Có người vừa nói “lướt thêm 5 phút thôi” nhưng đến lúc nhìn đồng hồ đã gần 1 giờ sáng. Có người nằm xem hết video ngắn này tới video khác dù sáng hôm sau vẫn phải dậy sớm đi làm. Người khác mở điện thoại chỉ để trả lời vài tin nhắn công việc rồi cuối cùng lại thức trắng cùng mạng xã hội.
Ngoài đường, tiếng xe vẫn vọng lên từ những con đường chưa bao giờ ngủ hẳn. Trong nhiều căn hộ nhỏ giữa thành phố đông đúc, không ít người trẻ vẫn nằm im trong ánh sáng màn hình điện thoại, lướt qua hàng trăm hình ảnh vui vẻ của người khác rồi thở dài vì cảm giác mình vẫn chưa đủ tốt.
“Điện thoại, vật chất, sự lệ thuộc và cảm giác con người đang ngày càng xa khỏi sự bình an”, thượng tọa Thích Thiện Quý, Phó trưởng ban Trị sự kiêm Chánh thư ký Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.HCM mở đầu cuộc trò chuyện nhân mùa Phật đản.
Theo thượng tọa, điều dễ thấy trong xã hội hiện nay là con người ngày càng có nhiều điều kiện vật chất hơn nhưng lại dễ rơi vào trạng thái bất an hơn. Người ta luôn nghĩ chỉ cần có thêm tiền, thêm thành công hoặc thêm sự công nhận thì sẽ hạnh phúc hơn, nhưng rồi càng có nhiều lại càng phát sinh thêm áp lực.
“Mọi người đang đi tìm hạnh phúc ở bên ngoài mà chưa bao giờ thử nhìn lại nơi chính mình. Có thêm tiền thì lại lo giữ tiền, có thêm tài sản thì lại lo bảo vệ tài sản. Nhiều người có rất nhiều thứ nhưng cuối cùng vẫn không ngủ ngon được”, thượng tọa chia sẻ.
Những ngày mùa Phật đản, tại nhiều ngôi chùa ở TP.HCM, lượng người trẻ tìm đến đông hơn thường ngày. Không ít người đi chùa không hẳn vì tín ngưỡng, mà đơn giản vì muốn tìm một nơi yên hơn sau nhiều ngày sống quá nhanh.
Có người vừa tan làm vẫn còn đeo thẻ nhân viên trên cổ đã ghé vào chùa ngồi nghỉ một lúc rồi mới về nhà. Có người ngồi ở sân chùa rất lâu nhưng gần như không nói gì. Giữa tiếng chuông, mùi nhang và dòng người đi lễ, nhiều người chỉ muốn có vài phút đầu óc bớt ồn hơn thường ngày.
Giữa thành phố lúc nào cũng đầy thông báo, deadline và áp lực phải theo kịp người khác, nhiều người trẻ bắt đầu thấy mệt vì lúc nào cũng phải cố gắng nhiều hơn.
Mạng xã hội càng phát triển, cảm giác so sánh càng dễ xuất hiện. Người ta nhìn thấy bạn bè đi du lịch, mua nhà, đổi xe, thăng chức hay có cuộc sống đẹp đẽ trên mạng rồi vô tình thấy mình chậm hơn, kém hơn hoặc chưa đủ hạnh phúc.
Có người vừa đăng ảnh check-in quán cà phê đông người tương tác nhưng tối về vẫn thấy trống rỗng. Có người đi du lịch nhưng phần lớn thời gian lại dành để quay video, chỉnh ảnh và chờ phản hồi từ mạng xã hội. Nhiều khoảnh khắc vốn để nghỉ ngơi cuối cùng lại trở thành áp lực phải thể hiện rằng mình đang sống rất vui.
Theo thượng tọa Thích Thiện Quý, nhiều người hiện nay đang sống trong áp lực phải có thêm tiền, thêm thành công, thêm sự công nhận. Nhưng càng cố chạy theo, nhiều người lại càng thấy mệt và khó nghỉ ngơi thật sự.
Thượng tọa Thích Thiện Quý phân tích, ngày trước điện thoại chỉ đơn giản để nghe gọi nên con người cảm thấy nhẹ nhàng hơn. Nhưng khi điện thoại trở thành nơi chứa công việc, thông tin, mạng xã hội và các mối quan hệ, áp lực cũng bắt đầu xuất hiện nhiều hơn.
