Vài năm gần đây, cứ mỗi mùa phượng nở, tôi lại thấy xuất hiện nhiều phụ huynh tiếc nuối vì con học giỏi đều các môn nhưng không đạt danh hiệu học sinh xuất sắc chỉ vì một vài môn như Thể dục, Âm nhạc hay Mỹ thuật chỉ được xếp mức “Hoàn thành” thay vì “Hoàn thành tốt”.
Có em đạt toàn điểm 9, 10 ở các môn văn hóa, riêng Thể dục bị đánh giá H nên mất danh hiệu xuất sắc. Có em bảng điểm gần như 10 tròn trĩnh, chỉ môn Âm nhạc không đạt mức T là cả năm học trượt danh hiệu mà gia đình kỳ vọng. Và rồi, không ít phụ huynh bắt đầu đặt câu hỏi: Liệu có quá khắt khe không khi một môn năng khiếu lại quyết định danh hiệu cuối năm?
Theo tôi, câu trả lời là không. Xuất sắc vốn không chỉ là học giỏi Toán hay Văn. Hai chữ “xuất sắc” tự thân đã mang ý nghĩa toàn diện. Một học sinh được gọi là xuất sắc thì không thể chỉ mạnh ở những môn được coi là môn chính, còn những lĩnh vực khác lại hời hợt, đối phó hoặc thiếu cố gắng.
Nhiều năm nay, xã hội vẫn tồn tại tư duy phân chia môn chính, môn phụ. Toán, Văn, Ngoại ngữ được đầu tư tối đa; còn Thể dục, Âm nhạc, Mỹ thuật thường bị xem nhẹ.
Không ít phụ huynh sẵn sàng cho con học thêm kín lịch để nâng một điểm Toán, nhưng lại mặc định rằng vẽ xấu cũng được, hát dở cũng không sao, thể lực yếu cũng chẳng ảnh hưởng gì.
Chỉ đến khi danh hiệu cuối năm bị tác động, họ mới giật mình nhận ra những môn mình từng xem nhẹ thực ra vẫn là một phần của giáo dục.
Tôi vẫn luôn cho rằng một đứa trẻ cần được phát triển đồng đều về kiến thức, thể chất, cảm xúc và kỹ năng sống. Thể dục giúp học sinh rèn sức khỏe, tính kỷ luật và tinh thần vận động. Âm nhạc, Mỹ thuật nuôi dưỡng cảm xúc, khả năng sáng tạo và sự cảm thụ. Hoạt động trải nghiệm giúp trẻ học cách giao tiếp, hợp tác và thích nghi với thực tế.
Nhiều quốc gia có nền giáo dục phát triển từ lâu đã coi trọng giáo dục thể chất, nghệ thuật và kỹ năng mềm ngang với kiến thức học thuật. Họ hiểu rằng thành công trong cuộc sống hay tìm niềm vui ngày thường không chỉ đến từ khả năng giải toán hay ghi nhớ công thức.
Một người có thể học rất giỏi nhưng thiếu kỹ năng giao tiếp, không biết làm việc nhóm, sức khỏe kém hoặc không có đời sống tinh thần phong phú thì vẫn khó phát triển bền vững.
Tôi nghĩ điều phụ huynh cần thay đổi không phải là cách xét danh hiệu, mà là cách nhìn về việc học của con trẻ. Không nên ép con trở thành học sinh xuất sắc bằng mọi giá, càng không nên biến danh hiệu thành thước đo duy nhất của năng lực.
Một đứa trẻ biết học, biết vận động, lớn lên biết cảm thụ nghệ thuật, để nuôi dưỡng đời sống tâm hồn phong phú, biết hợp tác và có tinh thần trách nhiệm sẽ quan trọng hơn rất nhiều so với cả mớ giấy khen thời đi học, nhưng lớn lên lúng túng trong một buổi liên hoan văn nghệ với bè bạn vì không biết đàn cũng chẳng biết hát, lại càng không biết múa.
Cách đây không lâu, tôi tình cờ gặp lại một người hàng xóm cũ sống cùng tầng trong căn hộ chung cư ở trung tâm Hà Nội mấy năm trước. Câu chuyện chỉ là xã giao, cho đến khi tôi buột miệng hỏi: "Giờ căn hộ ở tòa mình giá khoảng bao nhiêu rồi?". Câu trả lời khiến tôi sững lại: "Gần 100 triệu đồng mỗi m2".
