Hoàng Hữu Đà, 34 tuổi, là trợ lý nghiên cứu tại IMF ở thủ đô Washington, Mỹ. Công việc chính của anh là theo dõi, nghiên cứu các diễn biến kinh tế trên thế giới, chẳng hạn như ảnh hưởng từ chính sách thuế quan Mỹ hay tình hình chiến tranh đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế.
Từ đó, anh hỗ trợ các nhà kinh tế học tại IMF đưa ra khuyến nghị về chính sách tài khóa, tiền tệ với các nước. Anh cũng tham gia xử lý dữ liệu, xây dựng các mô hình kinh tế lượng để trả lời cho giả thuyết nghiên cứu của các chuyên gia tại cơ quan này.
Trước đó, Đà có gần 10 năm làm về quản trị rủi ro tại các ngân hàng ở Việt Nam. Mùa thu năm nay, Đà sẽ lần đầu chính thức du học, theo chương trình tiến sĩ Kinh tế của Đại học California, Santa Barbara (Mỹ). Anh nhận tin trúng tuyển kèm học bổng toàn phần vào tháng trước.
“Tôi rất hào hứng, bởi đây là cơ hội rất tốt để được rèn luyện cách đối mặt với rủi ro”, Đà nói.
Đà là cựu sinh viên khoa Toán kinh tế, Đại học Kinh tế Quốc dân. Thời sinh viên, anh thấy ngành rất hợp với mình bởi có môn ưa thích là toán, cùng xác suất thống kê, kinh tế học và lập trình. Vì thích học, ngoài giờ trên lớp, anh hay “lặn ngụp” trên các trang web chia sẻ kiến thức hoặc các khóa học miễn phí online.
Tự thấy có hứng thú với việc giảng dạy, nhưng sau tốt nghiệp, năm 2014, Đà bước vào môi trường ngân hàng, làm chuyên viên quản trị rủi ro. Đà nhìn nhận công việc này khớp với ngành học và kỹ năng hơn. Anh được tiếp cận nguồn dữ liệu lớn, các phương pháp phân tích, thống kê, kinh tế lượng nâng cao, từ đó đưa ra mô hình dự báo rủi ro cho các ngành.
Dù làm ngân hàng, đam mê chia sẻ kiến thức của Đà vẫn âm ỉ. Năm 2015, Đà mở kênh YouTube về xác suất thống kê và kinh tế học. Anh mày mò viết nội dung, thiết kế hoạt họa, lồng tiếng,… Hàng tuần, Đà dành một buổi để tìm ý tưởng, rồi mỗi hôm lại hoàn thiện sản phẩm một chút.
Thấy các video dần được nhiều người đón nhận, giúp họ hiểu thêm về kinh tế, Đà càng có cảm hứng để kiên trì dù công việc bận rộn. Từ xuất phát điểm “cứ có người xem là được rồi”, tới nay, đứa con tinh thần của anh đã có gần 90 nghìn người đăng ký, nhiều video đạt hàng trăm nghìn lượt xem.
Bước ngoặt tới vào năm 2022, khi Đà viết cuốn sách đầu tay “Nghệ thuật tư duy dựa trên dữ liệu”, tổng hợp tất cả kiến thức đã học và chia sẻ. Anh liên hệ giảng viên cũ ở trường Kinh tế quốc dân để nhờ cô viết thư giới thiệu. Đây cũng là lúc cơ duyên với IMF bắt đầu.
Thấy học trò có kiến thức và kỹ năng viết tốt, cô giáo kết nối anh tham gia một dự án nghiên cứu cùng các chuyên gia ở IMF. Càng làm, Đà càng thấy thích thú, từ việc đặt câu hỏi, tìm nguồn dữ liệu cho tới xây dựng mô hình để tìm ra câu trả lời.
Nhờ cơ hội này, Đà nhen nhóm ý định học lên tiến sĩ. Anh cũng được các thành viên trong dự án giới thiệu để nộp đơn vào làm trực tiếp ở IMF. Ban đầu, Đà còn băn khoăn, vì chưa từng du học hay làm việc ở nước ngoài, nên không chắc có thích nghi được không.
“Cân nhắc cả chi phí, lợi ích và ngưỡng chịu đựng rủi ro của bản thân, tôi thấy đó sẽ là lựa chọn lợi hơn cả, là cơ hội để bước ra khỏi vùng an toàn và phát triển bản thân”, Đà nói. Nhờ vốn kỹ năng qua nhiều năm ở ngân hàng, Đà vượt qua vòng phỏng vấn mà không quá áp lực, bắt đầu tới Mỹ làm việc từ năm 2023.
