Một trường hợp hiếm gặp được ghi nhận tại Trung Quốc đang khiến nhiều người không khỏi lo lắng, khi một người đàn ông 20 tuổi vốn khỏe mạnh bất ngờ gặp tổn thương phổi nghiêm trọng chỉ sau một thói quen chống nắng tưởng chừng rất bình thường. Ca bệnh này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc sử dụng mỹ phẩm dạng xịt không đúng cách, đặc biệt trong không gian kín hoặc khi không đảm bảo an toàn hô hấp.
Cụ thể, chàng trai 20 tuổi bất ngờ nhập viện trong tình trạng khó thở, ho kéo dài sau khi đi ra ngoài. Kết quả chụp CT khiến bác sĩ không khỏi bất ngờ khi phát hiện các vùng mờ trắng lan rộng ở phổi, dấu hiệu thường được gọi là “phổi trắng”, vốn hiếm gặp ở người trẻ, theo QQ.
Điều đáng nói là trước đó, bệnh nhân hoàn toàn khỏe mạnh, không có tiền sử bệnh hô hấp. Chỉ đến khi khai thác kỹ bệnh sử, bác sĩ mới phát hiện một chi tiết tưởng chừng vô hại: anh thường xuyên xịt kem chống nắng dạng phun trực tiếp lên mặt mà không nín thở, thậm chí sử dụng trong không gian kín.
Sau khi tiếp xúc với chất dạng sương trong xịt chống nắng, người đàn ông này bắt đầu xuất hiện ho kéo dài và khó thở dữ dội. Các bác sĩ nhận định đây là phản ứng viêm phổi quá mẫn cấp tính một dạng phản ứng dị ứng xảy ra khi phổi phản ứng mạnh với các hạt hóa chất siêu nhỏ xâm nhập vào đường hô hấp.
Theo chuyên gia, các sản phẩm xịt chống nắng có thể tạo ra những hạt sương siêu mịn, dễ bay lơ lửng trong không khí. Nếu hít phải với lượng lớn hoặc trong không gian kín, chúng có thể gây kích ứng đường hô hấp, đặc biệt ở người nhạy cảm hoặc dễ dị ứng.
Một số thành phần trong sản phẩm như chất tạo mùi, dung môi hoặc hợp chất chống nắng có thể trở thành tác nhân gây viêm khi xâm nhập sâu vào phổi.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi sử dụng kem chống nắng dạng xịt, cần lưu ý:
– Nín thở trong lúc xịt để hạn chế hít phải.
– Sử dụng ở nơi thoáng khí, tránh không gian kín.
– Tránh xịt quá gần vùng mũi, miệng.
– Không lạm dụng liên tục trong thời gian dài.
Theo The Healthy, dù tiện lợi, nhưng nếu sử dụng sai cách, sản phẩm chống nắng dạng xịt có thể trở thành nguy cơ tiềm ẩn cho đường hô hấp, đặc biệt với người trẻ thường xuyên sử dụng mà không để ý đến cách dùng an toàn.
Kem chống nắng là “lá chắn” không thể thiếu giúp bảo vệ làn da khỏi tia UV, đặc biệt trong những ngày nắng gắt. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết sử dụng đúng cách để đạt hiệu quả tối ưu.
Trước hết, kem chống nắng nên được dùng ở bước cuối cùng của chu trình chăm sóc da ban ngày, sau các sản phẩm dưỡng da. Nếu thoa sau đó, hiệu quả bảo vệ có thể bị giảm.
Với làn da khô hoặc sản phẩm không có thành phần dưỡng ẩm, nên dưỡng ẩm trước khi bôi kem chống nắng để tránh khô da. Hiện nay, nhiều loại kem đã tích hợp cả hai công dụng giúp tiết kiệm thời gian.
Về liều lượng, cần thoa đủ để tạo lớp bảo vệ. Ngoài ra, nên thoa kem trước khi ra ngoài 15-30 phút để sản phẩm kịp phát huy tác dụng. Đừng quên bôi lại sau mỗi 2 giờ, đặc biệt khi đổ mồ hôi nhiều hoặc hoạt động ngoài trời.
