Suy thận xảy ra khi chức năng thận giảm xuống dưới 15% so với bình thường. Tình trạng này thường là kết quả của quá trình suy giảm chức năng kéo dài. Nhiều người không biết mình mắc bệnh cho đến khi tình cờ phát hiện qua xét nghiệm tổng quát hoặc vấn đề sức khỏe khác.
Trong một số trường hợp, người bệnh có thể gặp tổn thương thận cấp hoặc suy thận cấp. Khi đó, triệu chứng thường xuất hiện trong vài ngày thay vì tiến triển âm thầm theo thời gian. Suy thận cấp thường liên quan một bệnh lý khác như nhiễm trùng huyết. Tình trạng này có thể gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Một trong những triệu chứng điển hình là ngứa da.
Ngứa da thường được cho là do dị ứng, thời tiết hoặc da khô. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tình trạng ngứa kéo dài, đặc biệt xuất hiện toàn thân và tái diễn nhiều lần, đôi khi có thể liên quan chức năng thận suy giảm.
Theo Medical News Today, nhiều người mắc bệnh thận mạn gặp tình trạng ngứa dai dẳng do cơ thể không đào thải hiệu quả chất thải và độc tố. Thận có nhiệm vụ lọc máu, loại bỏ chất thải và duy trì cân bằng khoáng chất trong cơ thể. Khi chức năng thận suy giảm, các chất cặn bã tích tụ trong máu có thể kích thích dây thần kinh dưới da, gây cảm giác ngứa kéo dài.
Người mắc bệnh thận mạn thường bị khô da, rối loạn nồng độ canxi – phốt pho và tăng phản ứng viêm, từ đó làm xuất hiện cảm giác ngứa kéo dài. Tình trạng này phổ biến hơn ở người suy thận giai đoạn tiến triển hoặc đang chạy thận nhân tạo.
Theo Medical News Today, ngứa do bệnh thận đôi khi không đi kèm phát ban rõ rệt nhưng có thể gây khó chịu nghiêm trọng, ảnh hưởng giấc ngủ và chất lượng sống.
Dấu hiệu ngứa cần chú ý
Không phải mọi trường hợp ngứa đều liên quan bệnh thận. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo nên chú ý nếu ngứa kéo dài nhiều tuần, xuất hiện ở nhiều vùng trên cơ thể hoặc nặng hơn vào ban đêm.
Một số người có cảm giác nóng rát, châm chích dưới da dù không nổi mẩn rõ rệt. Hành động gãi liên tục có thể khiến da trầy xước, dày lên hoặc dễ nhiễm trùng.
Những triệu chứng khác của suy thận
Ở giai đoạn sớm, bệnh thận thường tiến triển âm thầm và khó nhận biết. Khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng hơn, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng buồn nôn, chán ăn, hơi thở có mùi, tăng huyết áp hoặc sưng quanh mắt cá chân.
Theo Healthline, ngoài ngứa da, suy giảm chức năng thận còn có thể gây phù chân, mệt mỏi kéo dài, tiểu đêm nhiều, chuột rút và khó tập trung. Trang Medical News Today cũng cảnh báo một số người còn gặp tình trạng da sạm màu, khô ráp hoặc phù nề do cơ thể giữ nước và chất thải.
Người bệnh nên đi khám nếu ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi đã dưỡng ẩm hoặc dùng thuốc dị ứng nhưng không cải thiện.
Những người bị ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt ở người có bệnh nền như tiểu đường hoặc tăng huyết áp, không nên chủ quan. Phát hiện sớm bệnh thận có thể giúp làm chậm tiến triển suy thận và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.
Chương trình "Mặt trời Hy vọng" sẽ hỗ trợ các bệnh nhi từ 0 đến dưới 18 tuổi, thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo hoặc có xác nhận hoàn cảnh khó khăn của địa phương. Tổng giá trị tài trợ dự kiến 400 triệu đồng trong năm 2026.
"Chúng tôi mong muốn góp một phần nhỏ thêm cơ hội điều trị cho các em, bởi khi nhiều bàn tay cùng chung lại, những điều tưởng chừng mong manh sẽ có thêm hy vọng", bà Nguyễn Xuân Tú, Giám đốc điều hành Quỹ Hy Vọng, cho biết tại lễ Ký kết thỏa thuận hợp tác với Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, chiều 16/4.
