Đây là nội dung tại hồ sơ thẩm định dự án Luật Hòa giải ở cơ sở sửa đổi vừa được Bộ Tư pháp công bố. Một trong những chính sách lớn của dự án Luật là hoàn thiện cơ chế lựa chọn và nâng cao chất lượng hòa giải viên ở cơ sở đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Theo Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013, mỗi tổ hòa giải có từ 3 hòa giải viên trở lên. Chủ tịch UBND cấp xã quyết định số lượng tổ hòa giải, hòa giải viên trong một tổ căn cứ vào đặc điểm, tình hình địa phương.
Theo quy định hiện hành, tiêu chuẩn hòa giải viên là công dân Việt Nam thường trú tại cơ sở, có phẩm chất đạo đức tốt, uy tín trong cộng đồng, khả năng thuyết phục, vận động và hiểu biết pháp luật.
Tại dự án Luật mới, Bộ Tư pháp đề xuất bỏ mô hình tổ hòa giải, thành lập các Trung tâm hòa giải cộng đồng tại cấp xã. Hòa giải viên phải có bằng tốt nghiệp đại học, có chứng chỉ nghề nghiệp và được chính quyền cấp xã tuyển dụng.
Bộ cho biết việc lựa chọn hòa giải viên gắn với trình độ học vấn, bằng cấp và đánh giá năng lực phù hợp với đặc thù địa bàn và từng loại vụ việc. Chính sách này học tập theo mô hình hòa giải của Singapore và Australia. Giải pháp nhằm chuyên nghiệp hoạt động hòa giải ở cơ sở, xử lý ngay tại cơ sở những tranh chấp, bất đồng trên cơ sở pháp luật, bảo đảm tối cao tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật.
Dự án Luật cũng nêu rõ hòa giải viên có trách nhiệm giải trình đối với chất lượng vụ việc hòa giải. Cơ chế đánh giá định kỳ hòa giải viên được thiết lập trên cơ sở kết quả hòa giải, mức độ tín nhiệm của cộng đồng và việc chấp hành quy định pháp luật, qua đó tạo động lực nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải.
Về cơ chế hỗ trợ tài chính, ngân sách nhà nước bảo đảm hoạt động của Trung tâm hòa giải ở cộng đồng, bao gồm cơ sở vật chất và chi phí bộ máy hoạt động.
Hòa giải ở cơ sở là cơ chế giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ ngay trong cộng đồng dân cư thông qua sự tham gia của những người có uy tín như tổ trưởng dân phố, trưởng thôn, hội phụ nữ, cựu chiến binh hoặc các hòa giải viên được địa phương công nhận.
Luật Hòa giải ở cơ sở hiện hành hiệu lực từ năm 2014. Từ tháng 01/2014 đến tháng 12/2025, cả nước tiếp nhận 906.763 vụ, việc hòa giải, trung bình 90.676 vụ, việc/năm. Trong đó, vụ hòa giải thành công là 735.785/906.763 vụ, đạt tỷ lệ 80,22%. Một số tỉnh có tỷ lệ hòa giải thành cao như Lào Cai (88,46%); Tây Ninh (88,32%); Tuyên Quang (87,27%); Đồng Tháp (85,84%); Lai Châu (85,80%); TP HCM (85,24%); An Giang (85,17%); Quảng Ngãi (84,96%).
Thông qua công tác hòa giải ở cơ sở, những tranh chấp, bất đồng phát sinh được giải quyết kịp thời, hạn chế đáng kể tình trạng khiếu kiện ra cơ quan nhà nước, khiếu kiện vượt cấp. Công tác hòa giải ở cơ sở cũng góp phần quan trọng giữ gìn, vun đắp tình làng, nghĩa xóm, xây dựng cộng đồng dân cư yên bình, hạnh phúc.
Bộ Tư pháp cho biết hầu hết mâu thuẫn, tranh chấp được hòa giải chủ yếu phát sinh trong các lĩnh vực đất đai, dân sự; hôn nhân và gia đình. Một số vụ việc phát sinh mâu thuẫn giữa các bên do khác nhau về quan niệm sống, lối sống, mâu thuẫn trong việc sử dụng lối đi qua nhà, lối đi chung, sử dụng điện, nước sinh hoạt…
Tuy nhiên, qua hơn 10 năm thi hành, Luật xuất hiện một số quy định không còn phù hợp. Hiện nay, hòa giải viên nhận được thù lao hòa giải theo vụ việc 300.000-400.000 đồng, chỉ mang tính chất động viên.
