Khi nhiệt độ tăng trên 0 độ C, Robin Mongoyak, Giám đốc Công ty du lịch địa phương Kiita Tours, dự định nấu món aluutagaàq (thịt tuần lộc hầm nước sốt) truyền thống của người Iñupiat tại thành phố Utqiaġvik, bang Alaska, Mỹ.
Lấy thịt tuần lộc ra khỏi tuyết, Mongoyak quan sát bầu trời tìm chim sẻ tuyết – dấu hiệu mùa xuân về. Vào giữa tháng 5, loài chim màu đen trắng này thường đậu trên mái nhà, cột điện và hót dưới ánh mặt trời lúc nửa đêm.
Nằm giữa vùng lãnh nguyên Bắc Cực, Utqiaġvik là thành phố cực bắc của Mỹ với khoảng 4.500 dân, chỉ có thể tiếp cận bằng máy bay hoặc phà vào mùa hè.
Tới tháng 4, vùng đất bước vào mùa xuân tràn ngập ánh sáng sau nhiều tháng chìm trong bóng tối. Từ tháng 11, mặt trời lặn dưới đường chân trời và không xuất hiện cho đến cuối tháng 1. Trong mùa đông, nhiệt độ có thể giảm xuống âm 45,5 độ C. Tuy nhiên, theo anh Robin Mongoyak, vào những ngày gió lạnh, nhiệt độ ngoài trời có thể mang lại cảm giác như âm 62 độ C.
Corrine Danner, một người dân địa phương, cho biết mọi người thường nhảy các điệu Iñupiaq truyền thống để chào mùa xuân và đón lễ Phục sinh. Người dân cũng tổ chức lễ hội Piuraagiaqta với các hoạt động như săn tìm kho báu, chơi golf trên băng, chơi bài hoặc quây quần bên lửa trại.
“Sau nhiều tháng ngủ đông, cuối cùng chúng tôi cũng được ra ngoài, duỗi chân và để má mình hơi cháy nắng một chút”, Robin nói.
Danner, 51 tuổi, từng trải qua tuổi thơ dựng lều và săn ngỗng cùng người cha là thuyền trưởng kiêm thợ săn. Mỗi năm, gia đình chị cô vào sâu trong vùng lãnh nguyên để câu cá trên băng và đi săn ngỗng khi mùa xuân đến. Trong những chuyến đi kéo dài nhiều tuần với quãng đường khoảng 80 km, họ thường mang về khoảng 100 con cá để dự trữ cho mùa đông.
“Đó là khoảng thời gian vui nhất, trời lúc nào cũng ấm áp và nắng đẹp”, người mẹ 8 con nhớ lại.
Hiện nay, nhiều gia đình tại Utqiaġvik vẫn duy trì lối sống săn bắn tự cung tự cấp kết hợp làm việc tại các khu dầu mỏ, trường học, bệnh viện hoặc các tổ chức địa phương. Thu nhập bình quân tại đây đạt khoảng 115.000 USD mỗi năm, cao hơn mức 84.000 USD của toàn quốc. Tuy nhiên, chi phí sinh hoạt tại vùng cực bắc này rất đắt đỏ, nhất là thực phẩm. Một khay 12 quả trứng có giá 5 USD, bình sữa gần 4 lít khoảng 13 USD và pizza đông lạnh lên tới 25 USD.
Thành phố có quy mô nhỏ, các tiện ích thiết yếu tập trung gần nhau và các gia đình được cung cấp đầy đủ điện, nước, khí đốt, Internet.
Danner cho biết do chi phí xây dựng và vận chuyển vật liệu từ nơi khác đến quá lớn nên địa phương không có đường trải nhựa. Người dân nơi đây không phản đối việc mở rộng đô thị nhưng mong muốn quá trình phát triển đi đôi với bảo vệ môi trường để giảm thiểu hệ lụy. Giữa những biến động, các giá trị văn hóa truyền thống tại Utqiaġvik vẫn được cộng đồng nỗ lực gìn giữ.
