Đà Nẵng xuất hiện cây mít “phủ kín quả”, dân mạng kéo nhau tìm xem thực hư

Ngày 15/5, tại Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) diễn ra Lễ hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 với thông điệp tăng cường chăm sóc toàn diện sức khỏe bà mẹ và trẻ em Việt Nam.

Sức khỏe bà mẹ và trẻ em luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chiến lược bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân của Đảng và Nhà nước. Đây không chỉ là nền tảng của hạnh phúc mỗi gia đình mà còn là thước đo cho sự phát triển bền vững, văn minh của xã hội và chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.

Chia sẻ tại chương trình, bà Nguyễn Thị Nga - Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) thông tin về tình hình xâm hại trẻ em trong quý I/2026. Theo đó, lực lượng chức năng đã khởi tố, điều tra 518 vụ/649 đối tượng/xâm hại 535 trẻ em, tăng 25 vụ, tương đương 5,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, các hành vi xâm hại tình dục trẻ em tiếp tục chiếm tỷ lệ rất cao, với 462 vụ, 507 đối tượng và 467 trẻ em bị xâm hại chiếm khoảng 89% tổng số vụ việc. Theo bà Nga, có những vụ việc đối tượng sử dụng hung khí để cưỡng ép các bé gái hoặc dùng lợi ích vật chất nhằm thực hiện hành vi xâm hại nhiều lần đối với nạn nhân.

Bên cạnh đó, tình trạng lợi dụng không gian mạng để dụ dỗ, xâm hại tình dục và lừa đảo chiếm đoạt tài sản của trẻ em tiếp tục gia tăng với 57 vụ việc, chiếm khoảng 11%.

Theo thống kê, các địa phương ghi nhận nhiều vụ xâm hại trẻ em gồm Đồng Nai với 37 vụ, Tp.HCM 35 vụ, Hà Nội 32 vụ, Vĩnh Long 30 vụ và An Giang 26 vụ.

Trong các nhóm hành vi phạm tội, tội giao cấu với trẻ em theo Điều 145 Bộ luật Hình sự chiếm số lượng lớn nhất với 233 vụ, 246 đối tượng, xâm hại 238 trẻ em. Tiếp đó là tội hiếp dâm trẻ em theo Điều 142 với 176 vụ, 205 đối tượng và 176 trẻ em bị xâm hại.

Ngoài ra, cơ quan chức năng còn ghi nhận 50 vụ dâm ô với trẻ em, 21 vụ cố ý gây thương tích đối với trẻ em, 8 vụ giết trẻ em và 4 vụ mua bán người dưới 16 tuổi.

Chia sẻ về công tác bảo vệ trẻ em thời gian tới, bà Nga cho biết một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 là sửa đổi Luật Trẻ em nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và phù hợp với mô hình phân cấp chính quyền địa phương.

Theo bà Nga, việc sửa đổi Luật Trẻ em đang được lồng ghép trong chương trình sửa đổi các luật thuộc lĩnh vực y tế, gồm Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật và Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Nội dung sửa đổi tập trung vào hai nhóm vấn đề chính là phân cấp cho chính quyền địa phương và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn triển khai.

"Đến thời điểm này, nội dung sửa đổi đã qua bước thẩm định của Bộ Tư pháp. Đồng thời, các cơ quan cũng đang rà soát các quy định liên quan đến cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, dự kiến đưa ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, việc này chưa thể giải quyết triệt để nếu chưa sửa đổi luật một cách căn cơ", bà Nga cho biết.

Theo lãnh đạo Cục Bà mẹ và Trẻ em, trong năm 2026 đơn vị sẽ xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ 5 chương trình nhằm triển khai Chỉ thị 28 năm 2023 của Bộ Chính trị. Trong đó đáng chú ý là Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu tình trạng trẻ em lao động trái quy định của pháp luật.

Ngoài ra, Bộ Y tế cũng sẽ trình Thủ tướng nhiều chiến lược, đề án quan trọng như Chiến lược phát triển toàn diện trẻ em đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Đề án phát triển toàn diện trẻ em; Đề án hỗ trợ trẻ em khuyết tật dựa vào cộng đồng và Chương trình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em.

