Trong 40 ngày giao tranh, máy bay Mỹ và Israel liên tục ném bom các dãy núi quanh thành phố Yazd nhằm vô hiệu hóa một trong những dự án quân sự quan trọng nhất của Iran: tổ hợp tên lửa ngầm được khoét sâu trong khối đá granite phía trên thành phố sa mạc.
Tuy nhiên, theo lời các cư dân địa phương, tên lửa Iran vẫn tiếp tục được phóng đi bất chấp các cuộc không kích dồn dập của Mỹ.
“Lực lượng Mỹ và Israel liên tục đánh bom những ngọn núi đó. Và Iran vẫn tiếp tục phóng tên lửa cho đến những khoảnh khắc cuối cùng trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực", một cư dân ở Yazd cho biết.
Khả năng sống sót của các “thành phố tên lửa” ngầm của Iran đã trở thành một trong những câu hỏi quan trọng nhất sau chiến dịch ném bom của Mỹ và Israel hồi đầu năm nay.
Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tập trung nhấn mạnh mức độ thiệt hại mà các cơ sở này phải hứng chịu, giới chức Iran cùng một số nhà phân tích bên ngoài cho rằng cuộc chiến đã chứng minh lực lượng tên lửa của Iran có thể bị kiềm chế nhưng không thể bị loại bỏ. Phần lớn kho tên lửa của Tehran hiện đã sẵn sàng cho vòng đối đầu tiếp theo.
Điều đó giúp Tehran duy trì trụ cột trong chiến lược tác chiến bất đối xứng chống Mỹ và Israel, đồng thời duy trì khả năng chống cự. Trong các cuộc đấu hỏa lực với Israel và Mỹ tuần này, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng nhiều loạt tên lửa đạn đạo.
Một nguồn tin thân cận với giới lãnh đạo Iran cho biết cuộc chiến cùng số phận của các “thành phố tên lửa” đã củng cố mạnh mẽ niềm tin của Tehran rằng sức mạnh quân sự, chứ không phải ngoại giao, mới là bảo đảm tối hậu cho an ninh quốc gia.
Nguồn tin này khẳng định tổ hợp tên lửa ở Yazd kéo dài khoảng 500m vào sâu trong các dãy núi đá granite và vẫn hoạt động trong suốt cuộc chiến. Những cuộc không kích đã phá hủy lối vào của các “thành phố tên lửa”, nhưng nhanh chóng được Iran khôi phục.
Các đánh giá tình báo Mỹ được truyền thông nước này dẫn lại cho thấy Iran vẫn còn khoảng 70% số bệ phóng cơ động và khoảng 70% kho tên lửa so với trước xung đột. Các báo cáo cũng cho biết Tehran đã khôi phục khả năng tiếp cận nhiều trận địa tên lửa, bệ phóng và cơ sở ngầm, bao gồm cả những vị trí dọc eo biển Hormuz.
Một nhà ngoại giao phương Tây cấp cao tại Tehran cho biết các đánh giá này nhìn chung phù hợp với nhận định của ông. Những lời kể từ cư dân địa phương dường như củng cố nhận định này.
“Không ít lần, chỉ vài giờ sau một đợt không kích, Iran lại phóng tên lửa từ chính những địa điểm đó. Chúng tôi không thể tin được các cơ sở ấy vẫn sống sót sau những đợt tấn công dữ dội như vậy", một cư dân tỉnh Kermanshah cho biết.
Sam Lair, chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến Vũ khí James Martin, cho rằng cách nhìn nhận về các “thành phố tên lửa” đã thay đổi sau cuộc chiến và phụ thuộc vào việc người ta đánh giá mục tiêu của Iran theo khung thời gian nào.
Trong giai đoạn ác liệt nhất của cuộc xung đột, tốc độ phóng tên lửa của Iran đã giảm từ mức rất cao xuống chỉ còn vài chục quả mỗi ngày. “Nhưng nếu nhìn trong bối cảnh rộng hơn, các thành phố tên lửa đã thành công trong việc bảo toàn phần lớn lực lượng tên lửa Iran”, ông nói.
Trong khi số lượng tên lửa được phóng có lúc tăng lúc giảm, Iran liên tục chứng minh họ có thể đáp trả nhanh chóng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bằng các đòn đánh tương xứng.
Nicole Grajewski, nhà nghiên cứu tại Sciences Po, cho rằng bằng chứng từ cuộc chiến cho thấy Iran đã khôi phục quyền tiếp cận một phần mạng lưới này nhanh hơn nhiều so với dự đoán.
Theo bà, việc liên tục xuất hiện mô hình “bị tấn công rồi lại phóng tên lửa” cho thấy Iran hoặc đã đào bới, sửa chữa rất nhanh thiết bị phóng, hoặc sử dụng các mục tiêu nghi binh.
“Tốc độ khôi phục các căn cứ tên lửa trong thời chiến, ít nhất đủ để tiếp tục phóng tên lửa và duy trì hoạt động, thực sự rất ấn tượng”, bà nhận xét.
Một nguồn tin khác thân cận với chính quyền Iran cho rằng độ sâu của nhiều cơ sở khiến chúng gần như miễn nhiễm với các cuộc ném bom thông thường. Ông cho biết một số cơ sở thậm chí còn chưa được sử dụng trong xung đột vì nhiều địa điểm khác vẫn hoạt động bình thường.
Tin Gốc: Dân Trí
