Ngày 27.5, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được chủ trì buổi hội thảo tham vấn ý kiến cộng đồng doanh nghiệp (DN) về dự thảo luật Đô thị đặc biệt.
Ông Nguyễn Văn Được cho biết TP.HCM là địa phương có truyền thống đổi mới và năng động, sáng tạo, giúp tốc độ tăng trưởng kinh tế trên 10% trong giai đoạn 1991 – 2010. Tuy nhiên, 3 nhiệm kỳ gần đây, tăng trưởng chậm lại. Qua năm 2025, nhờ các cơ chế đặc thù, nền kinh tế TP có dấu hiệu tích cực, nhích lên 8,03% và đạt 8,27% trong quý 1/2026. Dù vậy, những cơ chế đặc thù này bị giới hạn trong thời gian nhất định, chưa tạo được niềm tin lâu dài cho DN.
“Mới đây, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 09 về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới. Đây là cơ hội lớn để TP bứt phá hơn nữa, đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phát triển nhanh và bền vững”, Chủ tịch UBND TP.HCM nhận định, đồng thời đề nghị cộng đồng DN mạnh dạn đề xuất những cơ chế mới, vượt khung quy định hiện hành để hoàn thiện dự thảo luật Đô thị đặc biệt.
Ông Nguyễn Thế Duy, Phó tổng giám đốc Tập đoàn đầu tư và phát triển công nghiệp Becamex, đề nghị bổ sung vai trò kinh tế nhà nước vào dự thảo luật Đô thị đặc biệt. Bởi lẽ, DN nhà nước không chỉ là một chủ thể kinh doanh mà còn là công cụ để phát triển các lĩnh vực chung cho địa phương như hạ tầng, logistics, khu công nghiệp, y tế, giáo dục và các công trình trọng điểm.
Về mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), ông Duy cho biết hiện chủ yếu gắn với đường sắt đô thị (metro) nên cần tổ chức lại không gian phát triển để tái thiết đô thị, tạo nguồn lực tài chính phát triển hạ tầng. Do đó, ông đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng với các tuyến đường sắt quốc gia, ga hành khách, ga hàng hóa, cảng cạn (IDC), trung tâm logistics, khu thương mại tự do, cảng biển, đầu mối giao thông khối lượng lớn. Đồng thời cho phép thu hồi đất, chuyển đổi công năng cơ sở sản xuất dùng công nghệ cũ, gây ô nhiễm, không phù hợp quy hoạch, chợ truyền thống xuống cấp, công trình, đất dôi dư để phát triển đô thị TOD.
Đề xuất trên nhằm tạo quỹ đất cho các khu vực TOD, chuyển đổi mô hình hoạt động từ sản xuất truyền thống sang các khu phức hợp dịch vụ – đô thị cao cấp, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất dọc theo các trục giao thông trọng điểm. Đây là giải pháp để giảm thiểu tối đa rủi ro pháp lý, rủi ro xã hội và áp lực chi phí dòng tiền mặt ban đầu của nhà nước và nhà đầu tư trong công tác giải phóng mặt bằng.
Việc hoán đổi bằng tài sản, quỹ đất sẵn có giúp đẩy nhanh tiến độ bồi thường, tạo sự đồng thuận cao từ người dân và DN di dời, đồng thời kích hoạt dòng vốn tư nhân tự nguyện tham gia tái thiết đô thị thông qua việc cấn trừ nghĩa vụ tài chính minh bạch trong tương lai.
Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội DN TP.HCM, ủng hộ việc mở rộng cơ chế hợp tác công – tư (PPP) trong dự thảo luật như lãnh đạo công – quản trị tư, đầu tư công – quản lý tư, đầu tư tư – sử dụng công. Tuy nhiên, dự thảo vẫn còn giới hạn cho lĩnh vực y tế, văn hóa, thể thao, giáo dục, phát triển công nghệ mới, công nghệ chiến lược theo quyết định của Thủ tướng. Ông Hòa cho rằng cần mở rộng thêm nhiều lĩnh vực, đặc biệt là phát triển hạ tầng. “Chúng ta có thể đầu tư công toàn bộ tuyến metro nhưng giao cho tư nhân quản lý để nhà nước rảnh tay rảnh chân và tạo cơ hội cho tư nhân tham gia”, ông Hòa nêu ví dụ.