Tôi im lặng vài giây, nghĩ mình nghe nhầm. Bởi đó là căn chung cư tôi từng mua năm 2015 với giá 40 triệu đồng mỗi m2, tương đương gần 2,8 tỷ đồng cho 70 m2. Khi ấy, tôi coi đó là thành quả lớn sau nhiều năm đi làm, gom góp và vay mượn thêm để có được một chỗ ở ổn định giữa thủ đô.
Nhưng chỉ vài năm sau khi dọn vào, căn hộ bắt đầu bộc lộ hàng loạt vấn đề: tường thấm nước, trần nứt, hệ thống ống nước xuống cấp. Việc sửa chữa diễn ra thường xuyên, tốn kém mà không giải quyết triệt để. Đến năm 2021, tôi quyết định bán vội căn hộ với giá 37 triệu đồng mỗi m2, tức khoảng 2,59 tỷ đồng, chấp nhận lỗ hơn 200 triệu để chạy thoát thân.
Vậy mà giờ đây, cũng chính căn hộ ấy - đã hơn 15 năm tuổi - lại được rao bán với giá khoảng 7 tỷ đồng, một con số khiến tôi không biết nên cười hay nên tiếc. Có thể lý do là lạm phát, là dòng tiền đổ vào bất động sản, hay đơn giản là quy luật cung - cầu thay đổi. Nhưng với tôi, điều khó chấp nhận nhất là tốc độ tăng giá này hoàn toàn vượt xa thu nhập thực tế của người lao động.
>> 5 tỷ đồng gửi tiết kiệm hay mua chung cư?
Hơn 10 năm qua, thu nhập của tôi có tăng, nhưng rất chậm. Mỗi năm thêm một chút, không đáng kể so với mức tăng "phi mã" của giá nhà. Nếu bây giờ quay lại mua chính căn hộ cũ của mình, tôi gần như không có cửa. 7 tỷ đồng cho 70 m2 là số tiền mà tôi hiểu rõ, dù làm việc thêm vài chục năm nữa mình cũng chưa chắc tích lũy đủ.
Điều trớ trêu là căn hộ đó không hề "tốt lên" theo thời gian. Ngược lại, nó đã cũ hơn, xuống cấp hơn. Nhưng giá thì lại tăng đến mức khó tin. Tôi không dám nói thị trường sai hay đúng. Nhưng rõ ràng, với mặt bằng giá hiện tại, giấc mơ mua nhà của nhiều người đang ngày càng xa vời. Khi một căn chung cư cũ, từng có vấn đề về chất lượng, lại được định giá ngang ngửa, thậm chí hơn những tài sản giá trị lớn khác, thì câu hỏi "ai sẽ mua nổi?" trở nên rất đáng suy nghĩ.
Tôi cảm thấy bất lực vì nhận ra rằng, dù có cố gắng làm việc, tiết kiệm đến đâu, khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà vẫn ngày một bị kéo giãn. Giá chung cư có thể còn tiếp tục tăng, nhưng thu nhập của phần đông người lao động thì không thể "nhảy vọt" để theo kịp. Nếu để sở hữu một căn hộ trong thành phố phải đánh đổi bằng cả đời làm việc, thậm chí vượt quá khả năng của số đông, thì đó không còn là giấc mơ an cư, mà đã trở thành một cuộc đua vô nghĩa.
JimmyNước cờ sai khi tôi mua chung cư 5 tỷ thay vì nhà mặt đất
Tôi kiệt sức vì không theo kịp giá nhà Sài Gòn
'Sai lầm thuê chung cư 15 triệu một tháng thay vì gánh nợ mua nhà'
'3,5 tỷ thuê nhà sống sướng hơn gánh nợ mua chung cư'
Dọn lên chung cư 10 năm tuổi tôi mới thấy nhà mặt đất thua xa
Hành trình tôi mua chung cư 9 tỷ sau 'cú tát' thất nghiệp tuổi 30
Vài ngày trước, đang lúc uống cà phê, vài người bạn của tôi cầm điện thoại lướt mạng xã hội và thảng thốt trước sự vụ một cô gái bỏ lại cha trước cổng chùa. "Cũng may là có camera ghi lại, bây giờ trích xuất tìm tung tích của người con ấy thôi", một người bạn của tôi nhanh nhảu đáp.
