Có nên lắp phun sương cho dàn nóng điều hòa?

Chính phủ Argentina vừa công bố chương trình "Bản sao số xã hội", ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xử lý khối lượng lớn dữ liệu từ các cơ quan công quyền và khu vực tư nhân, phục vụ dự báo xu hướng xã hội, đánh giá tác động chính sách và hỗ trợ ra quyết định.

Theo chính quyền Tổng thống Javier Milei, hệ thống này hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả điều hành, giảm tình trạng phân mảnh dữ liệu và tối ưu hóa chi tiêu công trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng.

Tuy nhiên, đề án đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều. Phe đối lập cùng một số tổ chức bảo vệ quyền kỹ thuật số đã kêu gọi Quốc hội Argentina điều tra mức độ minh bạch của dự án. Các chuyên gia cảnh báo việc tập trung dữ liệu quy mô lớn bằng AI có thể làm gia tăng nguy cơ lạm dụng thông tin cá nhân và mở rộng khả năng giám sát công dân.

Trên thực tế, Argentina là một trong những quốc gia tại Mỹ Latin đi đầu trong thử nghiệm AI trong khu vực công. Từ năm 2017, Văn phòng Công tố thành phố Buenos Aires đã triển khai hệ thống AI mang tên "Prometea", nhằm tự động hóa một số thủ tục tư pháp và hành chính.

Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), giai đoạn 2017 đến giữa năm 2020, Prometea đã hỗ trợ xử lý 658 vụ việc liên quan đến nhà ở, việc làm và quyền của người khuyết tật, với tỉ lệ dự đoán trùng khớp quyết định của công tố viên lên tới khoảng 90%.

Các nghiên cứu của Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IDB) cũng cho thấy hệ thống này giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đấu thầu từ 90 phút xuống còn 1 phút, đồng thời giảm thời gian giải quyết một số vụ kiện từ 167 ngày xuống 38 ngày.

Ngoài lĩnh vực tư pháp, hiện Argentina có hơn 45 sáng kiến ứng dụng AI ở cấp tỉnh và thành phố, từ chatbot hỗ trợ người dân đến hệ thống cảnh báo sớm nguy cơ bỏ học tại các địa phương như Mendoza, Entre Ríos và Salta.

Dù vậy, giới chuyên gia cho rằng Argentina vẫn thiếu một khung pháp lý toàn diện về AI trong khu vực công, đặc biệt liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân, trách nhiệm giải trình và cơ chế giám sát độc lập.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Nhiều người thường rơi vào tình trạng này khi thấy một smartphone mới ra mắt, cảm giác sợ bỏ lỡ (FOMO), hoặc khi bị ảnh hưởng bởi bạn bè và hàng xóm. Hậu quả của việc mua sắm bốc đồng không chỉ ảnh hưởng đến ngân sách mà còn có thể dẫn đến sự hối tiếc sau khi mua.

Để tránh những rắc rối này, đặc biệt là khi mua các mẫu smartphone (và cả các thiết bị điện tử khác) đắt tiền, người dùng nên áp dụng quy tắc 30 ngày. Đây là một kỹ thuật hành vi giúp người dùng chỉ chi tiêu cho những thứ thực sự cần thiết.

Cụ thể, khi muốn mua một smartphone mới, hãy dừng lại và ghi chú lại sản phẩm đó. Sau đó, hãy chờ 30 ngày trước khi quyết định mua sắm. Thời gian này không chỉ giúp người dùng tránh chi tiêu phung phí mà còn cho phép bản thân xem xét lại giá trị thực sự của món đồ trong cuộc sống của mình.

Quy tắc 30 ngày không chỉ áp dụng cho smartphone hay các thiết bị công nghệ mà còn là một phương pháp hữu ích để kiểm soát chi tiêu bốc đồng trong mọi lĩnh vực. Việc dành thời gian suy nghĩ trước khi mua sắm lớn sẽ giúp người dùng tiết kiệm tiền và tập trung vào những khoản chi tiêu thiết yếu như tiền thuê nhà hay hóa đơn điện nước. Hơn nữa, trong thời gian chờ đợi, người dùng có thể tìm kiếm các ưu đãi, chương trình khuyến mãi hoặc giảm giá tốt hơn.

Tuy nhiên, quy tắc này cũng có một số nhược điểm. Giá của sản phẩm có thể tăng lên trong thời gian chờ đợi, đặc biệt trong bối cảnh khan hiếm hàng hóa. Ngoài ra, một số mặt hàng có thể hết hàng trong thời gian người dùng chờ đợi. Đối với những khoản mua sắm nhỏ dưới 3 triệu đồng, người dùng có thể áp dụng quy tắc 72 giờ để đánh giá trước khi quyết định.

Cuối cùng, nếu chia sẻ ngân sách với người khác, hãy thảo luận với họ về các khoản mua sắm để nhận được sự hỗ trợ và ý kiến bổ sung. Quy tắc 30 ngày có thể là một công cụ hữu ích để giúp người dùng kiểm soát chi tiêu và tránh những hối tiếc không đáng có trong tương lai.

Tin Gốc: Thanh Niên

Cũng theo dự thảo, kiến trúc sư trưởng được đề xuất mức thù lao tối đa 250 triệu đồng, chủ nhiệm 150 triệu đồng, chuyên gia, nhà khoa học xuất sắc 140 triệu đồng mỗi tháng. Nghiên cứu viên chính nhận mức 100 triệu đồng/tháng, còn nghiên cứu viên là 80 triệu đồng.

