Nhiều người trẻ tham gia thị trường lao động nhưng lại không nắm rõ kiến thức về thuế thu nhập cá nhân. Họ dễ dàng mất tiền oan vì thuế thu nhập cá nhân (TNCN) do thiếu thông tin. Việc trang bị kiến thức đúng đắn sẽ giúp bạn tránh rơi vào tình trạng này.
Phạm Hoàng Hậu (25 tuổi), ở Nguyễn Hữu Cảnh, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM, đi làm được khoảng 1 năm, nhưng nhắc về thuế TNCN, Hoàng Hậu thẳng thắn: “Mình chỉ nghĩ đơn giản là công ty trả lương, thuế hay giấy tờ gì công ty cũng xử lý hết rồi. Mình không mấy khi tìm hiểu về thuế TNCN. Gần đây mình mới thấy mọi người xôn xao nói về quyết toán thuế, nào là mã số thuế cá nhân hay giảm trừ gia cảnh, mình không hiểu rõ mấy cái đó là gì cả”.
Không nắm bắt được các kiến thức cần thiết khiến bạn trẻ cảm thấy hoang mang: “Mình cũng hơi lo, từ khi đi làm đến giờ phó mặc hết cho cơ quan, nếu có sai sót và phát sinh rủi ro thì mình cũng không kiểm soát được”, Hậu cho hay.
Ở một trường hợp khác, Nguyễn Thị Kim Dung (27 tuổi), ngụ ở đường Ba Tháng Hai, P.Hòa Hưng, TP.HCM, kể phải tốn thêm chi phí khi chưa hiểu rõ về luật: “Mình làm tự do, nên từ trước đến nay, cũng không để ý kỹ về thuế. Nhưng đến đợt này, khi nghe bạn bè nói có thể mình thuộc trường hợp được hoàn thuế, thì mới bắt đầu tìm hiểu. Vì không rõ cách làm nên mình đã bỏ thêm tiền để cho người khác làm hộ”.
Theo Kim Dung, có quá nhiều thông tin chưa thể tiếp thu từ cách kê khai, thủ tục cụ thể. “Cái làm mình rối nhất là có quá nhiều thông tin và không biết trường hợp của mình đang nằm ở đâu. Được mọi người chỉ dẫn và tải ứng dụng để làm nhưng mình vẫn thấy rất mông lung, sợ làm sai rồi lại mất thời gian sửa nên cuối cùng mình mới chấp nhận bỏ chi phí để được yên tâm”.
Câu chuyện trên của Hậu và Dung không phải cá biệt, phản ánh một thực trạng phổ biến: người trẻ gia nhập thị trường lao động nhưng gần như không được trang bị kiến thức về thuế TNCN và cách thực hiện thủ tục thuế TNCN đúng luật, dù đây là nghĩa vụ pháp lý gắn liền với quyền lợi của người lao động.
Nhận xét về thực trạng này, thạc sĩ, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa, nhà sáng lập Công ty TNHH Luật sư X, cho biết người mới đi làm thường còn chủ quan chưa tìm hiểu về luật thuế TNCN.
“Theo quy định hiện hành, từ năm 2026 khi tính thuế TNCN, cá nhân không có người phụ thuộc khi có tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công trên mức 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) thì phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Trên thực tế, nhiều bạn trẻ khi mới gia nhập thị trường lao động chưa có thu nhập vượt con số đó thì họ cũng chưa để tâm tìm hiểu”, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa nói.
Cũng theo luật sư Nghĩa, nhiều doanh nghiệp thực hiện rất tốt nghĩa vụ khấu trừ và quyết toán thay cho nhân viên, nhưng ông cảnh báo người lao động không nên phó thác hoàn toàn. “Doanh nghiệp đã xử lý phần thuế thì sẽ giúp người lao động giảm thiểu rất nhiều thủ tục hành chính, cũng tránh được việc mất một khoản chi phí dịch vụ cho bên thứ ba. Tuy nhiên, nếu như bạn trẻ không quan tâm, không tìm hiểu, khi xảy ra những trường hợp như khai sai, khai lệch, chúng ta sẽ khó lường được”, ông Nghĩa cho hay.
