Bình Thuận (nay là Lâm Đồng) là vùng đất Nam Trung bộ hiền hòa với bề dày truyền thống cách mạng suốt 2 cuộc kháng chiến. Với người Bình Thuận – Phan Thiết, từ lâu nay, không cần dài dòng, chỉ cần nghe 3 chữ “đi thành phố” là đủ hiểu: đó là hành trình hướng về TP.HCM.
Cách gọi mộc mạc ấy không chỉ là thói quen ngôn ngữ, mà còn phản ánh một thực tế ăn sâu vào đời sống của người dân Bình Thuận, ít nơi nào có. Từ những gia đình ở trung tâm P.Phan Thiết (TP.Phan Thiết cũ) đến các vùng nắng gió như Phan Rí Cửa, Bắc Bình hay tận đảo Phú Quý giữa trùng khơi, hiếm có mái nhà nào không có con cái đang học tập, làm việc và sinh sống tại TP.HCM.
“Con cái lớn lên, rời quê vào thành phố học đại học; rồi sau khi tốt nghiệp, các cháu tiếp tục ở lại lập nghiệp, xây dựng gia đình, tạo nên sự gắn bó mật thiết giữa hai vùng đất, tôi nghĩ sự kết nối ấy còn liên tục, nối tiếp qua nhiều thế hệ”, bà Hải Anh, một giáo viên nghỉ hưu ở Phan Thiết, tâm sự như vậy. Hai người con của bà đều học đại học tại TP.HCM, ra trường rồi ở lại thành phố làm việc. Nay bà đã có cháu ngoại ở thành phố; cứ cuối tuần, ông bà lại thu xếp công việc để vào thăm con cháu.
Với ông bà, việc đi lại ấy không còn là một chuyến đi xa, mà đã trở thành nhịp sống quen thuộc. Câu chuyện mà bà Hải Anh kể, với người dân Bình Thuận – Phan Thiết không phải là hiếm hoi. Rất nhiều gia đình ở vùng đất duyên hải này gắn bó với câu nói “đi thành phố”. TP.HCM vì vậy, không chỉ là nơi để đến, mà là nơi để gắn bó, để gửi gắm tương lai, để tiếp nối cuộc sống của bao người dân xứ biển.
Là người dân phố biển, không ai lại không có nhu cầu khám chữa bệnh tuyến trên ở TP.HCM. Khi tuyến tỉnh có lúc quá tải, hoặc không giải quyết được nhu cầu điều trị chuyên sâu thì suy nghĩ ngay lúc đó lại là “đi thành phố”.
Vì thế, mỗi ngày, từ rất sớm, khi phố biển còn chưa thức giấc, các nhà xe ở Phan Thiết đã nhộn nhịp những chuyến xe đi rước khách để khởi hành lúc 2 – 3 giờ, đưa hàng chục người trên xe vào kịp giờ khám, chữa bệnh ở thành phố.
Đó là những người có nhu cầu khám, chữa bệnh ở tuyến trên. Anh Lê Khánh, một tài xế cho nhà xe S.L ở P.Phan Thiết, kể 2 giờ chở bệnh nhân đi, chiều lại đón về, nhưng 1 giờ tài xế đã đi đón khách rồi. “Họ là những người khách quen đi khám bệnh, đi thăm con cái, lại không rành đường ở thành phố, nên nhà xe tới tận nhà đón đi, rồi tối lại trả về tận nhà, đi riết như vậy thành thói quen”, anh Khánh nói.
Không chỉ dừng lại ở nhu cầu khám chữa bệnh, TP.HCM còn là đầu mối giao thương quan trọng sầm uất. Nhiều tiểu thương ở Phan Thiết duy trì thói quen vào thành phố lấy hàng mỗi ngày hoặc mỗi tuần. Việc đi, về trong ngày giờ đây trở nên dễ dàng khi hạ tầng giao thông được cải thiện, biến khoảng cách từng là trở ngại thành một lợi thế kết nối.