Săn cá voi là phần quan trọng nhất trong văn hóa của người dân Utqiaġvik, với nhịp sống xoay quanh các chuyến đi biển vào mùa xuân và thu. Để chuẩn bị, phụ nữ Iñupiat may umiaq, loại thuyền làm bằng da hải cẩu. Lớp da được căng và khâu tay bằng ivalu – loại chỉ làm từ gân tuần lộc khô, sau đó gắn lên khung thuyền để phơi trắng dưới nắng.
“Lớp da sẽ trở nên sáng, trắng như màu băng để ngụy trang, giúp cá voi không phát hiện ra”, Danner nói.
Đến mùa xuân, các đội săn cá voi mở những con đường dài trên băng ra tận rìa đại dương để hạ thủy thuyền. Nếu chuyến săn thành công, món muktuk làm từ da và mỡ cá voi sẽ được chia sẻ cho cộng đồng. Phần còn lại được cất giữ trong hầm băng đến lễ hội ném chăn Nalukataq diễn ra vào tháng 6. Tại lễ hội này, các gia đình sẽ cùng thưởng thức muktuk, thịt ngỗng, tuần lộc và các món truyền thống khác.
Dù nằm ở vị trí biệt lập, Utqiaġvik đang dần thu hút khách du lịch từ khắp thế giới. Hiện dân bản địa chỉ còn một nửa, phần còn lại là người nhập tịch từ Philippines, Hàn Quốc và bang Hawaii.
“Mọi người ở đây rất quan tâm nhau”, Shane Parker, cảnh sát kiêm nhiếp ảnh gia động vật hoang dã tại thành phố, cho biết. Công việc của anh chủ yếu là giải quyết tranh chấp gia đình, chó thả rông hay tiếng ồn từ việc đua xe.
Mùa hè thường đông khách du lịch nhất tại Utqiaġvik. Du khách đến ngắm hàng nghìn con vịt biển, cắm trại trên vùng lãnh nguyên hoặc khám phá bờ biển Bắc Cực.
“Đừng sợ nếu bạn thấy ai đó đang lột da tuần lộc bên hiên nhà. Bạn có thể đến gần hỏi han và quan sát, mọi người rất vui vẻ chia sẻ”, Robin nói.
Theo Robin, chính những nét truyền thống và sự ấm áp đã thu hút du khách quay trở lại. Ngay cả những người trẻ rời đi học tập, làm việc cũng thường trở về nhà và anh không ngoại lệ.
Robin từng sống ở nhiều nơi nhưng luôn bị thôi thúc quay về. Tên thành phố Utqiaġvik cũng mang ý nghĩa “nơi để quay về”, gợi nhớ truyền thống di cư theo mùa của người Iñupiat trước khi trở lại quê hương.
“Dù chúng tôi đi đâu, đây vẫn luôn là nơi để quay về”, Robin nói.
Tối 18-7, tại Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa), lễ hội carnival - diễu hành xe hoa với chủ đề "Bản giao hưởng biển xanh - Sắc màu hội tụ" đã diễn ra, thu hút hàng ngàn người dân, du khách tham dự. Đây là hoạt động trong khuôn khổ Festival biển Khánh Hòa 2026.
Chương trình với sự tham gia của hơn 1.200 nghệ sĩ, ca sĩ, diễn viên, hoa hậu, người mẫu chuyên nghiệp và quần chúng, các đoàn nghệ thuật nước ngoài và 10 xe hoa đại diện cho các địa phương, đơn vị của Khánh Hòa.
Gió biển hòa cùng âm nhạc rộn rã và những vũ công xinh đẹp trong các trang phục lộng lẫy, đặc trưng của carnival đường phố, mang đến một không khí sôi động vui tươi cho Nha Trang.
