Từ ngày mai (15.5), theo thông báo của Tổng công ty dầu VN (PVOil), xăng sinh học E10 sẽ được bán trên toàn hệ thống gần 1.000 cửa hàng xăng dầu của doanh nghiệp (DN) này, sớm hơn nửa tháng so với lộ trình chung. Công ty CP xăng dầu dầu khí Sài Gòn (PVOil Sài Gòn) cũng cho biết sẽ ngừng bán xăng khoáng RON 95-III từ ngày 15.5. Như vậy, xăng E10 RON 95-III sẽ chính thức thay thế hoàn toàn xăng khoáng RON 95-III tại hệ thống cửa hàng của đơn vị này.
Sở dĩ có được kết quả này là bởi sau thời gian thí điểm tại Hà Nội và Hải Phòng từ đầu tháng 8.2025, đến nay xăng sinh học E10 RON 95-III nhận được nhiều phản hồi tích cực từ khách hàng, cũng như đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật và vận hành ổn định trên các phương tiện.
Khảo sát thị trường những ngày gần đây cho thấy, các cửa hàng xăng dầu của Tập đoàn xăng dầu VN (Petrolimex) tại TP.HCM cũng đồng loạt niêm yết giá bán xăng E10, cho thấy sản phẩm này đang được mở rộng trên toàn hệ thống.
Cụ thể, từ 0 giờ ngày 13.5, Petrolimex chính thức áp dụng giá bán xăng sinh học E10 RON 95-V trên toàn hệ thống cửa hàng, đại lý và điểm nhượng quyền thương mại với giá 24.630 đồng/lít tại vùng 1 và 25.120 đồng/lít tại vùng 2. Trong khi đó, xăng E10 RON 95-III có giá lần lượt 23.730 đồng/lít và 24.200 đồng/lít. So với xăng khoáng cùng loại, giá xăng E10 thấp hơn khoảng 620 - 630 đồng/lít.
Đại diện Petrolimex Sài Gòn khẳng định, DN đã chủ động chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất và kế hoạch triển khai nhằm bám sát lộ trình chuyển đổi sang xăng sinh học của Chính phủ. Công ty đã hoàn tất nâng cấp năng lực phối trộn tại Tổng kho xăng dầu Nhà Bè, bảo đảm đáp ứng toàn bộ nhu cầu khu vực phía nam khi chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng sinh học. Đối với 138 cửa hàng xăng dầu trực thuộc tại TP.HCM, Petrolimex Sài Gòn đã xây dựng kế hoạch chuyển đổi chi tiết cho từng điểm bán để đảm bảo tiến độ.
Ông Văn Tấn Phụng, Chủ tịch HĐQT Công ty CP thương mại dầu khí Đồng Nai, xác nhận hệ thống gồm 18 cửa hàng bán lẻ và hơn 30 đại lý của Dầu khí Đồng Nai cũng đã sẵn sàng triển khai bán xăng E10 từ ngày 15.5. "Từ ngày 15.5 đến hết 30.5, DN sẽ bán song song xăng E10 và xăng khoáng. Từ ngày 1.6, xăng khoáng sẽ chính thức ngừng kinh doanh trên toàn hệ thống theo đúng chủ trương của Chính phủ và lộ trình quy định tại Thông tư 50 của Bộ Công thương. Thực tế, lúc đầu nhiều cửa hàng bán lẻ lo ngại phải đầu tư thêm hạ tầng, bồn bể để kinh doanh loại xăng mới. Tuy nhiên, sau khi Bộ KH-CN cho biết không cần súc rửa bồn chứa mà có thể nhập hàng về bán ngay, áp lực chi phí đối với DN bán lẻ đã giảm đáng kể", ông Phụng nói.
Tương tự, để chuẩn bị cho việc kinh doanh đại trà xăng E10 theo lộ trình của Bộ Công thương, PVOil đã nâng cấp hệ thống kho bồn, đầu tư thêm các dây chuyền phối trộn và chuyển đổi hạ tầng pha chế từ xăng E5 sang E10. Đơn vị này cũng đầu tư bổ sung hệ thống đường ống, xuất nhập nhằm đáp ứng nhu cầu trong hệ thống và sẵn sàng cung ứng cho các đầu mối khác khi cần. Nguồn ethanol (E100) hiện được PVOil mua trong nước và nhập khẩu từ Mỹ, Brazil…, còn xăng nền chủ yếu lấy từ hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Dung Quất. Bên cạnh đó, DN cũng đã nâng cấp sức chứa ethanol tại các kho đầu nguồn để phục vụ vai trò đầu mối nhập khẩu và trung tâm phân phối ethanol cho khu vực lân cận.
