Suy thận xảy ra khi chức năng thận giảm xuống dưới 15% so với bình thường. Tình trạng này thường là kết quả của quá trình suy giảm chức năng kéo dài. Nhiều người không biết mình mắc bệnh cho đến khi tình cờ phát hiện qua xét nghiệm tổng quát hoặc vấn đề sức khỏe khác.
Trong một số trường hợp, người bệnh có thể gặp tổn thương thận cấp hoặc suy thận cấp. Khi đó, triệu chứng thường xuất hiện trong vài ngày thay vì tiến triển âm thầm theo thời gian. Suy thận cấp thường liên quan một bệnh lý khác như nhiễm trùng huyết. Tình trạng này có thể gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Một trong những triệu chứng điển hình là ngứa da.
Ngứa da thường được cho là do dị ứng, thời tiết hoặc da khô. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tình trạng ngứa kéo dài, đặc biệt xuất hiện toàn thân và tái diễn nhiều lần, đôi khi có thể liên quan chức năng thận suy giảm.
Theo Medical News Today, nhiều người mắc bệnh thận mạn gặp tình trạng ngứa dai dẳng do cơ thể không đào thải hiệu quả chất thải và độc tố. Thận có nhiệm vụ lọc máu, loại bỏ chất thải và duy trì cân bằng khoáng chất trong cơ thể. Khi chức năng thận suy giảm, các chất cặn bã tích tụ trong máu có thể kích thích dây thần kinh dưới da, gây cảm giác ngứa kéo dài.
Người mắc bệnh thận mạn thường bị khô da, rối loạn nồng độ canxi – phốt pho và tăng phản ứng viêm, từ đó làm xuất hiện cảm giác ngứa kéo dài. Tình trạng này phổ biến hơn ở người suy thận giai đoạn tiến triển hoặc đang chạy thận nhân tạo.
Theo Medical News Today, ngứa do bệnh thận đôi khi không đi kèm phát ban rõ rệt nhưng có thể gây khó chịu nghiêm trọng, ảnh hưởng giấc ngủ và chất lượng sống.
Dấu hiệu ngứa cần chú ý
Không phải mọi trường hợp ngứa đều liên quan bệnh thận. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo nên chú ý nếu ngứa kéo dài nhiều tuần, xuất hiện ở nhiều vùng trên cơ thể hoặc nặng hơn vào ban đêm.
Một số người có cảm giác nóng rát, châm chích dưới da dù không nổi mẩn rõ rệt. Hành động gãi liên tục có thể khiến da trầy xước, dày lên hoặc dễ nhiễm trùng.
Những triệu chứng khác của suy thận
Ở giai đoạn sớm, bệnh thận thường tiến triển âm thầm và khó nhận biết. Khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng hơn, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng buồn nôn, chán ăn, hơi thở có mùi, tăng huyết áp hoặc sưng quanh mắt cá chân.
Theo Healthline, ngoài ngứa da, suy giảm chức năng thận còn có thể gây phù chân, mệt mỏi kéo dài, tiểu đêm nhiều, chuột rút và khó tập trung. Trang Medical News Today cũng cảnh báo một số người còn gặp tình trạng da sạm màu, khô ráp hoặc phù nề do cơ thể giữ nước và chất thải.
Khi nào nên đi khám?
Người bệnh nên đi khám nếu ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi đã dưỡng ẩm hoặc dùng thuốc dị ứng nhưng không cải thiện.
Những người bị ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt ở người có bệnh nền như tiểu đường hoặc tăng huyết áp, không nên chủ quan. Phát hiện sớm bệnh thận có thể giúp làm chậm tiến triển suy thận và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.
Hiện tượng thịt bò xuất hiện các vệt óng ánh màu xanh, tím hoặc lấp lánh như bảy sắc cầu vồng khá phổ biến khiến nhiều người hoang mang, lo lắng về chất lượng thịt. Tuy nhiên, bạn có thể yên tâm vì đây phần lớn là một hiện tượng quang học tự nhiên do ánh sáng chiếu vào, không làm ảnh hưởng đến chất lượng hay độ an toàn của thực phẩm.
Hiện tượng phản quang này thường thấy rõ nhất ở các loại thịt bò có thớ cơ săn chắc hoặc thịt bò đã qua chế biến (như thịt bò gác bếp, thịt hun khói, thịt bò muối, thịt nấu phở). Nếu bạn thay đổi góc nhìn hoặc che bớt ánh sáng, các vệt màu này có thể sẽ mờ đi hoặc biến mất.
