Không còn gắn với hình ảnh cày ruộng quen thuộc, những con trâu ở cồn Sơn (Cần Thơ) nay được huấn luyện trở thành “nhân viên” trong mô hình trâu làm du lịch, biết nghe lệnh, tương tác với du khách và tạo nên trải nghiệm thú vị ở miền Tây.
Khoảng 9 giờ sáng, đàn cò trắng đậu chót vót trên ngọn cây bần ven sông ở cồn Sơn, phường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ. Ông Lê Văn Càng (51 tuổi, hộ dân làm du lịch cộng đồng) mang ra một chiếc túi bên trong đựng đàn dế cỡ nhỏ rồi cất tiếng kêu “cò ơi, cò ơi…”. Dứt lời, ông lấy tay ra hiệu rồi rải một ít dế xuống đám cỏ gần đó… và lập tức điều bất ngờ xảy ra.
Đàn cò cách đó khoảng 20 m bỗng nhốn nháo, đập cánh bay vài vòng trên bầu trời rồi đáp xuống ngay chỗ ông Càng rải dế… Cứ thế bằng mồi nhử trên tay, ông Càng dẫn đàn cò vào căn chòi cạnh bên. Đây cũng là nơi ông thường điều khiển đàn cò biểu diễn cho khách du lịch xem. Nhiều khách tham quan chứng kiến không khỏi ngạc nhiên trước khả năng “gọi cò” của nhà nông làm du lịch ở miền Tây.
Thú vị hơn, trong căn chòi đàn cò vừa được ông Càng dẫn vào còn có sự hiện diện của 2 nhân vật nữa là con trâu đen (được đặt tên là Xe) và một con trâu trắng da hồng (được đặt tên là Pháo). Có vẻ như cả Xe và Pháo đều xem đàn cò là những người bạn thân nên cò có thể thoải mái bay nhảy, đậu đâu cũng được, kể cả đậu trên lưng. Nói về chuyện đặt tên trâu, ông Càng kể, người xưa thường có thói quen đặt tên trâu theo thú chơi cờ tướng như Xe, Pháo, Ngựa… cho nên ông cũng đặt theo.
Một điều đặc biệt nữa, cả hai con trâu Xe và Pháo rất ngoan nghe lời một cách lạ thường. Để chứng mình, ông Pháo hô “chào khách đi con”, ngay lập tức Xe và Pháo liền lắc lư cái đầu chừng vài giây. Và tất nhiên, chỉ khi ông Càng ra lệnh, Xe và Pháo mới răm rắp làm theo. Những người khác có bắt chước điệu bộ, học y chang câu nói của ông thì cũng chỉ là “đàn gảy tai trâu”.
Ông Càng cho biết, đôi trâu và đàn cò được ông xem như thú cưng, nên có một chế độ chăm sóc đặc biệt. “Xe và Pháo không phải cấy cày, chỉ có ăn và ngủ thôi. Một ngày một con ăn trên 30 kg cỏ tươi và rơm khô. Việc tắm rửa thì một ngày 5 – 6 bận. Trời vừa tối là sẽ sập mùng để chúng ngủ không bị muỗi đốt. Còn đàn cò trắng thì được ăn dế, cá, tép phủ phê”, ông Càng nói và thổ lộ đó là lý do vì sao chúng lại biết vâng lời đến vậy.
Theo ông Càng, ngày xưa gia đình ông ở thị trấn Vĩnh Viễn, H.Long Mỹ, Hậu Giang cũ. Cha ông (năm nay 85 tuổi) từ nhỏ đã đi chăn trâu, mẹ (năm nay 79 tuổi) cũng nhớ rất rõ kỷ niệm trâu kéo lúa trong mùa gặt, nên ai cũng thấm thía với câu “con trâu là đầu cơ nghiệp”. Rồi cuộc sống có nhiều thay đổi, cha mẹ phải đi theo ông lên cồn Sơn sinh sống – một điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng ở Cần Thơ. Để ông bà vui, bớt nhớ quê, ông Càng quyết định làm du lịch theo mô hình tái hiện lại cảnh nuôi trâu trước nhà.
Nghĩ vậy, ông Càng đi đến nhà một lão nông nuôi trâu có tiếng tại xã Lương Nghĩa, H.Long Mỹ, Hậu Giang cũ, để tìm mua một đôi trâu. Gặp người chủ, ông Càng nói hết lòng mình về câu chuyện gia đình và mục đích làm du lịch. Từ sự đồng cảm và trân quý, người này đã tặng luôn cho ông Càng hai con trâu mà không lấy một đồng nào, dù không phải bà con hay quen biết trước.