Thực tế cho thấy những vụ việc tranh chấp phức tạp, đông người, hòa giải viên ở cơ sở chưa hòa giải được nhiều, do năng lực không đáp ứng, kiến thức pháp luật còn hạn chế. Đặc biệt, đối với các vụ tranh chấp đất đai, nguồn gốc, chính sách đất đai khá phức tạp, một số vụ thiếu cơ sở pháp lý để giải quyết.
Quy định về quyền, nghĩa vụ của hòa giải viên chưa bao quát toàn diện. Điều này khiến cho hòa giải viên còn e ngại, thiếu chủ động trong việc huy động các nguồn lực tư vấn chuyên môn hoặc mời người có uy tín phối hợp giải quyết các vụ việc phức tạp.
Ngoài ra, việc thiếu cơ chế gắn kết trách nhiệm cung cấp thông tin cho cơ quan Tòa án đã tạo ra điểm nghẽn trong quy trình công nhận kết quả hòa giải thành, làm giảm hiệu lực thi hành của các biên bản hòa giải và ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của các bên tranh chấp.
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được vừa ký ban hành Chỉ thị số 45 về triển khai các nhiệm vụ cấp bách nhằm thực hiện các kết luận của Trung ương, hướng đến mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 từ 10% trở lên.
Đáng chú ý, thành phố yêu cầu đồng loạt thúc tiến độ nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài.
Theo chỉ thị, TP.HCM xác định đầu tư công tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng nhất trong bối cảnh cần tạo cú hích cho nền kinh tế. Thành phố yêu cầu rà soát toàn bộ danh mục đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030, cắt giảm tối thiểu 30% số dự án so với giai đoạn trước để tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm, cấp bách.
Các lĩnh vực được ưu tiên gồm giao thông, chống ngập, môi trường và chỉnh trang kênh rạch. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của chỉ thị là kế hoạch chuẩn bị khởi công hàng loạt dự án trọng điểm nhân dịp 50 năm thành phố mang tên Bác.
Theo đó, thành phố yêu cầu tập trung hoàn tất thủ tục để đủ điều kiện khởi công các dự án lớn gồm: cao tốc đô thị Hồ Tràm - sân bay Long Thành, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, cầu hầm vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, dự án công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội, cầu đường Bình Tiên, tuyến liên cảng Cát Lái - Phú Hữu, cầu Thủ Thiêm 4.
Đồng thời, các dự án cải thiện môi trường nước khu vực Bình Dương, nhà ở xã hội, chỉnh trang đô thị và hạ tầng khoa học công nghệ cũng sẽ khởi công dịp này.
UBND TP.HCM giao các sở, ngành rà soát toàn bộ thủ tục pháp lý, xây dựng kế hoạch chi tiết cho từng công trình, bảo đảm đủ điều kiện để tổ chức khởi công trước ngày 2.7.
Ngoài nhóm dự án hạ tầng giao thông, TP.HCM cũng thúc tiến độ các công trình phục vụ chiến lược phát triển kinh tế mới. Sở Khoa học và Công nghệ được giao phối hợp đề xuất từ 2 - 3 dự án về hạ tầng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng lượng tại Khu Công nghệ cao, khu đô thị khoa học công nghệ phía bắc thành phố và các khu công nghiệp.
Đối với đầu tư công, TP.HCM yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân ngay từ đầu năm, không để tồn đọng hồ sơ thanh toán và phải bảo đảm vốn được giải ngân kịp thời theo từng quý. Các dự án giải ngân chậm sẽ bị kiểm tra công vụ và xem xét trách nhiệm người đứng đầu.
Thành phố cũng cho phép điều chuyển vốn linh hoạt từ các dự án chậm triển khai sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn, nhằm nâng hiệu quả sử dụng vốn và tránh tình trạng "găm vốn" ở các công trình trì trệ.
Cùng với đó, công tác giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ then chốt. UBND TP.HCM yêu cầu các địa phương trực tiếp chịu trách nhiệm về tiến độ bồi thường, hỗ trợ tái định cư và bàn giao mặt bằng. Đối với các trường hợp đã bồi thường đầy đủ nhưng không chấp hành, thành phố yêu cầu thực hiện cưỡng chế thu hồi đất đúng quy định để tránh kéo dài dự án.
Song song với thúc đẩy đầu tư mới, TP.HCM đặt trọng tâm vào tháo gỡ các dự án tồn đọng kéo dài nhiều năm.