Một điểm quan trọng khác là không chỉ dùng khi ra nắng. Tia UVA vẫn có thể xuyên qua cửa kính, vì vậy ngay cả khi ở trong nhà hay lái xe, làn da vẫn cần được bảo vệ.
Trước đó khoảng 11h30 ngày 2/5, tại nhà của gia đình bà Lò Thị Phương ở bản Nà Hiên, có 24 người cùng ăn bữa trưa với các món gồm thịt chó hấp, ngan luộc, canh măng khô, rượu cần và rượu trắng.
Sau bữa ăn, có 6 người ra khu vực sàn ngoài nhà tiếp tục ăn thêm canh nấm hái từ tự nhiên.
Đến khoảng 20h cùng ngày, những người ăn canh nấm bắt đầu xuất hiện triệu chứng đau bụng, buồn nôn, nôn nhiều lần, đi ngoài...
Sau khi xuất hiện các triệu chứng ngộ độc kéo dài, đến khoảng 10h ngày 4/5, nạn nhân V.T.D. (16 tuổi) đã tử vong tại nhà. Những người còn lại, gồm: chị Lò Thị Ph. (SN 1964, mẹ cháu D.); chị Lò Thị S. (SN 2006); chị Lò Thị T. (SN 2001); anh Lò Văn M. (SN 1991) và chị Lò Thị B. (SN 2005) đều xuất hiện các triệu chứng buồn nôn, đau tức ngực, khó thở, đi ngoài và được người nhà đưa đến Bệnh viện đa khoa Khu vực Mai Sơn khám và điều trị.
Trong đó, 4 trường hợp được chuyển từ Bệnh viện Đa khoa khu vực Mai Sơn lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sơn La, sau đó chuyển tuyến xuống Bệnh viện Bạch Mai để tiếp tục điều trị chuyên sâu.
Qua điều tra ban đầu, cơ quan chức năng xác định trong số 24 người cùng ăn bữa trưa, chỉ có 6 người ăn canh nấm bị ngộ độc, 18 người còn lại không ăn canh nấm thì cơ bản sức khỏe ổn định.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Sơn La đã phối hợp với chính quyền xã Phiêng Pằn, Trạm Y tế xã và các cơ sở y tế liên quan triển khai công tác điều tra, xử lý vụ việc. Cử tổ công tác xuống hiện trường xác minh, lấy mẫu nấm tại khu vực người dân đã hái để phục vụ kiểm nghiệm.
Tuy nhiên, do thức ăn đã sử dụng hết nên cơ quan chức năng không thu được mẫu thức ăn của bữa ăn nghi ngộ độc.
Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Sơn La nhận định, thức ăn nghi là nguyên nhân gây ngộ độc là món canh nấm và tác nhân nghi ngờ do độc tố tự nhiên trong nấm rừng...
Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không nên ăn nấm lạ. Khi có dấu hiệu ngộ độc thực phẩm, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được cấp cứu, xử trí kịp thời.
Anni, 31 tuổi, từng là dược sĩ và chủ một nhà thuốc tại thành phố Oberstdorf, Đức. Áp lực kinh doanh và kỳ vọng từ người xung quanh khiến cô căng thẳng. Cuối năm 2022, cô tạm đóng cửa nhà thuốc để sang Đông Nam Á du lịch.
Trong hành trình này, Việt Nam là điểm dừng chân để lại nhiều ấn tượng. Có lần ghé một quán bánh xèo ở chợ đêm Hồ Thị Kỷ, TP HCM, Anni quan sát người phụ nữ đứng bếp liên tục đổ bánh dưới hơi nóng hầm hập. Dù mồ hôi nhễ nhại, người bán hàng vẫn cười và trò chuyện với khách. "Tôi nhận ra niềm hạnh phúc giản dị trong công việc của bà ấy, điều mà mình đã đánh mất từ lâu", Anni kể.