Tại hội thảo góp ý quy định mới, sáng 9/7 ở Hà Nội, bà Nguyễn Thị Kim Thành, Kế toán trưởng Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) cho biết, nhóm soạn thảo đưa ra mức thù lao cho từng nhóm dựa trên kinh nghiệm của Singapore.

Cụ thể, mức thù lao được đưa ra trên cơ sở tham chiếu thu nhập của vị trí tương đương tại Cơ quan Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ Singapore (A*STAR). Việc tính toán dựa trên quy đổi thu nhập sau thuế và điều chỉnh theo sức mua tương đương - PPP, gắn với vị trí, trách nhiệm và sản phẩm đầu ra cụ thể.

Chẳng hạn, vị trí tổng công trình sư tại Singapore có thu nhập 25.000 SGD (440 triệu đồng) mỗi tháng sau thuế. Khi quy đổi theo sức mua tương đương tại Việt Nam, con số này khoảng 264 triệu đồng. Nhóm soạn thảo từ đó đề xuất mức 300 triệu đồng.

"Tổng công trình sư là một vị trí rất khan hiếm về nhân lực", bà Thành nói, thêm rằng đó là lý do mức đề xuất cao hơn con số quy đổi. Theo bà, thù lao cạnh tranh sẽ thu hút và giữ chân nhà khoa học xuất sắc, tăng hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, đẩy nhanh quá trình làm chủ công nghệ lõi, tăng tỷ lệ nội địa hóa, thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Theo đại diện Quỹ NAFOSTED, "muốn có công nghệ chiến lược, phải có cơ chế tài chính chiến lược. Muốn có nhân tài công nghệ, phải có cơ chế đãi ngộ mang tính cạnh tranh quốc tế".

TS Trần Đỗ Đạt, Phó viện trưởng Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST) cho biết, khi đọc đề xuất, ông đã chia sẻ "tin vui" này với nhiều đồng nghiệp.

Theo ông, nhu cầu của nhà khoa học rất đa dạng và không thể đo đếm hết bằng thu nhập. Tuy nhiên, định mức đưa ra trong dự thảo là phù hợp, có thể tạo động lực cho người làm nghiên cứu. "Đối với nhà khoa học ở Việt Nam, mức này phù hợp và có khả năng cạnh tranh với các doanh nghiệp", ông Đạt đánh giá.

Sáu cơ chế tài chính đột phá

Đề xuất về thù lao là một trong "sáu cơ chế tài chính đột phá" được đưa vào dự thảo Thông tư quy định cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược, thuộc chương trình quốc gia đặc biệt sử dụng ngân sách nhà nước.

Một điểm mới khác là lập dự toán theo "gói công việc" hay Work Package. Mỗi "gói công việc" được xác định rõ phạm vi, nguồn lực, tiến độ và sản phẩm bàn giao. Ngân sách được phân bổ và giải ngân theo mốc hoàn thành thực tế.

Các đột phá tài chính còn lại gồm: kinh phí dự phòng; thực hiện nhiệm vụ theo nhiều phương án nghiên cứu độc lập; tự chủ lựa chọn nhà cung cấp và quản lý cụm, chuỗi nhiệm vụ.

Theo Kế toán trưởng Quỹ NAFOSTED, cơ chế tài chính truyền thống chưa theo kịp đặc thù của nhiệm vụ công nghệ chiến lược. Bốn hạn chế chính của cơ chế hiện hành là thù lao chưa cạnh tranh; dự toán chưa theo vòng đời công nghệ; chưa có hướng dẫn về sử dụng, quản lý kinh phí dự phòng; chưa có cơ chế cho phép thực hiện nhiệm vụ theo nhiều phương án nghiên cứu độc lập. Các nút thắt này đều sẽ được gỡ bỏ theo dự thảo quy định mới.

"Thông tư không đơn thuần là quy định về tài chính, mà đề xuất cách tiếp cận mới trong đầu tư cho khoa học và công nghệ. Đó là sự chuyển đổi tư duy từ quản lý kinh phí nghiên cứu sang đầu tư cho công nghệ chiến lược, với trọng tâm là con người, sản phẩm đầu ra và thương mại hóa", đại diện Quỹ NAFOSTED nhấn mạnh.

Ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ NAFOSTED cho biết, theo chỉ đạo của Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ, Quỹ cùng các đơn vị được giao nghiên cứu, tham mưu xây dựng một văn bản mới nhằm tạo đột phá trên nhiều góc độ. Thay đổi đầu tiên nằm ở tư duy quản lý, tiếp đến là đột phá về cơ chế tài chính. Đột phá thứ ba là quá trình quản lý và xây dựng, chuyển cách nhìn về một dự án, nhiệm vụ khoa học và công nghệ sang sát với thực tế.

Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ Phạm Đình Nguyên đánh giá dự thảo có "cách tiếp cận đúng", khi chuyển từ cơ chế tài chính, hành chính truyền thống sang quản lý theo mục tiêu, nhóm công việc, mốc đánh giá, sản phẩm đầu ra, cho phép nhiều phương án nghiên cứu độc lập và tự chủ lựa chọn nhà thầu.

"Đây là những điểm rất phù hợp với tinh thần Nghị quyết 57 và yêu cầu của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo", ông Nguyên nhận định.

Tin Gốc: Vnexpress