Chị Lê Kim Thành kinh doanh đồ điện ở chợ Phan Thiết nói chị có nhiều mối hàng ở TP.HCM, làm ăn từ hàng chục năm qua. Giờ chỉ cần gửi đơn đặt hàng là nhà cung ứng ở thành phố vận chuyển ra tận nơi, không cần phải vào thành phố lấy như trước nữa vì đi lại nhanh hơn trước rất nhiều.
Đặc biệt, trong giai đoạn dịch Covid-19, hình ảnh người dân Phan Thiết ra bến xe gửi từng thùng cá tươi để “chi viện” cho con cái học tập, làm việc ở TP.HCM đã trở thành ký ức khó quên.
“Giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành ở TP.HCM, hàng nghìn gia đình ở Phan Thiết đều phải hằng tuần gửi thực phẩm, cá tươi cho các cháu ở thành phố vì lúc đó đi lại đều rất khó khăn”, bà Hải Anh nhớ lại.
Nếu như trước đây, quãng đường từ Phan Thiết vào TP.HCM mất đến 5 – 6 giờ ô tô di chuyển, thì nay với tuyến cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây – Long Thành, thời gian đã được rút ngắn chỉ còn khoảng 2 giờ rưỡi. Sự thay đổi ấy không đơn thuần là câu chuyện giao thông mà đã tác động trực tiếp đến nhịp sống của người dân.
Khoảng cách được thu hẹp kéo theo tần suất đi lại gia tăng. Với hàng chục hãng xe khách chạy tuyến Bình Thuận – TP.HCM, người dân Bình Thuận – Phan Thiết có thể vào thành phố khám bệnh rồi về trong ngày, có thể tranh thủ cuối tuần thăm con cháu, hay đơn giản là đi mua sắm, đi du lịch đều dễ dàng hơn xưa.
Không chỉ thuận lợi vì có cao tốc, tại Phan Thiết còn có nhà ga đường sắt ngay trung tâm. Mỗi chuyến tàu cuối tuần chở biết bao du khách từ TP.HCM đến với các khu du lịch ở Mũi Né.
Ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Bình Thuận, cho rằng thành phố không chỉ cung cấp cơ hội học tập, việc làm, dịch vụ y tế mà còn đem đến cho Bình Thuận một lượng khách du lịch rất lớn. Hằng năm, chỉ tính riêng Khu du lịch quốc gia Mũi Né đã đón hàng triệu lượt khách trong nước và quốc tế; trong số đó khách đến từ TP.HCM là rất lớn, nhất là dịp cuối tuần hay ngày nghỉ lễ.
“Sự kết nối này mang tính hai chiều. Thành phố mang đến cơ hội học tập, việc làm, dịch vụ y tế. Ngược lại, Phan Thiết mang đến không gian nghỉ dưỡng, văn hóa biển và những giá trị truyền thống. Hai vùng đất, hai nhịp sống khác nhau, nhưng lại hòa quyện trong một tổng thể gắn kết chặt chẽ với nhau”, ông Khoa nói.
Còn ông Nguyễn Tư, một cựu chiến binh ở Phan Thiết, chia sẻ rằng đã trải qua hơn nửa thế kỷ từ ngày đất nước thống nhất, mối liên hệ giữa tỉnh Bình Thuận (nay là Lâm Đồng) và TP.HCM được bồi đắp sâu sắc hơn bởi các hoạt động kinh tế, văn hóa, đặc biệt là du lịch. “Sự kết nối ấy trở thành máu thịt, thấm sâu vào mỗi gia đình chúng tôi qua nhiều thế hệ”, ông Tư nói.
Người Bình Thuận – Phan Thiết có thể đi nhiều nơi, nhưng hành trình quen thuộc nhất vẫn là “đi thành phố”. Bởi ở đó có con cái, có công việc, có bệnh viện tuyến trên, có những cơ hội và cả những giấc mơ vươn xa. Và cũng chính từ những hành trình ấy, một mối liên kết bền chặt đã được hình thành, lặng lẽ nhưng không thể tách rời, như một phần tất yếu của đời sống phương Nam.