Trong khi đó, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hội DN Xanh TP.HCM, ủng hộ việc TP.HCM chuyển mạnh từ tư duy “kiểm soát quy trình” sang “quản trị theo kết quả”, đồng thời luật hóa quy trình giải quyết hồ sơ, nêu rõ ai quyết, quyết trong bao lâu và nếu chậm thì ai chịu trách nhiệm. Công tác quản lý chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên dữ liệu và mức độ tuân thủ. Trong đó, DN tuân thủ tốt phải được giảm thanh tra, kiểm tra, dữ liệu đã có thì không yêu cầu nộp lại, thủ tục quá hạn phải có cơ chế mặc nhiên chấp thuận hoặc giải trình trách nhiệm.
Cũng theo ông Kỳ, dự thảo luật Đô thị đặc biệt nên có một chương hoặc mục riêng về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, theo không gian địa lý, theo ngành nghề mới có thời hạn, cơ chế miễn trừ pháp lý có kiểm soát, cơ chế thử nghiệm thất bại nhưng không bị hình sự hóa và cơ chế đánh giá theo dữ liệu thời gian thực.
Còn ông Ngô Mạnh Hùng, Giám đốc Viettel TP.HCM, đề xuất bổ sung cơ chế đặt hàng các sản phẩm công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, dữ liệu lớn, an ninh mạng và nền tảng dữ liệu đô thị. Theo ông Hùng, dữ liệu hạ tầng đô thị là tài sản chiến lược nên cần được ưu tiên, bảo mật và làm chủ. Nếu có hành lang pháp lý rõ ràng cùng các cơ chế phù hợp, DN sẽ mạnh dạn đầu tư sớm và đồng hành cùng TP.HCM trong xây dựng kinh tế số và đô thị thông minh quy mô lớn.
Chính phủ mới ban hành Nghị định 184 ngày 25/5 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 59/2019 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng đã được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định số 134/2021 ngày 30/12/2021 của Chính phủ.
Theo đó Điều 15 Luật Phòng, chống tham nhũng quy định, cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có trách nhiệm giải trình về quyết định, hành vi của mình trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao khi có yêu cầu của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân bị tác động trực tiếp bởi quyết định, hành vi đó.
Nghị định 184/2026/NĐ-CP bổ sung Điều 3a, 3b vào sau Điều 3 Nghị định số 59/2019/NĐ-CP quy định về nguyên tắc thực hiện trách nhiệm giải trình và hình thức giải trình.
Theo đó nguyên tắc giải trình phải bảo đảm chính xác, đầy đủ, kịp thời, khách quan và công khai, minh bạch. Đặc biệt, việc thực hiện trách nhiệm giải trình phải gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng cá nhân, tổ chức.
Về hình thức giải trình, được thực hiện qua hai hình thức là giải trình trực tiếp tại các cuộc họp/buổi làm việc hoặc giải trình bằng văn bản (văn bản giấy hoặc môi trường điện tử).
Nghị định 184/2026/NĐ-CP bổ sung Điều 5a vào sau Điều 5 Nghị định số 59/2019/NĐ-CP quy định về 7 hành vi vi phạm về trách nhiệm giải trình như sau: Không thực hiện giải trình khi có yêu cầu hợp pháp; cố ý giải trình không đầy đủ, không trung thực; cố ý kéo dài thời gian giải trình; cung cấp thông tin sai lệch, che giấu thông tin hoặc cản trở việc thực hiện yêu cầu giải trình.
