Theo báo Guardian, Viện Núi lửa và Địa chấn Philippines ngày 14-6 cho biết sự dịch chuyển của rãnh Cotabato đã “đẩy một phần đường bờ biển của các tỉnh Sarangani và Davao Occidental lên cao hơn… làm lộ phần đáy biển vốn đang nằm dưới mặt nước”.
Cơ quan này cho biết mức nâng được ghi nhận trên bản đồ ước tính vào khoảng 2m.
Theo giới chức Philippines, người dân địa phương đã báo cáo về hiện tượng địa chất được gọi là “nâng bờ biển” khoảng 2 ngày sau khi xảy ra động đất, làm mở rộng đường bờ biển ở một số nơi lên tới 200m.
Bộ Môi trường Philippines đã cử các nhóm tới khảo sát và phát hiện ra, cùng với hiện tượng này, nhiều rạn san hô và thảm cỏ biển cũng lộ lên khỏi mặt nước.
Một quan chức trao đổi với Hãng tin AFP: “Các rạn san hô và thảm cỏ biển đã bắt đầu chết dần, cùng với các sinh vật sinh sống tại đây như cá, lươn, nghêu và các loài thân mềm”.
Hiện giới chức Philippines chưa thể xác định chính xác quy mô khu vực bị ảnh hưởng.
Trước đó hôm 8-6, trận động đất có độ lớn 7,8 độ xảy ra trên đảo Mindanao, miền Nam Philippines, cùng với các đợt dư chấn, đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 61 người. Hiện vẫn còn ít nhất 40 người mất tích.
Theo Hội đồng Giảm thiểu và quản lý rủi ro thảm họa quốc gia Philippines, tính đến ngày 14-6, trận động đất đã ảnh hưởng đến hơn 173.000 hộ gia đình, tương đương 724.000 người.
Khoảng 54.000 ngôi nhà bị hư hại, trong đó gần 10.000 ngôi nhà “hư hại hoàn toàn”. Ngoài ra còn có 725 cơ sở hạ tầng bị ảnh hưởng, gây thiệt hại 1 tỉ peso (khoảng 16,2 triệu USD).
Cho đến thời điểm này, nhiều trận động đất và dư chấn vẫn tiếp tục được ghi nhận tại khu vực.
Theo Cục Khảo sát địa chất Mỹ, sáng sớm 14-6, một trận động đất 5 độ đã xảy ra ở khu vực cách tỉnh Sarangani của Philippines 33km về phía đông đông nam.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Sau gần hai tháng chiến sự với Iran bùng phát, những dấu hiệu lo ngại trong đảng Cộng hòa ngày càng hiện rõ. Dù phần lớn vẫn công khai ủng hộ Tổng thống Donald Trump, các nghị sĩ và chiến lược gia của đảng này đang rơi vào thế khó xử, khi xung đột kéo dài vượt dự tính khiến giá xăng tăng, kéo theo nhiều loại chi phí tăng theo.
Theo dữ liệu của GasBuddy, giá xăng trung bình tại các trạm bơm Mỹ đã vượt 4 USD cho mỗi gallon (3,78 lít) trong phần lớn tháng 4. Hồi tháng 2, trước chiến sự, giá xăng trung bình tại Mỹ dao động dưới mốc 3 USD mỗi gallon và chưa lần nào vượt 3,25 USD suốt một năm qua.
Theo khảo sát của Pew, giá xăng cao là hậu quả khiến người Mỹ lo ngại nhất về chiến sự Iran. Khoảng 69% người Mỹ được Pew hỏi hồi cuối tháng 3 trả lời họ lo ngại về giá xăng, trong đó 45% "cực kỳ lo ngại". Nỗi bất an bên trong đảng Cộng hòa là có cơ sở, bởi đảng này gần đây có kết quả không như kỳ vọng tại một số cuộc bầu cử.
Ứng viên đảng Dân chủ Shawn Harris thua đối thủ Cộng hòa Clay Fuller trong cuộc bầu cử đặc biệt ở bang Georgia hồi đầu tháng 4 để lấp một ghế trống tại Hạ viện. Tuy nhiên, Harris chỉ thua Fuller 12 điểm phần trăm, ở bang mà ông Trump năm 2024 thắng áp đảo với chênh lệch 37 điểm. Ở Wisconsin, ứng viên được đảng Dân chủ hậu thuẫn đắc cử thẩm phán tòa án tối cao bang. Những kết quả này cho thấy cử tri Mỹ dường như đang muốn có sự thay đổi.