Chương trình ưu tiên bệnh nhi ung thư, trẻ em dân tộc thiểu số vùng cao. Mức hỗ trợ chi phí điều trị sau khi trừ các khoản do bảo hiểm y tế và các nguồn khác chi trả (nếu có) áp dụng tối đa 30 triệu đồng cho các ca điều trị thông thường và tối đa 100 triệu đồng đối với các trường hợp phẫu thuật, ghép tế bào gốc hoặc ghép tạng. Trong các trường hợp đặc biệt, mức hỗ trợ có thể được điều chỉnh dựa trên thực tế và sự thống nhất của hai bên. Mỗi bệnh nhân có thể được hỗ trợ tối đa hai lần mỗi năm, mỗi lần cách nhau tối thiểu 6 tháng.
Các chi phí được thanh toán bao gồm khám bệnh, giường bệnh, xét nghiệm, thuốc, vật tư y tế, dịch truyền, thủ thuật và phẫu thuật theo mức giá niêm yết công khai tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết nhiều em bé gia cảnh khó khăn nhận được sự hỗ trợ của Quỹ. Bệnh viện mong muốn các hoạt động thiện nguyện đến được tận tay người bệnh, để người bệnh được hưởng lợi, mục tiêu vì bệnh nhân thông qua cầu nối Quỹ hy vọng.
Bệnh viện Đại học Y Hà Nội là một trong 15 bệnh viện đối tác trong chương trình "Mặt trời Hy vọng", bên cạnh các bệnh viện Nhi Trung ương, Việt Đức, Trung ương Huế, Nhi đồng 1, Nhi đồng 2...
Cùng dịp này, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội ký kết hợp tác với Quỹ tầm vóc Việt, Quỹ Chạm Yêu thương để hỗ trợ bệnh nhi.
Tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn đối mặt với gánh nặng tài chính rất lớn khi con mắc bệnh hiểm nghèo. Như bé Lò Quỳnh Giang 14 tuổi, Sơn La, là bệnh nhi đầu tiên được chương trình "Mặt trời Hy vọng" hỗ trợ 50 triệu đồng.
Bé bị xuất huyết não do dị dạng mạch máu não, chuyển xuống Hà Nội trong tình trạng nguy kịch cuối năm 2025. Chi phí can thiệp nút mạch và phẫu thuật với chi phí vượt xa khả năng chi trả của gia đình.
Triển khai từ tháng 3/2021, "Mặt trời Hy vọng" là sáng kiến hợp tác giữa Quỹ Hy Vọng và chương trình "Ông Mặt trời", hướng tới mục tiêu hỗ trợ chi phí điều trị cho trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo. Đến nay, chương trình đã hỗ trợ hơn 2.800 bệnh nhi trên cả nước, với tổng số tiền tài trợ là 61 tỷ đồng.
Trong năm 2026, chương trình đặt mục tiêu tiếp tục đồng hành cùng 1.000 bệnh nhi, trở thành điểm tựa tài chính và tinh thần cho các gia đình trong hành trình chữa bệnh.
Quỹ Hy vọng được vận hành bởi báo VnExpress và tập đoàn FPT, hoạt động 10 năm nay. Quỹ hỗ trợ xây trường học, thư viện, cầu đường... cho nhiều địa phương; giúp đỡ chi phí điều trị và phẫu thuật cho bệnh nhi hoàn cảnh khó khăn.
Đặc biệt với người lớn tuổi hoặc người mắc tiểu đường, việc tự theo dõi đường huyết đúng cách có thể giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, việc kiểm tra đường huyết thường xuyên giúp người bệnh tiểu đường hiểu rõ phản ứng của cơ thể với thực phẩm, vận động và thuốc.
Tiến sĩ Robert Gabbay, Giám đốc khoa học của Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, cho biết theo dõi tại nhà giúp phát hiện sớm tình trạng tăng hoặc hạ đường huyết, từ đó điều chỉnh điều trị kịp thời.
Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được khuyến nghị đo đường huyết vào các thời điểm như:
Việc đo đúng thời điểm giúp đánh giá chính xác mức độ kiểm soát đường huyết trong ngày, theo CDC Mỹ.
Để kết quả chính xác, người bệnh cần:
Ngoài ra, cần kiểm tra hạn sử dụng của que thử và bảo quản máy đo đúng cách.
