Bình Thuận (nay là Lâm Đồng) là vùng đất Nam Trung bộ hiền hòa với bề dày truyền thống cách mạng suốt 2 cuộc kháng chiến. Với người Bình Thuận – Phan Thiết, từ lâu nay, không cần dài dòng, chỉ cần nghe 3 chữ “đi thành phố” là đủ hiểu: đó là hành trình hướng về TP.HCM.
Cách gọi mộc mạc ấy không chỉ là thói quen ngôn ngữ, mà còn phản ánh một thực tế ăn sâu vào đời sống của người dân Bình Thuận, ít nơi nào có. Từ những gia đình ở trung tâm P.Phan Thiết (TP.Phan Thiết cũ) đến các vùng nắng gió như Phan Rí Cửa, Bắc Bình hay tận đảo Phú Quý giữa trùng khơi, hiếm có mái nhà nào không có con cái đang học tập, làm việc và sinh sống tại TP.HCM.
“Con cái lớn lên, rời quê vào thành phố học đại học; rồi sau khi tốt nghiệp, các cháu tiếp tục ở lại lập nghiệp, xây dựng gia đình, tạo nên sự gắn bó mật thiết giữa hai vùng đất, tôi nghĩ sự kết nối ấy còn liên tục, nối tiếp qua nhiều thế hệ”, bà Hải Anh, một giáo viên nghỉ hưu ở Phan Thiết, tâm sự như vậy. Hai người con của bà đều học đại học tại TP.HCM, ra trường rồi ở lại thành phố làm việc. Nay bà đã có cháu ngoại ở thành phố; cứ cuối tuần, ông bà lại thu xếp công việc để vào thăm con cháu.
Với ông bà, việc đi lại ấy không còn là một chuyến đi xa, mà đã trở thành nhịp sống quen thuộc. Câu chuyện mà bà Hải Anh kể, với người dân Bình Thuận – Phan Thiết không phải là hiếm hoi. Rất nhiều gia đình ở vùng đất duyên hải này gắn bó với câu nói “đi thành phố”. TP.HCM vì vậy, không chỉ là nơi để đến, mà là nơi để gắn bó, để gửi gắm tương lai, để tiếp nối cuộc sống của bao người dân xứ biển.
Là người dân phố biển, không ai lại không có nhu cầu khám chữa bệnh tuyến trên ở TP.HCM. Khi tuyến tỉnh có lúc quá tải, hoặc không giải quyết được nhu cầu điều trị chuyên sâu thì suy nghĩ ngay lúc đó lại là “đi thành phố”.
Vì thế, mỗi ngày, từ rất sớm, khi phố biển còn chưa thức giấc, các nhà xe ở Phan Thiết đã nhộn nhịp những chuyến xe đi rước khách để khởi hành lúc 2 – 3 giờ, đưa hàng chục người trên xe vào kịp giờ khám, chữa bệnh ở thành phố.
Đó là những người có nhu cầu khám, chữa bệnh ở tuyến trên. Anh Lê Khánh, một tài xế cho nhà xe S.L ở P.Phan Thiết, kể 2 giờ chở bệnh nhân đi, chiều lại đón về, nhưng 1 giờ tài xế đã đi đón khách rồi. “Họ là những người khách quen đi khám bệnh, đi thăm con cái, lại không rành đường ở thành phố, nên nhà xe tới tận nhà đón đi, rồi tối lại trả về tận nhà, đi riết như vậy thành thói quen”, anh Khánh nói.
Không chỉ dừng lại ở nhu cầu khám chữa bệnh, TP.HCM còn là đầu mối giao thương quan trọng sầm uất. Nhiều tiểu thương ở Phan Thiết duy trì thói quen vào thành phố lấy hàng mỗi ngày hoặc mỗi tuần. Việc đi, về trong ngày giờ đây trở nên dễ dàng khi hạ tầng giao thông được cải thiện, biến khoảng cách từng là trở ngại thành một lợi thế kết nối.
Chị Lê Kim Thành kinh doanh đồ điện ở chợ Phan Thiết nói chị có nhiều mối hàng ở TP.HCM, làm ăn từ hàng chục năm qua. Giờ chỉ cần gửi đơn đặt hàng là nhà cung ứng ở thành phố vận chuyển ra tận nơi, không cần phải vào thành phố lấy như trước nữa vì đi lại nhanh hơn trước rất nhiều.
