Tại lễ khai mạc Ngày hội Game Việt Nam (Vietnam GameVerse) 2026, sự kiện quy tụ hơn 50.000 lượt khách và đại diện nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Google, Meta, Riot Games, ông Lê Quang Tự Do – Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử đã đưa ra những nhận định đầy lạc quan về bức tranh toàn cảnh của ngành.
Theo ông Tự Do, Việt Nam đang hội tụ đủ “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để tăng tốc. Về nền tảng kinh tế, Việt Nam đã chuyển mình thành quốc gia có thu nhập trung bình cao với quy mô GDP ước đạt 514 tỉ USD vào năm 2025. Về mặt chính sách, đây là lần đầu tiên Đảng và Nhà nước xác định game là một trong 6 ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm cần ưu tiên đầu tư. Đặc biệt, các chính sách ưu đãi như miễn, giảm thuế thu nhập đối với doanh nghiệp đầu tư sản xuất game mang nội dung lịch sử, văn hóa Việt Nam đang tạo ra động lực to lớn cho các nhà phát triển nội địa.
“Bốn năm qua, chúng tôi có một giấc mơ cháy bỏng là xây dựng Vietnam GameVerse trở thành sự kiện quốc tế, điểm đến của ngành game thế giới. Năm nay, giấc mơ đó đã thành hiện thực”, ông Tự Do chia sẻ. Đồng thời, Cục trưởng cũng nhấn mạnh với chủ đề “Do Local – Go Global” (Cùng nhau vươn ra biển lớn), ngành game Việt cần siết chặt sự kết nối để cùng nhau khai phá thị trường quốc tế.
Dù sở hữu tiềm năng lớn, thách thức cốt lõi của ngành công nghiệp game Việt Nam vẫn nằm ở chất lượng nguồn nhân lực. Để đáp ứng nhu cầu khắt khe của quá trình hội nhập, việc đào tạo không thể chỉ dừng lại ở lý thuyết mà cần sự gắn kết chặt chẽ với thực tiễn doanh nghiệp.
Đây cũng là nội dung trọng tâm trong phần tham luận của tiến sĩ Cao Minh Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông CDiT (Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông – PTIT) tại diễn đàn. Theo ông Thắng, để phát triển ngành công nghiệp sáng tạo bền vững, Việt Nam cần một hệ sinh thái đào tạo toàn diện, nơi nhà trường và doanh nghiệp cùng hợp tác xây dựng chương trình, nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Thực tế tại PTIT cho thấy, nhiều sản phẩm game do sinh viên phát triển đã đạt hàng trăm ngàn lượt tải và mang về doanh thu hàng trăm nghìn USD trên các nền tảng quốc tế, minh chứng cho năng lực thực chiến của thế hệ trẻ khi được định hướng đúng đắn.
Tiếp nối thành công của chương trình Thiết kế và Phát triển Game bậc đại học ra mắt năm 2024, PTIT tiếp tục công bố hai chương trình đào tạo mới dự kiến tuyển sinh trong năm 2026 là Thiết kế đồ họa Game (Game Art) và Công nghệ Điện ảnh số. Trong đó, ngành Thiết kế đồ họa Game tập trung đào tạo chuyên sâu về mỹ thuật số, xây dựng nhân vật, môi trường và hiệu ứng hình ảnh bằng các công cụ hiện đại như Unreal Engine, Unity, Blender. Trong khi đó, ngành Công nghệ Điện ảnh số sẽ cung cấp kiến thức về ngôn ngữ hình ảnh và các công nghệ tiên tiến như Motion Capture, Virtual Production để ứng dụng vào các dự án game quy mô lớn (AAA).
Cũng theo tiến sĩ Cao Minh Thắng, nhiều studio trong nước đang loay hoay tìm nhân sự đủ năng lực cho các dự án sản xuất toàn cầu. “Để làm được sản phẩm game ở tầm AAA, chúng ta đang thiếu cực kỳ nhiều người làm cinematic”, ông nói. Tiến sĩ Cao Minh Thắng cũng chỉ ra thực trạng đào tạo hiện vẫn còn tách rời giữa lập trình và nghệ thuật, chưa bắt kịp nhu cầu thực tế của thị trường.
Để giải quyết bài toán này, PTIT đang chuyển hướng đào tạo gắn trực tiếp với sản xuất sản phẩm, thay vì dừng lại ở lý thuyết. Sinh viên sẽ tham gia Game Jam, phát triển dự án thật và làm việc cùng doanh nghiệp ngay trong quá trình học. “Chúng tôi không chỉ đào tạo, sinh viên không chỉ học, các thầy không chỉ dạy – mà chúng tôi sẽ làm sản phẩm”, ông Thắng nhấn mạnh.
Ở góc nhìn khác, bà Nguyễn Thị Ngân Giang, Giám đốc nội dung Kenh 28 Entertainment, cho rằng yếu tố bản địa chính là lợi thế cạnh tranh của game Việt trên thị trường quốc tế. Dẫn chứng từ trường hợp “Quán phở anh Hai” tạo hiệu ứng lan truyền nhờ những hình ảnh đời thường quen thuộc, bà Giang cho rằng sự gần gũi và dễ nhận diện là thứ khiến người xem muốn chia sẻ và kể lại.