Clip ghi lại khoảnh khắc người bà giản dị cầm xấp sổ đỏ lần lượt trao cho các cháu trong sự chứng kiến của cả gia đình. Cha mẹ các cháu cũng có mặt để cùng chia sẻ niềm vui khi con nhận món quà ý nghĩa từ ông bà.
Mỗi khi một người cháu tiến lên nhận sổ đỏ, bà đều ân cần dặn dò bằng những lời yêu thương, tình cảm. Sau khi trao quà, các cháu cùng ông bà xếp hàng chụp ảnh lưu niệm, không khí gia đình ngập tràn tiếng cười và hạnh phúc.
Dưới phần bình luận, nhiều người bày tỏ sự ngưỡng mộ trước tình thương ông bà dành cho con cháu, đồng thời bất ngờ với món quà giá trị mà các cháu nhận được. Nhiều cư dân mạng còn hài hước nhận mình là "đứa cháu thất lạc", mong có cơ hội được nhận món quà đặc biệt như vậy.
Chia sẻ với Thanh Niên, chị Lê Ánh Lài (38 tuổi, ở phường Phú Mỹ, TP.HCM) cho biết người cầm xấp sổ đỏ trao cho các cháu là mẹ chồng chị, bà Nguyễn Thị Kiều (65 tuổi).
Bà Kiều có 5 người con gồm 3 gái, 2 trai và hiện có 10 người cháu. Tất cả các cháu đều được bà trao sổ đỏ. Khối tài sản này gồm nhà và đất nằm quanh khu vực phường Phú Mỹ. Ông bà đã lớn tuổi nên muốn sớm trao lại tài sản cho con cháu làm vốn, có chỗ ổn định cuộc sống.
Ít ai biết rằng để gây dựng được khối tài sản làm chỗ dựa vững chắc cho con cháu như hiện tại, vợ chồng bà Kiều đã trải qua nhiều năm vất vả buôn bán, tích góp. Bà Kiều kinh doanh tạp hóa, đồng thời có nhiều dãy phòng trọ cho thuê. Thời còn trẻ, sau khi dành dụm được chút vốn, ông bà tiếp tục mua thêm đất đai, nhà cửa. Người xuất hiện trong clip cũng là người đồng hành cùng bà gây dựng cơ nghiệp gia đình.
"Trước khi trao sổ đỏ cho các cháu, cả gia đình đã ngồi lại trò chuyện và thống nhất với nhau trong không khí vui vẻ. Mọi người đều hạnh phúc, hài lòng với món quà mà ông bà dành tặng. Tôi cũng dặn các con đây là tài sản quý giá nên phải biết trân trọng và giữ gìn cẩn thận", chị Lài chia sẻ.
Ngoài phần tài sản đã cho các cháu, ông bà vẫn có tài sản riêng để an tâm tuổi già. Dù đã lớn tuổi nhưng vợ chồng bà Kiều vẫn khỏe mạnh, duy trì công việc hằng ngày thay vì nghỉ ngơi hoàn toàn.
"Ba mẹ chồng tôi là những người sống tình cảm, luôn yêu thương con cháu vô điều kiện. Sự chăm chỉ, chịu khó của ông bà cũng là tấm gương để con cháu noi theo", chị Lài nói.
Bà Kiều tâm sự, với bà thì cháu nội hay cháu ngoại đều là máu mủ ruột thịt nên được yêu thương, quan tâm như nhau và ai cũng có phần xứng đáng.
Chiều 23.4, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy phối hợp Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn. Trong cuộc họp, thượng tá Phạm Quang Trưởng, Phó trưởng phòng CSGT (PC08) Công an TP.HCM đã thông tin về tình hình xe dù, bến cóc trên địa bàn dịp nghỉ lễ 30.4 - 1.5.
Theo thượng tá Phạm Quang Trưởng, dự báo nhu cầu đi lại tăng cao dịp lễ 30.4 - 1.5 tăng cao nên tình trạng xe dù, bến cóc có nguy cơ tái diễn. Lực lượng CSGT TP.HCM khuyến cáo người dân không đón xe dọc đường, chọn phương tiện hợp pháp để tránh mất an toàn và bị chèn ép giá.