"Chúng ta sẽ khó có thể xoay chuyển tình thế ngay lập tức", Barrett Marson, chiến lược gia kỳ cựu của đảng Cộng hòa tại bang Arizona, nói với Politico. "Thời gian không đứng về phía Tổng thống, khi cuộc bầu cử tháng 11 đang đến gần".
Nỗi lo cử tri quay lưng
Nhà Trắng được cho là đã ngầm ấn định ngày 15/4 làm mốc khởi động chiến dịch vận động cho cuộc bầu cử giữa kỳ. Đây là hạn chót để người dân Mỹ thực hiện quyết toán thuế thu nhập năm 2025 và đảng Cộng hòa dự định nhấn mạnh chính sách thuế của Tổng thống Trump đã giúp mọi người có thêm các khoản hoàn thuế để trang trải cuộc sống.
Tuy nhiên, mọi tính toán của đảng Cộng hòa giờ đây đã bị đảo lộn. Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz, huyết mạch năng lượng của thế giới, đã khiến giá nhiên liệu tăng mạnh. Nỗ lực đàm phán của ông Trump đến nay chưa thành công và Iran tiếp tục đóng cửa Hormuz chỉ sau vài giờ mở lại hôm 18/4.
Patrick Penfield, chuyên gia về chuỗi cung ứng tại Trường Quản lý Whitman thuộc Đại học Syracuse ở New York, cho hay nếu Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận hòa bình trong tháng 4, giá xăng trung bình ở Mỹ có thể tăng lên 5 USD mỗi gallon vào giữa tháng 5.
"Tôi mong chuyện này chấm dứt càng sớm càng tốt, tốt nhất là ngay lập tức", hạ nghị sĩ Cộng hòa Tim Burchett nói.
Burchett cho biết ông ngày nào cũng nhận được những phàn nàn từ cử tri tại khu vực ông đại diện về tình trạng giá xăng và phân bón leo thang do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Nghị sĩ này dự đoán cử tri sẽ đổ lỗi cho đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ.
"Tôi nghĩ đã đến lúc cần tính đến cách kết thúc chiến sự", thượng nghị sĩ Josh Hawley trả lời WSJ. "Chúng ta cần một chiến lược rút lui để có thể nhanh chóng kéo giá năng lượng trong nước xuống. Giá đang rất, rất cao. Tôi nghe người dân nhắc đến điều này liên tục khi xuống cơ sở".
Thượng nghị sĩ Jon Husted chung quan điểm, cho rằng chiến dịch nhằm vào Iran cần sớm hoàn tất.
"Tổng thống đã nói sẽ chỉ mất vài tuần, không phải vài tháng. Ông ấy nên bám sát mục tiêu đó", ông Husted nói. "Cứ mỗi ngày kéo dài, người dân lại càng khó hiểu lý do chúng ta tham chiến".
CNN dẫn hai nguồn thạo tin nói một số nghị sĩ Cộng hòa đã bày tỏ lo ngại rằng Nhà Trắng đang đánh giá thấp tác động mà chiến sự với Iran gây ra, nhưng chưa rõ họ đã truyền đạt đến Tổng thống Trump hay chưa.
"Có mối liên hệ giữa sự ủng hộ dành cho Tổng thống và kết quả đảng cầm quyền nhận được trong bầu cử giữa kỳ. Đơn giản là vậy", Whit Ayres, chuyên gia thăm dò ý kiến của đảng Cộng hòa, nói. "Cử tri đang thất vọng và không hài lòng. Tình trạng này đã kéo dài một thời gian và ngày càng rõ rệt hơn".