Bà Nga cho biết Cục Bà mẹ và Trẻ em đang trong quá trình sửa đổi hoặc thay thế 4 thông tư trước đây do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành liên quan đến chăm sóc thay thế, tổ chức khám chữa bệnh cho trẻ em, hỗ trợ trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV và hướng dẫn tổ chức Diễn đàn trẻ em các cấp.

Song song với đó, Cục Bà mẹ và Trẻ em cũng đang ban hành nhiều công văn, tài liệu chuyên môn liên quan đến chăm sóc trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 6 tuổi, khám sức khỏe định kỳ và chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Trong bối cảnh cả nước hướng tới Tháng hành động vì trẻ em năm 2026, những chương trình, chính sách và định hướng nêu trên tiếp tục khẳng định quyết tâm của ngành y tế trong việc tăng cường chăm sóc toàn diện sức khỏe bà mẹ và trẻ em Việt Nam.

Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ em, Cục Bà mẹ và Trẻ em xác định đầu tư cho bà mẹ và trẻ em chính là đầu tư cho tương lai đất nước.

Theo đó, công tác chăm sóc sức khỏe không chỉ dừng lại ở điều trị bệnh mà cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh khoa học, chăm sóc y tế phù hợp và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.

Đáng chú ý, ngành y tế hiện đặc biệt quan tâm đến công tác chăm sóc sức khỏe vị thành niên, nhất là trẻ em gái. Việc trang bị kiến thức về dinh dưỡng, vệ sinh cá nhân, sức khỏe sinh sản và kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ em gái được xem là bước chuẩn bị quan trọng để xây dựng một thế hệ phụ nữ khỏe mạnh, tự tin và hiểu biết trong tương lai.

Phát biểu tại sự kiện, bà Trần Thị Bích Loan - Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em nhấn mạnh: "Đầu tư cho bà mẹ và trẻ em là đầu tư cho tương lai của đất nước. Việc triển khai các hoạt động thiết thực hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 thể hiện trách nhiệm xã hội và cam kết chung tay vì sức khỏe, sự phát triển toàn diện của trẻ em Việt Nam".

Theo bà Loan đối với trẻ em, đặc biệt trong 1.000 ngày đầu đời - giai đoạn "vàng" quyết định sự phát triển thể chất và trí tuệ, việc được chăm sóc đầy đủ sẽ giúp trẻ có nền tảng sức khỏe tốt, tăng cường sức đề kháng và phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

Bên cạnh đó, việc hình thành thói quen vệ sinh đúng cách và sống trong môi trường an toàn, giàu yêu thương cũng là điều kiện quan trọng để trẻ phát triển khỏe mạnh, hạnh phúc.

Đối với người mẹ, chăm sóc toàn diện không chỉ giúp bảo đảm sức khỏe trong thai kỳ và giai đoạn nuôi con nhỏ mà còn giúp các bà mẹ chủ động hơn trong việc chăm sóc gia đình, bảo vệ con trước những thông tin thiếu kiểm chứng và các xu hướng chăm sóc phản khoa học đang ngày càng phổ biến.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

- Đại biểu Quốc hội NGUYỄN THỊ VIỆT NGA (Hải Phòng):

Việc cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội cần được đánh giá một cách hết sức thận trọng, kỹ càng dựa trên thực tiễn trong nước và kinh nghiệm quốc tế. Một số nước đã ban hành các quy định, đạo luật cụ thể cấm trẻ em tiếp cận mạng xã hội như Úc là quốc gia tiên phong.

Mạng xã hội hiện trở thành một phần môi trường sống cũng như học tập của trẻ em trong thời đại kỷ nguyên số. Chúng ta cũng đang nỗ lực xây dựng mà để có được thế hệ công dân số phải cho các em làm quen với môi trường số từ nhỏ nhằm định hướng. Và mạng xã hội sẽ trở thành một phần trong đó. Nhiều hoạt động trao đổi, tiếp cận thông tin, thậm chí phát triển nhiều kỹ năng của trẻ đều gắn với các nền tảng số.

