Ngày 21/5, TAND Hà Nội bước sang ngày xét xử thứ hai vụ án sai phạm tại dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2, gây thiệt hại 803 tỷ đồng cho Nhà nước sau 10 năm đình trệ.
Theo công bố của HĐXX, gia đình cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã nộp thay bà tổng cộng 24 tỷ đồng để khắc phục hậu quả.
Bà Tiến bị cáo buộc giữ vai trò chính trong vụ án, từ giai đoạn lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế đến quá trình thi công khiến dự án dang dở.
Sáng cùng ngày, VKS đề nghị tuyên phạt bà 5-6 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; đồng thời phải liên đới bồi thường 108 tỷ đồng.
Ngoài sai phạm trên, bà còn bị cáo buộc nhận 7,5 tỷ đồng từ cấp dưới, nằm trong tổng số hơn 100 tỷ đồng “bôi trơn” mà các nhà thầu chi cho Ban Quản lý dự án. Theo VKS, đây là khoản hưởng lợi bất chính nên phải hoàn trả.
Như vậy, sau khi trừ phần đã nộp khắc phục, bà Tiến còn phải nộp khoảng 91 tỷ đồng.
Hai cựu giám đốc Ban Quản lý dự án là Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn bị đề nghị mức án cao nhất do cùng bị truy tố hai tội danh, đồng thời phải khắc phục số tiền lớn nhất vụ án, lần lượt hơn 394 tỷ đồng và 223 tỷ đồng.
Bộ Y tế: Đau xót nhưng hy vọng
Có mặt tại tòa với tư cách nguyên đơn dân sự, đại diện Bộ Y tế cho biết “rất đau xót” khi chứng kiến các cựu lãnh đạo, cán bộ của ngành đứng trước sự phán xét của pháp luật. Theo đại diện Bộ, điều đáng tiếc hơn là sau 10 năm triển khai, hai dự án bệnh viện vẫn chưa thể đưa vào sử dụng để phục vụ người dân, gây lãng phí rất lớn.
Tuy nhiên, phía Bộ Y tế cho rằng với các biện pháp tháo gỡ hiện nay cùng sự phối hợp của các cơ quan liên quan, công trình có thể hoàn thành và đưa vào sử dụng trong quý II theo chỉ đạo của Chính phủ.
Theo đại diện Bộ, để đạt mục tiêu này cần đồng thời hoàn thiện các hạng mục xây dựng, mua sắm thiết bị và tổ chức vận hành bệnh viện.
Tại tòa, Bộ Y tế cũng đề nghị HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt cho tất cả các bị cáo.
Về trách nhiệm dân sự, Bộ Y tế đề nghị được hoàn trả hai khoản thiệt hại gồm: hơn 70 tỷ đồng thất thoát do sai phạm trong lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế và 588 tỷ đồng được xác định là lãng phí từ khoản vốn hơn 5.000 tỷ đồng đã giải ngân nhưng dự án đình trệ, tổng cộng khoảng 658 tỷ đồng.
Khoản còn lại khoảng 145 tỷ đồng là phần lãi suất ngân hàng bị thâm hụt khi Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) rút khoảng 4.500 tỷ đồng từ các khoản tiền gửi để cấp vốn cho dự án nhưng Ban Quản lý chưa sử dụng hết.
Đại diện Bộ cho biết SCIC hiện thuộc quản lý của Bộ Tài chính. Tuy nhiên, phía Bộ hôm nay chưa nêu rõ quan điểm về việc có yêu cầu hoàn trả khoản 145 tỷ đồng này hay không và xin thêm thời gian để báo cáo lãnh đạo trước khi đưa ra ý kiến chính thức.
Cựu bộ trưởng Kim Tiến tiếp tục thắc mắc về thiệt hại
Cách tính thiệt hại vụ án hôm qua đã được đưa ra tại phần xét hỏi.
Khi đó, cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho rằng trong thời gian đương nhiệm, bà “chưa từng biết hay được thông báo, hướng dẫn” về cách tính lãng phí như cơ quan tố tụng đang áp dụng.