Hào hứng ngắm đoàn xe diễu hành lung linh trên đường phố, chị Trần Bích Liên (du khách TP.HCM) cho biết rất thích thú với màn diễu hành này, mang đến một không khí đường phố rực rỡ, sôi động.
"Đây là lần đầu tiên tôi được chiêm ngưỡng những màn diễu hành đặc sắc này, tôi rất ấn tượng các diễn viên, vũ công tham gia với trang phục lộng lẫy.
Bên cạnh đó là việc phối hợp các hiệu ứng ánh sáng từ xe diễu hành, làm cho đường phố Nha Trang ban đêm thêm lung linh" - chị Liên chia sẻ.
Festival biển Khánh Hòa diễn ra trong ba ngày từ 17 đến 19-7. Chuỗi hoạt động hưởng ứng sự kiện diễn ra từ ngày 10-7 đến hết 10-8 tại quảng trường 2 Tháng 4 và nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.
Với hơn 40 hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, du lịch, Festival biển Khánh Hòa 2026 dự kiến thu hút 600.000 - 800.000 lượt khách trong nước và quốc tế.
Ngày 26-4, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho biết hai công trình quan trọng dưới triều Nguyễn là Phủ Phụ Chính và Khâm Thiên Giám nằm bên trong Kinh thành Huế vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích quốc gia.
Phủ Phụ Chính nằm phía đông Hoàng thành, phía trước Lục bộ đường. Công trình được xây dựng khoảng cuối thời Thành Thái đến đầu thời Duy Tân (khoảng từ năm 1906-1907), toàn bộ phần móng, tường xây bằng gạch, kể cả tường ngăn, mái lợp ngói liệt, phong cách kiểu kiến trúc Pháp.
Đây là nơi làm việc của Hội đồng Cơ mật, sau là nơi làm việc của quan Phụ chánh đại thần thời Duy Tân.
Dù chịu ảnh hưởng của kiến trúc Pháp, công trình vẫn giữ được nhiều yếu tố truyền thống, góp phần tạo nên giá trị thẩm mỹ và lịch sử riêng biệt trong quần thể di tích cố đô Huế.
Phủ Phụ Chính không chỉ có giá trị kiến trúc mà còn phản ánh cơ chế vận hành của bộ máy chính quyền triều Nguyễn giai đoạn cuối. Việc tìm hiểu tổ chức và hoạt động của cơ quan này giúp làm rõ hơn cấu trúc chính trị của nhà nước quân chủ phong kiến cuối cùng ở Việt Nam.
Từ cuối năm 2015, khu vực này được khai thác thành "Không gian văn hóa Lục Bộ", giới thiệu các sản phẩm làng nghề và giá trị văn hóa truyền thống Huế. Tuy nhiên do đơn vị khai thác hết hạn hợp đồng, hoạt động tại đây đã tạm dừng trong thời gian gần đây.
Hiện công trình đã đóng cửa toàn bộ, bên ngoài cỏ rác mọc đầy. Do không có người ở nên hiện công trình có nhiều hạng mục xuống cấp.
Không xa Phủ Phụ Chính, di tích Khâm Thiên Giám triều Nguyễn tại số 82 Hàn Thuyên hiện đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ sụp đổ. Công trình đã được đơn vị quản lý rào chắn, gia cố nhằm tránh hư hại thêm.
Theo sử liệu, Khâm Thiên Giám được thành lập từ thời vua Gia Long, đảm nhiệm việc quan sát thiên văn, dự báo thời tiết, làm lịch, xem ngày giờ và phụ trách phong thủy cho triều đình. Đến thời vua Minh Mạng, cơ quan này được đặt tại phường Nam An, cạnh Quan Tượng Đài - nơi thu thập dữ liệu thiên văn với các hạng mục như Bát Phong Đình và cờ xem gió.