Ban đầu, Đà không tránh khỏi những rào cản về văn hóa và ngôn ngữ. Anh nhớ những lần lúng túng khi gặp đồng nghiệp, vì họ nói quá nhanh, còn anh phải nhắc lại nhiều lần thì họ mới hiểu.
Để cải thiện, Đà tập nói tiếng Anh một mình ở nhà sau giờ làm, tải các ứng dụng học tiếng rồi luyện theo, chủ động bắt chuyện với đồng nghiệp để xây dựng mối quan hệ. Sau khoảng ba tháng, Đà tự tin hơn, bắt nhịp được.
Môi trường ở IMF giúp anh học từ những nhà kinh tế hàng đầu, khám phá nhiều câu hỏi và tiếp cận những nguồn dữ liệu tốt. Anh được làm việc với những bài toán vĩ mô hơn nhiều so với thời ở ngân hàng.
Cuối cùng, sau ba năm kể từ dự án nghiên cứu đầu, với kinh nghiệm thực chiến, lời giới thiệu từ IMF, Đà thuyết phục được hội đồng tuyển sinh UCSB. Đà tin rằng tấm bằng này sẽ dẫn tới nhiều cơ hội, như giảng dạy đại học, làm việc tại các tổ chức kinh tế thế giới, hay làm cố vấn cho công ty tư nhân,…
Cô Trần Chung Thủy, giảng viên, đồng sáng lập bộ môn Toán tài chính tại Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận xét học trò cũ xuất sắc, có ý tưởng riêng và có dáng dấp của một nhà nghiên cứu từ sớm.
“Đà trầm tính, nên ban đầu mọi người có thể không có ấn tượng. Nhưng đối với ngành rất khó như Toán tài chính, Đà có sự bền bỉ, lại nỗ lực, có kỷ luật với kế hoạch của bản thân”, cô Thủy nói, đánh giá phải vài khóa mới có một người đi sâu vào nghiên cứu tốt như vậy.
Theo Đà, sự chuẩn bị là chìa khóa để mỗi người quản lý rủi ro, đón nhận cơ hội mới. Việc này bao gồm cả khám phá bản thân để biết mục tiêu và ngưỡng chấp nhận rủi ro phù hợp, lẫn tìm hiểu các dữ liệu bên ngoài để đưa ra quyết định tự tin và chắc chắn hơn, thay vì chỉ dựa vào niềm tin và trực giác.
Khi tìm hiểu một chủ đề, Đà nhận định một cách tốt là học từ nhiều nguồn hay kênh khác nhau – website, podcast, YouTube. Phương pháp này giúp người học được nhìn một vấn đề từ nhiều hướng, nên sẽ nhớ và hiểu sâu hơn.
“Dù sự chuẩn bị là thiết yếu, các bạn trẻ vẫn nên đón nhận sự ngẫu nhiên, coi thử thách là những cơ hội để học hỏi, kết nối để có thêm hiểu biết và sự giúp đỡ”, anh chia sẻ.
Đột phá tư duy quản trị: Thay "quản lý hành chính" bằng "quản trị phát triển"
Chủ trương sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã theo văn bản số 777/TTg-TCCV của Thủ tướng Chính phủ đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận và đội ngũ nhà giáo.
Mục tiêu của việc sắp xếp này nhằm đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; chuyển trọng tâm từ giảm đầu mối cơ học sang tái cấu trúc mạng lưới cơ sở giáo dục theo quy mô dân số, phân bổ dân cư, tạo điều kiện thuận lợi cho người học và nâng cao chất lượng giáo dục.
Mặt khác, Chính phủ cũng đặt mục tiêu bảo đảm tinh gọn, giảm khoảng 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập so với thời điểm ngày 1/7/2025, phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy mô dân số và không gian phát triển của từng địa phương. Cùng với đó, nhiều mục tiêu khác cũng được đề cập.
Đây là chủ trương lớn trong việc thực hiện cải cách giáo dục theo tinh thần Nghị Quyết 71- NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Tôi cho rằng, đây không chỉ là một nhiệm vụ hành chính nhằm giảm số lượng đầu mối. Nếu được triển khai đúng tinh thần, việc sắp xếp trường học phải trở thành cơ hội để tái cấu trúc mạng lưới giáo dục, đổi mới quản trị nhà trường, sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên và tạo ra những chuyển biến thực chất về chất lượng giáo dục.