Tiếp tục trình bày tại tòa hôm nay, bà Tiến đề nghị HĐXX làm rõ thêm với đại diện Bộ Y tế và Bộ Tài chính về hai khoản lãng phí 145 tỷ đồng và 588 tỷ đồng.
Theo cáo buộc, hai khoản này được xác định từ việc SCIC cấp 4.500 tỷ đồng nhưng không sử dụng hết; và hơn 5.000 tỷ đồng ngân sách đã giải ngân cho dự án nhưng không phát huy hiệu quả trong thời gian công trình đình trệ.
Với khoản 588 tỷ đồng, bà Tiến cho rằng giai đoạn dịch Covid-19 năm 2021, có ít nhất 5 tháng một phần dự án được trưng dụng làm cơ sở cách ly, điều trị của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cơ sở 2. Theo bà, dự án đã được sử dụng trong thực tế nên phần này cần được khấu trừ khi tính thiệt hại. Khoản được bà ước tính khoảng 50 tỷ đồng.
Đối với khoản 145 tỷ đồng liên quan nguồn vốn của SCIC, bà Tiến cho biết từ năm 2021 đến 2024, Ban Quản lý dự án không sử dụng nên đã hoàn trả lại cho SCIC do Bộ Tài chính quản lý.
Cựu bộ trưởng đề nghị làm rõ số tiền này đã được nộp lại ngân sách hay vẫn nằm trong tài khoản của Ban Quản lý dự án.
Theo bà Tiến, nếu tiền đã được hoàn trả về kho bạc thì khoản lãi phát sinh cần được khấu trừ vào thiệt hại; còn nếu vẫn nằm trong tài khoản của Ban Quản lý dự án thì việc tính lãng phí mới phù hợp.
HĐXX cho biết nội dung này không thuộc thẩm quyền trả lời của Bộ Y tế hay Bộ Tài chính và sẽ được VKS tranh luận trong phần đối đáp chiều nay.
Ngày 16/5, clip ghi lại cảnh cãi vã gay gắt giữa một người phụ nữ lớn tuổi và con trai tại nhà riêng lan truyền khiến dư luận bức xúc. Trong clip, người đàn ông liên tục xưng hô "mày - tao" với mẹ, cầm dao chỉ trỏ, đe dọa và lớn tiếng khẳng định bản thân không sợ pháp luật, từng "ăn cơm tù, cơm trại nhiều rồi".
Theo nội dung clip, nguyên nhân vụ việc được cho là xuất phát từ mâu thuẫn nhỏ trong sinh hoạt gia đình. Người con trai có khả năng đã uống bia rượu và bị vấp vào bao tải đựng lúa đặt giữa nhà. Người mẹ trách mắng khiến hai bên xảy ra xung đột.
Trong lúc cãi vã, người mẹ liên tục bê các bao thóc từ sân lên hiên nhà, còn người con trai đứng phía trước chửi bới, đe dọa.
Sau khi clip lan truyền, nhiều người bày tỏ sự phẫn nộ trước hành vi của người đàn ông, đồng thời mong cơ quan chức năng sớm vào cuộc xác minh, xử lý.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, lãnh đạo Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Hà Tĩnh cho biết đã nắm được thông tin vụ việc và đang giao đơn vị địa phương phối hợp với các cơ quan chức năng xác minh nhằm có phương án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho người mẹ.
Chiều 16/5, Công an xã Kỳ Hoa, Hà Tĩnh cho biết đã xác định được danh tính người đàn ông là B.X.C. (SN 1990, trú tại thôn Xuân Thọ, xã Kỳ Hoa) và mời đến làm việc. Người này thừa nhận mình phát trực tiếp livestream chửi bới, dọa đánh mẹ ruột.
Lực lượng công an đã kiểm tra nhanh chất ma túy trong cơ thể với người đàn ông, kết quả âm tính. Ông này khai nhận có sử dụng rượu, bia trước đó.