Đại diện PVOil tự tin, hệ thống pha chế xăng E10 của tổng công ty hiện cơ bản hoàn thiện và dự kiến đạt tổng công suất 4 triệu m³/năm vào cuối năm nay. Việc chủ động nâng công suất và đa dạng nguồn cung sẽ góp phần ổn định thị trường và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
DN sẵn sàng, người tiêu dùng cũng quan tâm nhiều hơn về xăng E10 khi được biết sẽ chính thức sử dụng từ ngày 1.6 tới. Anh Hoàng Hùng, ngụ P.Tăng Nhơn Phú (TP.HCM), trước đây từng sử dụng xăng E5 và "không nhận thấy khác biệt đáng kể so với xăng khoáng RON 95-III". Tuy nhiên, sau khi cây xăng quen trên tuyến đường anh đi làm ngừng bán E5, anh quay lại dùng xăng RON 95-III. "Nếu cây xăng gần nhà bán xăng E10 RON 95-III thì tôi dùng ngay, cũng không có gì băn khoăn. Quan trọng nhất vẫn là sự thuận tiện khi đổ xăng trên các tuyến đường đi lại hằng ngày", anh Hùng nói.
Tương tự, anh Nguyên, ngụ P.Tân Định (TP.HCM), vừa thử đổ xăng E10 cho xe máy, chạy thử veo veo và chưa phát hiện điều gì bất thường. Dù từng nghe một số ý kiến cho rằng xe chạy bằng xăng E10 không "bốc" bằng xăng khoáng, nhưng trải nghiệm thực tế anh Nguyên nhận xét không có khác biệt rõ rệt. "Đi lại trong thành phố cũng không cần tốc độ cao nên xăng E10 với tôi vẫn hoàn toàn bình thường. Tôi nghĩ có thể yên tâm sử dụng", anh chia sẻ.
Dù vậy, trao đổi với Thanh Niên, nhiều ý kiến vẫn còn tâm lý "vừa chờ đợi, vừa nghe ngóng". Ông Hy Nguyễn, ngụ P.Tân Hòa (TP.HCM), nói rằng khi thị trường chỉ còn bán xăng E10 thì người dân gần như không còn lựa chọn nào khác, phải sử dụng. Hơn nữa, xăng sinh học thân thiện môi trường luôn được người tiêu dùng ủng hộ. Tuy nhiên ông Hy đánh giá, mức giá hiện nay chưa tạo được sức hút đủ lớn. "Xăng E10 nên rẻ hơn đáng kể so với xăng khoáng thì mới hợp lý", ông nói.
Tương tự, bà Ngọc An, ngụ P.Hòa Hưng (TP.HCM), cho biết gia đình có 5 người đều sử dụng xe máy, trung bình mỗi tháng chi khoảng 1 triệu đồng tiền xăng. Với mức chênh lệch hiện nay khoảng 620 - 630 đồng/lít, tương đương giảm khoảng 2,5%, mức tiết kiệm là chưa đáng kể. "Khi các cây xăng bán đồng loạt xăng sinh học thì gia đình tôi sẽ chuyển sang sử dụng. Nhưng nếu giá thấp hơn nữa, giúp tiết kiệm chi phí rõ hơn thì loại xăng thân thiện môi trường này sẽ được người dân đón nhận cởi mở hơn", bà An nói và cho rằng cơ quan quản lý nên xem xét chính sách giá để khuyến khích người dân chuyển đổi.
Ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Ô tô vận tải TP.HCM, đánh giá xăng sinh học không chỉ có giá thấp hơn mà còn góp phần giảm ô nhiễm môi trường và khí thải tại các đô thị lớn. Tại nhiều quốc gia, xăng E10 đã được sử dụng phổ biến từ lâu, thậm chí nâng lên E15 hoặc E20 nhằm tăng hiệu quả bảo vệ môi trường. Tuy nhiên ông Tính nhận xét, công tác truyền thông hiện vẫn chưa đủ mạnh, khiến nhiều người tiêu dùng còn tâm lý e ngại, đặc biệt với các phương tiện đời cũ.
"Người dân quan tâm nhất là xe cũ có bị ảnh hưởng hay không, mức độ tương thích như thế nào. Vì vậy, Bộ Công thương cần có cẩm nang hướng dẫn sử dụng xăng E10 rõ ràng để giải tỏa băn khoăn cho người tiêu dùng", ông Lê Trung Tính nói và đề xuất, cơ quan quản lý cũng nên tính đến lộ trình chuyển đổi linh hoạt hơn, như duy trì song song xăng khoáng và xăng sinh học trong giai đoạn đầu để người dân có thời gian thích nghi, đặc biệt với các phương tiện cũ.