Miếng thịt bò bình thường có màu nâu đỏ, thớ thịt đều, còn phần mỡ có ánh vàng nhạt. Nếu thịt có màu xỉn, đục, mùi lạ, thịt nhão...là dấu hiệu hư hỏng. Lúc này, bạn nên loại bỏ để tránh gây hại sức khỏe do thịt có thể bị nhiễm khuẩn.
Tuy nhiên, thịt bò thuộc nhóm thịt đỏ. Ăn thịt đỏ mỗi ngày có thể dẫn đến thừa sắt, dư thừa chất. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp thịt đỏ vào nhóm có khả năng gây ung thư (đặc biệt là ung thư đại trực tràng) nếu tiêu thụ vượt quá mức khuyến nghị.
Do đó, bạn nên ưu tiên chế biến bằng cách luộc, hấp hoặc xào nhanh. Hạn chế nướng hoặc chiên cháy sạm vì sẽ tạo ra các chất gây ung thư. Ăn thịt bò cùng các loại rau củ giàu vitamin C (cam, bưởi, ớt chuông, bông cải) để tăng tối đa khả năng hấp thụ sắt.
Nên kết hợp thịt đỏ với thực phẩm giàu protein khác như thịt trắng (cá, gà, vịt), các loại đậu, nấm. Uống nhiều nước, tập thể dục mỗi ngày.
Theo khuyến cáo của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, lượng thịt đỏ phù hợp cho người trưởng thành khỏe mạnh mỗi ngày là 50-70 g, tương đương với một nắm bằng 1-2 lòng bàn tay người lớn. Lượng này có thể thay đổi tùy thuộc vào giới tính, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và mức độ hoạt động thể chất của mỗi cá nhân. Trường hợp muốn bổ sung sắt để bổ máu, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để có liều lượng phù hợp.
Tại lễ ký kết chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ phát triển chuyên môn toàn diện cho Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa ngày 14/5, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết đây là bước đi trong chiến lược phát triển hệ thống y tế theo mô hình "đa tầng - đa cực - đa trung tâm", hướng tới xây dựng mạng lưới bệnh viện cửa ngõ có khả năng xử trí cấp cứu và điều trị chuyên sâu ngay tại địa phương.
Theo định hướng, Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh của người dân địa phương và từng bước trở thành "bệnh viện cửa ngõ" khu vực phía Đông Nam TP HCM. Bệnh viện đảm nhận vai trò tiếp nhận, xử trí cấp cứu ban đầu, điều trị các bệnh lý phổ biến và kết nối với hệ thống bệnh viện chuyên sâu của thành phố khi cần thiết.
Các bệnh viện tuyến cuối của TP HCM đã xây dựng kế hoạch hỗ trợ dài hạn, đồng bộ. Trong đó, Bệnh viện Nhân dân 115 hỗ trợ phát triển lĩnh vực cấp cứu, hồi sức tích cực, xây dựng đơn vị đột quỵ, đào tạo quy trình báo động đỏ và cấp cứu đa chấn thương. Đơn vị này cũng hỗ trợ xây dựng mô hình "Trung tâm cấp cứu chấn thương" tích hợp đa chuyên khoa tại Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa, giúp bệnh nhân nặng được tiếp cận hồi sức và can thiệp chuyên sâu trong "thời gian vàng".
Bệnh viện Bình Dân giúp phát triển ngoại khoa, nhất là ngoại tổng quát, ngoại niệu và các kỹ thuật phẫu thuật chuyên sâu. Bệnh viện Từ Dũ hỗ trợ lĩnh vực sản phụ khoa, nâng cao năng lực cấp cứu sản khoa, chăm sóc mẹ và trẻ sơ sinh, đồng thời chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu trong chẩn đoán và điều trị.
Ở lĩnh vực truyền nhiễm, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới giúp đào tạo nhân sự, nâng cao năng lực kiểm soát nhiễm khuẩn, hồi sức truyền nhiễm và xử trí các tình huống dịch bệnh mới nổi.
Bệnh viện Nhi Đồng 1 chuyển giao công tác khám chữa bệnh trẻ em, cấp cứu nhi, hồi sức nhi và đào tạo nguồn nhân lực chuyên khoa nhi. Ngoài chuyên môn, bệnh viện còn tham gia về quản trị, xây dựng quy trình vận hành, quản lý chất lượng và đào tạo đội ngũ quản lý khoa phòng.