“Ngày xưa trong túi áo chỉ có vài thứ đơn giản nên cảm giác rất nhẹ nhàng. Bây giờ mang theo điện thoại, rồi tin nhắn, thông báo, công việc cứ chạy theo mình suốt ngày nên tự nhiên thấy lòng mình cũng nặng hơn. Có lúc mình tưởng đang sử dụng điện thoại, nhưng thật ra lại bị điện thoại dẫn đi lúc nào không biết”, thượng tọa chia sẻ.
Theo thượng tọa, điều đáng lo không nằm ở bản thân công nghệ mà ở việc con người đang dần lệ thuộc quá nhiều vào nó.
Nhiều người hiện nay gần như không còn khoảng thời gian thật sự tách khỏi màn hình điện thoại. Đi cà phê nhìn điện thoại, ăn cơm nhìn điện thoại, nằm trên giường cũng nhìn điện thoại. Có người mở mắt ra là kiểm tra thông báo, đến khuya vẫn tiếp tục lướt mạng dù cơ thể đã mệt rã rời.
“Mọi người ngồi chung một bàn nhưng không ai nói chuyện với ai, ai cũng nhìn điện thoại của mình. Mình tưởng đang nghỉ ngơi nhưng thật ra đầu óc chưa bao giờ được nghỉ”, thượng tọa nói.
Vừa qua, thượng tọa có chuyến công tác ra Trường Sa nhiều ngày không có sóng điện thoại. Sư thầy cho biết đó là khoảng thời gian hiếm hoi đầu óc thật sự nhẹ đi vì không ai gọi, không ai nhắn tin. Nhưng khi trở lại đất liền, hàng loạt thông báo và công việc lại lập tức kéo cảm giác áp lực quay trở lại.
Không chỉ người lớn, nhiều người trẻ và cả các tiểu trong chùa cũng đang bị cuốn vào không gian mạng. Theo thượng tọa, có những đêm các tiểu đã tắt đèn đi ngủ nhưng vẫn tiếp tục dùng điện thoại trong chăn đến khuya.
“Hồi xưa đóng cửa là ngủ. Bây giờ đóng cửa rồi nhưng chưa ngủ, vì còn điện thoại. Cái khó không phải mình không biết điều đó có hại, mà là mình chưa đủ quyết tâm để dừng lại”, thượng tọa nói.
Theo thượng tọa Thích Thiện Quý, ý nghĩa của mùa Phật đản không chỉ nằm ở nghi lễ hay việc đi chùa cầu an. Điều quan trọng hơn là mỗi người có dịp nhìn lại cách mình đang sống.
Nhiều người hiện nay không thiếu điện thoại mới, quần áo đẹp hay những buổi gặp gỡ cuối tuần. Nhưng cảm giác ngủ ngon, ăn một bữa cơm không cầm điện thoại hay thật sự thấy lòng nhẹ đi lại trở thành điều khó có được.
Giữa nhịp sống ngày càng nhanh, nhiều người tìm đến chùa không hẳn để cầu xin điều gì lớn lao. Có người chỉ muốn ngồi yên một lúc, nghe tiếng chuông chùa hay nhìn khoảng sân nhiều cây xanh để đầu óc chậm lại.
“Mình tưởng cầm điện thoại để nghỉ ngơi, nhưng nhiều khi càng cầm lại càng mệt”, một người trẻ ngồi ở sân chùa nói rồi cất điện thoại vào túi.
Ngoài đường, tiếng xe vẫn vọng vào sân chùa như thường lệ. Nhưng nhiều người trẻ vẫn ngồi lại thêm một lúc rồi mới đứng dậy ra về.
Dương lịch hôm nay là ngày chủ nhật cuối tuần, đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 109. Theo lịch âm hôm nay 19.4 là ngày 3.3, cũng là ngày thứ 3 của tháng 3 âm lịch, tháng Nhâm Thìn. Theo cách gọi can chi, hôm nay là ngày Quý Hợi, tháng Nhâm Thìn, năm Bính Ngọ.
Lịch vạn niên cho biết hôm nay là ngày Bạch Hổ Kiếp. Dân gian quan niệm đây là ngày đẹp, thích hợp để khởi sự, xuất hành khi "cầu tài được như ý muốn, đi hướng nam và bắc rất thuận lợi".
Dưới góc độ tiết khí, người Việt đang trong những ngày cuối cùng của tiết Thanh minh. Vào ngày 20.4 tới đây, tiết Cốc vũ, tiết khí thứ 6 trong 24 tiết khí trong năm sẽ nối tiếp, mở ra một giai đoạn mới.