Trên thực tế, hiện nay vẫn còn một bộ phận bạn trẻ cho rằng thông tin về quyết toán thuế còn khó hiểu, phức tạp, từ đó dẫn đến tâm lý “ngại tìm hiểu”. Tháo gỡ vấn đề này, ngày 4.3.2026, Cục Thuế – Bộ Tài chính đã ban hành hướng dẫn quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Hướng dẫn này nêu: “Quyết toán thuế TNCN là bước xác nhận cuối cùng trong năm tính thuế nhằm xác định chính xác số thuế cá nhân phải nộp thêm hoặc nộp thừa. Việc thực hiện đúng và kịp thời không chỉ bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật mà còn giúp cá nhân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, đặc biệt trong trường hợp có số thuế nộp thừa được hoàn hoặc bù trừ nghĩa vụ thuế”.
Hướng dẫn nêu rõ nhiều chi tiết về thuế TNCN, mà nhiều bạn trẻ còn “mù mờ” như: giảm trừ gia cảnh, bậc thuế suất, trường hợp nào phải thực hiện quyết toán thuế… Trong đó, nội dung nhiều bạn trẻ quan tâm là cách làm quyết toán thuế TNCN sao cho đúng cũng được trình bày rõ ràng.
Có thể tham khảo hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính Cục Thuế – Bộ Tài chính tại https://dichvucong.gdt.gov.vn/tthc/homelogin; ứng dụng eTax Mobile và Cổng dịch vụ công quốc gia.
Chú thích ảnh:
A1: Không ít bạn trẻ ngày nay loay hoay, mơ hồ khi tiếp cận đến thủ tục về thuế TNCN. Ảnh: Lan Vy
A2: Thạc sĩ, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa cảnh báo người lao động trẻ cần trang bị kiến thức về luật TNCN khi tham gia thị trường lao động. Ảnh: NVCC
Sáng 5.4, kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 của ĐH Quốc gia TP.HCM diễn ra tại 55 điểm thi trên cả nước với hơn 135.000 thí sinh. Tại các điểm thi ở TP.HCM, từ rất sớm đã đông kín phụ huynh đưa con đến. Có người tranh thủ đưa con đi từ lúc trời chưa sáng hẳn để trừ hao kẹt xe. Có người gần như thức trắng đêm vì lo con hồi hộp, áp lực trước kỳ thi quan trọng.
Tại điểm thi Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, chị Lê Thị Kim Trang (37 tuổi), phụ huynh em Lê Hồng Chân, học sinh Trường THPT Đào Sơn Tây (TP.HCM), cho biết từ nhiều ngày nay con chị tự giác học tới khuya. Chị Trang kể có hôm gần 11 giờ đêm, con vẫn còn ngồi bên bàn làm bài.
"Thấy con căng thẳng ôn tập, tôi cũng thấp thỏm theo. Đêm trước khi đưa con đi thi, tôi gần như không ngủ được", chị Trang kể.
Chị Trang kể chuyện chở con đi thi tưởng đơn giản nhưng từ tối hôm trước đã phải chuẩn bị đủ thứ, từ giấy báo dự thi, căn cước công dân đến bút viết, máy tính. Sáng ra chị chỉ sợ con quên món nào đó hoặc tới trễ vì đường đông. Khi con đã vào phòng thi, chị Trang vẫn ngồi lại bên ngoài, thỉnh thoảng nhìn điện thoại rồi lại nhìn vào cổng trường, gương mặt chưa hết lo âu.
Cách đó không xa, bà Bùi Thị Ánh Loan, phụ huynh em Vũ Thịnh Tài, học sinh Trường THPT Tam Phú (TP.HCM) cho biết hai mẹ con bắt đầu chuẩn bị từ 5 giờ 30 sáng để kịp đến điểm thi. Dù quãng đường đến trường thi không quá xa nhưng bà vẫn chọn đi sớm để chủ động mọi tình huống. "Ngày nào cháu cũng thức tới 11 giờ, 12 giờ đêm để làm bài. Thấy con học vậy thương lắm, tôi cũng không sao ngủ được", bà Loan nói.
