Dự thảo hồ sơ chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng, lấy ý kiến công khai đến hết ngày 7/5.
Một trong các nội dung đang được đề xuất là nâng mức phạt tù ở một số loại tội danh có nhiều diễn biến phức tạp, xâm hại trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm, tự do của con người. Ngoài ra, tội phạm có tính chất gian dối, gây nhiều bức xúc trong thời gian qua, các tội có mức thu lợi bất chính lớn cũng được đề xuất tăng án tù.
Dưới đây là các tội đang được đề xuất tăng hình phạt và mức phạt hiện tại. Dự thảo chưa đề xuất mức tăng cụ thể.
Vì sao phải tăng mức phạt với các tội này
Qua tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự thời gian qua, Bộ Công an đánh giá, loại tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm diễn biến ngày càng phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những mâu thuẫn bột phát, mâu thuẫn cá nhân; người thực hiện hành vi ở nhóm độ tuổi thanh thiếu niên từ 16 đến 29 tuổi có xu hướng gia tăng.
Đặc biệt, vi phạm về y tế, an toàn thực phẩm chủ yếu đến từ kinh doanh, lưu giữ, tiêu thụ các mặt hàng thực phẩm thịt đông lạnh không rõ nguồn gốc, sử dụng phụ gia, hóa chất không bảo đảm.
Một số tội liên quan lĩnh vực tài chính, kinh tế, thuế, bảo hiểm…. đều thu lợi bất chính rất lớn, có những vụ án lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
Song nhìn chung, Bộ Công an đánh giá, mức phạt hiện nay với các tội danh trên còn thấp, chưa tương xứng, chưa đảm bảo răn đe và tính công bằng.
Do đó, việc tăng hình phạt là cần thiết để tạo môi trường xã hội an toàn, ổn định, bảo vệ tốt hơn quyền con người. Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, các quyền về bảo vệ danh dự, uy tín, nhân phẩm con người rất dễ bị xâm hại trên không gian mạng.
Bổ sung hình phạt bổ sung lao động công ích
Theo quy định hiện hành tại Điều 36 Bộ luật Hình sự 2015, “lao động phục vụ cộng đồng” không phải là một hình phạt độc lập mà chỉ là biện pháp hỗ trợ áp dụng cho người bị phạt cải tạo không giam giữ nhưng không có việc làm.
Thời lượng tối đa 4 giờ/ngày và 5 ngày/tuần, miễn trừ cho nhóm yếu thế như phụ nữ mang thai hoặc người khuyết tật nặng.
Trong Dự thảo lần này, Bộ Công an đề xuất lao động công ích thành một hình phạt bổ sung chính thức trong hệ thống hình phạt.
Điều này đồng nghĩa, đây sẽ là nghĩa vụ pháp lý buộc người bị kết án phải thực hiện theo phán quyết của Tòa án, không quan trọng họ có việc làm hay không (vì “lao động phục vụ cộng đồng” hiện chỉ áp dụng cho người không có việc làm).
Bộ Công an đánh giá biện pháp này tăng tính hướng thiện, giúp người phạm tội nhận thức trách nhiệm với cộng đồng và giảm nguy cơ tái phạm. Đây là giải pháp thay thế hiệu quả cho hình phạt tiền, với người phạm tội không có khả năng tài chính.
Lao động công ích cũng giảm chi phí giam giữ và quản lý trại giam, đồng thời tạo ra lợi ích trực tiếp từ thành quả lao động cho xã hội. Đây cũng là hình phạt đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng.
Ngày 17/6, Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra của đơn vị này đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 5 đối tượng để điều tra về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Theo điều tra, tối 1/2, Bùi Văn Hòa cùng Dương Văn Hùng, Trương Văn Phi, Trần Văn Điển và Trương Văn Hoàng đã bàn bạc, góp tiền mua ma túy đá để cùng sử dụng tại khu vực Đồng Ho, phường Hoành Bồ.
Sau khi nhận tiền, một đối tượng trong nhóm đi mua ma túy rồi mang đến địa điểm hẹn. Các đối tượng sử dụng các dụng cụ tự chế để sử dụng hết số ma túy đã mua.
Khoảng 21h ngày 2/2, Công an phường Hoành Bồ phối hợp với Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh Quảng Ninh triệu tập, xét nghiệm ma túy đối với Bùi Văn Hòa. Kết quả xác định Hòa dương tính với chất ma túy.