Tiến thoái lưỡng nan
Điều đáng chú ý là dù lo ngại gia tăng, phần lớn nghị sĩ Cộng hòa vẫn chưa sẵn sàng hành động để hạn chế quyền lực chiến tranh của Tổng thống. Hạ viện và Thượng viện, do phe Cộng hòa kiểm soát, trong tuần qua đều bác bỏ các nghị quyết do phe Dân chủ đề xuất, yêu cầu ông Trump phải xin phép quốc hội để tiếp tục chiến dịch tại Iran. Đây là lần thứ hai Hạ viện phủ quyết nghị quyết, ở Thượng viện là lần thứ tư.
Lập trường này phản ánh tình thế lưỡng nan của phe Cộng hòa. Nhiều nghị sĩ muốn nhanh chóng kết thúc xung đột, nhưng họ lo ngại rằng việc siết quyền lực hoặc nguồn lực của Tổng thống trong thời điểm hiện tại có thể gây ra rủi ro.
"Điều gì xảy ra nếu chúng ta rút quân ngay lập tức? Điều gì xảy ra nếu chúng ta cắt nguồn lực cho các binh sĩ đang ở chiến trường?", thượng nghị sĩ Todd Young đặt câu hỏi. Theo ông, những kịch bản này chưa được xem xét đầy đủ và việc chính trị hóa vấn đề có thể dẫn đến hệ quả khó lường.
Phe Dân chủ tuyên bố họ sẽ tạo ra nhiều cơ hội để các đồng nghiệp đảng Cộng hòa kiềm chế ông Trump, bằng cách yêu cầu tổ chức bỏ phiếu về quyền hạn chiến tranh của Tổng thống mỗi tuần, cho đến khi cuộc chiến kết thúc.
"Tôi biết họ ngày càng bất an trong lòng vì những hệ quả ngày càng tăng đối với người nộp thuế, cũng như áp lực đè nặng lên quân đội", thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine nói. "Chúng tôi sẽ hỏi 'các ông đã thấy đủ chưa?' và đến một lúc nào đó, họ buộc phải hành động".
Một điều được coi là tích cực với đảng Cộng hòa là kết quả các thăm dò cho thấy quan điểm của cử tri về đảng Dân chủ hầu như không cải thiện. Điều này đồng nghĩa đảng Cộng hòa vẫn có cơ hội thuyết phục cử tri, nếu họ thể hiện tốt trong những tháng trước bầu cử giữa kỳ.
Các cố vấn của Tổng thống Trump đã thúc giục đảng Cộng hòa làm nổi bật sự khác biệt giữa hai đảng. Họ cho rằng các nghị sĩ nên vừa quảng bá chính sách, vừa tự định vị mình như một "lá chắn", nhằm ngăn đảng Dân chủ theo đuổi một chương trình nghị sự cấp tiến hơn.
Một chiến lược gia Cộng hòa ở bang Georgia cho rằng bầu cử giữa kỳ vốn dĩ đã khó khăn ngay từ trước chiến sự Iran. Do đó, kết quả của các cuộc bầu cử đặc biệt "chỉ xác nhận điều mà phe Cộng hòa đã biết từ trước là chúng tôi sẽ phải nỗ lực nhiều hơn bao giờ hết".
Tin Gốc: Vnexpress
Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 18/5, ông Mohsen Rezaei, cố vấn cấp cao của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei và là cựu chỉ huy trưởng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đã chỉ trích cách tiếp cận không nhất quán của Mỹ.
Ông Rezaei cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump “đặt ra thời hạn cho một cuộc tấn công quân sự và sau đó tự mình hủy bỏ nó, với hy vọng mơ hồ là buộc Iran phải đầu hàng”.
Tuy nhiên, ông khẳng định lực lượng vũ trang hùng mạnh của Iran sẽ khiến Mỹ phải rút lui.
“Nắm đấm sắt của lực lượng vũ trang hùng mạnh và đất nước Iran vĩ đại sẽ buộc họ phải rút lui và đầu hàng”, ông Rezaei cảnh báo.
Tuyên bố của cố vấn Lãnh tụ Tối cao Iran được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công quân sự quy mô lớn vào Iran, dù chiến dịch này đã được lên kế hoạch vào ngày 19/5.