Đặc biệt, trong giai đoạn dịch Covid-19, hình ảnh người dân Phan Thiết ra bến xe gửi từng thùng cá tươi để “chi viện” cho con cái học tập, làm việc ở TP.HCM đã trở thành ký ức khó quên.
“Giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành ở TP.HCM, hàng nghìn gia đình ở Phan Thiết đều phải hằng tuần gửi thực phẩm, cá tươi cho các cháu ở thành phố vì lúc đó đi lại đều rất khó khăn”, bà Hải Anh nhớ lại.
Nếu như trước đây, quãng đường từ Phan Thiết vào TP.HCM mất đến 5 – 6 giờ ô tô di chuyển, thì nay với tuyến cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây – Long Thành, thời gian đã được rút ngắn chỉ còn khoảng 2 giờ rưỡi. Sự thay đổi ấy không đơn thuần là câu chuyện giao thông mà đã tác động trực tiếp đến nhịp sống của người dân.
Khoảng cách được thu hẹp kéo theo tần suất đi lại gia tăng. Với hàng chục hãng xe khách chạy tuyến Bình Thuận – TP.HCM, người dân Bình Thuận – Phan Thiết có thể vào thành phố khám bệnh rồi về trong ngày, có thể tranh thủ cuối tuần thăm con cháu, hay đơn giản là đi mua sắm, đi du lịch đều dễ dàng hơn xưa.
Không chỉ thuận lợi vì có cao tốc, tại Phan Thiết còn có nhà ga đường sắt ngay trung tâm. Mỗi chuyến tàu cuối tuần chở biết bao du khách từ TP.HCM đến với các khu du lịch ở Mũi Né.
Ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Bình Thuận, cho rằng thành phố không chỉ cung cấp cơ hội học tập, việc làm, dịch vụ y tế mà còn đem đến cho Bình Thuận một lượng khách du lịch rất lớn. Hằng năm, chỉ tính riêng Khu du lịch quốc gia Mũi Né đã đón hàng triệu lượt khách trong nước và quốc tế; trong số đó khách đến từ TP.HCM là rất lớn, nhất là dịp cuối tuần hay ngày nghỉ lễ.
“Sự kết nối này mang tính hai chiều. Thành phố mang đến cơ hội học tập, việc làm, dịch vụ y tế. Ngược lại, Phan Thiết mang đến không gian nghỉ dưỡng, văn hóa biển và những giá trị truyền thống. Hai vùng đất, hai nhịp sống khác nhau, nhưng lại hòa quyện trong một tổng thể gắn kết chặt chẽ với nhau”, ông Khoa nói.
Còn ông Nguyễn Tư, một cựu chiến binh ở Phan Thiết, chia sẻ rằng đã trải qua hơn nửa thế kỷ từ ngày đất nước thống nhất, mối liên hệ giữa tỉnh Bình Thuận (nay là Lâm Đồng) và TP.HCM được bồi đắp sâu sắc hơn bởi các hoạt động kinh tế, văn hóa, đặc biệt là du lịch. “Sự kết nối ấy trở thành máu thịt, thấm sâu vào mỗi gia đình chúng tôi qua nhiều thế hệ”, ông Tư nói.
Người Bình Thuận – Phan Thiết có thể đi nhiều nơi, nhưng hành trình quen thuộc nhất vẫn là “đi thành phố”. Bởi ở đó có con cái, có công việc, có bệnh viện tuyến trên, có những cơ hội và cả những giấc mơ vươn xa. Và cũng chính từ những hành trình ấy, một mối liên kết bền chặt đã được hình thành, lặng lẽ nhưng không thể tách rời, như một phần tất yếu của đời sống phương Nam.
Mỗi buổi chiều trên đường Dương Bá Trạc (TP.HCM), hình ảnh ông Tây bán xúc xích - ông Clifford Alexander Vantoor - đứng bên bếp, thoăn thoắt trở những cây xúc xích vàng óng đã trở nên quen thuộc với nhiều thực khách. Quán nhỏ mang tên "Anh Ba Tây" lúc nào cũng tấp nập người ra vào, mùi xúc xích nướng lan trong dòng xe cộ khiến không ít người phải dừng chân.
Đến Việt Nam vào năm 2013, ông Clifford nên duyên cùng chị Lan Trinh (33 tuổi), một cô gái Việt Nam. Cũng trong năm đó, chị Trinh nghỉ việc, cùng chồng bắt đầu khởi nghiệp với một xe xúc xích vỉa hè. Chiếc xe nhỏ vừa là phương tiện di chuyển, vừa là “căn bếp” di động, theo chân hai vợ chồng rong ruổi khắp các con phố để bán hàng trong những ngày đầu.
