Không còn gắn với hình ảnh cày ruộng quen thuộc, những con trâu ở cồn Sơn (Cần Thơ) nay được huấn luyện trở thành “nhân viên” trong mô hình trâu làm du lịch, biết nghe lệnh, tương tác với du khách và tạo nên trải nghiệm thú vị ở miền Tây.
Khoảng 9 giờ sáng, đàn cò trắng đậu chót vót trên ngọn cây bần ven sông ở cồn Sơn, phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ. Ông Lê Văn Càng (51 tuổi, hộ dân làm du lịch cộng đồng) mang ra một chiếc túi bên trong đựng đàn dế cỡ nhỏ rồi cất tiếng kêu “cò ơi, cò ơi…”. Dứt lời, ông lấy tay ra hiệu rồi rải một ít dế xuống đám cỏ gần đó… và lập tức điều bất ngờ xảy ra.
Đàn cò cách đó khoảng 20 m bỗng nhốn nháo, đập cánh bay vài vòng trên bầu trời rồi đáp xuống ngay chỗ ông Càng rải dế… Cứ thế bằng mồi nhử trên tay, ông Càng dẫn đàn cò vào căn chòi cạnh bên. Đây cũng là nơi ông thường điều khiển đàn cò biểu diễn cho khách du lịch xem. Nhiều khách tham quan chứng kiến không khỏi ngạc nhiên trước khả năng “gọi cò” của nhà nông làm du lịch ở miền Tây.
Thú vị hơn, trong căn chòi đàn cò vừa được ông Càng dẫn vào còn có sự hiện diện của 2 nhân vật nữa là con trâu đen (được đặt tên là Xe) và một con trâu trắng da hồng (được đặt tên là Pháo). Có vẻ như cả Xe và Pháo đều xem đàn cò là những người bạn thân nên cò có thể thoải mái bay nhảy, đậu đâu cũng được, kể cả đậu trên lưng. Nói về chuyện đặt tên trâu, ông Càng kể, người xưa thường có thói quen đặt tên trâu theo thú chơi cờ tướng như Xe, Pháo, Ngựa… cho nên ông cũng đặt theo.
Một điều đặc biệt nữa, cả hai con trâu Xe và Pháo rất ngoan nghe lời một cách lạ thường. Để chứng mình, ông Pháo hô “chào khách đi con”, ngay lập tức Xe và Pháo liền lắc lư cái đầu chừng vài giây. Và tất nhiên, chỉ khi ông Càng ra lệnh, Xe và Pháo mới răm rắp làm theo. Những người khác có bắt chước điệu bộ, học y chang câu nói của ông thì cũng chỉ là “đàn gảy tai trâu”.
Ông Càng cho biết, đôi trâu và đàn cò được ông xem như thú cưng, nên có một chế độ chăm sóc đặc biệt. “Xe và Pháo không phải cấy cày, chỉ có ăn và ngủ thôi. Một ngày một con ăn trên 30 kg cỏ tươi và rơm khô. Việc tắm rửa thì một ngày 5 – 6 bận. Trời vừa tối là sẽ sập mùng để chúng ngủ không bị muỗi đốt. Còn đàn cò trắng thì được ăn dế, cá, tép phủ phê”, ông Càng nói và thổ lộ đó là lý do vì sao chúng lại biết vâng lời đến vậy.
Theo ông Càng, ngày xưa gia đình ông ở thị trấn Vĩnh Viễn, H.Long Mỹ, Hậu Giang cũ. Cha ông (năm nay 85 tuổi) từ nhỏ đã đi chăn trâu, mẹ (năm nay 79 tuổi) cũng nhớ rất rõ kỷ niệm trâu kéo lúa trong mùa gặt, nên ai cũng thấm thía với câu “con trâu là đầu cơ nghiệp”. Rồi cuộc sống có nhiều thay đổi, cha mẹ phải đi theo ông lên cồn Sơn sinh sống – một điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng ở Cần Thơ. Để ông bà vui, bớt nhớ quê, ông Càng quyết định làm du lịch theo mô hình tái hiện lại cảnh nuôi trâu trước nhà.
Nghĩ vậy, ông Càng đi đến nhà một lão nông nuôi trâu có tiếng tại xã Lương Nghĩa, H.Long Mỹ, Hậu Giang cũ, để tìm mua một đôi trâu. Gặp người chủ, ông Càng nói hết lòng mình về câu chuyện gia đình và mục đích làm du lịch. Từ sự đồng cảm và trân quý, người này đã tặng luôn cho ông Càng hai con trâu mà không lấy một đồng nào, dù không phải bà con hay quen biết trước.