Theo chỉ thị, thành phố sẽ tập trung hoàn tất công tác rà soát, thanh tra và đề xuất phương án xử lý đối với các dự án, khu đất khó khăn, vướng mắc, tồn đọng theo các kết luận của Bộ Chính trị và nghị quyết của Quốc hội. Mục tiêu là xử lý dứt điểm các dự án kéo dài, tránh lãng phí nguồn lực đất đai và vốn đầu tư.
Một trong những "điểm nghẽn" lớn được TP.HCM nhắc đến là tình trạng chậm thẩm định giá đất, phê duyệt giá đất và xác định nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp.
UBND TP.HCM yêu cầu quy định rõ thời hạn xử lý từng khâu, không để tồn đọng hồ sơ kéo dài. Các cơ quan liên quan phải thường xuyên tổ chức họp hội đồng thẩm định giá đất để đẩy nhanh việc phê duyệt. Trường hợp để xảy ra chậm trễ sẽ phải chịu trách nhiệm trước UBND TP.HCM.
Thành phố cũng yêu cầu siết chặt kỷ luật hành chính trong giải quyết hồ sơ đầu tư, xử lý nghiêm các trường hợp gây chậm trễ trong công tác thẩm định, phê duyệt giá đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Ở lĩnh vực tài chính - ngân sách, TP.HCM đặt mục tiêu rất cao khi phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2026 đạt 1 triệu tỉ đồng, trong đó đến hết quý 2 phải thu được 500.000 tỉ đồng.
Để hoàn thành chỉ tiêu này, thành phố yêu cầu đẩy nhanh đấu giá quyền sử dụng đất, thẩm định và phê duyệt giá đất, tăng cường thu hồi nợ thuế, đặc biệt là các khoản nợ lớn kéo dài.
TP.HCM cũng siết quản lý hóa đơn điện tử, chống thất thu ở các lĩnh vực thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và chuyển nhượng bất động sản; đồng thời đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra chống chuyển giá, trốn thuế.
Ở chiều ngược lại, thành phố yêu cầu thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% chi thường xuyên, tiết kiệm thêm 5% so với dự toán được giao; kiểm soát chặt việc sử dụng ngân sách dự phòng, hạn chế tối đa phát sinh ngoài dự toán.
Về cải cách thủ tục hành chính, TP.HCM sẽ cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giảm 50% chi phí tuân thủ và cắt giảm toàn bộ điều kiện kinh doanh không cần thiết. 100% hồ sơ thủ tục hành chính sẽ được số hóa, người dân và doanh nghiệp không phải nộp lại các giấy tờ đã có trên cơ sở dữ liệu dùng chung.
TP.HCM đồng thời yêu cầu tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn phải đạt từ 98% trở lên ở các lĩnh vực trọng điểm; tỷ lệ hài lòng của người dân và doanh nghiệp phải đạt trên 96%.
Trong các ngày 8.5, 20.5, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp kỳ thứ 6 dưới sự chủ trì của Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh.
Tại kỳ họp, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã xem xét, kết luận một số nội dung.
Tại Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh, Ủy ban Kiểm tra Trung ương nhận thấy, ông Nguyễn Đức Thành, Phó chủ tịch thường trực HĐND tỉnh Quảng Ninh; ông Điệp Văn Chiến, Trưởng ban Nội chính tỉnh ủy Quảng Ninh đã suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương; gây hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng rất xấu đến uy tín của tổ chức đảng và địa phương, cơ quan, đơn vị công tác, đến mức phải thi hành kỷ luật.
Tại Đảng bộ tỉnh Bắc Giang (nay là tỉnh Bắc Ninh), Ủy ban Kiểm tra Trung ương nhận thấy, ông Bùi Văn Hải, nguyên: ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư tỉnh ủy, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch HĐND tỉnh đã vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương; gây hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và địa phương, cơ quan, đơn vị công tác, đến mức phải thi hành kỷ luật.
Cùng đó, cũng tại Đảng bộ tỉnh Bắc Giang (nay là tỉnh Bắc Ninh), Ủy ban Kiểm tra Trung ương nhận thấy, ông Nguyễn Văn Linh, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh; ông Lại Thanh Sơn, nguyên Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh; ông Trịnh Hữu Thắng, nguyên Giám đốc Sở KH-ĐT.