Theo Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận (Mỹ), mức đường huyết mục tiêu thường khoảng 80 - 130 mg/dL khi đói và dưới 180 mg/dL sau ăn, tùy từng cá nhân.
Nhiều người chỉ đo đường huyết khi thấy mệt hoặc bỏ qua việc ghi chép. Một số trường hợp đo sai kỹ thuật hoặc không vệ sinh tay trước khi đo, khiến kết quả thiếu chính xác.
Bác sĩ Rita Rastogi Kalyani, chuyên gia nội tiết tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), cảnh báo người bệnh không nên tự ý điều chỉnh thuốc chỉ dựa vào một vài chỉ số đơn lẻ.
Người bệnh tiểu đường nên liên hệ bác sĩ nếu:
Theo dõi đường huyết tại nhà không chỉ là thói quen mà còn là công cụ giúp người bệnh kiểm soát sức khỏe chủ động hơn. Thực hiện đúng cách và đều đặn sẽ góp phần giảm biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Ngày 13/4, đại diện CDC Cà Mau cũng xác nhận trường hợp nghi ngờ thứ ba có kết quả xét nghiệm âm tính với não mô cầu.
Bệnh nhân dương tính đầu tiên vào Bệnh viện Đa khoa Cà Mau chiều 7/4 trong tình trạng lơ mơ, nôn nhiều, cổ gượng và xuất huyết dưới da. Bác sĩ chẩn đoán người này sốt chưa rõ nguyên nhân, theo dõi viêm não - màng não kèm sốc nhiễm khuẩn, đang tiếp tục điều trị.
Tối 8/4, ca dương tính thứ hai nhập viện với biểu hiện sốt cao, lơ mơ, thở nhanh rồi nhanh chóng rơi vào hôn mê sâu. Người bệnh mang nhiều bệnh lý nền, trải qua cơn sốc nhiễm khuẩn đường tiêu hóa và không qua khỏi sáng hôm sau.
Bệnh nhân có kết quả âm tính vào viện ngày 9/4 sau nhiều ngày sốt cao, ho, đau cơ, tụt huyết áp, tràn dịch màng phổi và xuất huyết dưới da. Tuyến y tế cơ sở ban đầu chẩn đoán người bệnh nhiễm trùng huyết, sốt xuất huyết Dengue, viêm phổi nên tiếp tục theo dõi sát sao. Như vậy, ca này được loại trừ bệnh não mô cầu.
Điều tra dịch tễ cho thấy ba người trên cùng trú tại ấp 6, xã Khánh An, từng tiếp xúc với một ca tử vong hồi giữa tháng 3. Bệnh nhân tử vong này cũng có biểu hiện sốt cao, xuất huyết dưới da, tụt huyết áp nhưng bác sĩ chưa kịp lấy mẫu xét nghiệm não mô cầu.
Ngành y tế tỉnh ngay lập tức điều tra dịch tễ, khoanh vùng và xử lý ổ dịch. Lực lượng chức năng yêu cầu những người tiếp xúc gần theo dõi sức khỏe trong 10 ngày, đồng thời khử khuẩn môi trường khu vực có yếu tố dịch tễ. Hiện địa phương chưa ghi nhận thêm ca mắc mới.
Hai ca não mô cầu tại Cà Mau trong số 24 người mắc bệnh này, 4 ca tử vong, tính từ đầu năm đến nay trên cả nước. Bộ Y tế ghi nhận số ca não mô cầu đang cao bất thường so với cùng kỳ năm ngoái (nhiều hơn 14 ca), cảnh báo nguy cơ dịch và khuyến cáo người dân áp dụng các biện pháp phòng bệnh.
Vi khuẩn não mô cầu gây bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, tiến triển rất nhanh. Bệnh nhân đối mặt nguy cơ tử vong cao hoặc chịu nhiều di chứng nặng nề nếu bác sĩ không phát hiện và can thiệp kịp thời. Bệnh xuất hiện quanh năm tại Việt Nam, thường gia tăng vào các mùa thu, đông và xuân.
Phòng bệnh bằng cách giữ vệ sinh cá nhân và môi trường, đeo khẩu trang. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, cổ cứng, nổi ban xuất huyết, cần đến cơ sở y tế điều trị kịp thời.