Sau đó, những người bạn của tôi cũng như rất nhiều người trên mạng buông lời chỉ trích hành động của cô gái này là bất hiếu. Cơn búa rìu dư luận vồn vã ập xuống nhân vật người con khi chúng ta chỉ thấy câu chuyện qua camera an ninh.
Sau đó, tình cảnh bi đát của cô gái mới rõ:
"Người đàn ông (người cha) cho biết sức yếu, tuổi cao nên không còn khả năng lao động. Con gái ông mới sinh cháu, lại suy thận nặng, con rể là công nhân, thu nhập thấp, kinh tế gia đình khó khăn. 'Ông bàn với con gái và con rể đưa vào chùa để xin được cưu mang', báo cáo của công an xã Lạc Phượng nêu.
Làm việc với công an, người con gái nói sợ không được trụ trì tiếp nhận, chị để cha ở cổng và đi về.
'Khi đến, người con gái mang theo kết quả khám sức khỏe xác định đang bị suy thận, nhà cũng đã bán, đang phải ở thuê', nhà sư chùa Đồng, Hải Phòng cho biết.
Có thể phác họa lại vài nét chính để thấy tình cảnh bế tắc của gia đình này: Người cha già bệnh tật không có khả năng tự chăm sóc, cô con gái bị suy thận nặng lại vừa mới sinh con, con rể làm công nhân gồng gánh gia đình, nhà cũng đã bán.
Tuy vậy tôi vẫn thấy nhiều người bảo nhau: Con bỏ cha là bất hiếu, con cái và cha mẹ, có cháo ăn cháo, có rau ăn rau... Trưa 12/5, vợ chồng người con gái đến làm việc với chính quyền xã Lạc Phượng và đón cha về nhà.
Với tôi, hành động này cũng là một đường lui cho cô con gái - tất nhiên là về mặt đạo lý, chữ hiếu... nhưng tôi thấy đường lui này cũng đưa gia đình vào thế bế tắc mới: Gia đình ấy sẽ xoay xở thế nào?
Còn bao nhiêu trường hợp nữa tương tự hoàn cảnh của cô gái này?
Đại diện Cục Bảo trợ Xã hội, ông Trần Cảnh Tùng, Trưởng phòng Công tác Xã hội, cho biết hành vi bỏ rơi cha mẹ như trong vụ việc này có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Ông Tùng dẫn chứng Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, quy định con, cháu có nghĩa vụ phụng dưỡng người cao tuổi. Theo Luật Người cao tuổi, Nhà nước tiếp nhận vào cơ sở bảo trợ xã hội những người thuộc hộ nghèo, không có người phụng dưỡng và không có điều kiện sống tại cộng đồng. Các trường hợp khẩn cấp do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định.
Ông Tùng cho biết gia đình người đàn ông cần làm đơn gửi Chủ tịch UBND cấp xã để được xem xét hỗ trợ. Cục Bảo trợ Xã hội đã hướng dẫn Sở Y tế Hải Phòng phối hợp cùng chính quyền địa phương và gia đình để thống nhất phương án chăm sóc.
Tôi là một người hâm mộ Cristiano Ronaldo suốt nhiều năm. Thậm chí, nếu phải chọn giữa Ronaldo và Messi trong phần lớn sự nghiệp của họ, tôi luôn nghiêng về Ronaldo nhiều hơn. Tôi bị CR7 thuyết phục bởi ý chí, sự khổ luyện và khả năng liên tục vượt qua giới hạn của chính mình. Nhưng sau những gì diễn ra ở lượt trận đầu World Cup 2026, tôi nghĩ đã đến lúc phải thừa nhận một thực tế khá phũ phàng: ở thời điểm hiện tại, Ronaldo không còn bằng Messi nữa.