Song môi trường mạng tiềm ẩn nhiều rủi ro với trẻ em, nhất là cạnh các nội dung tốt có không ít nội dung độc hại, chứa đựng bạo lực, lừa đảo, dụ dỗ, thao túng tâm lý... mà trẻ trên môi trường mạng là đối tượng yếu thế, chưa đủ nhận thức phân biệt đúng sai. Việt Nam cần sớm có giải pháp đồng bộ, hoàn thiện khung pháp lý để bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Cần bổ sung quy định rõ trách nhiệm của các nền tảng số trong việc xác định độ tuổi đăng ký tham gia, lọc nội dung cũng như xử lý vi phạm. Sẽ không dễ dàng khi nhiều nền tảng ở nước ngoài nên cần công cụ pháp lý để quy định rõ trách nhiệm ràng buộc nếu muốn hoạt động ở Việt Nam.

Nghiên cứu, bổ sung các giải pháp kỹ thuật kiểm soát thời gian sử dụng mạng xã hội của trẻ em, phân loại nội dung theo độ tuổi hoặc chế độ tài khoản trẻ em với mức độ an toàn cao. Tính toán phát triển các nền tảng số lành mạnh dành riêng cho trẻ em để phục vụ việc học tập, giải trí, tương tác tích cực.

Quan trọng hơn cả cần tăng cường vai trò của gia đình, nhà trường trong giáo dục kỹ năng số với trẻ em. Có vậy mới giúp trẻ em tự bảo vệ mình trước các rủi ro trên không gian mạng, bởi nếu để các em "tự bơi" thì nguy cơ vẫn còn đó dù có bao nhiêu quy định chăng nữa.

- Nhạc sĩ NGUYỄN BÁ HÙNG:

Nếu phụ huynh chỉ cấm đoán mà thiếu định hướng, trẻ vẫn sẽ tìm cách tiếp cận mạng xã hội bằng nhiều cách khác. Nhưng không thể thả lỏng khi trẻ chưa đủ khả năng tự bảo vệ mình trước những nội dung độc hại, áp lực tâm lý hay những xu hướng lệch chuẩn trên môi trường số.

Không phải phụ huynh nào cũng có đủ thời gian và kiến thức để chọn lọc nội dung phù hợp cho con nên đồng hành cùng trẻ trên môi trường số ngày càng quan trọng.

Trẻ cần được học cách phân biệt đúng sai, biết bảo vệ thông tin cá nhân, nói với cha mẹ khi gặp nội dung tiêu cực hoặc nguy hiểm. Điều này cần sự kết nối giữa cha mẹ và con cái, trẻ đủ tin tưởng để sẵn sàng chia sẻ những gì trải qua trên môi trường mạng.

Hiện vẫn còn thiếu những nội dung giáo dục chiều sâu và đầu tư về cảm xúc cho trẻ trên mạng mà thiên về nội dung quá nhanh, quá ồn, chủ yếu muốn giữ chân trẻ trước màn hình.

Nhiều gia đình trẻ, trong đó có gia đình tôi, từng rơi vào cảnh phải đưa điện thoại cho con xem là giải pháp nhanh nhất khi chúng quấy khóc, ăn chậm hoặc ba mẹ quá mệt. Đáng lo nhất là nguy cơ trẻ lệ thuộc vào thiết bị như một cách giải tỏa cảm xúc sẽ ảnh hưởng nhiều điều khác.

Tôi biết nhiều phụ huynh vô tình giao điện thoại cho con vì công nghệ là giải pháp nhanh và tiện nhất trong lúc cha mẹ quá bận hoặc quá áp lực. Nguyên tắc quan trọng nhất trong gia đình là người lớn phải làm gương. Cha mẹ không thể yêu cầu con hạn chế điện thoại khi mình lại luôn cầm điện thoại trước mặt con.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Cuối năm 2017, con trai chị Bảo Yến sốt cao. Lúc đó, người mẹ là nhân viên kế toán, đang bận quyết toán sổ sách, còn chồng đi công tác xa. Trong tình huống khẩn cấp, mẹ chồng chị cầm lái xe máy, mẹ đẻ bế cháu đưa thẳng vào bệnh viện. Trở về nhà, nhìn hai người mẹ phờ phạc, chị nhận ra mình đang để họ bước vào hành trình "nuôi con mọn" lần nữa. Ý định sinh thêm con khép lại.