Nuôi đôi trâu một thời gian, ông Càng thấy vẫn còn thiếu thiếu một điều gì đó để cảnh quê sinh động hơn. Thế là ông nghĩ đến những đàn cò trắng. Ông không nuôi những con non, mà mua lại những con cò trưởng thành bị gài bẫy để giải cứu cho chúng. Hiện, có 5 con cò được ông huấn luyện thành công. Đám cò tỏ ra rất dạn dĩ, ông Càng có thể yêu cầu chúng đậu trên tay của mình hoặc đậu trên lưng trâu.
Chia về bí quyết huấn luyện, ông Càng cho biết có lẽ sự thành công đến từ cách sống gần gũi, chịu khó làm bạn với những con thú cưng mỗi ngày để chúng “quen hơi, quen tiếng” và cảm thấy an tâm khi đến gần. Điều này cũng đồng nghĩa với người nuôi phải có một tình cảm chân thành, thực sự yêu thương chúng để đủ sự bền bì, kiên trì với quyết tâm huấn luyện.
Ông Càng phấn khởi cho biết, người chủ tặng trâu đã 2 lần đến cồn Sơn thăm và rất vui khi thấy chúng được sống trong “sung sướng”. Có mùa, rơm khô giá 50.000 – 70.000 đồng/cuộn, tép và cá sông lên tới 100.000 đồng/kg thì ông vẫn cho trâu và cò ăn đủ đầy.
Ngược lại, đôi trâu và bầy cò cũng mang lại nhiều lợi ích cho ông Càng khi chúng dần trở thành những “nhân viên” phục vụ du lịch rất đắc lực. Mỗi ngày luôn có nhiều du khách đến cồn Sơn tham quan và đều thích thú với trải nghiệm cho trâu và cò ăn, rồi chụp ảnh check-in.
Không khí mừng đại lễ Phật đản 2026 (P.2570) đang tràn ngập khắp nơi từ những ngôi chùa lớn đến từng con phố nhỏ. Nhiều ngôi chùa lớn tại TP.HCM như chùa Pháp Hoa, chùa Vạn Thọ (phường Nhiêu Lộc), Quan Âm Tu Viện, chùa Hải Đức (phường Cầu Kiệu)… đã cơ bản hoàn tất việc trang hoàng. Cờ hoa, đèn lồng và hoa sen được treo rực rỡ khắp khuôn viên chùa cùng nhiều tuyến đường lân cận.
Cũng đã gần một năm tròn kể từ ngày mất của bà Nguyễn Thị Thành, bà chủ quán The Lunch Lady, chúng tôi ghé lại quán ăn bình dân nổi tiếng thế giới nằm dưới chân chung cư Nguyễn Đình Chiểu, phường Tân Định (TP.HCM). Từng được đông đúc thực khách nước ngoài lẫn người dân TP.HCM ghé ăn, quán ăn hiện ra sao sau khi bà chủ qua đời?
Vẫn là khung cảnh của quán ăn quen thuộc của quán ăn có tuổi đời hơn 3 thập kỷ, vẫn khách Việt lẫn khách Tây đều đặn ghé ăn, nhưng bóng dáng quen thuộc của bà chủ The Lunch Lady nay đã không còn nữa, để lại cho thực khách cũng như người thân bán cùng ít nhiều trống trải.
Những ngày giữa tháng 4 nóng như đổ lửa, quán ăn nép mình dưới tán cây bàng khiến khách cảm thấy thoải mái, dễ chịu khi đến ăn. 10 giờ 30 phút, quán bắt đầu mở cửa đón khách, ông Nguyễn Văn Kháng (59 tuổi, chồng của bà Thành) cùng người nhà vẫn như thường lệ đã chuẩn bị đầy ắp nguyên liệu trong tủ kính, giữ nồi nước lèo nóng hổi trên bếp.
Thấy tôi, ông chủ cười hiền, niềm nở tiếp chuyện. Gần 1 năm sau biến cố ập đến với vợ, ông cùng người thân tiếp tục bước tiếp, tiếp tục duy trì quán ăn tâm huyết mà vợ đã dành cả tuổi trẻ để gầy dựng.
Sau khi bà Thành đột ngột qua đời hồi cuối tháng 5 năm ngoái, hậu sự được gia đình chu toàn, khoảng một tháng sau, quán mới mở cửa trở lại. Từ thời điểm này, người chị thứ 2 của bà Thành trực tiếp đứng quầy chế biến, ông Kháng và một người trong nhà phụ gọi món và bưng bê. Riêng khâu nấu nướng mỗi ngày do người chị lớn đảm nhận, dựa theo công thức cũ.