Nuôi đôi trâu một thời gian, ông Càng thấy vẫn còn thiếu thiếu một điều gì đó để cảnh quê sinh động hơn. Thế là ông nghĩ đến những đàn cò trắng. Ông không nuôi những con non, mà mua lại những con cò trưởng thành bị gài bẫy để giải cứu cho chúng. Hiện, có 5 con cò được ông huấn luyện thành công. Đám cò tỏ ra rất dạn dĩ, ông Càng có thể yêu cầu chúng đậu trên tay của mình hoặc đậu trên lưng trâu.
Chia về bí quyết huấn luyện, ông Càng cho biết có lẽ sự thành công đến từ cách sống gần gũi, chịu khó làm bạn với những con thú cưng mỗi ngày để chúng “quen hơi, quen tiếng” và cảm thấy an tâm khi đến gần. Điều này cũng đồng nghĩa với người nuôi phải có một tình cảm chân thành, thực sự yêu thương chúng để đủ sự bền bì, kiên trì với quyết tâm huấn luyện.
Ông Càng phấn khởi cho biết, người chủ tặng trâu đã 2 lần đến cồn Sơn thăm và rất vui khi thấy chúng được sống trong “sung sướng”. Có mùa, rơm khô giá 50.000 – 70.000 đồng/cuộn, tép và cá sông lên tới 100.000 đồng/kg thì ông vẫn cho trâu và cò ăn đủ đầy.
Ngược lại, đôi trâu và bầy cò cũng mang lại nhiều lợi ích cho ông Càng khi chúng dần trở thành những “nhân viên” phục vụ du lịch rất đắc lực. Mỗi ngày luôn có nhiều du khách đến cồn Sơn tham quan và đều thích thú với trải nghiệm cho trâu và cò ăn, rồi chụp ảnh check-in.
Tôi sinh ra khi thành phố đã sáng trưng, khi những con đường ở TP.HCM về đêm không còn bóng tối, khi quạt, tivi, điều hòa trở thành điều hiển nhiên trong mỗi gia đình. Nhưng ký ức về "một thời thiếu điện" lại không phải của riêng tôi - nó là những câu chuyện được kể lại, từ ông bà, cha mẹ, và từ chính những con người đang ngày ngày giữ cho dòng điện không bao giờ đứt đoạn.
Ông ngoại tôi từng kể, những năm sau 1975, thành phố này chưa rực rỡ như bây giờ. Có những đêm mất điện kéo dài, cả xóm ngồi trước hiên nhà, thắp đèn dầu, trò chuyện với nhau trong cái nóng oi bức. Điện khi ấy không chỉ là tiện nghi - nó còn là hy vọng. Hy vọng về một ngày mai đủ sáng để con cái học hành, để nhà máy vận hành, để thành phố hồi sinh sau những năm tháng khó khăn.
Cha tôi làm trong ngành điện hơn 20 năm. Công việc của ông không phải ở văn phòng mát lạnh, mà là ngoài trời - nơi những cột điện vươn lên giữa nắng gắt và mưa giông. Tôi nhớ có lần bão lớn, điện khu tôi bị cắt để đảm bảo an toàn. Người dân sốt ruột, có người than phiền. Nhưng cha tôi chỉ lặng lẽ khoác áo mưa, cùng đồng nghiệp lao ra đường.
Đêm đó, tôi tỉnh giấc lúc gần 2 giờ sáng. Đèn trong nhà bật sáng trở lại. Mẹ tôi thở phào, còn tôi thì chạy ra cửa sổ nhìn xuống con hẻm nhỏ - nơi mấy chú công nhân điện vẫn còn đang kiểm tra đường dây. Họ ướt sũng, ánh đèn pin chập chờn, nhưng gương mặt ai cũng tập trung, không một lời than vãn.
Lúc ấy, tôi mới hiểu: ánh sáng không tự nhiên mà có.
Thành phố này lớn lên cùng ngành điện. Những khu công nghiệp ở ngoại ô, những tòa cao ốc giữa trung tâm, những con đường mới mở - tất cả đều cần điện để vận hành. Điện không chỉ thắp sáng, mà còn nuôi sống cả một nền kinh tế.