Tại Việt Nam,19.4 hôm nay là ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19.4) cũng như đánh dấu kỷ niệm 80 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam (19.4.1946 - 19.4.2026).
Thủ tướng Chính phủ đã quyết định ngày 19.4 hằng năm kể từ năm 2009 là ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam.
Việt Nam là quốc gia đa dân tộc với kho tàng văn hóa phong phú, đa dạng, thể hiện qua phong tục, tập quán, trang phục, lễ hội, tiếng nói, chữ viết và đời sống sinh hoạt của mỗi dân tộc.
Đây là tài sản vô giá được hun đúc qua nhiều thế hệ, cần được trân trọng, bảo tồn và phát huy trong đời sống hiện nay.
Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của cộng đồng 54 dân tộc anh em, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Lúc đương thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn song chân lý ấy không bao giờ thay đổi”.
Trong lá thư của Bác Hồ gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam ngày 19.4.1946 có đoạn: "Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia Rai hay Ê Đê, Xê Đăng hay Ba Na và các dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt".
Trong khi đó, ở phương Tây, hôm nay 19.4 là ngày lễ vui vẻ, ngày tôn vinh tỏi (National Garlic Day). Với nhiều lợi ích cho sức khỏe, tỏi là một nguyên liệu quen thuộc trong ẩm thực và y học dân gian. Đây là ngày mang tính vui vẻ, phổ biến ở Mỹ nhằm tôn vinh nguyên liệu này, theo nationaltoday.com.
Trong báo cáo mới đây của Chính phủ gửi Quốc hội về kết quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025. Kết quả cho thấy nhiều chuyển biến tích cực, song cũng chỉ ra những yếu tố "đảo chiều" đòi hỏi công tác về bình đẳng giới cần điều chỉnh để phù hợp hơn.
Tổng số người có hành vi bạo lực gia đình năm 2025 là 2.038 người, giảm 231 người so với năm 2024. Tuy nhiên, phân tích về tỷ lệ cho thấy nữ giới gây bạo lực gia đình có chiều hướng tăng (263 người, tăng 5 người). Nam giới gây bạo lực gia đình dù vẫn chiếm phần đa nhưng đã giảm (1.775 người, giảm 236 người).
Luật sư - tiến sĩ Nguyễn Thị Thúy Hường, Phó chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương mại luật gia Việt Nam (VLCAC), Giám đốc Công ty luật THR cho biết: "Pháp luật Việt Nam không phân biệt nam giới hay nữ giới trong việc xác định ai là người thực hiện hành vi bạo lực gia đình hay ai là nạn nhân của bạo lực gia đình. Người gây ra hành vi bạo lực gia đình có thể là nam hay nữ và nạn nhân của bạo lực gia đình có thể là nam, cũng như có thể là nữ".
Khoản 1 điều 2 luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 (có hiệu lực từ ngày 1.7.2023) có quy định về khái niệm bạo lực gia đình như sau: Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình.
"Trong quá trình hành nghề luật sư và tham gia tư vấn nhiều vụ liên quan đến hôn nhân và gia đình, cũng như trong nhiều buổi nói chuyện tư vấn pháp luật cho cộng đồng dưới nhiều hình thức, tôi nhận thấy tình trạng phụ nữ gây bạo lực gia đình với tỷ lệ không nhiều. Tuy nhiên vẫn có những trường hợp phụ nữ có hành vi bạo lực gia đình nhưng họ không biết là họ đang thực hiện hành vi này", luật sư Thuý Hường chia sẻ.
Nam giới được cho là "phái mạnh" vì thế, hành vi bạo lực của họ thường đến từ những hành động trực tiếp gây thương tích như đấm, đá… Tuy nhiên, bạo lực gia đình do nữ giới gây ra thường có thể đến từ nhiều khía cạnh như xúc phạm nhân phẩm, lăng mạ, chì chiết hay thậm chí là kiểm soát tài sản nhằm khiến chồng bị lệ thuộc về mặt vật chất...
Một số hành vi bạo lực gia đình (quy định trong luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022) mà phụ nữ dễ thực hiện là:
Luật sư Thúy Hường phân tích, thói quen của phụ nữ thường mặc định mình là tay hòm chìa khóa. Do vậy, họ nắm giữ và kiểm soát toàn bộ tài sản, thu nhập của gia đình, nhất là thu nhập của chồng, dẫn đến người chồng bị lệ thuộc về mặt tài chính.
