng định bản thân từng nghĩ mình kém cỏi, nhưng việc làm chủ được sức khỏe đã giúp chị nhận ra bản lĩnh của một người phụ nữ bắt đầu từ việc họ có dám thay đổi để yêu thương chính mình hay không.