Theo cơ quan công an, vụ việc chưa để lại hậu quả hình sự nhưng đã tạo ra làn sóng dư luận rất xấu và gây bức xúc trên không gian mạng, ảnh hưởng đến an ninh trật tự địa phương.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Hà Tĩnh, mới đây, Công an xã Cẩm Duệ đã kịp thời ngăn chặn một vụ giả danh cán bộ công an để lừa đảo chiếm đoạt tài sản với số tiền lên tới 1,2 tỷ đồng.
Theo đó, vào chiều 25/5, một người phụ nữ trú tại xã Cẩm Duệ nhận được cuộc gọi từ số điện thoại 0948.913.212 của một đối tượng tự xưng là cán bộ công an tại Hà Nội. Đối tượng này thông báo người phụ nữ có liên quan đến một đường dây mua bán trái phép chất ma túy và yêu cầu phải "phối hợp điều tra" qua điện thoại.
Để tạo áp lực tâm lý, các đối tượng liên tục sử dụng lời lẽ đe dọa, yêu cầu nạn nhân giữ bí mật tuyệt đối, không được trao đổi với người thân và phải làm theo hướng dẫn để "chứng minh mình vô tội". Các đối tượng còn yêu cầu chuyển số tiền 1,2 tỷ đồng nhằm phục vụ điều tra, đồng thời tìm cách thu thập thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Dù hoang mang, lo lắng và liên tục bị các đối tượng gọi điện đe dọa, thao túng tâm lý, nhưng nhờ thường xuyên được lực lượng công an xã tuyên truyền, cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao, người phụ nữ đã nhận thấy nhiều dấu hiệu bất thường và nhanh chóng đến Công an xã Cẩm Duệ trình báo sự việc.
Đáng chú ý, ngay cả khi người phụ nữ đang có mặt tại trụ sở công an xã để trình báo, các đối tượng vẫn liên tục gọi điện đe dọa, thúc ép chuyển tiền nhằm tạo tâm lý hoảng sợ. Tuy nhiên, cán bộ công an xã đã kịp thời trấn an tinh thần, giải thích rõ đây là thủ đoạn giả danh cơ quan chức năng để lừa đảo; đồng thời hướng dẫn các biện pháp bảo vệ thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng và kỹ năng nhận diện các chiêu trò lừa đảo trên không gian mạng.
Ngày 29/4, sau khi trực tiếp xem mô hình tòa án điện tử tại TAND Khu vực 1, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Quảng cho biết sẽ thí điểm triển khai đồng bộ, nhân rộng cách làm này ở nhiều nơi, nhằm số hóa dữ liệu, tăng minh bạch và giảm thủ tục cho người dân.
Vận hành khép kín, xử lý hồ sơ hoàn toàn trên môi trường số
Tại buổi làm việc, Chánh án TAND Khu vực 1 Nguyễn Quang Huynh cho biết mô hình gồm hai phần: hệ thống quản lý nội bộ và cổng dành cho người dân.
Ở phía nội bộ, toàn bộ công văn, hồ sơ được số hóa ngay từ đầu và chuyển vào tài khoản của chánh án. Từ đây, hồ sơ được phân công cho thẩm phán bằng cách ngẫu nhiên hoặc chỉ định với những vụ cần chuyên môn.
Thẩm phán chỉ cần đăng nhập là có thể xem đầy đủ hồ sơ, tài liệu, kể cả khi chưa nhận bản giấy. Dữ liệu cũng chỉ nhập một lần, được chuẩn hóa sẵn theo các thông tin như căn cước công dân, số điện thoại liên hệ.
Mỗi hồ sơ có mã số riêng để thẩm phán, thư ký xử lý, chỉ hiển thị thông tin cần thiết, hạn chế lộ dữ liệu không liên quan.
Hệ thống còn giúp thống kê, phân loại án chính xác. Tiến độ giải quyết được cập nhật theo thời gian thực, chánh án có thể theo dõi trực tiếp mà không cần chờ báo cáo giấy như trước.