Với sự hậu thuẫn từ chính sách vĩ mô cùng bước tiến dài trong công tác đào tạo nhân lực chuyên sâu, ngành công nghiệp game Việt Nam đang sở hữu nền tảng vững chắc để không chỉ làm chủ thị trường nội địa mà còn tự tin cạnh tranh và ghi dấu ấn đậm nét trên bản đồ công nghiệp sáng tạo toàn cầu.
Một đường truyền Wi-Fi chập chờn, giật lag luôn là nỗi ám ảnh hàng đầu trong mọi ngôi nhà. Khi gặp sự cố mạng, phản xạ tự nhiên của đa số người dùng là gọi điện phàn nàn với nhà mạng (ISP) hoặc chi tiền triệu để mua các thiết bị kích sóng, nâng cấp router mới. Thế nhưng, các chuyên gia mạng vừa đưa ra một cảnh báo hầu hết chúng ta đang lãng phí và cấu hình chiếc router đang dùng sai cách.
Chỉ bằng việc can thiệp vào trang quản trị và thay đổi đúng 4 cài đặt ẩn dưới đây, bạn hoàn toàn có thể tối ưu hóa hệ thống mạng gia đình đạt hiệu suất cao mà không tốn thêm tiền.
Hệ thống DHCP mặc định trên router hoạt động như một 'quản gia' hệ thống, liên tục xoay vòng và tự động cấp phát địa chỉ IP ngẫu nhiên cho các thiết bị mỗi khi chúng kết nối. Điều này hoàn toàn ổn với điện thoại hay máy tính bảng, nhưng lại là thảm họa đối với các thiết bị lưu trữ mạng (NAS), máy chủ giải trí hay camera an ninh, vốn là những thứ cần có một địa chỉ cố định để duy trì liên lạc một cách ổn định.
Bằng cách kích hoạt tính năng DHCP Reservation (hoặc Address Reservation), bạn sẽ gắn chết một địa chỉ IP cố định cho thiết bị quan trọng đó dựa trên mã MAC phần cứng. Thao tác này giúp loại bỏ hoàn toàn tình trạng xung đột IP, giúp các kết nối nội bộ luôn thông suốt và dễ dàng để truy cập từ xa.
Cách thay đổi: Mở trang quản trị hoặc ứng dụng của router, tìm các mục như DHCP Reservation, Address Reservation, Static Lease hoặc LAN IP Reservation. Chọn thiết bị từ danh sách đang kết nối, chỉ định cho nó một địa chỉ IP nằm trong dải mạng của router và nhấn Save.
Khi chủ động thay đổi mục WAN > DNS trên trang quản trị sang các dải số công cộng uy tín như Cloudflare (1.1.1.1, 1.1.1.2 hoặc 1.1.1.3) hay Google (8.8.8.8), toàn bộ mọi thiết bị khi bắt Wi-Fi nhà bạn sẽ lập tức được thừa hưởng tốc độ phân giải tên miền nhanh hơn cùng khả năng bảo mật, chống lừa đảo tối đa. Khi mạng gặp sự cố, bạn cũng chỉ cần kiểm tra nơi duy nhất thay vì phải rà soát lỗi trên từng máy.
Sự bùng nổ của làn sóng nhà thông minh (Smart Home) vô tình biến hệ thống Wi-Fi gia đình thành một miếng mồi ngon cho tin tặc. Những chiếc bóng đèn thông minh giá rẻ, ổ cắm điện, robot hút bụi... thường có hàng rào bảo mật rất lỏng lẻo. Nếu dùng chung mạng Wi-Fi với máy tính cá nhân hay ổ NAS chứa tài liệu cá nhân, chúng hoàn toàn có thể trở thành cánh cửa để mã độc xâm nhập và đánh cắp dữ liệu của bạn.
Giải pháp tối ưu là hãy kích hoạt tính năng mạng khách (Guest Network) hoặc IoT Network. Hãy tạo một tên Wi-Fi và mật khẩu độc lập để cách ly toàn bộ thiết bị thông minh sang đó. Chúng vẫn có internet để hoạt động bình thường, nhưng quyền truy cập vào mạng nội bộ chứa các thiết bị cá nhân sẽ bị chặn đứng.
Ngày 1/4 (2/4 giờ Hà Nội) được xem là ngày đặc biệt của NASA và lĩnh vực hàng không vũ trụ Mỹ, khi tàu Orion được phóng thành công, đưa bốn phi hành gia lên quỹ đạo quanh Mặt Trăng trong sứ mệnh Artemis II - hành trình đưa con người đi xa Trái Đất nhất trong 54 năm qua.
