Bộ GD-ĐT cho biết phương án cuối cùng sẽ được quyết định trên cơ sở quy chế thi, kết quả kiểm tra của địa phương, kết quả xác minh của cơ quan chức năng và đánh giá toàn diện tác động của vụ việc. Đây là cách ứng xử đúng với một sự cố đã vượt ra khỏi phạm vi của một điểm thi.
Với một kỳ thi quốc gia, điều nguy hiểm không chỉ là có sai phạm. Điều nguy hiểm hơn là cách khắc phục sai phạm lại tạo ra thêm một bất công mới. Nếu xử lý quá nhẹ thì kỷ cương thi cử bị tổn thương, nhưng nếu xử lý quá rộng, thiếu căn cứ cá thể hóa thì quyền lợi của những thí sinh (TS) ngay tình cũng có thể bị xâm phạm.
Tôi không ủng hộ việc quyết định cho thi lại môn toán tại điểm thi này vào thời điểm chưa có kết luận điều tra đầy đủ, vì vụ việc nghiêm trọng nên càng không thể xử lý bằng một phản xạ hành chính vội vàng.
Khi cơ quan điều tra mới xác định bước đầu có việc trưởng điểm thi chỉ đạo, định hướng một số giám thị làm sai quy định, thư ký điểm thi vào phòng thi hướng dẫn, nhắc bài cho một số TS thì việc cần làm trước hết là xác định rõ phạm vi tác động của sai phạm. Phòng thi nào bị tác động, TS nào được hướng dẫn, mức độ hướng dẫn đến đâu, có hay không sự thông đồng từ trước, có TS nào hoàn toàn không liên quan? Những câu hỏi đó phải được trả lời bằng chứng cứ, không thể thay bằng cảm giác bất thường của phổ điểm.
Thi lại thường được nhìn như một phương án trung tính, nhưng trong thực tế không phải vậy. Một TS đã trải qua kỳ thi chính thức, đang chịu áp lực dư luận, bị đặt trong tâm thế nghi ngờ, nếu phải thi lại sẽ không còn ở cùng điều kiện tâm lý như lần đầu. Một em làm bài bằng năng lực thật có thể bị giảm điểm vì áp lực. Một em đang cần điểm toán để xét tuyển ĐH có thể bị lỡ nhịp đăng ký. Vì vậy thi lại không thể được xem là phương án nhẹ nhàng chỉ vì nó nghe có vẻ công bằng.
Mặt khác, hủy kết quả hàng loạt lại càng không ổn nếu chưa chứng minh được lỗi của từng TS. Pháp luật không cho phép lấy lỗi của người tổ chức thi để trừng phạt tất cả người dự thi.
Nếu TS có hành vi gian lận, nhận bài giải, thông đồng, sử dụng sự hỗ trợ trái quy chế thì phải xử lý theo quy chế thi. Nhưng nếu có TS chỉ ngồi trong phòng thi, không bàn bạc, không nhờ vả, không biết trước và cũng không hưởng lợi từ hành vi của người lớn thì không thể đặt em vào cùng vị trí với người vi phạm. Nguyên tắc cá thể hóa trách nhiệm không chỉ là nguyên tắc của luật Hình sự, mà còn là nguyên tắc tối thiểu của mọi quyết định quản lý công bằng.
Phó thủ tướng Lê Tiến Châu cũng đã yêu cầu phương án khắc phục hậu quả phải đúng quy chế, đúng pháp luật, bảo đảm quyền lợi chính đáng của TS, bảo đảm công bằng trong xét tuyển ĐH, CĐ và kịp thời gian đăng ký xét tuyển năm 2026.
Vụ việc này không còn là chuyện riêng của một trường chuyên hay một địa phương. Nó đang tạo ra một tiền lệ. Nếu cứ thấy một điểm thi có phổ điểm bất thường rồi tổ chức thi lại toàn bộ khi chưa phân định lỗi, sau này mỗi sự cố tương tự sẽ có xu hướng được xử lý bằng cách “làm lại cho chắc”. Một phương án xử lý hậu quả phải trả lời được 3 câu hỏi: có đúng thẩm quyền không, có đúng căn cứ không và có bảo vệ tốt nhất quyền lợi của người không có lỗi không?
Trong vụ này, điều xã hội cần không chỉ là một câu trả lời nhanh mà là một câu trả lời đủ vững. Vững về pháp lý, để không bị khiếu nại, khiếu kiện. Vững về giáo dục, để không biến TS thành người gánh hậu quả thay cho người lớn. Vững về chính sách, để những kỳ thi sau biết rằng sai phạm sẽ bị xử lý nghiêm, nhưng quyền lợi của người ngay tình cũng được bảo vệ nghiêm túc.
Công bằng trong thi cử không thể được khôi phục bằng một quyết định vội vàng, dù quyết định đó nhân danh công bằng. Công bằng phải bắt đầu từ việc xác định đúng người sai, đúng mức độ sai và đúng hậu quả cần khắc phục.