Bà Loan cho biết những ngày con ôn thi, không khí trong nhà cũng căng thẳng hơn thường ngày. Mọi sinh hoạt đều cố gắng điều chỉnh theo lịch học của con. Sáng chở con đến điểm thi, nhìn con còn nguyên vẻ thiếu ngủ sau nhiều đêm học khuya, người mẹ không khỏi xót xa. Dù trong lòng đầy lo lắng con sẽ áp lực, bà vẫn cười động viên, dặn con cứ bình tĩnh và cố gắng hết sức.
Ông Huỳnh Quốc Khánh, phụ huynh em Huỳnh Đăng Khôi, học sinh Trường THPT Tây Thạnh (TP.HCM), cho biết ông chở con từ Q.12 (cũ) điểm thi tại Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, từ lúc 5 giờ sáng. Theo ông, đi sớm không chỉ để tránh kẹt xe mà còn để con có thời gian nghỉ ngơi, ổn định tinh thần trước khi vào làm bài. "Mình chuẩn bị sớm để chủ động, chứ gần tới giờ là dễ cuống lắm. Ngồi ngoài này trời nắng nóng nhưng nghĩ con trong phòng thi còn vất vả hơn", ông Khánh chia sẻ.
Theo Võ Thị Hiếu, trạm trưởng trạm số 6 của đội tình nguyện viên ĐH Quốc gia TP.HCM, phụ huynh đưa con đi thi rất vất vả. Trong lúc hỗ trợ thí sinh vào buổi sáng, nhóm của Hiếu gặp một phụ huynh bị giảm thân nhiệt, đứng không vững khi vừa đưa con đến điểm thi. Trước tình huống này, Hiếu dùng điện thoại gọi taxi đến bệnh viện gần nhất, cùng một số phụ huynh khác dìu người này lên xe, đồng thời động viên thí sinh cố gắng giữ bình tĩnh.
Hiếu cho biết trong buổi thi đánh giá năng lực đầu tiên, có rất nhiều tình huống khiến phụ huynh thêm căng thẳng. Có thí sinh quên mang bút chì, có em quên căn cước công dân, có em đến gần sát giờ mới phát hiện thiếu giấy tờ nên cha mẹ lại tất tả chở về lấy.
"Mỗi lần như vậy, người lo nhất vẫn là phụ huynh. Nhiều phụ huynh vừa chạy xe vừa sợ con vào trễ, sợ con hoảng loạn rồi ảnh hưởng đến bài thi. Nhìn mà tụi mình thấy thương lắm", Hiếu nói.
Nguyễn Thị Linh Chi, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết nhóm của bạn tự chuẩn bị sẵn nước uống, bánh và khăn để hỗ trợ phụ huynh chờ con ngoài nắng. Theo Chi, có nhiều người vừa đưa con vào cổng xong đã thấm mệt, nhưng vẫn không muốn rời đi vì sợ con cần gì đó bất ngờ.
"Ánh mắt ai cũng đầy sự hồi hộp. Từng là thí sinh và trải qua kỳ thi này, tụi mình thấu hiểu lắm và muốn san sẻ giúp phụ huynh bớt phần nào", Chi nói.
Nguyễn Minh Trung, sinh viên Trường ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM và Trần Kim Ánh, sinh viên Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, cũng có mặt từ sớm để tiếp sức cho thí sinh. Dù không có tên trong danh sách, không có người thân dự thi tại đây, hai nam sinh vẫn nhiệt tình hỗ trợ chỉ đường, trấn an những phụ huynh đang bối rối vì không quen địa điểm.
Trung cho biết càng đứng ở cổng trường lâu càng thấy thương cha mẹ của các thí sinh, vì có nhiều người từ sáng sớm đã tất tả đưa con đi, mồ hôi ướt áo nhưng vẫn chỉ quan tâm con có kịp giờ hay không.
"Đằng sau một buổi thi kéo dài vài tiếng là chuỗi ngày dài ôn tập, thức khuya, ăn vội, ngủ muộn của thí sinh và bên cạnh đó là sự đồng hành thầm lặng của cha mẹ", Trung nói.
