Sáng 15.5, Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam bộ tổ chức lễ phát động chiến dịch và tọa đàm Vì an toàn trẻ em Việt Nam. Đây là chiến dịch truyền thông cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức, thúc đẩy hành động và xây dựng mạng lưới bảo vệ trẻ em trước các nguy cơ bạo hành, xâm hại và tổn thương trên môi trường sống lẫn không gian mạng.
Theo thống kê, chỉ trong chưa đầy 5 tháng đầu năm 2026, cả nước đã ghi nhận ít nhất 30 vụ bạo lực liên quan trẻ em được báo chí phản ánh, trong đó có 12 vụ bạo lực gia đình, 18 vụ bạo lực học đường và bạo lực mạng.
Bên cạnh đó, nghiên cứu của UNICEF cho thấy có tới 72,4% trẻ em từ 1 – 14 tuổi tại Việt Nam từng bị người thân bạo hành về thể chất hoặc tinh thần, hoặc trải qua các hình thức “kỷ luật bạo lực”.
Thượng tá Nguyễn Bá Sơn, Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) cho biết Việt Nam có khoảng 78 triệu người sử dụng internet, tương đương gần 80% dân số.
Theo thống kê của lực lượng công an, từ năm 2021 đến hết năm 2025, cả nước ghi nhận hơn 10.000 vụ xâm hại trẻ em. Trong đó có hơn 1.800 vụ liên quan đến việc lợi dụng không gian mạng để xâm hại trẻ em, chiếm khoảng 20% tổng số vụ việc.
Thượng tá Nguyễn Bá Sơn cho biết thời gian qua, lực lượng chức năng đã phát hiện nhiều vụ việc đáng lo ngại liên quan đến trẻ em trên môi trường mạng. Tháng 1.2025, qua rà soát trên internet, cơ quan chức năng phát hiện hình ảnh trẻ em Việt Nam liên quan đến xâm hại tình dục bị phát tán trên các diễn đàn đồi trụy.
Sau quá trình phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật của Anh, lực lượng chức năng xác định đối tượng là một người Anh gốc Việt và người này sau đó bị xử phạt tới 25 năm tù.
Phó cục trưởng A05 cũng dẫn lại một vụ việc xảy ra năm ngoái khi lực lượng công an phối hợp xử lý một nhóm lừa đảo chuyên nhắm vào phụ huynh có con nhỏ. Nhóm này gọi điện thông báo con bị ốm, tai nạn để yêu cầu phụ huynh chuyển tiền khẩn cấp. Qua điều tra, cơ quan chức năng xác định dữ liệu của trẻ đã bị thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, trong đó có mạng xã hội của chính phụ huynh.
Từ thực tế xử lý nhiều vụ việc, thượng tá Nguyễn Bá Sơn khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt thận trọng khi chia sẻ thông tin, hình ảnh của con lên mạng xã hội, nhất là những dữ liệu mang tính riêng tư.
“Chỉ từ những hình ảnh, bài đăng của phụ huynh, kẻ xấu có thể biết trẻ học trường nào, lớp nào, thường đi đâu, có tính cách ra sao”, thượng tá Nguyễn Bá Sơn nói.
Phát biểu tại lễ phát động, ông Từ Lương, Giám đốc Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam bộ cho biết chiến dịch được triển khai đa nền tảng trên truyền hình, mạng xã hội, trường học, bệnh viện, khu dân cư và các không gian công cộng trên toàn quốc.
“Chúng tôi mong muốn chiến dịch không chỉ dừng lại ở việc nâng cao nhận thức mà sẽ góp phần thúc đẩy thay đổi hành vi xã hội, để việc bảo vệ trẻ em trở thành phản xạ của cộng đồng trước những dấu hiệu bất thường liên quan đến trẻ nhỏ”, ông Từ Lương chia sẻ.
Tại tọa đàm, các đại biểu Quốc hội, các chuyên gia, đại diện ngành y tế, luật sư và chuyên gia tâm lý đã cùng trao đổi về các nguy cơ trẻ em đang đối mặt hiện nay như bạo lực gia đình, bạo hành học đường, xâm hại trên môi trường mạng; đồng thời thảo luận các giải pháp nhằm phát hiện sớm, hỗ trợ kịp thời và hoàn thiện hệ thống bảo vệ trẻ em từ cấp cơ sở.