Theo ông Huynh, phần mềm được xây dựng theo dạng mô-đun, có thể cập nhật, mở rộng tính năng linh hoạt mà không phải thay toàn bộ hệ thống nếu sau này ngành triển khai nền tảng mới.
Đơn vị đã số hóa gần như toàn bộ hồ sơ để hình thành cơ sở dữ liệu. Khi được cấp chữ ký số, hệ thống có thể bổ sung chức năng soạn thảo, ký văn bản trực tuyến. Hiện chỉ còn khâu đóng dấu chưa thực hiện được trên môi trường số.
Phần mềm được thiết kế bám sát quy trình thủ tục hành chính tư pháp, cho phép thẩm phán, thư ký xử lý xuyên suốt từ đầu vào đến đầu ra trên một nền tảng.
Chánh án 'đặt hàng' phần mềm tích hợp quản lý án phúc thẩm
Ghi nhận nỗ lực của TAND Khu vực 1, ông Quảng đánh giá cao việc đơn vị chủ động tự nghiên cứu, phát triển phần mềm dù không có kinh phí hay chỉ đạo ban đầu.
Từ mô hình này, ông yêu cầu TP HCM triển khai đồng bộ tại tất cả TAND khu vực, coi đây là địa bàn trọng điểm khi chiếm khoảng 1/4 lượng án cả nước. Việc thực hiện cần có lộ trình cụ thể, báo cáo định kỳ và tổ chức thử nghiệm trên diện rộng.
"Chỉ khi triển khai thực tế mới kiểm chứng được dữ liệu có đồng bộ hay không", ông nói, đồng thời cho biết việc tiếp nhận mô hình sẽ được quyết định sau khi đánh giá hiệu quả.
Đánh giá mô hình, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Quảng cho rằng phần mềm hiện phù hợp với giai đoạn sơ thẩm, đề nghị TAND Khu vực 1 tiếp tục hoàn thiện, tích hợp thêm các quy trình phúc thẩm, giám đốc thẩm và tái thẩm.
"Nếu hoàn thiện được các bước này, TAND Tối cao sẽ xem xét tiếp nhận mô hình", ông nói.
Theo ông Quảng, phần mềm phải giải quyết được thủ tục hành chính tư pháp, đồng thời giúp giảm thời gian, chi phí cho người dân và tăng tính minh bạch. Hệ thống cần cho phép người dân biết rõ thời hạn xử lý, tình trạng hồ sơ và các văn bản liên quan đã được số hóa, công khai hay chưa.
TAND TP HCM nhìn nhận vướng mắc khi triển khai
Tham gia buổi làm việc, tân Chánh án TAND TP HCM Phạm Quốc Hưng cho rằng việc số hóa toàn bộ dữ liệu của ngành tòa án tại TP HCM là xu hướng tất yếu, giúp xử lý công việc không phụ thuộc thời gian, không gian.
Tuy nhiên, theo ông Hưng, phần mềm hiện chưa kết nối với hệ thống quản lý tòa án của TAND Tối cao (QLTA), khiến các đơn vị phải vận hành song song hai nền tảng. Vì vậy, cần có sự phối hợp giữa các khu vực và Cục Công nghệ thông tin của TAND Tối cao để tận dụng các trường dữ liệu sẵn có từ QLTA.
Để nhân rộng mô hình, cần tính toán nguồn lực về nhân sự, tài chính, đồng thời cập nhật các điều kiện pháp lý mới như áp dụng chữ ký số vào phần mềm nhằm rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.
Trong thời gian tới, TAND TP HCM sẽ ưu tiên số hóa dữ liệu, đồng thời đề xuất thành phố hỗ trợ để triển khai hiệu quả mô hình tòa án điện tử.
Trước đó, theo chỉ đạo của ông Quảng, TAND TP Đà Nẵng và các tòa khu vực trực thuộc đã nhận chuyển giao thí điểm mô hình này từ TAND Khu vực 1. Hiện mô hình cũng đã được triển khai tại TAND hai cấp ở nhiều tỉnh, thành và hàng chục TAND khu vực trên cả nước.