Thay vì chỉ mang theo nước uống hay khăn tập, thời gian gần đây nhiều người trẻ lại mang theo… whipping cream khi chạy bộ. Trào lưu lạ này đang xuất hiện ngày càng nhiều trên TikTok, Instagram Reels và Facebook, thu hút sự chú ý nhờ ý tưởng vừa vận động vừa “làm bơ” ngay trong lúc chạy.
Theo ghi nhận, thử thách này xuất hiện từ các video của runner (người chạy bộ) và nhà sáng tạo nội dung về tập luyện ở nước ngoài trước khi lan sang nhiều cộng đồng chạy bộ tại châu Á. Người tham gia thường cho whipping cream vào chai hoặc túi kín, giữ lạnh bằng đá rồi mang theo trong lúc chạy từ vài km đến hơn 10 km. Sau quãng đường dài cùng quá trình rung lắc liên tục, phần kem tươi được cho là có thể kết tụ thành bơ hoặc kem đặc hơn.
Nhiều video ghi lại cảnh mở bình sau khi hoàn thành quãng chạy đã thu hút lượng lớn lượt xem nhờ yếu tố hồi hộp, khó đoán kết quả thành công hay thất bại.
Nguyễn Cẩm Bình, ở đường Nguyễn Hữu Thọ, P.Tân Hưng, TP.HCM, là một người yêu thích chạy bộ, cô chia sẻ biết đến thử thách này qua mạng xã hội. Vì vốn yêu thích bộ môn này và làm nội dung trên mạng xã hội nên cô quyết định thử sức.
Theo Bình, quá trình mang theo whipping cream khi chạy không quá bất tiện như tưởng tượng. Điều khiến cô nhớ nhất là cảm giác “tưởng hỏng rồi nhưng cuối cùng lại thành công ngoài mong đợi”.
“Lúc về nhà ngâm với đá, whipping cream đông lại giống như bơ”, Bình hào hứng kể.
Một tài khoản mạng xã hội của runner khác tên Lili chia sẻ việc mang theo túi đá phía sau trong thời tiết nóng còn giúp cơ thể dễ chịu hơn khi chạy. “Điều khiến mình bất ngờ là thử thách này không khó như tưởng tượng”, Lili nói
Vũ Hiền Sỹ Thái, huấn luyện viên cá nhân tại phòng tập Đức Thợ Rèn và cũng là một runner, cho biết anh biết đến trào lưu này khi lướt Facebook. Ấn tượng đầu tiên của anh là sự “bất ngờ và khá lạ” khi thấy mọi người mang whipping cream đi chạy bộ.
Theo anh, sức hút của những thử thách kiểu này nằm ở yếu tố mới lạ và khác biệt so với việc chạy bộ thông thường. “Nếu có điều kiện mình cũng muốn thử vì thấy khá thú vị. Người khác làm được thì mình cũng muốn trải nghiệm xem sao”, anh chia sẻ.
Theo chuyên gia kiểm soát chất lượng thực phẩm Vương Thành Vũ, Công ty TNHH An Phúc FoodTech (P.Tân Hưng, TP.HCM), về nguyên lý, việc lắc mạnh hoặc rung lắc lâu có thể khiến chất béo trong kem tươi kết tụ thành bơ.
“Điều này là hoàn toàn có thể. Kem tươi, đặc biệt là whipping cream có hàm lượng béo cao, vốn là một hệ nhũ tương gồm các hạt chất béo phân tán trong nước. Khi bị lắc mạnh hoặc rung lắc liên tục trong thời gian dài, lớp màng bao quanh các hạt béo sẽ dần bị phá vỡ, khiến các phân tử chất béo kết dính với nhau và tạo thành khối lớn hơn. Đó chính là nguyên lý tạo bơ truyền thống”, ông Vũ nói.
Tuy nhiên, theo ông Vũ, quá trình này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như hàm lượng béo, nhiệt độ bảo quản và thời gian rung lắc. Nhiệt độ quá cao có thể khiến sản phẩm bị tách nước hoặc biến chất trước khi tạo được bơ đúng nghĩa.
Trao đổi về việc mang theo sản phẩm sữa nhiều giờ ngoài môi trường nóng, ông Trần Văn Hải, nghiên cứu viên vi sinh thực phẩm, Công ty TNHH Đông Nam Food (P.An Khánh, TP.HCM), cho biết các sản phẩm từ sữa là nhóm thực phẩm nhạy cảm với nhiệt độ.