Dương lịch hôm nay là thứ bảy, đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 135. Theo lịch âm hôm nay, 16.5 là ngày 30 tháng 3, theo cách gọi can chi là ngày Canh Dần, tháng Nhâm Thìn, năm Bính Ngọ. Như vậy, người Việt đang trải qua ngày cuối cùng của tháng 3 âm lịch.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thanh Long Túc. Dân gian quan niệm đây không phải là ngày đẹp, không thích hợp để xuất hành, khởi sự việc lớn khi cho rằng "đi xa không nên, xuất hành xấu, tài lộc không có".
Dưới góc độ tiết khí, người Việt trải qua ngày thứ 12 đón tiết Lập hạ, tiết khí thứ 7 trong 24 tiết khí của năm. Tiết khí này bắt đầu vào ngày 5.5 và kết thúc vào ngày 21.5, đánh dấu thời tiết trở nên nóng bức, khó chịu hơn khi vào hè.
Ở Việt Nam, hôm nay không phải lễ ngày lễ lớn. Trong khi đó trên thế giới, ngày 16.5 là ngày Quốc tế ánh sáng (International Day of Light), theo trang Timeanddate.com.
Ngày Quốc tế ánh sáng được tổ chức hằng năm vào ngày 16.5 để tôn vinh những đóng góp của ánh sáng và các công nghệ dựa trên ánh sáng cho nhiều lĩnh vực của cuộc sống, bao gồm nghệ thuật và văn hóa, giáo dục, y học, truyền thông, khoa học và phát triển bền vững.
Năm 1802, Humphrey Davy đã phát minh ra chiếc đèn điện đầu tiên trên thế giới. Ngày Quốc tế ánh sáng kỷ niệm ngày nhà vật lý và kỹ sư Theodore Maiman thực hiện thành công thao tác laser đầu tiên vào năm 1960.
Ngày này được Liên Hiệp Quốc công nhận và do chương trình Khoa học cơ bản Quốc tế (IBSP) của UNESCO quản lý. Ngày Quốc tế ánh sáng được kỷ niệm trên toàn thế giới thông qua các sự kiện và diễn đàn do những người trong và ngoài cộng đồng khoa học tổ chức.
Theo chuyên trang nationaltoday.com, từ thời cổ đại, con người đã sử dụng nhiều vật liệu khác nhau để tạo ra ánh sáng, từ đá rỗng, vỏ sò hoặc gỗ ngâm mỡ động vật cho đến nến và khí đốt.
Lịch sử hiện đại của ánh sáng bắt đầu với phát minh bóng đèn điện. Trái với suy nghĩ phổ biến, bóng đèn điện đã được phát minh từ rất lâu trước khi Thomas Edison đăng ký bằng sáng chế. Edison chỉ tạo điều kiện cho việc sản xuất bóng đèn điện trên quy mô thương mại.
Năm 1802, Humphrey Davy đã phát minh ra đèn hồ quang điện, tiền thân của bóng đèn sợi đốt, bằng cách nối các pin Volta với than điện cực. Tuy nhiên, đèn hồ quang điện không phải là nguồn chiếu sáng thực tế vì nó quá sáng cho mục đích sử dụng trong gia đình hoặc công việc và nó nhanh hỏng. Phát minh này đã dẫn đến sự ra đời của đèn an toàn hơn cho thợ mỏ vào năm 1815 và đèn đường ở một số thành phố châu Âu, bao gồm cả Paris, những năm 1800.
Theo đoạn clip được chia sẻ trên mạng xã hội, người cháu trai bí mật chuẩn bị bánh kem để mừng sinh nhật ông nội. Khi đèn trong nhà vừa tắt, mọi người cùng hát bài Happy Birthday, cụ liền vui vẻ hưởng ứng theo.
Đánh dấu cột mốc tuổi tác "hàng hiếm", cụ tự tay thổi nến rồi vỗ tay theo nhịp bài hát trong tiếng cười của con cháu. Khoảnh khắc giản dị nhưng ấm áp ấy nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng. Bên dưới đoạn clip, nhiều người gửi lời chúc sức khỏe đến cụ ông 101 tuổi và bày tỏ sự ngưỡng mộ trước tình cảm gia đình.