Tôi từng có dịp đến một xã vùng ven, nơi trước đây điện còn chập chờn. Người dân kể, từ khi lưới điện được nâng cấp, cuộc sống thay đổi rõ rệt. Trẻ em có thể học bài vào buổi tối, các hộ gia đình mở rộng sản xuất nhỏ, thậm chí có người bắt đầu kinh doanh online. Điện đã biến những điều tưởng như xa vời thành hiện thực rất gần.
Không chỉ dừng lại ở việc "có điện", ngành điện thành phố còn đang thay đổi cách người dân sử dụng điện. Ứng dụng điện lực trên điện thoại giúp tra cứu hóa đơn, báo sự cố, theo dõi mức tiêu thụ… tất cả chỉ trong vài thao tác. Những thứ mà trước đây phải mất cả buổi xếp hàng, giờ gói gọn trong vài phút.
Cha tôi nói, ngành điện bây giờ không chỉ "kéo dây" nữa, mà còn phải "kéo gần" người dân. Công nghệ, chuyển đổi số - nghe có vẻ lớn lao, nhưng thực chất là để phục vụ tốt hơn, nhanh hơn, minh bạch hơn.
Có một lần, tôi hỏi cha: "Cha có bao giờ thấy mệt không?" Ông cười: "Có chứ. Nhưng mỗi lần thấy đèn sáng lại, là hết mệt".
Câu trả lời đơn giản, nhưng khiến tôi suy nghĩ rất lâu.
Người ta thường nói về những ngành nghề "hào quang". Nhưng ngành điện thì khác. Họ làm việc trong thầm lặng, ít khi xuất hiện trên báo chí, và chỉ được nhắc đến nhiều nhất… khi có sự cố điện. Nhưng chính họ lại là những người giữ cho cuộc sống của hàng triệu người vận hành bình thường.
50 năm - một con số đủ lớn để nhìn lại. Từ những ngày thiếu thốn, đến một thành phố không ngủ, nơi ánh đèn chưa bao giờ tắt. Đó không chỉ là câu chuyện của hạ tầng, mà là câu chuyện của con người - của sự tận tụy, của trách nhiệm, của một niềm tin âm thầm nhưng bền bỉ.
Tôi không làm trong ngành điện. Tôi chỉ là một người được hưởng ánh sáng mỗi ngày. Nhưng tôi biết, phía sau công tắc nhỏ bé trong nhà mình là cả một hệ thống khổng lồ, và hơn hết, là những con người đang âm thầm giữ cho dòng điện chảy mãi.
Đêm nay, thành phố vẫn sáng.
Và tôi chợt thấy, ánh sáng ấy không chỉ đến từ điện - mà còn đến từ lòng người.
Chuyển làn nhưng quên bật xi nhan là lỗi khá phổ biến trên cao tốc. Nhiều tài xế chỉ biết mình vi phạm khi nhận thông báo phạt nguội hoặc được CSGT cho xem lại hình ảnh.
"Tôi nghĩ chỉ chuyển sang làn bên cạnh vài giây nên không sao, đến khi xem lại hình ảnh mới biết mình đã vi phạm", anh M.Đ (ở phường Vũng Tàu, TP.HCM) chia sẻ sau khi được Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục CSGT) cho xem lại hình ảnh chuyển làn không bật tín hiệu trên cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.
Ngày 27.6, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 cho biết thời gian qua lực lượng chức năng ghi nhận khá nhiều trường hợp chuyển làn nhưng không có tín hiệu báo trước. Đây là lỗi phổ biến trên cao tốc nhưng không ít tài xế vẫn chủ quan.
Từ ngày 22 - 26.6, lực lượng CSGT sử dụng thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ ghi hình trên tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và phát hiện 40 trường hợp chuyển làn không có tín hiệu báo trước.
Trong số này, lực lượng chức năng đã lập biên bản xử lý 12 trường hợp, đồng thời gửi thông báo phạt nguội đối với 28 trường hợp còn lại.
Theo Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6, nhiều tài xế khá bất ngờ khi nhận được thông báo phạt nguội. Một số người cho biết bản thân không nhớ đã thực hiện hành vi vi phạm hoặc cho rằng việc chuyển làn diễn ra rất nhanh nên không ảnh hưởng đến các phương tiện khác.
Tuy nhiên, khi được xem lại hình ảnh do lực lượng chức năng ghi nhận, hầu hết người vi phạm đều thừa nhận lỗi. Các đoạn clip ghi lại khá rõ thời gian, vị trí, số km, hướng di chuyển cũng như toàn bộ quá trình chuyển làn của phương tiện. Chính vì vậy, nhiều tài xế sau khi xem lại hình ảnh đều tâm phục khẩu phục và nghiêm túc chấp hành quyết định xử phạt.