Dưới triều Nguyễn, Khâm Thiên Giám đóng vai trò quan trọng khi tính toán ngày lành tháng tốt phục vụ các nghi thức cung đình, tính lịch gieo trồng mùa vụ lúa trong năm…
Đến thời vua Khải Định, Khâm Thiên Giám được dời về vị trí hiện nay. Đầu thế kỷ 20, khi chính quyền bảo hộ Pháp xây dựng các trạm khí tượng hiện đại và lịch phương Tây được sử dụng rộng rãi, vai trò của cơ quan này dần thu hẹp, chủ yếu phục vụ việc xem ngày giờ và phong thủy trong nội bộ triều đình.
Theo lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, hai di tích quan trọng dưới triều Nguyễn là Khâm Thiên Giám và Phủ Phụ Chính được công nhận là di tích quốc gia là điều rất cần thiết. Đây là bước đầu để đơn vị xây dựng phương án trùng tu, bảo tồn và phát huy giá trị hai di tích đặc biệt này.
Một số hình ảnh tại Phủ Phụ Chính và Khâm Thiên Giám - hai công trình vừa được công nhận di tích quốc gia ở Huế:
Vụ nổ du thuyền đã xảy ra ở Haulover Sandbar, điểm nóng du lịch tại Miami, vào khoảng 12h48 ngày 9/5, khiến 11 người phải nhập viện. Một đứa bé bị bỏng 18% và ít nhất một người lớn bị bỏng 30%.
Các quan chức năng cho biết khoảng 25 đơn vị cứu hỏa thuộc Đội cứu hộ Miami-Dade cùng Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ được huy động đến hiện trường giải cứu nạn nhân.
Nhiều người mắc kẹt dưới nước được đưa lên xuồng cứu sinh, chuyển đến bệnh viện địa phương. Các đội cứu hộ đường hàng không cũng tham gia đưa nạn nhân đến nơi an toàn.
Leo, nhân chứng tự nhận có mặt trên chiếc du thuyền gặp nạn (mẫu 4400 Express dài khoảng 12 m) cho biết nguyên nhân vụ nổ có thể là rò rỉ khí gas.
"Đó là trải nghiệm tồi tệ nhất trong cuộc đời tôi", người này chia sẻ.
Patrick Lee, lái tàu địa phương, chứng kiến mọi người bị hất văng khỏi tàu với những vết bỏng nghiêm trọng. Ông cho biết khi nhìn lại phía sau, ít nhất ba người bị rơi khỏi tàu giữa làn khói dày đặc.
Theo kinh nghiệm của Lee, lỗi thuộc về thuyền trưởng vì khi khách vừa lên tàu, ông ta đã vặn chìa khóa khởi động, không mở nắp hầm máy, không bật hệ thống quạt thông gió. Điều này dẫn đến vụ nổ, hất văng mọi người khỏi tàu.
Lực lượng cứu hỏa nhận định vụ nổ có thể xuất phát từ bình nhiên liệu của tàu. Thuyền trưởng không bị thương.
Vài giờ sau sự cố, con tàu đã được đưa về bến gần Trung tâm Hàng hải Haulover. Theo cơ sở dữ liệu của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ, con tàu này được cấp phép sử dụng cho mục đích giải trí.
Người phát ngôn của Đội cứu hộ Miami-Dade nhắc nhở cộng đồng cần ưu tiên an toàn trong mùa du lịch biển bằng cách trang bị bình chữa cháy, các thiết bị bắt buộc.
Cruisers Yachts 4400 Express trong vụ tai nạn là dòng du thuyền thể thao hạng sang được sản xuất bởi thương hiệu Cruisers Yachts của Mỹ. Mẫu tàu được thiết kế dành cho những chuyến nghỉ dưỡng ngắn ngày hoặc các bữa tiệc trên biển.
Vào cuối tuần, khu Haulover Sandbar thu hút hàng trăm du thuyền tư nhân neo đậu sát nhau để tổ chức tiệc. Đa số tàu được đăng ký cho mục đích giải trí, khoảng 5% là tàu thương mại dùng cho mục đích vận tải, đánh cá.