Những ngày khám phá ẩm thực và tiếp xúc với người dân bản địa giúp cô giải tỏa áp lực. Tháng 7/2023, cô bán hết tài sản, sang Việt Nam lần thứ hai. Lần này, Anni cố gắng sống như một người bản địa. Cô bắt đầu ngày mới bằng những ly cà phê học ăn các món quen thuộc của người Việt như canh chua, bún đậu mắm tôm.
Sau gần một năm rong ruổi để "chữa lành", Anni về Đức dự định làm việc tại một nhà thuốc ở thành phố Kassel. Nhưng tâm trí cô lại luôn hướng về đất nước hình chữ S. Cô bắt đầu tự học tiếng Việt, nấu món Việt và thi lấy chứng chỉ giảng dạy tiếng Anh. Cuối năm 2024, cô sang Việt Nam lần thứ ba, dừng chân ở miền Tây.
Trong một chuyến đi Rạch Giá, Kiên Giang, khi ghé quán cà phê cô gặp Khánh Tường, 34 tuổi, quê Cà Mau. Tường lúc đó vừa nghỉ việc trưởng nhóm kinh doanh của một công ty phần mềm. Suốt một tuần sau đó, Tường đưa Anni đi khám phá các tỉnh miền Tây, ghé các khu chợ nổi và quán cà phê ven sông.
Khi tình cảm vừa chớm nở cũng là lúc visa của Anni hết hạn. Cuối năm 2024, cô trở về Đức đón Giáng sinh cùng gia đình. Sau khi tiễn Anni rời Cần Thơ lên TP HCM chuẩn bị ra sân bay, Tường sống trong cảm giác trống rỗng. Một đêm xa cách khiến anh nhận ra mình không muốn bỏ lỡ người con gái này.
Sáng hôm sau, bất chấp thời tiết mưa bão, Tường chạy xe máy từ Cần Thơ lên TP HCM để gặp Anni. Quãng đường mất 4 tiếng bị kéo dài gấp đôi vì thời tiết.
"Anh không biết tương lai sẽ thế nào, nhưng anh không muốn để em rời đi mà chưa nói anh thật sự yêu em", Tường kể lại lời tỏ tình trước giờ bay.
Một tháng sau, Anni quay lại Việt Nam. "Không chỉ vì anh Tường, tôi nhận ra đất nước này phù hợp với giá trị mình tìm kiếm", cô nói.
Bố mẹ Anni từng lo lắng khi con gái từ bỏ cuộc sống ổn định để đến một đất nước xa xôi. Nhưng khi thấy Anni hạnh phúc ở Việt Nam, họ dần ủng hộ.
Cô chuyển về Cần Thơ sống cùng Tường. Hai người thuê một phòng khách sạn nhỏ và lên kế hoạch mở homestay. Để tiết kiệm chi phí, cả hai tự dọn dẹp, sơn sửa phòng ốc.
Sau hơn một năm ở Việt Nam, Anni giờ đã có thể giao tiếp bằng tiếng Việt, đang tập đi xe máy, thích mặc áo dài và đi chùa.
Áp lực về giấy tờ lưu trú cũng là một thử thách cho cuộc sống của Anni ở Việt Nam. Cứ vài tháng, Anni lại sang Lào, Campuchia hoặc Thái Lan để gia hạn visa. Tháng 7/2025, cô mang thai trong khi thủ tục đăng ký kết hôn chưa hoàn tất. Việc di chuyển nhiều lần khiến Anni mệt mỏi, từng nghĩ đến việc về Đức. Tuy nhiên, tình cảm với Tường và mong ước con sinh ra có đủ bố mẹ bên cạnh đã tiếp sức cho cô.
Về phần Tường, anh cho biết việc có người cùng vượt qua khó khăn giúp bản thân sống trách nhiệm hơn.
Hiện, tổ ấm của Anni và Tường đã đón thêm bé Mai. Dự án Villa Bình An tại Cần Thơ của họ cũng dần ổn định. Đây là không gian Anni dự định tổ chức các lớp học ngoại ngữ và văn hóa, còn Tường phụ trách kết nối du khách quốc tế với đời sống bản địa.