Đây cũng là lần thứ hai phi hành gia NASA được phép mang smartphone cá nhân ra ngoài vũ trụ, sau sứ mệnh Crew-12 đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) hồi tháng 2. Do Crew-12 dự kiến ở lại ISS đến hết tháng 10, hình ảnh chụp từ điện thoại nhiều khả năng chưa xuất hiện sớm.
Ngày 2/4, tài khoản X của nhà báo chuyên về khám phá vũ trụ Owen Sparks, với gần 30.000 người theo dõi, chia sẻ một số video cho thấy phi hành đoàn Artemis II sử dụng iPhone trên tàu Orion. Một video ghi lại chiếc iPhone thuộc dòng Pro màu bạc bật sẵn camera được ném từ người này sang người kia. Ở một video khác, phi hành gia Christina Koch quay Victor Glover điều khiển tàu vũ trụ.
Trước đó, Sparks cũng đăng video thành viên trong phi hành đoàn chuẩn bị hành lý, cho thấy những chiếc iPhone được đóng gói vào bộ đồ phi hành gia trước khi cất cánh. Điện thoại Android không xuất hiện trong các đoạn phim.
Theo TechRadar, với việc phi hành đoàn đang trong lộ trình bay vòng quanh Mặt Trăng, mọi người có thể sẽ sớm thấy những hình ảnh cận cảnh vệ tinh tự nhiên này từ điện thoại cá nhân thay vì thiết bị chuyên dụng, do chuyến bay chỉ kéo dài 10 ngày. Trong tương lai, không chỉ iPhone, các smartphone khác nhiều khả năng sẽ "bay lên vũ trụ", bởi Artemis II không phải là sứ mệnh cuối cùng của NASA.
Hiện chưa có thông tin về phiên bản iPhone được mang lên tàu. NASA cũng không công bố sự hợp tác nào với Apple - hãng vừa kỷ niệm 50 năm thành lập vào đúng ngày 1/4.
Phi hành đoàn Artemis II gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Theo Space, Mặt Trăng là trọng tâm của hành trình 10 ngày trên quỹ đạo, nhưng thời gian làm việc trên tàu của phi hành đoàn sẽ dày đặc các hoạt động, như nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều tác vụ khác.
Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, sự phát triển nhanh của công nghệ dịch thuật tự động dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên lo ngại về xu hướng "đồng nhất hóa" ngôn ngữ toàn cầu, trong bối cảnh Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) tăng cường các sáng kiến nhằm bảo vệ sự đa dạng văn hóa - ngôn ngữ.
Các thiết bị dịch thuật thời gian thực như tai nghe thông minh tích hợp AI cho phép người dùng giao tiếp trực tiếp bằng tiếng mẹ đẻ mà không cần học ngoại ngữ, nhờ khả năng chuyển đổi ngôn ngữ tức thì cả lời nói và văn bản.
Công nghệ này kết hợp xử lý dữ liệu ngay trên thiết bị với hệ thống thu âm định hướng, giúp tách giọng nói khỏi tạp âm môi trường, mang lại trải nghiệm dịch gần như đồng thời. Một số thiết bị hiện đã hỗ trợ nhiều ngôn ngữ phổ biến như tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Ý và đang mở rộng sang các ngôn ngữ châu Á.
Tuy nhiên giới chuyên gia cảnh báo tiện ích này có thể làm suy giảm động lực học ngoại ngữ, từ đó đẩy nhanh quá trình đơn giản hóa ngữ pháp và thu hẹp vốn từ ở nhiều ngôn ngữ.
Nhà ngôn ngữ học người Mỹ John McWhorter nhận định trong kỷ nguyên giao tiếp đại chúng, những ngôn ngữ có khả năng kết nối số đông như tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha sẽ chiếm ưu thế. Ông dự báo đến năm 2100, số ngôn ngữ còn được sử dụng có thể giảm còn khoảng 600, so với hơn 7.000 hiện nay.
Theo UNESCO, gần 3.000 ngôn ngữ trên thế giới đang đứng trước nguy cơ biến mất, trong khi hơn 200 ngôn ngữ đã không còn được sử dụng kể từ năm 1950 do không còn người truyền lại.
Bà Colette Grinevald, chuyên gia về các ngôn ngữ ít được nghiên cứu, cho rằng tốc độ mai một đang diễn ra rất nhanh. Tại Bắc Mỹ, số lượng ngôn ngữ bản địa đã giảm mạnh chỉ trong vài thập kỷ và nhiều ngôn ngữ hiện chỉ còn rất ít người sử dụng.
Các dự báo cũng cho thấy trong vài thập kỷ tới, những ngôn ngữ phục vụ tốt cho thương mại, khoa học và ngoại giao sẽ tiếp tục mở rộng.
Theo nền tảng học ngôn ngữ Preply, tiếng Trung Quốc (Quan Thoại) có thể đạt khoảng 1,2 tỉ người bản ngữ vào năm 2050, tiếp theo là tiếng Tây Ban Nha, tiếng Anh và tiếng Hindi. Trong khi đó tiếng Pháp dự kiến duy trì ảnh hưởng về lãnh thổ và ngoại giao, đặc biệt tại châu Phi.