Chị Yến kết hôn năm 2013 và sinh con đầu lòng một năm sau. Khi bé ba tháng tuổi, chị quay lại công việc. Dù hai bên nội ngoại sống cùng chung cư ở phường An Lạc, việc chăm con không dễ san sẻ. Bé ốm đau liên tục, bên nội phải lo cho hai cháu nhỏ khác, mẹ đẻ không thể gánh vác hết. Chị trở nên ít nói, dễ kích động, cảm giác tách khỏi mọi người. Ban ngày làm việc trong trạng thái kiệt sức, về nhà lại căng thẳng, nhiều lần không kiểm soát được cảm xúc với chồng con.

Khi con vào lớp 1, tình hình dần cải thiện, vợ chồng chị Yến tính chuyện sinh thêm nhưng nhận ra gánh nặng tài chính trở thành rào cản. Hiện tại, vợ chồng thu nhập khoảng 45 triệu mỗi tháng, nhưng chi phí nuôi một con chiếm khoảng 15 triệu đồng, tương đương 35% thu nhập gia đình.

Chị Yến cho biết mỗi tháng tiền học phí và bán trú của con là 5 triệu đồng, cùng 500.000 đồng các khoản trường lớp. Tiền ăn sáng tốn 30.000-40.000 đồng và bữa chiều tối khoảng 100.000 đồng mỗi ngày. Gia đình dành 2 triệu đồng cho việc đi chơi, ăn uống và 2 triệu đồng cho quần áo, tập vở, bảo hiểm (chia đều cho các tháng).

"Nếu sinh bé thứ hai, chi phí này tăng gần gấp đôi, quá khả năng của vợ chồng tôi", chị nói. "Thà một con nhưng đảm bảo chất lượng sống, vì người lớn có thể nhịn chứ trẻ nhỏ không thể thiếu thốn".

Tại TP HCM, số con trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh sản là 1,51, tăng nhẹ so với mức 1,43 của năm trước nhưng vẫn ở mức thấp kéo dài. Theo Chi cục Dân số TP HCM, mức sinh này dưới xa ngưỡng thay thế 2,1 con, gây áp lực lớn lên hệ thống an sinh tương lai.

Tiến sĩ Phạm Thị Thúy, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II, nhận định xu hướng phụ nữ đô thị 25-40 tuổi chọn sinh một con đang gia tăng. Quyết định này là kết quả từ những thay đổi cấu trúc xã hội, trong đó áp lực kinh tế là rào cản lớn nhất, chi phí nuôi dạy trẻ ngày càng đắt đỏ.

Nghiên cứu công bố hồi giữa 2025 của Numbeo - nền tảng chuyên về giá cả và chi phí sinh hoạt toàn cầu, cho thấy một gia đình bốn người tại TP HCM cần khoảng 44 triệu đồng mỗi tháng.

Chi phí nuôi dạy trẻ đang tạo áp lực lớn trong bối cảnh mức sống tại TP HCM thuộc nhóm cao nhất cả nước. Các nghiên cứu của Đại học Kinh tế TP HCM (UEH) dựa trên Khảo sát mức sống hộ gia đình Việt Nam (VHLSS) của Tổng cục Thống kê cho thấy ở bậc tiểu học, dù học sinh trường công lập được miễn học phí theo chính sách phổ cập giáo dục, phụ huynh vẫn phải chi thêm nhiều khoản dịch vụ theo quy định như tiền bán trú, học phẩm và hoạt động ngoại khóa. Tổng chi phí học tập tại nhiều trường công lập vì vậy dao động khoảng 3 đến 7 triệu đồng mỗi tháng, tùy mô hình trường. Khi cộng thêm chi phí dinh dưỡng, y tế và học kỹ năng, tổng chi phí nuôi một đứa trẻ tại TP HCM thường ở mức 8 đến 15 triệu đồng mỗi tháng. Mức chi này tăng mạnh nếu gia đình chọn trường tư, trường quốc tế hoặc đầu tư thêm chương trình ngoài chính khóa.