Một số tài xế thường xuyên lưu thông trên tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây cho rằng nhiều người vẫn có thói quen quan sát gương rồi chuyển làn ngay mà quên bật tín hiệu hoặc chỉ bật xi nhan khi xe đã bắt đầu chuyển hướng.
Nghị định 168/2024 quy định người điều khiển ô tô chuyển làn không có tín hiệu báo trước khi chạy trên đường cao tốc bị phạt 5 triệu đồng và bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe.
Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 cho biết nhiều tài xế cho rằng chỉ chuyển làn trong thời gian ngắn hoặc thấy đường vắng nên không cần bật xi nhan. Tuy nhiên, đây là suy nghĩ khá nguy hiểm bởi trên cao tốc, các phương tiện di chuyển với tốc độ lớn, khoảng cách giữa các xe thường được tính bằng vài giây phản ứng.
Khi một phương tiện chuyển làn đột ngột mà không có tín hiệu báo trước, các xe phía sau không có đủ thời gian để giảm tốc hoặc xử lý tình huống. Trong điều kiện lưu lượng đông hoặc thời tiết xấu, nguy cơ xảy ra va chạm liên hoàn hoàn toàn có thể xảy ra.
CSGT cho hay không ít vụ va chạm trên cao tốc bắt nguồn từ những thao tác tưởng chừng rất nhỏ như chuyển làn đột ngột, chuyển làn liên tục hoặc không bật tín hiệu báo hướng.
CSGT khuyến cáo người điều khiển phương tiện trước khi chuyển làn cần quan sát gương chiếu hậu, đánh giá khoảng cách an toàn với các xe xung quanh và bật tín hiệu báo hướng từ sớm để các phương tiện khác nhận biết. Tài xế không nên chuyển làn liên tục, chuyển làn sát đầu xe khác hoặc chuyển làn ngay trước các nút ra vào cao tốc khi khoảng cách không bảo đảm an toàn.
Theo Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6, việc tăng cường ghi hình và xử lý vi phạm không chỉ nhằm xử phạt mà còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông, hạn chế những hành vi tiềm ẩn nguy cơ tai nạn trên các tuyến cao tốc.
Những ngày đầu tổ chức lại giao thông tại vòng xoay Điện Biên Phủ để giảm kẹt xe, không ít người đi đường lúng túng vì phải làm quen với cách lưu thông mới. Có người đi nhầm làn, có người phải chạy thêm một đoạn mới quay đầu được.
Sau các lần điều chỉnh phân làn và đèn tín hiệu, tình hình giao thông tại khu vực này dần ổn định. Dòng xe được tách theo từng hướng di chuyển, giảm cảnh chen cắt giữa các luồng phương tiện như trước. Trước đó, làn đường đảo chiều trên đường Cộng Hòa cũng từng gây nhiều bỡ ngỡ trong những ngày đầu vận hành nhưng đã góp phần tăng khả năng thoát xe tại cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất.
Thay vì chờ thêm một con đường mới hay một cây cầu mới, nhiều giải pháp gần đây tập trung vào việc giúp dòng xe di chuyển hợp lý hơn trên những tuyến đường vốn đã quá tải từ lâu.
Chị Nguyễn Quỳnh An (phường Hiệp Bình) cho biết mỗi ngày mất khoảng 40 phút để đi từ nhà đến công ty ở phường Xuân Hòa. Thế nhưng vào giờ tan tầm, nếu gặp ùn tắc trên đường Điện Biên Phủ, thời gian về nhà có thể kéo dài hơn một giờ.
Đây cũng là tình cảnh quen thuộc của nhiều người lao động tại TP.HCM. Dù nhiều tuyến đường, nút giao đã được mở rộng hoặc điều chỉnh tổ chức giao thông, áp lực đi lại vẫn rất lớn khi lượng phương tiện ngày càng tăng. Câu chuyện của chị Quỳnh An cho thấy áp lực giao thông không chỉ nằm ở một điểm kẹt xe cụ thể mà còn liên quan đến nhu cầu đi lại hằng ngày của hàng triệu người dân.