Ông Bùi Thế Sơn, nguyên Giám đốc Sở GT-VT; ông Phạm Giang, nguyên Giám đốc Sở Xây dựng; ông Nguyễn Tiến Cơi, nguyên Giám đốc Sở Tài chính; ông Nguyễn Văn Khái, nguyên Giám đốc Sở NN-PTNT; ông Nguyễn Văn Sơn, nguyên Phó giám đốc Sở GT-VT đã vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương; gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và địa phương, cơ quan, đơn vị công tác, đến mức phải thi hành kỷ luật.
Xét nội dung, tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân vi phạm; căn cứ quy định của Đảng, Ủy ban Kiểm tra Trung ương quyết định thi hành kỷ luật cảnh cáo các ông Nguyễn Văn Linh, Lại Thanh Sơn, Trịnh Hữu Thắng, Bùi Thế Sơn, Phạm Giang, Nguyễn Tiến Cơi, Nguyễn Văn Khái, Nguyễn Văn Sơn.
Ủy ban đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét, thi hành kỷ luật các ông Nguyễn Đức Thành, Điệp Văn Chiến, Bùi Văn Hải.
Cũng tại kỳ họp này, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã xem xét, giải quyết tố cáo 2 tổ chức đảng và 2 đảng viên; giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng 2 trường hợp và kết luận một số nội dung quan trọng khác.
Ngày 3-4, dưới sự chỉ đạo của UBND TP.HCM, Ban Quản lý Khu nông nghiệp công nghệ cao TP.HCM đã phát động cuộc thi "Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao năm 2026" với chủ đề "Nông nghiệp tuần hoàn - Kiến tạo tương lai xanh".
Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh cho rằng trong bối cảnh thế giới chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số, ngành nông nghiệp không thể tiếp tục phát triển theo phương thức truyền thống.
Thay vào đó cần sớm tái cấu trúc theo hướng hiện đại, hiệu quả, thân thiện môi trường và gia tăng giá trị.
"Đề nghị các đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ để cuộc thi được tổ chức đồng bộ, hiệu quả. Cuộc thi sẽ góp phần hình thành thế hệ doanh nhân nông nghiệp mới, dám nghĩ, dám làm, có tư duy công nghệ và khát vọng đưa nông nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu", ông Thạnh nhấn mạnh.
Theo ông Phạm Đình Dũng - Trưởng Ban Quản lý Khu nông nghiệp công nghệ cao TP.HCM, điểm khác biệt của cuộc thi năm nay không chỉ ở quy mô tổ chức trên phạm vi toàn quốc với 6 vùng kinh tế - xã hội, mà còn ở phương thức triển khai theo hướng tích hợp và liên kết, trong đó các hoạt động hỗ trợ được thiết kế theo chuỗi giá trị, kết nối giữa nghiên cứu - công nghệ - sản xuất - thị trường.
"Chúng tôi rất cần sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ngành, địa phương, viện, trường, doanh nghiệp và nhà đầu tư để cùng xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp nông nghiệp đổi mới sáng tạo.
Cuộc thi là nền tảng để các bạn trẻ, nhóm khởi nghiệp và doanh nghiệp phát huy năng lực đổi mới sáng tạo, tiếp cận các nguồn lực", ông Dũng nhận định.
Ban tổ chức cho biết cuộc thi năm nay được chia thành hai bảng. Bảng A dành cho sinh viên với giải nhất trị giá 100 triệu đồng; bảng B dành cho các cá nhân, nhóm khởi nghiệp và doanh nghiệp với giải nhất lên tới 150 triệu đồng, bao gồm tiền mặt và các gói hỗ trợ ươm tạo, đào tạo chuyên sâu.
Ngoài ra, các dự án tham gia còn có cơ hội được đào tạo về kỹ năng khởi nghiệp, xây dựng mô hình kinh doanh, gọi vốn đầu tư, cũng như được xem xét hỗ trợ ươm tạo với mức hỗ trợ lên tới 400 triệu đồng theo các chính sách hiện hành của TP.HCM.
Trong bối cảnh hiện nay, cuộc thi tập trung khuyến khích các giải pháp về ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, IoT trong nông nghiệp; phát triển nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải, kinh tế carbon thấp...
Tại buổi công bố, nhiều mô hình ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp được giới thiệu, cho thấy xu hướng chuyển đổi mạnh mẽ của ngành. Tiêu biểu là dự án "Phát triển mô hình nông nghiệp bền vững kết hợp tự động hóa trong nuôi cua tại Đồng bằng sông Cửu Long" - từng đoạt giải nhất bảng B năm 2025.