Trên bình diện quốc tế, gánh nặng này cũng đang là "nút thắt" kéo giảm mức sinh của nhiều nền kinh tế. Báo cáo của Viện Nghiên cứu Dân số YuWa chỉ ra Hàn Quốc là quốc gia tốn kém nhất thế giới để nuôi một đứa trẻ, với chi phí cao gấp 7,79 lần GDP bình quân đầu người. Tại Mỹ, viện Brookings ước tính chi phí này đã vượt 300.000 USD cho một trẻ dưới 17 tuổi do lạm phát.

Theo bà Thúy, bên cạnh yếu tố chi phí nuôi con, nhiều phụ nữ không dám sinh thêm bởi thị trường lao động chưa tạo cơ hội cho phụ nữ vừa sinh con vừa phát triển sự nghiệp. Với nhóm người có học vấn cao, việc có thêm con thường đồng nghĩa với lộ trình thăng tiến bị bỏ dở. Nhiều bà mẹ hiện đại còn lo ngại về chất lượng dịch vụ xã hội. Các nhu cầu về trường lớp, an toàn thực phẩm và y tế hiện chưa đáp ứng được kỳ vọng.

Việc chuyển sang mô hình gia đình hạt nhân khiến các cặp vợ chồng mất đi mạng lưới hỗ trợ từ ông bà. Khi sự giúp đỡ từ người thân trở thành điều xa xỉ, mọi áp lực chăm sóc dồn hết lên vai người mẹ. "Lựa chọn sinh một con trở thành giải pháp an toàn để họ bảo toàn chất lượng sống", bà Thúy nói.

Chị Bảo Yến kể từng chứng kiến những gia đình "rơi từ tầng lớp trung lưu xuống nhóm khó khăn" do sinh con thứ hai. Một người bạn của chị từng phải vay mượn để xoay xở khi sinh thêm con ngoài kế hoạch. Một người khác ở Phan Rí Cửa (Bình Thuận), từng là kỹ sư IT, nghỉ việc 10 năm chăm hai con và không thể quay lại thị trường lao động. "Tôi chọn không đi vào con đường đó", Yến nói.

Đó cũng là lý do Minh Hạnh, 29 tuổi, quê Bình Dương, thường cười khi bạn bè khuyên sinh thêm để nhận hỗ trợ từ thành phố. "Không ai sinh con chỉ để nhận 5 triệu đồng", chị nói.

Vợ chồng chị đón con đầu lòng năm 2022. Chồng làm thiết kế đồ họa, chị từng làm marketing nhưng chấp nhận ở nhà làm hậu phương. Nội ngoại ở cách 40 km nên vợ chồng tự xoay xở. Chị thường thức trắng đêm khi con ốm, đến việc mua cháo cũng phải nhờ người trông con giúp. Trở ngại lớn nhất của Hạnh là sự tự ti về công việc sau 5 năm nghỉ chăm con và dịch bệnh, kỹ năng dần tụt hậu giữa thị trường cạnh tranh khắc nghiệt.

Chuyên gia Phạm Thị Thúy cho rằng mức sinh dưới ngưỡng thay thế kéo dài đang để lại nhiều hệ quả. Đầu tiên là già hóa dân số, lực lượng lao động thu hẹp, tạo gánh nặng cho thế hệ trẻ. Những gia đình một con dễ khiến người cao tuổi sống một mình khi con cái đi làm xa, gia tăng nguy cơ cô đơn. Trẻ em thiếu tương tác với anh chị em dễ chịu kỳ vọng lớn, tạo thêm căng thẳng cho cả phụ huynh và trẻ.

Về chính sách, chuyên gia đánh giá các quy định hiện nay chưa đủ. Cần cải cách chế độ thai sản cho nam giới, tăng cường các lớp kỹ năng tiền hôn nhân và cải thiện chất lượng dịch vụ công thay vì chỉ dừng ở việc miễn phí y tế, giáo dục.

Cuối năm ngoái, chị Yến mở một sổ tiết kiệm cho tuổi già của mình. Là con một trong gia đình có cha mẹ ly hôn, chị hiểu cảm giác một mình gánh vác trách nhiệm. "Khoản tiết kiệm là cách tôi tự lo cho bản thân, không tạo gánh nặng cho con sau này", chị nói.

Tin Gốc: Vnexpress