Theo Tổng thống Trump, ông đã hoãn các cuộc không kích đã lên kế hoạch vào Iran sau một "diễn biến rất tích cực" trong các cuộc đàm phán, và có "cơ hội rất tốt" để các bên có thể đạt được một thỏa thuận.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng khẳng định lại lập trường rằng Iran không bao giờ “được sở hữu vũ khí hạt nhân”. Chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm uranium được làm giàu ở cấp độ cao, được xem là lằn ranh đỏ với Mỹ trong các cuộc đàm phán.
Hãng tin Tasnim của Iran dẫn nguồn tin ngày 18/5 cho biết, Tehran đã gửi đề xuất mới gồm 14 điểm cho Mỹ thông qua bên trung gian là Pakistan.
Nguồn tin cho biết đề xuất này tập trung vào chủ đề của các cuộc đàm phán và các biện pháp xây dựng lòng tin từ phía Mỹ.
Đề xuất này trước hết sẽ tập trung vào việc đảm bảo chấm dứt xung đột, mở lại eo biển Hormuz, ngừng phong tỏa hàng hải, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Các vấn đề gây tranh cãi xung quanh chương trình hạt nhân của Iran và việc làm giàu uranium sẽ được hoãn lại vào các vòng đàm phán sau.
Iran thu giữ vũ khí do Mỹ sản xuất
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 18/5 thông báo họ đã ngăn chặn một âm mưu vận chuyển vũ khí vào nước này từ phía bắc Iraq và thu giữ một lô vũ khí và đạn dược gần biên giới.
Hãng thông tấn chính thức IRNA của Iran, dẫn thông báo từ văn phòng quan hệ công chúng của Lực lượng Bộ binh IRGC, cho biết chiến dịch diễn ra tại huyện Baneh thuộc tỉnh Kurdistan của Iran sau khi theo dõi thông tin tình báo.
IRGC tuyên bố các nhóm vũ trang chống Iran đóng tại phía bắc Iraq đang tìm cách vận chuyển một lô hàng lớn vũ khí và đạn dược do Mỹ sản xuất vào Iran.
IRGC cáo buộc các nhóm này hành động “nhân danh Mỹ và Israel”, nhưng không đưa ra bằng chứng.
IRGC xác nhận một lượng lớn vũ khí và đạn dược do Mỹ sản xuất đã bị tịch thu, nhưng không cung cấp thêm chi tiết về loại hoặc số lượng vũ khí bị thu giữ.
IRGC cũng cho biết các hoạt động tình báo đang tiếp tục diễn ra để xác định và bắt giữ những người bị cáo buộc có liên hệ với các nhóm này.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng xác nhận, chính phủ Mỹ đã tìm cách chuyển vũ khí cho những người biểu tình tại Iran từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026.
Ông cho biết số vũ khí này được gửi thông qua lực lượng người Kurd tại Iran, nhưng phần lớn dường như không đến được tay những người biểu tình. Tuy nhiên, một số nhóm người Kurd đã bác bỏ tuyên bố của ông Trump.
Các cuộc biểu tình chống chính phủ bắt đầu lan rộng tại Iran từ cuối năm ngoái do khủng hoảng chi phí sinh hoạt, đồng nội tệ mất giá mạnh và các nguyên nhân khác. Khi đó, ông Trump nhiều lần cam kết sẽ hỗ trợ người biểu tình và cảnh báo sẽ can thiệp nếu những người này gặp nguy hiểm.
Người Kurd Iran lưu vong đã sinh sống trong một khu vực bán tự trị tại Iraq, gần biên giới Iran, suốt nhiều thập niên sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Kể từ đó, người Kurd đã chiến đấu chống lại chính quyền cựu Tổng thống Saddam Hussein ở Iraq cũng như giao tranh với chính phủ Iran kể từ khi xung đột hiện nay bùng phát. Một số nhóm người Kurd vẫn còn hoạt động bên trong lãnh thổ Iran.
Tin Gốc: Dân Trí
AP ngày 4.5 đưa tin Mỹ vừa khởi động nỗ lực "hướng dẫn" các tàu bị mắc kẹt rời eo biển Hormuz, một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump công bố "Dự án Tự do" (Project Freedom) trên tuyến hàng hải quan trọng này. Trung tâm Thông tin hàng hải liên hợp (JMIC) cho biết Mỹ đã lập một khu vực tăng cường an ninh phía nam tuyến hàng hải thông thường và kêu gọi tàu thuyền phối hợp chặt chẽ với chính quyền Oman "do lưu lượng giao thông dự kiến tăng cao".