Trước dự báo lưu lượng phương tiện tăng mạnh, thượng tá Phạm Quang Trưởng cho biết PC08 đã chủ động triển khai kế hoạch phối hợp với nhiều biện pháp quyết liệt. Trọng tâm là xử lý tình trạng xe dù, bến cóc mà báo chí và người dân phản ánh trong thời gian qua.
CSGT sẽ rà soát, nhận diện các điểm bến bãi trá hình như bãi giữ xe, khu đất trống, cây xăng hoặc văn phòng đại diện để đón, trả khách trái quy định. Đồng thời, CSGT phối hợp chính quyền địa phương kiểm tra tính pháp lý tại các bến xe cửa ngõ, bến xe lớn, kiên quyết xử lý, thu hồi hoặc đình chỉ hoạt động đối với các điểm tiếp tay cho xe khách vi phạm.
Song song đó, CSGT tăng cường kiểm soát tình trạng chiếm dụng lòng đường, vỉa hè để đón trả khách, gây mất an toàn giao thông.
"CSGT sẽ phối hợp các lực lượng xử lý đồng bộ trật tự an toàn giao thông và trật tự đô thị. Trong suốt kỳ nghỉ lễ, lực lượng sẽ ứng trực 100% quân số để điều tiết, phân luồng, sẵn sàng giải quyết mọi tình huống phát sinh", thượng tá Phạm Quang Trưởng thông tin.
Ngoài kiểm tra trực tiếp, CSGT TP.HCM sẽ xử phạt qua hệ thống camera giám sát giao thông, thiết bị giám sát hành trình. Các trường hợp cố tình vi phạm sẽ bị xử lý qua hình thức phạt nguội, đồng thời xử lý cả tài xế và chủ phương tiện.
Tại các địa bàn phức tạp, các tổ công tác sẽ kiểm tra đột xuất theo phản ánh của người dân, báo chí, đảm bảo xử lý xuyên suốt, không để hình thành điểm nóng.
Khi phát hiện nhà xe chèn ép hành khách hoặc hoạt động trái phép, người dân có thể phản ánh qua đường dây nóng của CSGT hoặc cơ quan chức năng.
Lý giải việc xe dù, bến cóc vẫn còn tái diễn dù nhiều đợt ra quân xử lý, thượng tá Phạm Quang Trưởng cho biết thời gian qua, CSGT đã xử lý hàng nghìn trường hợp vi phạm, xóa bỏ nhiều điểm bến cóc.
Tuy nhiên, các nhà xe đã thay đổi phương thức hoạt động tinh vi hơn, như sử dụng xe hợp đồng trá hình, liên hệ khách qua mạng xã hội để né tránh lực lượng chức năng, khiến tình hình vẫn còn diễn biến phức tạp.
Trong thời gian tới, CSGT sẽ tiếp tục duy trì cao điểm tuần tra, kiểm soát 24/24 tại các khu vực trọng điểm, kiên quyết xử lý vi phạm với tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ". Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu từ camera và thiết bị giám sát hành trình để phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.
"Ban giám đốc Công an TP.HCM đã giao trách nhiệm đơn vị nào xử lý không tốt xe dù, bến cóc thì chịu trách nhiệm từ chỉ huy đến cán bộ", thượng tá Phạm Quang Trưởng nói.
Phòng CSGT Công an TP.HCM đang kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật trong quản lý xe hợp đồng, xe ghép; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức sử dụng phương tiện hợp pháp, đáp ứng nhu cầu đi lại chính đáng của người dân.
Chiều 28.5, tại họp báo kinh tế - xã hội TP.HCM, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM đã thông tin về hiệu quả bước đầu của mô hình làn đường đảo chiều linh hoạt trên đường Cộng Hòa - một trong những điểm nóng ùn tắc khu vực cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất.
Ông Nguyễn Kiên Giang, Phó trưởng phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình giao thông (Sở Xây dựng TP.HCM), cho biết thành phố đang tập trung kéo giảm ùn tắc bằng những giải pháp mới, thậm chí "không có trong sách vở".