Hai bệnh viện Tai Mũi Họng TP HCM và Răng Hàm Mặt TP HCM cũng tham gia phát triển các chuyên khoa sâu, giúp người dân khu vực tiếp cận thêm nhiều dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại địa phương.
Theo ông Thượng, việc các bệnh viện tuyến cuối hỗ trợ Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa không dừng ở chuyển giao kỹ thuật mà hướng tới mô hình "hệ thống bệnh viện đồng hành". Trong đó, các bệnh viện chuyên sâu đóng vai trò hạt nhân chuyên môn, hỗ trợ nâng cao năng lực cho các bệnh viện cửa ngõ.
Ngành y tế kỳ vọng Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa phát triển sẽ góp phần giảm tải cho các bệnh viện nội đô TP HCM, rút ngắn thời gian tiếp cận cấp cứu và điều trị cho người dân khu vực phía Đông Nam.
Người trưởng thành nên ăn ít nhất 2 khẩu phần cá mỗi tuần, đặc biệt là các loại cá giàu omega-3 như cá hồi, cá mòi, cá trích hoặc cá thu. Mỗi khẩu phần khoảng 85 - 100 gram, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Đối với người tập gym cường độ trung bình, nhiều chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên ăn từ 2 - 4 bữa cá mỗi tuần. Điều này tùy thuộc vào cường độ tập luyện và sở thích cá nhân.
Với người tập khoảng 4 - 6 buổi/tuần, họ có thể ăn cá khoảng 3 bữa/tuần. Người đang trong giai đoạn tăng cơ hoặc tập luyện cường độ cao có thể tăng lên 4 bữa/tuần để tăng bổ sung protein và các dưỡng chất giúp phục hồi cơ.
Cá có lợi cho người tập gym vì đây là nguồn protein hoàn chỉnh giúp cơ thể hồi phục và phát triển khối cơ. Protein trong cá cũng tương đối dễ tiêu hóa, phù hợp với những người thường xuyên vận động.
Ngoài protein, nhiều loại cá biển còn giàu a xít béo omega-3. Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Biomed Research International cho thấy bổ sung omega-3 có thể giúp giảm đáng kể tình trạng đau nhức cơ khởi phát muộn (DOMS) sau các bài tập cường độ cao.
Cả cá biển và cá nước ngọt đều có những lợi ích riêng. Các loại cá biển như cá hồi, cá thu, cá mòi và cá trích nổi bật nhờ hàm lượng omega-3 cao. Đây là nhóm cá nên ưu tiên nếu muốn tăng cường lượng chất béo lành mạnh trong chế độ ăn.
Trong khi đó, các loại cá nước ngọt phổ biến như cá lóc, cá rô phi, cá diêu hồng hoặc cá trắm lại là nguồn protein nạc rất tốt. Chúng thường có hàm lượng mỡ tương đối thấp, ít calo hơn và phù hợp với những người đang giảm mỡ hoặc kiểm soát cân nặng.
Ví dụ, 100 gram cá lóc hoặc cá rô phi có thể cung cấp khoảng 20 - 22 gram protein nhưng chứa lượng mỡ tương đối thấp. Vì vậy, cá nước ngọt vẫn là lựa chọn phù hợp cho người tập luyện, đặc biệt khi kết hợp với các loại cá biển.
Cách tốt là nên ăn khoảng 1 - 2 bữa cá biển giàu omega-3 và thêm 1 - 2 bữa cá nước ngọt giàu protein trong tuần. Ví dụ, chúng ta có thể ăn cá hồi hoặc cá thu vào đầu tuần để bổ sung omega-3, sau đó ăn cá lóc hoặc cá rô phi vào những ngày còn lại. Cách kết hợp này giúp cơ thể nhận được nhiều loại dưỡng chất khác nhau mà không phụ thuộc quá nhiều vào một loại thực phẩm.
Với viên dầu cá, không phải người tập gym nào cũng cần dùng. Nếu đã ăn khoảng 2 - 3 bữa cá béo mỗi tuần, lượng omega-3 nhận được có thể đã tương đối đầy đủ. Trong trường hợp ít ăn cá hoặc không thích hải sản, dùng thực phẩm bổ sung như viên dầu cá sẽ có lợi, theo Healthline.