Có người vợ còn tự hào khoe với mọi người rằng toàn bộ tài chính của gia đình chị ấy nắm hết, người chồng không được giữ gì cả, cần gì thì chị ấy đưa cho. Nhưng chị ấy thường xuyên không chấp nhận những lời đề nghị chi tiền của chồng, dù những khoản chi rất hợp lý như: xăng xe, biếu quà cho cha mẹ, người thân trong những dịp quan trọng. Điều này khiến cho người chồng cảm thấy như bị giam cầm trong cuộc hôn nhân của mình.
Trường hợp khác, có một chị thường đem tất tần tật chuyện bực bội, tức giận với chồng và gia đình chồng đem bêu riếu lên trên mạng. Điều này dẫn đến sự tổn thương của người chồng và những vết rạn nứt trong gia đình chồng.
Không chỉ có hành vi bạo lực với chồng, nhiều chị em còn tác động đến con cái trong quá trình dạy dỗ con. Ví dụ, nhiều phụ nữ la hét, quát tháo, có hành vi sử dụng vũ lực đánh con của mình.
Luật sư Thúy Hường cho biết từng chứng kiến cảnh một người phụ nữ trẻ quát nạt, tát vào mặt đứa con nhỏ khoảng 5 tuổi của chị ấy, tại một siêu thị. Lúc đó, nữ luật sư cũng lên tiếng về việc chị ấy không được thực hiện hành vi đánh con như vậy. Sau khi được góp ý, người mẹ kéo con đi và tiếp tục la hét, chửi mắng con.
"Người lớn thường nhân danh tình thương để quát mắng, thậm chí là đánh đập trẻ. Những hành vi tưởng chừng như bình thường theo góc nhìn của người thực hiện là những hành vi bạo lực gia đình theo quy định của luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022", nữ luật sư chia sẻ.
Nằm trên tuyến quốc lộ 9, làng Mai Xá từ lâu đã nổi tiếng là một trong những ngôi làng cổ tọa lạc nơi ngã ba của 3 con sông lớn ở Quảng Trị gồm sông Hiếu, Thạch Hãn và Cánh Hòm. Vùng quê này còn nổi tiếng với 2 món ăn hết sức độc đáo là bánh hộc và bún hến Mai Xá. Trong đó, món bún hến Mai Xá với cách ăn khác biệt đã từng lọt top 100 món ăn tiêu biểu của Việt Nam vào giai đoạn 2020 - 2021.
Có gần 30 năm bán bún hến Mai Xá, bà Bùi Thị Bòn (trú tại thôn Mai Xá, xã Cửa Việt) cho biết món ăn này được gia đình bà bán từ năm 1999 và được yêu thích cho đến ngày nay.
"Năm 1999, gia đình tôi bán bún bò nhưng không hiệu quả lắm, tôi làm thử món bún hến ăn cùng với xì dầu, nước tương và rau sống. Ban đầu cũng có người cười vì cách ăn khác lạ, nhưng về sau quán nhà tôi được nhiều người tìm đến chỉ vì món ăn này", bà Bòn kể lại.
Mặc dù gọi là bún hến nhưng nguyên liệu lại chủ yếu từ con chắt chắt (một loài cùng họ với hến nhưng kích thước nhỏ hơn), những con chắt chắt này được cào trên sông Hiếu, sông Thạch Hãn sau đó đưa về chế biến tách vỏ, luộc chín và giữ lấy phần nước để ăn cùng bún hến.
"Điểm khác biệt nữa của bún hến Mai Xá với bún hến Huế là cách pha gia vị, nếu bún hến ở Huế trộn với nước ruốc, môn, bắp chuối... thì bún Mai Xá trộn với xì dầu, tương ớt cùng một ít rau mùi, lạc và ăn kèm với rau sống", bà Bòn chia sẻ.
Quán bún hến của bà Bòn mỗi ngày có thể bán từ 50 - 70 tô với giá 20.000 đồng/tô, ngoài ra du khách có thể gọi thêm hến xào được bán với giá từ 40.000 - 50.000 đồng/phần.
Năm 2021, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (Vietkings) và Tổ chức Top Việt Nam (VietTop) chính thức công bố Top 100 món ăn đặc sản và Top 100 đặc sản quà tặng (2020 - 2021) dành cho những món ngon, sản vật độc đáo trên cả nước. Trong đó tại tỉnh Quảng Trị cũ, 3 món ăn lọt top 100 là bún hến Mai Xá, nem chợ Sãi và cháo cá vạt giường.