Cá nhân thực thi nhiệm vụ, công vụ không báo cáo người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị về yêu cầu giải trình, nội dung giải trình và việc thực hiện trách nhiệm giải trình; cung cấp thông tin không được phép công khai; cung cấp thông tin cho cơ quan, tổ chức, cá nhân không liên quan đến việc thực hiện trách nhiệm giải trình; không lưu trữ, quản lý hồ sơ giải trình theo quy định của pháp luật.
Nghị định 184/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 7 Nghị định số 59/2019/NĐ-CP về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong việc thực hiện trách nhiệm giải trình.
Trong đó, điểm đáng chú ý là việc người đứng đầu phải "chịu trách nhiệm khi để xảy ra hành vi vi phạm về trách nhiệm giải trình" trong cơ quan, đơn vị mình.
Quy định cũ tại Nghị định số 59/2019/NĐ-CP chỉ dừng lại ở việc kiểm tra và xử lý vi phạm của cấp dưới mà chưa nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu.
Bên cạnh đó, tại Điều 7 cũng bổ sung thêm trách nhiệm cá nhân thực thi nhiệm vụ, công vụ. Theo đó, cá nhân phải chủ động thực hiện giải trình với người yêu cầu.
Phải cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung giải trình; phải báo cáo người đứng đầu về yêu cầu giải trình và kết quả thực hiện. Cá nhân phải chịu trách nhiệm trước người đứng đầu và trước pháp luật về nội dung giải trình của mình.
Ngoài ra, Nghị định 184/2026/NĐ-CP bổ sung Điều 7a vào sau Điều 7 Nghị định số 59/2019/NĐ-CP quy định trách nhiệm xây dựng Khung tiêu chí và Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình.
Theo đó, Thanh tra Chính phủ ban hành Khung tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ để hướng dẫn các bộ, cơ quan ngang bộ xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ cho ngành, lĩnh vực mình quản lý.
Nội dung đánh giá tập trung vào các nhóm tiêu chí gồm: tính đầy đủ, kịp thời, chính xác của việc giải trình; mức độ tuân thủ trình tự, thủ tục; mức độ công khai, minh bạch trong giải trình; mức độ đáp ứng yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có yêu cầu giải trình và đặc biệt là việc xử lý các vi phạm trong thực hiện giải trình.
Kết quả đánh giá này phải được công khai theo quy định của pháp luật để làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân.
Đáng chú ý, Nghị định bổ sung một chương mới (Chương Va) gồm 5 điều để phân định rõ thẩm quyền của các cơ quan thanh tra trong việc xử lý các vụ việc có dấu hiệu tham nhũng.
Tỉnh Khánh Hòa vừa chuyển kết quả rà soát của Công an tỉnh và chỉ đạo các cơ quan, địa phương thực hiện các biện pháp quản lý, ngăn chặn hoạt động có dấu hiệu lách luật trong đầu tư, mua bán dự án, cổ phần doanh nghiệp.
Theo kết quả rà soát của Phòng An ninh kinh tế (PA04) Công an tỉnh Khánh Hòa, tính đến hết tháng 3-2026, toàn tỉnh Khánh Hòa có khoảng 19.507 doanh nghiệp đang hoạt động, nộp thuế trên tổng số 42.000 doanh nghiệp đăng ký.
Trên địa bàn hiện có 171 dự án FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài) đến từ 22 quốc gia, với tổng vốn đăng ký khoảng 5,3 tỉ USD. Trong đó, năm 2025 tỉnh đã cấp phép mới 11 dự án FDI với tổng vốn 105,79 triệu USD và 1 dự án được phê duyệt từ đầu năm 2026.
Qua rà soát hoạt động thực tế, Công an tỉnh Khánh Hòa đánh giá bên cạnh những kết quả tích cực, môi trường đầu tư vẫn tồn tại nhiều vấn đề "nổi cộm", tiềm ẩn ảnh hưởng đến an ninh trật tự.
Theo cơ quan công an, một số tổ chức, cá nhân nước ngoài đã lợi dụng sự thông thoáng của pháp luật và chính sách thu hút đầu tư của địa phương, thông qua doanh nghiệp Việt Nam để triển khai hoạt động đầu tư dưới nhiều hình thức khác nhau, gây tác động đến môi trường đầu tư.