Trong nhiều năm qua, đầu tư hạ tầng luôn được xem là giải pháp quan trọng để giảm ùn tắc. Tuy nhiên, theo ông Đỗ Ngọc Hải, Trưởng phòng Quản lý, bảo trì và khai thác công trình giao thông (Sở Xây dựng TP.HCM), việc mở rộng đường tại khu vực nội đô ngày càng gặp nhiều khó khăn do quỹ đất hạn chế, chi phí giải phóng mặt bằng lớn và thời gian thực hiện kéo dài.
Chính vì vậy, TP.HCM liên tục thử nghiệm những cách tổ chức giao thông mới tại các điểm thường xuyên kẹt xe. Khi số lượng phương tiện tiếp tục tăng qua từng năm, thành phố cần thêm nhiều giải pháp khác để hỗ trợ việc đi lại của người dân. Trước mắt, TP.HCM tập trung khai thác hiệu quả metro số 1, mở rộng mạng lưới xe buýt kết nối và tăng cường ứng dụng công nghệ trong công tác điều hành giao thông.
Phòng CSGT Công an TP.HCM cho hay hệ thống camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang được triển khai trên hàng trăm tuyến đường, nút giao trọng điểm và các khu vực thường xuyên xảy ra kẹt xe.
Nếu trước đây lực lượng chức năng chủ yếu phát hiện kẹt xe qua tuần tra trực tiếp hoặc phản ánh từ hiện trường, hiện nay nhiều điểm ùn ứ đã được nhận diện sớm hơn thông qua hệ thống camera giám sát. Từ đó, CSGT có thể đưa ra phương án phân luồng, điều tiết từ xa hoặc điều động lực lượng đến hiện trường để xử lý.
Theo Phòng CSGT, cùng với các giải pháp tổ chức giao thông tại hiện trường, hệ thống camera AI đang góp phần nâng cao hiệu quả điều hành giao thông đô thị, giúp nhiều điểm ùn ứ được giải tỏa sớm hơn và hạn chế tình trạng kẹt xe kéo dài.
"Trong thời gian tới, hệ thống camera AI sẽ tiếp tục được mở rộng đến các tuyến đường mới, khu vực ngoại thành và nghiên cứu kết nối với đèn tín hiệu giao thông cùng các hệ thống điều hành thông minh khác nhằm nâng cao khả năng điều tiết giao thông trên toàn thành phố", đại diện Phòng CSGT chia sẻ.
Ngay cả khi các nút giao được tổ chức lại tốt hơn, giao thông công cộng được mở rộng hay công nghệ được ứng dụng nhiều hơn, áp lực ùn tắc vẫn khó giảm nếu mỗi ngày hàng trăm nghìn người tiếp tục đổ vào trung tâm.
Đại diện Sở Xây dựng đánh giá áp lực ùn tắc không xuất phát riêng từ hạ tầng. Việc nhiều người phải sống ở một nơi, làm việc ở một nơi khác khiến nhu cầu di chuyển xuyên tâm mỗi ngày ngày càng lớn.
"Khi phần lớn việc làm, dịch vụ và các hoạt động kinh tế vẫn tập trung ở khu vực lõi đô thị, nhu cầu đi lại vào trung tâm tiếp tục gia tăng. Điều này tạo thêm áp lực cho hệ thống giao thông vốn đã quá tải ở nhiều khu vực", ông Hải nói.
Do đó, TP.HCM đang nghiên cứu mô hình phát triển đô thị đa cực, từng bước hình thành thêm các trung tâm kinh tế - dịch vụ tại những khu vực lân cận nhằm giảm áp lực dồn nén vào khu vực trung tâm. Theo định hướng của Sở Xây dựng, các khu dân cư, thương mại và dịch vụ sẽ được phát triển quanh các đầu mối giao thông công cộng lớn.
"Cách làm này hướng đến việc giúp người dân tiếp cận nơi làm việc, trường học và các dịch vụ thiết yếu thuận tiện hơn, giảm nhu cầu di chuyển quãng đường dài mỗi ngày. Bên cạnh đó, khi hệ thống vận tải công cộng đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại, thành phố sẽ từng bước nghiên cứu các đề án kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân theo lộ trình phù hợp", đại diện Sở Xây dựng thông tin.
Với người dân TP.HCM, điều dễ cảm nhận nhất vẫn là quãng đường đi làm có bớt kẹt xe hơn hay không, thời gian về nhà có ngắn hơn hay không. Bởi với nhiều người dân, đó mới là thay đổi dễ nhận thấy nhất trong cuộc sống hằng ngày.