Chia sẻ với Thanh Niên, anh Nguyễn Văn Hiếu (ở xã Thuần Trung, Nghệ An) cho biết ông nội mình là cụ Nguyễn Văn Chương (101 tuổi). Theo anh Hiếu, năm nào gia đình cũng tổ chức sinh nhật cho cụ Chương nhưng năm nay cụ đặc biệt vui vẻ và hào hứng hơn. "Thấy ông tự thổi nến rồi vỗ tay theo bài hát đáng yêu quá nên mình quay lại để lưu giữ làm kỷ niệm cho gia đình", anh kể.
Cụ Chương có 3 người con trai và hiện sống cùng gia đình người con thứ ba - cũng là cha của anh Hiếu. Vợ cụ qua đời cách đây 24 năm. Thời trẻ, cụ làm nghề đan lát để nuôi các con khôn lớn. Điều khiến anh Hiếu nhớ nhất là những lần từ quê lên thành phố học tập, ông nội luôn lặng lẽ dúi vào tay cháu ít tiền rồi dặn phải ăn uống đầy đủ, cố gắng học hành nên người. "Dù số tiền không nhiều nhưng với mình đó là tình thương rất lớn của ông", anh bày tỏ.
Trong số cháu chắt trong nhà, anh Hiếu là người ở cạnh ông nhiều nhất nên tình cảm cũng đặc biệt hơn. "Hồi nhỏ mình thích nhất là được ngủ cạnh ông để nghe kể chuyện ngày xưa. Ông kể đủ thứ chuyện về thời nghèo khó, về làng quê…", anh chia sẻ.
Với cụ Chương, người cháu nội cũng là chỗ dựa tinh thần quan trọng khi tuổi đã cao. Những năm gần đây, anh Hiếu dành nhiều thời gian chăm sóc ông nội, từ nhắc ông ăn uống đúng giờ đến xoa bóp tay chân. "Ở cạnh ông lúc này là điều quý giá nhất với mình, vì không phải ai cũng còn may mắn có ông bà để yêu thương và chăm sóc", anh nói.
Dù đã bước sang tuổi 101 nhưng cụ Chương vẫn khá khỏe mạnh và minh mẫn. Theo gia đình, cụ không có bí quyết gì đặc biệt ngoài việc luôn giữ tinh thần thoải mái và được con cháu quan tâm, chăm sóc mỗi ngày.
"Cả nhà cố gắng chăm ông thật chu đáo, từ bữa ăn đến giấc ngủ. Mọi người thường nấu những món ông thích và dành thời gian trò chuyện để ông vui vẻ hơn", anh Hiếu cho biết. Theo người cháu nội, các thành viên trong gia đình rất thương cụ nên luôn thay phiên chăm sóc và để ý từng sinh hoạt nhỏ.
Dù tuổi đã cao, cụ Chương vẫn thích tự tay làm vài việc trong nhà để cảm thấy mình còn khỏe mạnh và không bị buồn chán. Có hôm cụ tự quét nhà, nấu cơm hoặc ngồi sửa lại quần áo, đồ dùng.
"Ông thích làm việc lắm, cứ bảo còn làm được là còn vui. Nhưng cả nhà luôn nhắc ông cẩn thận, việc nặng thì để con cháu làm", anh Hiếu kể.
Ở tuổi 101, điều cụ Chương mong muốn nhất vẫn là con cháu trong nhà luôn yêu thương, đoàn kết và có cuộc sống ổn định. "Tôi mong con cháu cố gắng làm ăn, sống tử tế và biết yêu thương nhau", cụ ông chia sẻ.
Năm 2025, khi tròn 100 tuổi, cụ Chương đã nhận được thiếp mừng thọ của Chủ tịch nước, Hội Người cao tuổi Việt Nam cùng quà chúc thọ của Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An. Với gia đình, đó không chỉ là niềm vui mà còn là niềm tự hào lớn.
Ông Nguyễn Duy Nam, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Thuần Trung (Nghệ An), cho biết hằng năm địa phương đều tổ chức chúc thọ cho các cụ cao tuổi, trong đó có các cụ trên 100 tuổi. "Việc thăm hỏi, chúc thọ không chỉ thể hiện sự quan tâm với người cao tuổi mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần gìn giữ truyền thống kính trọng ông bà, cha mẹ của người Việt", ông Nam chia sẻ.