Để việc sắp xếp đạt được kết quả thực tế cần sự quyết liệt, quyết tâm, quyết làm của lãnh đạo các địa phương, nhất là lãnh đạo Sở GD&ĐT, cơ quan tham mưu về giáo dục của UBND tỉnh.
Việc sắp xếp các cơ sở giáo dục lần này, được xem là cuộc “cải tổ” trường học, xã hội rất kỳ vọng và được thầy cô giáo đặc biệt quan tâm vì liên quan đến việc giảng dạy trực tiếp của thầy cô sau khi sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục.
Trước hết tác động tích cực của việc sắp xếp trường học có thể nhìn được đó là sẽ giảm đầu mối quản lý, cụ thể giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập đồng nghĩa giảm 30% ban giám hiệu gồm hiệu trưởng, hiệu phó, giảm bộ phận văn thư, kế toán, thiết bị, thư viện (thực hiện dùng chung). Chuyển hiệu trưởng, phó hiệu trưởng sang đứng lớp trực tiếp giảng dạy, như vậy giải quyết được một phần biên chế cho nhà trường.
Theo tôi, khi thực hiện giảm đầu mối quản lý cũng là lúc UBND xã, tỉnh bố trí lại các chức danh hiệu trưởng, phó hiệu trưởng bằng việc tổ chức thi tuyển chức danh vị trí hiệu trưởng để tìm được người có năng lực, xứng đáng hơn làm công tác quản trị trường học.
Hiện nay, hiệu trưởng phải là người quản trị giáo dục trong thời đại chuyển đổi số nên người đứng đầu phải là người quản trị phát triển giáo dục chứ không phải là người quản lý trường học bằng hành chính như trước đây.
Hiệu trưởng như thế nào thì phong trào như thế đó, nếu hiệu trưởng giỏi về chuyên môn thì chất lượng dạy học trường sẽ nâng cao, vậy nên cũng cần luân chuyển hiệu trưởng sau khi tuyển dụng công tác một thời gian nhiều nhất 2 nhiệm kỳ (10 năm).
Để phát huy tốt dân chủ trong trường học, hạn chế sự lạm dụng chức vụ quyền hạn, theo tôi, một trong những hướng cần được xem xét là tổ chức thi tuyển chức danh hiệu trưởng nhằm lựa chọn những người có năng lực thực sự.
Có như vậy mới phát huy được tài năng của người lãnh đạo và dân chủ trong trường học ngày càng thực chất, giáo viên mới hạnh phúc, yên tâm cống hiến cho nghề. Và khi thầy cô hạnh phúc, học trò mới thực sự hạnh phúc, mới có trường học hạnh phúc.
Bên cạnh đó, cần có cơ chế đánh giá định kỳ, thực chất trong quá trình công tác. Các cơ quan có thể xem xét việc lấy ý kiến tín nhiệm hằng năm của đội ngũ giáo viên và người lao động đối với hiệu trưởng để tăng cường dân chủ, trách nhiệm giải trình trong nhà trường. Nếu 2 năm liên tiếp mà hiệu trưởng chỉ có tín nhiệm dưới 50% thì nên cho hiệu trưởng từ chức hoặc bãi nhiệm để tìm người xứng đáng hơn.
Giải bài toán thừa - thiếu giáo viên cục bộ
Thực trạng tồn tại nhiều trường THCS, THPT trên cùng một địa bàn dẫn đến việc phân bổ biên chế bất cập: trường thừa môn này, trường thiếu môn khác. Việc sáp nhập, quy hoạch lại thành một đầu mối sẽ giúp các nhà quản lý dễ dàng điều tiết nhân sự.
Để làm được điều này, sự quyết liệt của chính quyền địa phương và ngành giáo dục là yếu tố quyết định. Ở cấp mầm non đến THCS, lãnh đạo xã cần thực hiện quyết liệt việc luân chuyển, điều động, biệt phái giáo viên trong xã đối với trường THCS. Ở cấp THPT, lãnh đạo Sở GD&ĐT thực hiện tốt việc điều phối thuyên chuyển hàng năm giáo viên các trường THPT như đã được phân cấp.