Theo ông Giang, sau quá trình nghiên cứu thực tế, Sở Xây dựng phối hợp cùng Công an TP.HCM triển khai mô hình làn đường đảo chiều linh hoạt để phù hợp với lưu lượng xe thay đổi theo từng khung giờ.
"Người dân hay gọi là đường 3 chiều, nhưng thực chất là 2 làn linh hoạt để phục vụ điều tiết giao thông theo hướng phương tiện đông hơn vào từng thời điểm", ông Giang nói.
Những ngày đầu triển khai, nhiều người dân còn lúng túng vì chưa quen cách tổ chức giao thông mới. Trên các băng rôn tuyên truyền, cơ quan chức năng cũng không ghi cụ thể thời gian đảo chiều vì việc điều tiết còn phụ thuộc tình hình thực tế.
Sau thời gian theo dõi, các đơn vị bắt đầu rút kinh nghiệm để xác định thời điểm nào vận hành linh hoạt, thời điểm nào cố định nhằm giúp người dân dễ theo dõi hơn.
Theo ông Nguyễn Kiên Giang, chiều 27.5, Sở Xây dựng và Phòng CSGT Công an TP.HCM đã họp đánh giá sơ bộ hiệu quả của phương án tổ chức giao thông mới trên đường Cộng Hòa.
"Các bên nhận thấy giải pháp bước đầu mang lại hiệu quả tích cực, đồng thời giúp nâng ý thức người dân khi tham gia giao thông. Người đi đường cũng dần thay đổi thói quen bằng cách quan sát biển báo theo từng thời điểm trong ngày", ông Giang đánh giá.
Sau khi triển khai luồng xanh cho xe đi thẳng liên tục vào giờ cao điểm trên đường Cộng Hòa, Sở Xây dựng TP.HCM cũng bổ sung thêm 3 vạch dành cho người đi bộ khi đóng rào chắn.
Tuy nhiên, thực tế ghi nhận người đi bộ vẫn gặp khó khăn khi băng qua đường do xe đông và lưu thông nhanh. Vì vậy, ngành giao thông đã bổ sung thêm gờ giảm tốc, đồng thời chuẩn bị lắp đèn chớp vàng để cảnh báo phương tiện giảm tốc độ khi đến khu vực có vạch sang đường.
Ngoài ra, TP.HCM cũng đang lắp thêm các giá long môn lớn ngang đường để bố trí thêm biển cảnh báo, tăng khả năng quan sát cho người tham gia giao thông.
Song song đó, các lực lượng chức năng tiếp tục điều chỉnh giao thông cục bộ tại nhiều vị trí như giao lộ Cộng Hòa - 18E; hẻm 27, hẻm 43 Cộng Hòa; cải tạo kích thước hình học một số đoạn đường, cơ giới hóa rào chắn di động, bổ sung dải phân cách di động ở đầu cầu thép Hoàng Hoa Thám và bảng quang báo điện tử.
Theo đại diện Sở Xây dựng TP.HCM, nếu mô hình đảo chiều linh hoạt trên đường Cộng Hòa tiếp tục cho kết quả tốt, thành phố sẽ nghiên cứu nhân rộng ở các tuyến đường có tính chất tương tự, đặc biệt là các trục cửa ngõ có lưu lượng xe lệch chiều rõ rệt giữa buổi sáng và chiều.
Ngoài đường Cộng Hòa, TP.HCM cũng đang nghiên cứu hàng loạt giải pháp mới để giảm ùn tắc tại các điểm nóng giao thông khác.
Trong đó, trên đường Trường Chinh (đoạn từ đường Cộng Hòa đến đường Phan Văn Hớn), ngành giao thông dự kiến đóng bớt các giao lộ giao cắt, mở giao lộ trung gian và bổ sung đường quay đầu ở dạ cầu Tham Lương nhằm tăng khả năng thông hành.
Riêng tuyến Phạm Văn Đồng, Sở Xây dựng TP.HCM đang tính toán phương án lấy bớt 1 làn ô tô để mở rộng làn hỗn hợp, đáp ứng nhu cầu quá lớn của xe 2 bánh hiện nay.