Cụ thể, có tình trạng nhà đầu tư trong nước lợi dụng chính sách xin chủ trương đầu tư để trục lợi, mua bán dự án. Trong khi đó, một số nhà đầu tư nước ngoài có dấu hiệu "núp bóng", "đầu tư chui", không trực tiếp lập dự án mà tìm cách nhận chuyển nhượng hoặc mua bán dự án từ doanh nghiệp trong nước, chủ yếu trong lĩnh vực năng lượng và du lịch.
Các giao dịch này được thực hiện thông qua chuyển nhượng cổ phần, góp vốn để gián tiếp sở hữu dự án. Đáng chú ý, một số dự án tại khu du lịch bắc bán đảo Cam Ranh, khu vực gần biên giới biển và khu vực nhạy cảm về quốc phòng, được đánh giá tiềm ẩn rủi ro về an ninh.
Theo Công an tỉnh Khánh Hòa, cách thức này khiến nhà đầu tư nước ngoài có thể sở hữu các dự án giá trị lớn, đồng thời né tránh một số nghĩa vụ tài chính khi chuyển nhượng. Thống kê cho thấy đã có 26 lượt góp vốn, mua cổ phần với tổng giá trị khoảng 23,6 triệu USD (tính đến cuối tháng 11-2024).
Cơ quan chức năng cũng ghi nhận một số trường hợp nhà đầu tư nước ngoài có dấu hiệu chưa rõ ràng về pháp nhân, năng lực tài chính, kinh nghiệm hoạt động; hoặc đăng ký liên doanh với doanh nghiệp Việt Nam để thực hiện dự án quy mô hàng nghìn tỉ đồng nhưng vốn điều lệ thấp.
Ngoài ra, có hiện tượng doanh nghiệp đăng ký dự án tại Khánh Hòa nhưng pháp nhân lại mang quốc tịch nước thứ ba, không trùng với quốc gia của nhà đầu tư thực tế.
Công an tỉnh đã nêu một số dự án, doanh nghiệp liên doanh điển hình tại khu vực bắc bán đảo Cam Ranh nhằm cảnh báo, làm rõ thực trạng này.
Trong lĩnh vực du lịch, cơ quan chức năng ghi nhận tình trạng một số cá nhân người Việt thành lập doanh nghiệp quy mô nhỏ, vốn điều lệ thấp, ít hoặc không hoạt động, sau đó chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp cho người nước ngoài tham gia sở hữu nhằm hưởng ưu đãi về xuất nhập cảnh và các chính sách dành cho nhà đầu tư.
Theo Công an tỉnh Khánh Hòa, điển hình là một số vụ việc tổ chức cho người nước ngoài ở lại Việt Nam trái pháp luật thông qua các công ty kinh doanh du lịch. Các doanh nghiệp này được thành lập theo dạng "ma" (vốn thấp, không hoạt động), sau đó cho người nước ngoài "mượn tiền" góp vốn để trở thành nhà đầu tư, qua đó lách quy định để cư trú lâu dài mà không thực hiện thủ tục xin giấy phép lao động.
Trong một số ngành như thủy sản, may mặc trên địa bàn Khánh Hòa cũng xuất hiện tình trạng người nước ngoài đứng tên là lao động của doanh nghiệp nhưng thực tế có dấu hiệu trực tiếp tham gia quản lý, điều hành.
Theo cơ quan công an, mục đích của các hành vi này là "mượn Việt Nam" như một nước trung gian để kinh doanh, nhằm tránh rào cản thuế của các quốc gia khác, đồng thời né tránh quy định quản lý đối với nhà đầu tư nước ngoài, nhất là khi triển khai dự án tại khu vực ven biển nhạy cảm về an ninh, quốc phòng.
Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết các thủ đoạn này diễn ra tinh vi, kín kẽ, khó phát hiện và xử lý, song vẫn được lực lượng chức năng nắm bắt, phát hiện và cảnh báo.