Khi quy về một mối, một hiệu trưởng giỏi có thể linh hoạt điều phối những giáo viên có năng lực tốt đến giảng dạy tại các phân hiệu khác nhau. Học sinh ở các vùng khó khăn hơn nhờ đó cũng có cơ hội tiếp cận với những bài giảng chất lượng, đúng với tinh thần "thầy có giỏi thì trò mới hay".
Sau khi sắp xếp lại cơ sở giáo dục, việc chia Cụm sinh hoạt chuyên môn theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT là vô cùng cấp thiết. Mô hình chia Cụm chuyên môn và cử Cụm trưởng phụ trách cụ thể như TPHCM đang triển khai là một điểm sáng đáng học hỏi.
Sinh hoạt cụm chuyên môn không được là những buổi họp hình thức, báo cáo suông mà phải hướng trực tiếp vào việc tháo gỡ khó khăn thực tế trong giảng dạy. Thước đo duy nhất cho hiệu quả của hoạt động chuyên môn lúc này chính là sự tiến bộ của học sinh và hiệu quả học tập thực tế.
Việc sắp xếp cơ sở giáo dục ngoài những tác động tích cực thầy cô giáo cũng có không ít băn khoăn, đó là sau sắp xếp có sự dôi dư giáo viên, nhân viên, người lao động trong các cơ sở giáo dục sẽ bố trí công tác, việc làm như thế nào?
Nếu không được trực tiếp giảng dạy nên bố trí làm việc ở Phòng văn hoá - xã hội là hợp lý hoặc giải quyết theo chính sách tinh giản biên chế.
Cuộc "cải tổ" mạng lưới giáo dục trước thời hạn 30/8 đang đặt lên vai lãnh đạo các địa phương một cơ hội cũng như thách thức lớn. Nhưng nếu làm bằng sự quyết tâm, quyết liệt và một tư duy đổi mới toàn diện, đây sẽ là cú hích lịch sử đưa giáo dục Việt Nam chuyển mình sang một giai đoạn mới: Tinh gọn bên ngoài, mạnh mẽ bên trong.
Ông Nguyễn Văn Lực có gần 40 năm công tác trong ngành giáo dục (nguyên giáo viên Trường THCS Trịnh Phong, Khánh Hòa). Với vốn trải nghiệm thực tiễn phong phú từ cơ sở, ông là tác giả của nhiều bài viết, bài phân tích trên báo chí, đóng góp nhiều giải pháp thực tế cho quá trình xây dựng và đổi mới chính sách giáo dục tại Việt Nam.
Viện Khoa học quản lý giáo dục IEMS (Institute of Educational Management Science) là một trong những tổ chức xã hội chính trị nghề nghiệp trực thuộc Hiệp hội các trường Đại học Cao đẳng Việt Nam được thành lập theo Quyết định số 188/QĐ-HH ngày 2.7.2018.
Theo quảng bá, giới thiệu, viện là tổ chức chính trị xã hội hóa nghề nghiệp hoạt động không vì lợi nhuận, có chức năng tổ chức hoạt động đã tập hợp hàng trăm giáo sư, phó giáo sư, các nhà khoa học, cán bộ môn, nghành, nghiên cứu khoa học và giảng dạy để triển khai các nghiên cứu các công trình khoa học, đào tạo về giáo dục, bồi dưỡng chuyên viên, chuyên viên chính, lãnh đạo cấp phòng, trung cấp lý luận chính trị, quản lý giáo dục và công nghệ giáo dục 4.0 E-learning...
Trên trang facebook của viện này, từ gần 1 năm nay không cập nhật hoạt động mới nhưng trước đó quảng cáo rất rầm rộ các khóa học bồi dưỡng, cấp chứng chỉ, đăng ký thi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế…
Cụ thể như: "Liên tục khai giảng lớp bồi dưỡng ngạch chuyên viên, chuyên viên chính, lãnh đạo quản lý cấp phòng và tương đương.
Lợi ích của khóa học: cấp chứng chỉ chuẩn Bộ, có giá trị vĩnh viễn, đủ tiêu chuẩn dự thi nâng ngạch, bổ nhiệm chức vụ, chuẩn hóa kiến thức ngạch chuyên viên, chuyên viên chính. Trang bị, cập nhật những kiến thức cần thiết về quản lý nhà nước và kỹ năng thực thi công việc, nâng cao năng lực công tác...".