Nhìn người thân trong gia đình vẫn miệt mài phục vụ thực khách ghé ủng hộ, ông chủ trầm ngâm, kể: "Từ sau tết, người chị lớn thay vợ tôi nấu chính cùng một người anh của vợ phụ quán bao năm qua cũng đột ngột qua đời. Đó là lý do quán nhiều lần tạm nghỉ bán. Giờ đây, người cháu trong nhà là "truyền nhân" của vợ tôi tiếp tục kế thừa, còn tôi và một vài người thân vẫn phụ các công việc ở quán, đón khách, thu tiền…", ông Kháng nghẹn ngào chia sẻ.
Quán vẫn phục vụ các món quen thuộc suốt bao năm qua như bún Thái, miến gà, bún mọc, mì Quảng, mì gà tiềm, cà ri gà, bún thịt nướng, bún mắm, bún bò Huế, bánh canh cua, hủ tiếu bò kho với giá từ 50.000 đồng, không thay đổi suốt nhiều năm qua.
Sở dĩ quán ăn bình dân của gia đình bà Nguyễn Thị Thành nổi tiếng thế giới, xuất phát từ lần gặp gỡ định mệnh với cố đầu bếp Anthony Bourdain. "Vua ẩm thực Mỹ" Anthony Bourdain ghé ăn vào năm 2009 và đặt tên quán là The Lunch Lady, là bước ngoặt để quán ăn của bà "đổi đời" đến bà chủ cũng không tưởng tượng nổi.
Thời điểm đó, quán ăn này được vị đầu bếp huyền thoại giới thiệu trong show truyền hình “No Reservations” với những lời khen dành cho người phụ nữ Việt Nam có nụ cười nhân hậu.
Ông đã ví bà Thành như một “huyền thoại”, sau khi thưởng thức món bún bò Huế tại quán nhỏ này, cùng với đó là lời nhận xét có cánh: "Món ăn làm cho tôi có cảm giác gần gũi. Thật không thể tin được cô ấy có thể trộn nhiều loại gia vị trong một nồi nước và cho ra hương vị tuyệt vời. Tôi rất thích cách cô ấy dùng khóm để tạo ra chất axit làm mềm thịt".
Cũng từ đây, cái tên The Lunch Lady do ông Anthony đặt được bà chủ sử dụng như để thể hiện sự cảm mến và biết ơn, trước tình cảm của vị đầu bếp đến từ quốc gia xa xôi cách bà Thành nửa vòng trái đất.
Từ lúc nổi tiếng, quán không chỉ là địa chỉ ẩm thực quen thuộc của người Việt mà trở thành quán ăn được nhiều thực khách từ khắp nơi trên thế giới tìm đến, trở thành địa điểm không thể bỏ qua của nhiều du khách đến TP.HCM.
Chị Emma, một người Pháp cho biết trong lần đầu tiên đến Việt Nam cách đây không lâu, The Lunch Lady chính là một trong những nơi chị nhất định phải đến. Trước đó, chị đã biết tới quán khi được nhiều người bạn từng đến Việt Nam du lịch giới thiệu.
"Tôi rất thích món bún bò ở đây, thực sự rất ngon. Bà chủ cũng vô cùng tuyệt vời, rất niềm nở, chào đón khách. Khi hay tin bà qua đời, tôi đã thực sự rất buồn vì kỷ niệm với quán ăn này là một trong những kỷ niệm đẹp của tôi ở Việt Nam", vị khách kể.
Người thân trong gia đình của bà Thành cũng cho biết rất nhiều du khách ở Canada đến TP.HCM du lịch cũng ghé quán. Trước đó, nhiều người đã thưởng thức các món Việt mang công thức của bà Thành ở nhà hàng tại đất nước này.
"Một số khách đến quán biết tin vợ tôi mất đã rất bất ngờ, xúc động, họ cũng lên nhà để có thể thắp cho vợ tôi nén nhang. Chính tình cảm của những vị khách Việt Nam lẫn khách nước ngoài đã khiến gia đình tôi vô cùng xúc động", ông Kháng, chồng bà Thành bày tỏ.
Mới đây, buổi seminar (hội thảo chuyên đề) nằm trong chuỗi USACTalk do CLB Thiên văn USAC phối hợp cùng Khoa Vật lý - Vật lý kỹ thuật, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức đã thu hút nhiều người yêu thiên văn tại TP.HCM đến tham gia, khám phá thêm nhiều bí ẩn vũ trụ.