Vì vậy ở thời điểm này, phương án hợp lý hơn cả là tiếp tục chờ kết luận chính thức của cơ quan điều tra, đồng thời chuẩn bị sẵn các kịch bản xử lý khác nhau. Nếu có TS gian lận, xử lý TS đó. Nếu có phòng thi bị tác động rõ, xem xét riêng phòng thi đó. Nếu sai phạm lan rộng đến mức không thể phân tách, lúc đó mới bàn đến thi lại như một biện pháp cuối cùng. Và nếu có những em không liên quan, các em phải được giữ nguyên quyền lợi học tập, xét tốt nghiệp, xét tuyển.
Ngày 23/4, trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP HCM, trao bằng tốt nghiệp cho khoảng 1.200 sinh viên, học viên cao học.
Trong gần 900 tân cử nhân, Nguyễn Hồ Phước Hiền, ngành Khoa học máy tính, là người duy nhất hoàn thành chương trình trong vòng 3,5 năm với điểm trung bình loại xuất sắc (GPA) 3.6/4. Riêng đồ án tốt nghiệp, Hiền đạt điểm gần tuyệt đối 9,74/10.
Cách đây 4 năm, cựu học sinh trường THPT Cái Bè, Đồng Tháp, đỗ vào trường bằng phương thức ưu tiên xét tuyển cho học sinh tài năng cũng với điểm số ấn tượng. Hiền đạt 27,4 điểm khối A01 (Toán, Lý, Tiếng Anh), 993/1200 điểm đánh giá năng lực, kèm học bạ 9,6/10.
Hiền cho biết không đặt mục tiêu tốt nghiệp sớm từ đầu. Nhưng khi xem chương trình đào tạo, nam sinh nhận thấy có thể chủ động lộ trình, đăng ký học thêm một số môn mà không bị quá tải.
Thử thách lớn nhất với Hiền là học kỳ II năm thứ ba. Nam sinh bước vào các môn chuyên ngành khó, thực tập ở doanh nghiệp, chuẩn bị làm đồ án tốt nghiệp và tham gia nghiên cứu khoa học. Áp lực càng đè nặng khi Hiền bị một số công ty từ chối nhận thực tập. Phải đến khi được một doanh nghiệp khác nhận, chàng trai quê Đồng Tháp mới thả lỏng tinh thần.
Hiền sắp xếp, xin dồn lịch các môn học hoặc trao đổi nghiên cứu với giảng viên vào 1-2 ngày cố định trong tuần để dành thời gian đi làm. Buổi tối, nam sinh hoàn thành bài vở và các việc tồn đọng, làm đồ án tốt nghiệp.
"Đến giờ, mình vẫn thấy khó tin khi vượt qua được giai đoạn cam go đó", Hiền chia sẻ.
Quá trình học, Hiền tham gia nhiều dự án nghiên cứu về Khoa học máy tính. Nam sinh tâm đắc với đề tài "Bảo vệ tính riêng tư trong hệ thống chăm sóc sức khỏe thông minh tại nhà". Đây là đề tài cấp Đại học Quốc gia dưới sự hướng dẫn của thạc sĩ Lê Thị Bảo Thu, giảng viên khoa Khoa học Kỹ thuật và máy tính.
Hiền nhìn nhận đây là hướng nghiên cứu thiết thực trong thời đại số, bởi bên cạnh sức khỏe thì dữ liệu cá nhân cũng là một tài sản quý giá. Nam sinh phụ trách phần xây dựng giải pháp, giả lập và đánh giá mô hình. Sau đó, Hiền tiếp tục đánh giá một số tính chất của hệ thống, thực hiện các kịch bản tấn công để kiểm tra khả năng bảo mật và mức độ bảo vệ quyền riêng tư cho dữ liệu người dùng.
Thạc sĩ Lê Thị Bảo Thu đánh giá Hiền có năng lực nghiên cứu độc lập, thái độ lắng nghe và học hỏi tốt. Dù bài báo nghiên cứu đã được chấp nhận đăng ở một hội nghị chuyên ngành, Hiền vẫn tiếp tục chỉnh sửa theo góp ý của thầy cô.
"Em ấy rất trách nhiệm, không ngại khó, sẵn sàng thảo luận chi tiết các góp ý để hoàn thiện tốt nhất có thể", cô Thu nhận xét.
Sau tốt nghiệp, Hiền muốn tiếp tục theo đuổi nghiên cứu và ứng dụng khoa học máy tính. Nam sinh dự định xin làm trợ giảng để củng cố kiến thức, rèn kỹ năng truyền đạt, song song làm việc tại các doanh nghiệp trong lĩnh vực kinh doanh, giáo dục hoặc y tế nhằm tích lũy kinh nghiệm, hiểu thị trường.
Chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 sẽ phát sóng chuyên đề đầu tiên của môn sinh học tại địa chỉ thanhnien.vn , Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=RUJtV2yU0lc
Chuyên đề đầu tiên của môn sinh học do giáo viên Võ Thanh Bình, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (P.Chợ Quán, TP.HCM) thực hiện.
Với chủ đề ''Cơ chế phân tử của hiện tượng di truyền'', giáo viên Võ Thanh Bình hệ thống kiến thức về cơ chế phân tử của hiện tượng di truyền, gồm các quá trình là nhân đôi ADN, phiên mã, dịch mã và điều hòa hoạt động các các quá trình này. Bên cạnh đó, thầy Bình cũng lưu ý học sinh một số vấn đề thường được hỏi trong đề thi cũng như sửa các câu có liên quan trong đề thi tốt nghiệp THPT những năm trước.
Bắt đầu từ hôm nay, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) từ thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 20 đến 25.4 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
Ngày 6-7, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã phê chuẩn lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Hà Duy (28 tuổi), giáo viên Trường THPT chuyên Tuyên Quang, để điều tra liên quan kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Động thái này diễn ra sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Công an kiểm tra Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang, do xuất hiện dấu hiệu bất thường trong kết quả môn toán.
Theo thống kê, tỉnh Tuyên Quang có 154 bài thi đạt điểm 10 môn toán, trong đó hơn 140 bài thuộc về học sinh Trường THPT chuyên Tuyên Quang, chiếm hơn 95% số điểm 10 của toàn tỉnh.
Qua rà soát hồ sơ coi thi, chấm thi, dữ liệu quét bài thi và đối chiếu kết quả học tập của thí sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết chưa phát hiện bất thường ở các khâu in sao đề, vận chuyển, bảo quản và chấm thi. Tuy nhiên kết quả phân tích bước đầu cho thấy điểm thi môn toán tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang có dấu hiệu bất thường, cần tiếp tục làm rõ, đặc biệt đối với công tác coi thi.
Hiện vụ việc đang được Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp tục điều tra.
Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng luật sư Chính Pháp (Đoàn luật sư TP Hà Nội), cho biết cơ quan điều tra sẽ phải làm rõ hành vi vi phạm xảy ra ở khâu nào của kỳ thi, từ coi thi, chấm thi, vào điểm, quản lý điểm thi và động cơ của hành vi vi phạm là do vụ lợi hay động cơ cá nhân. Đồng thời đánh giá hậu quả của hành vi vi phạm để xem xét xử lý theo quy định.
"Bất kỳ khâu nào có tiêu cực thì cũng ảnh hưởng đến kết quả bài thi. Trường hợp cơ quan điều tra xác định có hành vi làm lộ đề thi khi chưa hết thời gian làm bài theo quy định, người vi phạm còn có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý làm lộ bí mật nhà nước theo Điều 337 Bộ luật Hình sự. Khi đó kết quả thi sẽ bị hủy bỏ và thí sinh sẽ phải đối mặt với việc bị xử lý hình sự.
Trong trường hợp chưa đủ cơ sở để xử lý về tội cố ý làm lộ bí mật nhà nước nhưng có căn cứ xác định kết quả làm bài là không đúng với lực học của thí sinh, có sự quay cóp, chép bài của nhau hoặc có hành vi gian lận trong thi cử dẫn đến kết quả thi không đúng với năng lực của thí sinh thì các bài này cũng sẽ bị hủy bỏ do vi phạm quy chế thi", luật sư Cường thông tin.
TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho rằng nếu kết quả điều tra xác định có gian lận thì tất cả bài thi liên quan đều cần bị hủy để bảo đảm công bằng và giữ nghiêm kỷ cương của kỳ thi.
Theo ông, gian lận thi cử không chỉ là hành vi của người hỗ trợ mà còn cần có sự tiếp nhận của thí sinh. Vì vậy cơ quan chức năng cần làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân, thay vì chỉ xem xét một phía.
Ông cũng cho rằng trường chuyên là nơi đào tạo học sinh có năng lực, được Nhà nước đầu tư lớn nên càng phải đề cao tính trung thực và sự minh bạch trong thi cử.
Từ vụ việc tại Tuyên Quang, ông Vinh kiến nghị các địa phương tiếp tục rà soát toàn bộ quy trình tổ chức kỳ thi, từ bảo quản đề, coi thi, làm phách, chấm thi đến đối chiếu dữ liệu và trách nhiệm của từng cấp quản lý.
Theo quy chế thi tốt nghiệp THPT, thí sinh sẽ bị hủy kết quả nếu để người khác thi thay hoặc làm bài thay; sửa chữa, thêm bớt bài thi sau khi nộp; dùng bài của người khác để nộp hoặc có các hành vi gian lận khác theo quy định.
Đối với các vụ việc có dấu hiệu tội phạm, cơ quan quản lý giáo dục sẽ chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xem xét xử lý theo quy định của pháp luật.