Viện này còn thông báo khai giảng lớp bồi dưỡng chức danh nghề nghiệp thiết bị thí nghiệm với hình thức đào tạo kết hợp trực tuyến với trực tiếp; lớp bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giảng viên đại học, cao đẳng (điều kiện cần và đủ để làm giảng viên)
Về chứng chỉ ngoại ngữ, Viện này thông báo mở đăng ký thi IELTS và quảng bá là "đơn vị đối tác chiến lược của IDP, tổ chức đồng sở hữu kỳ thi IELTS trên toàn cầu" với nhiều lời chào mời hấp dẫn: "Đăng ký nhanh chóng, thủ tục đơn giản. Địa điểm thi thuận tiện, trang thiết bị hiện đại. Lịch thi linh hoạt, 7 ngày/tuần. Đội ngũ hỗ trợ tận tâm, theo sát từ lúc đăng ký đến ngày thi. Cơ hội nhận tư vấn lộ trình học IELTS hiệu quả miễn phí. Học viên đăng ký sớm sẽ nhận được ưu đãi giảm lệ phí thi IELTS và nhiều phần quà hấp dẫn…".
Tổ chức thi cấp chứng chỉ tiếng Anh Bright SET được đánh giá kiểm định chất lượng bởi các tổ chức uy tín trên thế giới như: Hiệp hội Nghiên cứu giáo dục USA (AERA), Hiệp hội Ngôn ngữ quốc tế (ICC), Cơ quan châu Âu EAHEA, Trung tâm chứng nhận độc lập châu Âu về giáo dục trực tuyến (ECICEL)…
Như Báo Thanh Niên đã thông tin, cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Phú Thọ mới đây ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Đỗ Văn Mạnh (44 tuổi, trú tại Hà Nội), Chủ tịch Hội đồng Viện Khoa học quản lý giáo dục (IEMS), về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Cùng bị bắt còn có Đặng Thị Huyền (30 tuổi, trú tại Hà Nội), nhân viên IEMS; Jayaprakash Ethamukkalam (40 tuổi, quốc tịch Ấn Độ, hiện trú tại Hà Nội).
3 bị can được xác định liên quan đường dây lừa đảo quy mô lớn dưới hình thức tổ chức thi và cấp chứng chỉ tiếng Anh theo khung tham chiếu châu Âu chưa được cấp phép.
Với vỏ bọc tổ chức quốc tế, nhóm đối tượng tổ chức hơn 120 kỳ thi, thu hút hơn 80.000 người tham gia. Mỗi trường hợp tham gia thi, nhóm này thu từ 2 - 18 triệu đồng, thu lời bất chính gần 200 tỉ đồng.
Qua vụ việc, cơ quan công an khuyến cáo, người dân cần tìm hiểu kỹ tính pháp lý của các loại chứng chỉ, đặc biệt là chứng chỉ do tổ chức nước ngoài cấp, không tham gia các kỳ thi trái phép; cảnh giác trước các quảng cáo "thi dễ, cấp nhanh" trên mạng xã hội…
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay diễn ra trong 2 ngày 11-12/6, với quy mô hơn 1,22 triệu thí sinh đăng ký dự thi, tăng gần 62.000 em so với năm trước và là kỳ thi có số lượng thí sinh lớn nhất từ trước đến nay.
Sau khi biết kết quả, thí sinh bắt đầu thực hiện việc đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng chính thức của năm 2026 trên Cổng thông tin tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong thời gian quy định.
Một số mốc thời gian quan trọng thí sinh cần lưu ý như sau:
- Từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7: Thí sinh đăng ký, điều chỉnh và bổ sung nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống.
- Từ ngày 15/7 đến 17h ngày 21/7: Thí sinh thực hiện nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến.
- Từ ngày 4/8 đến 17h ngày 10/8: Các đơn vị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở đào tạo sẽ tiến hành xử lý nguyện vọng xét tuyển.
- Trước 17h ngày 13/8: Kết quả trúng tuyển đợt 1 được các trường công bố.
- Trước 17h ngày 21/8: Thí sinh phải hoàn thành xác nhận nhập học trực tuyến đợt 1
- Từ tháng 8 đến tháng 12/2026: Các cơ sở đào tạo sẽ tiếp tục tổ chức xét tuyển bổ sung (nếu còn chỉ tiêu) và cập nhật danh sách thí sinh trúng tuyển, nhập học theo quy định.