Eo biển Hormuz nằm giữa lãnh thổ Iran và Oman. JMIC cảnh báo rằng việc di chuyển gần các tuyến thông thường là "cực kỳ nguy hiểm do sự hiện diện của các bãi mìn chưa được khảo sát và xử lý triệt để". Chưa rõ có tàu nào đi theo tuyến mới do Mỹ hướng dẫn hay chưa.
Công bố "Dự án Tự do" trên mạng xã hội Truth Social ngày 3.5, Tổng thống Trump cho biết nhiều nước đã nhờ Mỹ đưa các tàu đang bị mắc kẹt của họ rời khỏi eo biển Hormuz. "Họ đơn thuần là các bên ngoài cuộc, trung lập và vô tội. Vì điều tốt đẹp cho Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã nói với các nước này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ an toàn rời khỏi các tuyến hàng hải bị hạn chế, để họ có thể tự do và thuận lợi tiếp tục công việc của mình", ông viết. Ông Trump cảnh báo Mỹ sẽ có biện pháp xử lý mạnh mẽ nếu các tàu bị can thiệp dưới bất kỳ hình thức nào.
Sau phát biểu của ông Trump, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Brad Cooper cho biết Mỹ sẽ điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay cùng 15.000 binh sĩ tham gia nhiệm vụ. Trong khi đó, một quan chức Mỹ nói với CNN rằng "Dự án Tự do" không phải là nhiệm vụ hộ tống. Theo tờ The Guardian, hiện có hơn 850 tàu đang mắc kẹt ở vùng Vịnh do chiến sự Trung Đông, bao gồm các biện pháp phong tỏa của Mỹ và Iran.
Viết trên X, cựu Phó tổng thống Mỹ Mike Pence ca ngợi "động thái mạnh mẽ" của ông Trump và cầu chúc điều tốt lành cho các binh sĩ liên quan. Đại sứ Mỹ tại LHQ Mike Waltz cho biết Mỹ và các đối tác vùng Vịnh sẽ dẫn đầu nỗ lực bảo vệ quyền tự do hàng hải toàn cầu. "Sẽ có những xung đột trong tương lai và dù đó là eo biển Malacca, Gibraltar hay Hormuz, thế giới không thể cho phép tiền lệ này tồn tại, theo đó một bên có thể cố gắng trừng phạt nền kinh tế thế giới nhằm giành lợi thế trước bên kia", theo ông Waltz.
Phản ứng với thông báo của ông Trump, quân đội Iran tuyên bố rằng an ninh ở eo biển Hormuz "nằm trong tay Lực lượng Vũ trang Cộng hòa Hồi giáo Iran", đồng thời cảnh báo rằng "mọi hoạt động di chuyển an toàn trong tất cả các tình huống" đều phải được thực hiện phối hợp với lực lượng này. "Chúng tôi sẽ duy trì và quản lý an ninh eo biển Hormuz bằng toàn bộ sức mạnh của mình. Chúng tôi thông báo rằng tất cả các tàu thương mại, tàu chở dầu không được phép di chuyển qua eo biển Hormuz mà không có sự phối hợp của lực lượng vũ trang Iran đóng tại eo biển để đảm bảo an ninh của họ không bị đe dọa", theo Đài Al Jazeera dẫn thông cáo của quân đội Iran. Thông cáo nhấn mạnh rằng Iran sẽ tấn công bất kỳ lực lượng vũ trang nước ngoài nào, nhất là quân đội Mỹ, nếu họ cố gắng tiến vào eo biển Hormuz.
Trong động thái liên quan, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei ngày 4.5 cho hay nước này và Oman đang đối thoại về phương thức đảm bảo các tàu di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz. Theo Reuters, Hải quân Iran ngày 4.5 công bố một bản đồ mới về khu vực eo biển Hormuz đặt dưới sự kiểm soát của lực lượng vũ trang nước này. Trước những diễn biến mới, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi Mỹ và Iran phối hợp để mở cửa lại eo biển Hormuz.
Tin Gốc: Thanh Niên