“Khi bị để lâu ngoài môi trường nóng, đặc biệt ở mức nhiệt 35–40 độ C, chất lượng sản phẩm sẽ giảm nhanh do vi sinh vật phát triển mạnh hơn và các thành phần dinh dưỡng bị biến đổi”, ông Hải nói.
Theo ông Hải, việc kem tươi có thể kết tụ chất béo khi bị rung lắc không đồng nghĩa môi trường nắng nóng đủ khả năng “nấu chín” thực phẩm như cách nhiều video trên mạng mô tả.
“Đây chủ yếu là hiện tượng biến đổi vật lý của chất béo trong thực phẩm chứ không phải minh chứng khoa học cho việc nhiệt độ môi trường có thể thay thế hoàn toàn quá trình gia nhiệt trong nấu ăn”, ông Hải chia sẻ thêm.
Dù còn nhiều tranh luận, không thể phủ nhận những thử thách kiểu này đang khiến hoạt động chạy bộ trở nên mới mẻ hơn với nhiều người trẻ. Bên cạnh yếu tố rèn luyện sức khỏe, các thử thách mang tính trải nghiệm và giải trí cũng đang góp phần tạo thêm sự kết nối trong cộng đồng runner trên mạng xã hội.
Tối 29.5, Hội đồng Đội T.Ư phối hợp với Plan International Việt Nam tổ chức khai mạc triển lãm chuyên đề "Thanh, thiếu nhi ứng phó với biến đổi khí hậu", tại Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam (Hà Nội).
Ban tổ chức cho biết, đây là hoạt động trong khuôn khổ "Ngày hội Thế giới tuổi thơ lần thứ XXVII - 2026" từ 29.5 - 1.6.2026, nhân dịp Ngày quốc tế thiếu nhi 1.6 và hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026.
Ngày hội có nhiều hoạt động phong phú, đa dạng, kết hợp giữa triển lãm, giáo dục kỹ năng sống, trải nghiệm sáng tạo, vui chơi giải trí và giao lưu nghệ thuật; hướng tới xây dựng môi trường sinh hoạt văn hóa lành mạnh, an toàn, bổ ích cho trẻ em.
Triển lãm chuyên đề "Thanh thiếu nhi ứng phó với biến đổi khí hậu" nhằm giới thiệu những mô hình, sáng kiến tiêu biểu của thanh thiếu nhi trong công tác bảo vệ môi trường, giảm thiểu rác thải nhựa, ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai.
Thông qua các hoạt động trưng bày, triển lãm góp phần lan tỏa tinh thần trách nhiệm, nâng cao nhận thức và thúc đẩy sự tham gia chủ động của thế hệ trẻ trong bảo vệ môi trường, xây dựng cộng đồng phát triển bền vững.
Tại khu vực triển lãm, 40 tác phẩm hội họa của thanh thiếu nhi tỉnh Tuyên Quang được giới thiệu tới công chúng. Bằng góc nhìn hồn nhiên nhưng sâu sắc, các bức tranh phản ánh những vấn đề môi trường đang đặt ra hiện nay, đồng thời gửi gắm thông điệp ý nghĩa về bảo vệ thiên nhiên, gìn giữ hệ sinh thái và chung tay ứng phó với biến đổi khí hậu.
Không gian chuyên đề cũng giới thiệu các mô hình, sáng kiến tiêu biểu của thanh thiếu nhi tỉnh Quảng Trị trong lĩnh vực thích ứng và giảm thiểu rủi ro khí hậu. Nổi bật là 56 ý tưởng sáng tạo được hình thành từ cuộc thi "Thanh thiếu niên hành động ứng phó với biến đổi khí hậu tỉnh Quảng Trị năm 2026", xuất phát từ thực tiễn của địa phương thường xuyên chịu tác động của thiên tai và thời tiết cực đoan.
Nhiều sáng kiến đã được triển khai thí điểm trong trường học, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực và có tiềm năng tiếp tục nhân rộng, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động và thích ứng tốt hơn trước những thách thức của biến đổi khí hậu.