Liên quan vụ bán hợp đồng kỳ nghỉ, ngày 7.7, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường (PC03 - Công an TP.HCM) cho biết đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và lệnh bắt tạm giam đối với 12 bị can về tội "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" xảy ra tại chi nhánh Công ty TNHH Holidays Việt Nam.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an và Ban giám đốc Công an TP.HCM về việc trấn áp tội phạm lợi dụng vỏ bọc doanh nghiệp, đặc biệt là tội phạm lừa đảo qua hình thức "hợp đồng kỳ nghỉ", PC03 Công an TP.HCM đã xác lập chuyên án đấu tranh.
Qua quá trình trinh sát, lực lượng chức năng đã đồng loạt khám xét nhiều địa điểm hoạt động của chi nhánh Công ty TNHH Holidays Việt Nam tại TP.HCM, bao gồm: số 5 Lê Quý Đôn, số 40A - 40B Út Tịch và số 343 Phạm Ngũ Lão.
Cơ quan điều tra xác định 12 bị can vừa bị khởi tố là những mắt xích quan trọng trong đường dây này. Trong đó, Nguyễn Danh Thành được xác định là kẻ chủ mưu, trực tiếp xây dựng và chỉ đạo toàn bộ kịch bản bán hàng tại TP.HCM; Đinh Sơn Hải (giám đốc kinh doanh) là người trực tiếp triển khai các hoạt động lừa đảo và điều hành các nhóm quản lý cấp dưới.
Theo cơ quan điều tra, đây là vụ án có quy mô đặc biệt lớn với thủ đoạn hết sức tinh vi và có tổ chức bài bản. Các đối tượng đã dựng lên một "kịch bản" hoàn hảo từ khâu tiếp cận khách hàng, tổ chức các hội thảo hoành tráng để tư vấn, cho đến việc chèo kéo ký kết hợp đồng.
Chưa dừng lại ở đó, sau khi khách hàng đã "cắn câu", nhóm này tiếp tục sử dụng nhiều thủ đoạn gian dối, o ép buộc nạn nhân phải rót thêm tiền đầu tư để rồi chiếm đoạt trắng trợn.
Bước đầu, Công an TP.HCM xác định đường dây này đã lừa đảo trót lọt gần 10.000 hợp đồng kỳ nghỉ, chiếm đoạt số tiền "khủng" lên tới 900 tỉ đồng.
Để khắc phục hậu quả và bảo vệ quyền lợi cho người dân, cơ quan công an đã khẩn trương áp dụng các biện pháp ngăn chặn, phong tỏa tài khoản và các giao dịch tài sản liên quan đến nhóm phạm tội với tổng giá trị khoảng 130 tỉ đồng.
Hiện PC03 Công an TP.HCM đang tiếp tục mở rộng điều tra vụ bán hợp đồng kỳ nghỉ, truy xét toàn bộ các đối tượng liên quan để xử lý nghiêm minh trước pháp luật, đồng thời tìm mọi cách thu hồi tối đa tài sản bị chiếm đoạt.
Công an TP.HCM cho biết đối với các nạn nhân những ai đã ký hợp đồng với chi nhánh Công ty TNHH Holidays Việt Nam hoặc bị lôi kéo bằng thủ đoạn tương tự, cần nhanh chóng liên hệ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM để trình báo, cung cấp hồ sơ, tài liệu phục vụ điều tra.
Đối với người dân, Công an TP.HCM khuyến cáo cần nâng cao cảnh giác trước những lời chào mời mua bán, góp vốn vào các sản phẩm nghỉ dưỡng đi kèm cam kết "lợi nhuận khủng", "chuyển nhượng dễ dàng", "hoàn vốn nhanh" hay tặng kèm ưu đãi giá trị lớn.
Đồng thời, phải kiểm tra kỹ tính pháp lý của doanh nghiệp, năng lực thực tế của dự án cũng như quyền sở hữu tài sản trước khi đặt bút ký hợp đồng và chuyển tiền. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cần lập tức trình báo cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ giải quyết.