Trong vai trò là Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Đồng Nai, ông Văn Tấn Phụng đánh giá chính sách chuyển đổi năng lượng từ xăng khoáng sang xăng sinh học là bước ngoặt lớn của Chính phủ. Điều này liên quan đến nền kinh tế và những điều khoản mà Chính phủ đã cam kết với quốc tế trong chuyển đổi xanh. Vì thế, DN và người tiêu dùng tất nhiên rất ủng hộ.
"Đây là chủ trương lớn, nhưng khi áp dụng thì có thể phát sinh những điều không mong muốn. Không thể nói làm được và thành công ngay, nhưng quan điểm của tôi là vừa làm vừa điều chỉnh. Nếu có gì chưa ổn, phải điều chỉnh ngay trong vòng 3 tháng đầu triển khai thì chính sách lớn, có ý nghĩa này mới thành công được", ông Phụng đề nghị và nói thêm, VN là nước nông nghiệp, nhưng nếu nghĩ rằng nguồn ethanol của VN sẽ không thiếu thì cũng chưa đúng bởi các loại bắp, đậu… dùng sản xuất ethanol thì hiện tại trong nước để cung ứng cho ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi vẫn chưa đủ, chúng ta phải nhập khẩu rất nhiều. "Với xăng E10, quan trọng là kỹ thuật phối trộn và khi đã bán đại trà luôn thì đừng để đứt nguồn. Điều chúng tôi lo ngại nhất là có thể bị nghẽn cục bộ trong cung ứng, dù tổng năng lực toàn hệ thống là đủ. Kế đó là giá cả, người tiêu dùng kỳ vọng mức giá xăng E10 tốt hơn hiện nay, thấp hơn xăng khoáng từ 1.000 - 1.500 đồng/lít, chứ không phải hơn 600 đồng/lít", ông Phụng nói.
Đồng quan điểm, PGS-TS Nguyễn Thường Lạng (ĐH Kinh tế quốc dân) nhấn mạnh, xăng E10 phải tạo được lợi thế về giá để được người tiêu dùng đón nhận rộng rãi và có chính sách tốt cho DN triển khai nhanh và hiệu quả. Để hạ giá thành, cần có những chính sách đồng bộ. Ở góc độ người tiêu dùng, nhà điều hành có cơ chế điều tiết hoặc hỗ trợ giá trong giai đoạn đầu, như giảm các loại thuế bảo vệ môi trường, tiêu thụ đặc biệt, giá trị gia tăng. Theo đó, cơ quan quản lý có thể cân nhắc miễn thuế thu nhập DN trong 5 năm đầu, sau đó giảm dần theo lộ trình khoảng 10 năm để tạo động lực đủ dài cho nhà đầu tư. Bên cạnh đó, chi phí logistics - từ vận chuyển, lưu kho đến phân phối - cần được hạ xuống, nhằm kéo giảm giá thành. Các chính sách tín dụng ưu đãi, hỗ trợ lãi suất cũng cần được triển khai để khuyến khích DN mở rộng đầu tư. Một yếu tố khác là cơ chế dự trữ và điều tiết thị trường. Trong đó, việc nâng năng lực dự trữ xăng dầu sẽ giúp ổn định nguồn cung trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời giảm áp lực điều hành trong ngắn hạn. Song song, nhà điều hành cần hoàn thiện hệ thống phân phối, mở rộng mạng lưới bán lẻ và có chính sách thương mại phù hợp để thúc đẩy tiêu thụ xăng sinh học…
PGS-TS Nguyễn Thường Lạng nhấn mạnh: Quá trình chuyển dịch cơ cấu năng lượng là xu thế mang tính khách quan và tất yếu. Các nguồn năng lượng truyền thống như than đá, dầu mỏ đã được khai thác ở mức cao trong thời gian dài và đang dần tiến tới giới hạn. Không chỉ đối diện nguy cơ cạn kiệt, việc phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch còn kéo theo hệ lụy lớn về môi trường, đặc biệt là phát thải khí nhà kính và biến đổi khí hậu, những vấn đề đã trở thành mối quan tâm chung của toàn cầu.
Đối với VN, đây được xem là thời điểm thuận lợi để thúc đẩy mạnh mẽ các dạng năng lượng mới như điện gió, điện mặt trời, năng lượng sinh học, hydrogen hay amoniac. Tuy nhiên, để nhiên liệu sinh học thực sự phát triển, đặc biệt là xăng E10, cần có những chính sách đủ mạnh và đồng bộ. Đặc biệt xăng E10 cần có mức giá thấp hơn và đủ lớn so với xăng khoáng để kích thích người tiêu dùng chuyển đổi. Khi mức chênh lệch hấp dẫn, người dân sẽ chủ động lựa chọn, hình thành thói quen tiêu dùng mới và quá trình chuyển dịch này sẽ được đẩy nhanh.
Tin Gốc: Thanh Niên