Nhìn lại hành trình ba năm qua, Anni cho biết điều quý giá nhất cô tìm thấy ở Việt Nam không phải là một công việc mới hay một nơi để trốn tránh áp lực. "Tại đây, tôi đã tìm thấy một gia đình thực sự và quan trọng hơn, dù trải qua nhiều khó khăn, tôi tìm lại được chính bản thân mình", Anni nói.
Khác với mặn, ngọt, chua hay đắng, vị cay không được tiếp nhận qua các nụ vị giác trên lưỡi. Cảm giác này xuất hiện khi hợp chất capsaicin (có nhiều trong ớt) gắn kết vào thụ thể TRPV1 trong khoang miệng. Sự gắn kết này tạo ra tín hiệu truyền đến não bộ, thông báo cơ thể đang tiếp xúc với nhiệt độ cao, gây ra cảm giác bỏng rát.
Kích thích não bộ tiết hormone
Khi nhận tín hiệu bỏng từ capsaicin, cơ thể phản ứng bằng cách giải phóng endorphin. Đây là một loại hormone có chức năng giảm đau tự nhiên và tạo ra trạng thái dễ chịu. Cơ chế này giải thích nguyên nhân nhiều người duy trì thói quen ăn cay và có xu hướng tăng dần mức độ cay theo thời gian.
Cùng lúc, cơ thể cũng tiết ra adrenaline. Hormone này làm tăng nhịp tim, đẩy mạnh tuần hoàn máu, tạo ra sự hưng phấn thể chất khi tiêu thụ món ăn.
Khuếch đại hương vị và hỗ trợ tiêu hóa
Trong cấu trúc ẩm thực, vị cay đóng vai trò kích thích các đầu dây thần kinh trong khoang miệng, làm tăng độ nhạy cảm của vị giác. Khi kết hợp với ớt hoặc tiêu, vị mặn, ngọt và chua của thực phẩm trở nên rõ rệt hơn.
Đồng thời, sự kích thích từ capsaicin khiến tuyến nước bọt hoạt động mạnh. Nước bọt hòa trộn giúp phân giải thức ăn, làm hương vị lan tỏa trọn vẹn. Ở dạ dày, hợp chất này kích thích tiết dịch vị, hỗ trợ quá trình tiêu hóa các món chứa nhiều đạm và chất béo.
Việc sử dụng gia vị cay cũng giúp tạo sự cân bằng. Đối với các món chiên rán, độ cay giúp giảm cảm giác ngấy. Tại các khu vực có khí hậu nhiệt đới, việc ăn cay kích thích tuyến mồ hôi hoạt động, giúp cơ thể hạ nhiệt độ sau bữa ăn.
Dù mang lại trải nghiệm ẩm thực thú vị, việc lạm dụng vị cay có thể gây ra những sự khó chịu nhất định cho hệ tiêu hóa. Bác sĩ Edwin McDonald - Chuyên khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y khoa Chicago, Mỹ cho biết đồ ăn cay là một trong những tác nhân phổ biến gây chứng ợ nóng. Ở những người nhạy cảm, vị cay có thể làm giãn cơ vòng thực quản dưới, khiến axit dễ dàng trào ngược lên.
Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng chỉ ra một sự thật trái ngược với quan niệm phổ biến: Capsaicin không hề làm tăng tiết axit dạ dày, cũng không gây ra hay làm trầm trọng thêm tình trạng viêm loét. Nó thực chất còn ức chế sản xuất axit. Lý do khiến người bị viêm loét cảm thấy đau khi ăn cay đơn thuần là do capsaicin kích hoạt các thụ thể cảm giác đau trong dạ dày, chứ không phải do vết loét bị phá hủy thêm".
Do đó, người dùng vẫn nên sử dụng ớt, tiêu ở mức độ vừa phải. Đặc biệt, những ai có tiền sử trào ngược dạ dày thực quản (GERD) hoặc hội chứng ruột kích thích (IBS) nên "lắng nghe cơ thể" và hạn chế ăn cay nếu thấy xuất hiện cơn đau.