Tại sự kiện, diễn giả Ngô Ngọc Hải, nghiên cứu sinh từ Đại học Michigan, Mỹ đã đưa hơn 100 người yêu khoa học bước vào hành trình khám phá các cấu trúc vĩ đại nhất vũ trụ.
Theo chuyên gia, thiên hà là những tập hợp khổng lồ gồm hàng tỉ đến hàng nghìn tỉ ngôi sao, hình thành từ khoảng 13,5 tỉ năm trước. Một sự thật thú vị được chia sẻ là hầu hết các thiên hà lớn đều "nuôi dưỡng" một hố đen siêu nặng tại tâm của chúng.
Lấy ví dụ về hố đen tại thiên hà M87 nổi tiếng, diễn giả cho biết nó có khối lượng lên tới khoảng 6,5 tỉ lần mặt trời. Tuy nhiên, một "bí ẩn" lớn đang thách thức các nhà khoa học là sự thiếu hụt các hố đen có khối lượng trung bình trong các khảo sát hiện nay, tạo nên một khoảng trống khó hiểu trong bức tranh tiến hóa tổng thể của vũ trụ.
Sự xuất hiện của kính thiên văn không gian James Webb (JWST) đã làm thay đổi hoàn toàn hiểu biết của con người về vũ trụ sơ khai. Diễn giả Ngô Ngọc Hải nhấn mạnh rằng JWST giống như một "cỗ máy thời gian" cho phép chúng ta nhìn ngược về quá khứ cách đây hàng tỉ năm nhờ khả năng quan sát hồng ngoại siêu việt.
Những dữ liệu mới nhất, cập nhật đến năm 2025 - 2026 từ JWST cho thấy các thiên hà đã hình thành sớm hơn nhiều so với các dự đoán lý thuyết trước đây.
Để giải thích cho sự tồn tại của những hố đen siêu lớn ở thời kỳ bình minh vũ trụ, diễn giả đã trình bày 2 giả thuyết chính đang là tâm điểm của giới thiên văn gồm giả thuyết hạt giống nhẹ (light seeds) và hạt giống nặng (heavy seeds).
Một trong những điểm nhấn mới nhất của buổi seminar là sự xuất hiện của các đối tượng "Little Red Dots" (LRDs). Diễn giả Ngô Ngọc Hải đã chia sẻ những hình ảnh ấn tượng từ JWST về các đốm đỏ này, vốn là những thiên hà cực kỳ nhỏ gọn nhưng lại chứa đựng những hố đen đang phát triển mãnh liệt bên trong.
Việc phát hiện ra các LRDs đang buộc các nhà thiên văn học phải xem xét lại mối tương quan giữa kích thước thiên hà và khối lượng hố đen, vốn được coi là tỷ lệ thuận trong vũ trụ địa phương nhưng lại tỏ ra "bất đối xứng" ở vũ trụ sơ khai.
Đặc biệt, dữ liệu từ kính thiên văn James Webb không chỉ dừng lại ở việc tìm thấy các thiên hà xa hơn, mà còn chỉ ra những cấu trúc phức tạp như các đĩa thiên hà lớn tồn tại ngay từ thời kỳ bình minh vũ trụ. Kết thúc buổi thảo luận, diễn giả cũng hé lộ về những triển vọng nghiên cứu trong tương lai. Với việc JWST tiếp tục quét sâu vào những vùng không gian chưa từng được biết đến, giới khoa học kỳ vọng sẽ giải mã được cơ chế bồi tụ vật chất của hố đen theo mô hình Bondi-Hoyle-Lyttleton và hiểu rõ hơn về giai đoạn chuyển tiếp từ "kỷ nguyên tối" sang thời kỳ tái ion hóa.
Chị Phan Ngọc Trâm, hiện đang là sinh viên tại TP.HCM chia sẻ buổi hội thảo thực sự là một trải nghiệm vô cùng mới mẻ và đầy cảm hứng đối với những người có niềm đam mê dành cho thiên văn như chị.
"Dù khối lượng kiến thức được truyền tải khá lớn và chuyên sâu, nhưng diễn giả đã rất khéo léo trong việc diễn giải, giúp người nghe dễ dàng tiếp thu thông qua những ví dụ thực tế gần gũi. Mình cảm thấy chương trình rất giá trị và hiện đang rất háo hức và mong chờ những buổi seminar tiếp theo trong chuỗi seminar USACTalk", Ngọc Trâm chia sẻ thêm.