Tôi nói điều đó không phải để hạ thấp Ronaldo hay phủ nhận những gì anh đã làm được trong suốt hơn hai thập kỷ qua. Ngược lại, chính vì quá tôn trọng nên tôi muốn nhìn mọi thứ một cách khách quan. Trong khi Lionel Messi lập hat-trick giúp Argentina thắng thuyết phục Algeria 3-0, Ronaldo lại có một trận đấu khá nhạt nhòa, bị chấm điểm thấp nhất trong trận hòa 1-1 của Bồ Đào Nha trước CHDC Congo. Kết quả của một trận đấu không nói lên tất cả, nhưng cách hai siêu sao tạo ảnh hưởng lên đội bóng lại phản ánh khá nhiều điều.
Xem Messi thi đấu, tôi vẫn thấy những khoảnh khắc có thể thay đổi cục diện trận đấu bất cứ lúc nào. Anh vẫn giữ được sự mềm mại trong từng pha xử lý, sự sắc bén trong những đường chuyền quyết định và đặc biệt là khả năng định đoạt trận đấu bằng những khoảnh khắc thiên tài. Argentina vẫn vận hành xoay quanh Messi và ngôi sao 39 tuổi vẫn là trung tâm của mọi sự chú ý.
Còn Ronaldo thì khác. Dù vẫn nỗ lực, vẫn chuyên nghiệp, vẫn chiến đấu với tinh thần quen thuộc, nhưng cảm giác về một cầu thủ có thể tự mình kéo cả đội bóng tiến lên không còn rõ ràng như trước. Trước CHDC Congo, tôi thấy Ronaldo nhiều lần di chuyển, cố gắng tìm khoảng trống, nhưng những pha xử lý cuối cùng không còn mang đến cảm giác nguy hiểm như thời kỳ đỉnh cao.
>> 'Không ai vượt qua được Ronaldo ở tuổi 40'
Phiên bản Ronaldo gần như không thể bị ngăn cản với những cú đánh đầu như thách thức trọng lực, những pha bứt tốc khiến hậu vệ đối phương tuyệt vọng đuổi theo... dường như đã không còn. Ngày hôm nay, hình ảnh đó xuất hiện ít hơn rất nhiều. Tuổi tác cuối cùng vẫn là đối thủ mà ngay cả những vận động viên phi thường nhất cũng không thể đánh bại. Ronaldo đã chiến thắng vô số hàng thủ, vô số kỷ lục và vô số lời nghi ngờ trong sự nghiệp. Nhưng có vẻ CR7 đã không thể thắng được thời gian.
Nhưng nói gì đi nữa, ngay cả khi không còn ở đỉnh cao, Ronaldo vẫn khiến tôi nể phục. Ở độ tuổi mà phần lớn cầu thủ đã giải nghệ hoặc thi đấu trong môi trường ít cạnh tranh hơn, anh vẫn góp mặt tại World Cup, vẫn giữ được thể trạng đáng kinh ngạc, vẫn duy trì khát vọng chiến thắng như một cầu thủ trẻ. Riêng điều đó đã rất đáng ngưỡng mộ. Chính vì thế, việc thừa nhận Ronaldo hiện tại không bằng Messi không có nghĩa Messi vĩ đại hơn toàn bộ sự nghiệp của Ronaldo. Với tôi, đó là hai huyền thoại có những giá trị khác nhau.
Messi là thiên tài mà bóng đá hiếm khi sản sinh ra. Còn Ronaldo là biểu tượng cho ý chí, kỷ luật và sự bền bỉ phi thường. Chỉ có điều, nhìn vào phong độ hiện tại, đặc biệt sau loạt trận ra quân World Cup 2026, tôi cho rằng Messi đang tạo ra ảnh hưởng lớn hơn, duy trì đẳng cấp cao hơn và mang lại nhiều khác biệt hơn cho đội tuyển của mình.
Có thể World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn cuối cùng của Ronaldo trong màu áo đội tuyển quốc gia. Nếu đúng như vậy, điều tôi mong muốn không phải là anh phải ghi thật nhiều bàn thắng hay giành thêm một danh hiệu để chứng minh điều gì đó. Những kỷ lục, những danh hiệu và những cảm xúc mà Ronaldo mang lại cho bóng đá đã đủ để anh đứng trong hàng ngũ những cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử.