Tại cơ quan công an, Hòa khai nhận hành vi cùng các đối tượng liên quan. Ngày 3/2, lực lượng chức năng tiếp tục triệu tập Dương Văn Hùng, Trương Văn Phi và Trần Văn Điển để làm việc. Các đối tượng đều thừa nhận hành vi phạm tội.
Riêng Trương Văn Hoàng đã rời khỏi địa phương sau khi biết các đối tượng liên quan bị triệu tập. Đến ngày 6/3, cơ quan điều tra triệu tập được Hoàng và đối tượng này khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội.
Quá trình khám nghiệm hiện trường, cơ quan điều tra thu giữ nhiều vật chứng phục vụ việc sử dụng trái phép chất ma túy, gồm chai nhựa, ống hút, giấy bạc, bật lửa và các vật dụng liên quan.
Căn cứ các tài liệu, chứng cứ thu thập được, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh đã khởi tố các bị can, bắt tạm giam để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.
Ngày 19/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai đã khởi tố vụ án giết người xảy ra tại khu trọ ở phường Diên Hồng khiến một thanh niên 17 tuổi tử vong.
Liên quan đến vụ án này, Cơ quan cảnh sát điều tra khởi tố bị can, bắt tạm giam Dương Gia Bảo (SN 2009, trú tại xã Đăk Đoa, Gia Lai), Nguyễn Tất Đức (SN 2009, trú tại phường Thống Nhất, Gia Lai) và Hoàng Đỗ Mạnh Quân (SN 2006, trú xã Phú Túc, Gia Lai).
Khoảng 2h30 ngày 12/5, B.M.S. (SN 2009, trú xã Ia Grai, Gia Lai) điều khiển xe máy, chở theo 2 người đến một phòng trọ trong hẻm đường Tuệ Tĩnh, phường Diên Hồng để tìm bạn, bất ngờ gặp nhóm của Bảo.
Do có mâu thuẫn trên mạng xã hội, liên tục nhắn tin thách thức lẫn nhau từ trước nên khi bất ngờ gặp S. tại khu trọ, Bảo, Đức và Quân liền lao vào đấm, đá khiến nạn nhân bị thương nặng. Dù được đưa đến cơ sở y tế cấp cứu nhưng đến 9h cùng ngày, B.M.S. tử vong.
Đến khoảng 10h ngày 12/5, Bảo, Đức, Quân đã được triệu tập đến cơ quan công an để làm việc. Tại đây, các đối tượng đã thừa nhận hành vi của mình.
Ngày 8/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp đang tạm giam 2 đối tượng gồm: Nguyễn Công Tấn (SN 1998) và Nguyễn Minh Dư (SN 2003) để điều tra, làm rõ về tội Tàng trữ, sử dụng, mua bán trái phép chất ma túy và Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng.
Theo điều tra, chiều 3/4, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh phối hợp Công an xã Bình Trưng bắt quả tang Tấn và Dư đang tàng trữ, vận chuyển ma túy tại một tuyến đường nông thôn thuộc ấp Tây, xã Bình Trưng. Trong quá trình bắt giữ, Tấn chống đối, làm cho một cán bộ bị thương.
Khám xét người của Tấn, cảnh sát thu giữ một khẩu súng ngắn bắn đạn chì, bên trong hộp tiếp đạn có 10 viên, trong đó một viên đã lên nòng.
Ngoài ra tại hiện trường, lực lượng chức năng còn phát hiện một túi xách, bên trong có 2 gói ni lông chứa ma túy và nhiều viên thuốc lắc cùng các dụng cụ dùng để sử dụng trái phép chất ma túy.
Tiến hành khám xét nơi ở của Tấn, lực lượng làm nhiệm vụ tiếp tục thu giữ 10 túi ni lông bên trong chứa ma túy và thuốc lắc, cùng các dụng cụ dùng để phân chia, sử dụng ma túy, nhiều viên đạn và một số hung khí nguy hiểm.
Theo cơ quan công an, Tấn là đối tượng mới chấp hành xong án phạt tù vào tháng 6/2025 về tội Mua bán trái phép chất ma túy.
Qua xét hỏi, Tấn thừa nhận hành vi vi phạm.
Mở rộng điều tra, lực lượng công an mời làm việc đối tượng Trần Minh Quý (SN 2000). Qua kiểm tra, Quý dương tính với chất ma túy và thừa nhận có liên quan đến vụ việc, Quý là đối tượng quản lý sau cai nghiện tại địa phương.
Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã bàn giao Quý cho Công an xã Bình Trưng để tiếp tục điều tra, làm rõ hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