Sau hơn một năm rong ruổi, đến năm 2014, hai vợ chồng quyết định chuyển về đường Dương Bá Trạc, thuê mặt bằng cố định để thuận tiện buôn bán. Từ đó đến nay, quán xúc xích Anh Ba Tây trở nên nổi tiếng trong cộng đồng ẩm thực TP.HCM với hình ảnh ông Tây bán xúc xích bình dân, là điểm quen thuộc của nhiều thực khách, trong đó có không ít người đã gắn bó từ những ngày đầu.
Chia sẻ về tên gọi của tiệm, chị Lan Trinh cho biết đến năm 2016, quán mới chính thức có tên “Anh Ba Tây”. “Anh là con thứ ba trong gia đình, thấy cái tên nghe vui tai, dễ nhớ nên hai vợ chồng quyết định đặt vậy”, chị nói. Trước đó, quán chỉ đơn giản được gọi là “xúc xích Đức vỉa hè”.
Điểm giúp quán giữ chân khách suốt nhiều năm qua chính là nằm ở chất lượng nguyên liệu. Những cây xúc xích tại đây được làm hoàn toàn từ thịt nhập từ Đức, không pha thêm bột hay chất độn, đồng thời chỉ lấy từ một nguồn duy nhất để đảm bảo hương vị đồng nhất. Theo ông Clifford, xúc xích Đức có vị mặn nhẹ, thoang thoảng mùi khói đặc trưng, có thể hơi lạ với một số người nhưng càng ăn lại càng dễ “ghiền”.
Bên cạnh việc giữ nguyên hương vị truyền thống, quán cũng dần mở rộng thực đơn với nhiều biến tấu như hamburger, hot dog, xúc xích cà ri, xúc xích phô mai hay các món từ thịt xông khói.
Một số món “lạ” như xúc xích phô mai hay xúc xích cuộn dài cũng được nhiều khách tìm đến. Tuy nhiên, theo ông Clifford, điểm chung là tất cả món đều được chế biến tại chỗ, chỉ nướng khi có khách gọi để đảm bảo độ tươi ngon, dù đôi lúc khách phải chờ lâu hơn.
Dù chỉ là một tiệm nhỏ bán mang đi, nhưng mỗi vị khách ghé quán đều được chị Lan Trinh chào hỏi niềm nở như người thân. Nhiều người đã gắn bó với quán suốt nhiều năm, trở thành khách quen từ khi còn bán ở địa điểm cũ.
Những chiếc xúc xích vàng ươm được nướng tại chỗ mỗi khi có khách gọi, để giữ trọn hương vị khi đến tay thực khách
ẢNH: THÁI HÒA
Chị Tú Linh (33 tuổi) là một trong những khách hàng như vậy. Cả gia đình chị đều yêu thích hương vị xúc xích tại đây, đến mức chị có thể nhớ rõ đặc trưng của từng món sau nhiều năm thưởng thức.
“Một tuần tôi có thể ghé mua 2-3 lần, chưa kể người nhà đi ngang cũng mua về. Ăn từ 5-6 năm nay rồi. Tôi thích vì hương vị ở đây rất đặc trưng, đậm mùi bò thật chứ không phải gia vị”, chị chia sẻ.
Bán món Tây nhưng ông chủ lại vô cùng mê món Việt. Phải lòng ẩm thực Việt ngay từ những ngày đầu đặt chân đến TP.HCM, ông Clifford cho biết ấn tượng đầu tiên của anh là một bát phở nóng hổi với hương vị đậm đà.
Ông vẫn nhớ ngay khi vừa đến Việt Nam, món phở đã khiến ông bất ngờ với hương vị đặc biệt mà đến nay vẫn không thể quên. Chính sự cân bằng trong hương vị, từ nước dùng, thịt đến các loại rau ăn kèm, đã khiến ông nhanh chóng bị cuốn hút.
Gắn bó với TP.HCM hơn một thập kỷ, ông Clifford gần như đã thử qua hầu hết các món ăn địa phương. Không chỉ những món quen thuộc như phở hay bánh mì, ông còn chủ động trải nghiệm cả những món “khó” với người nước ngoài như hột vịt lộn, nước mắm và nhận ra rằng đây thực sự là một thiên đường ẩm thực.
Dù là người ít nói, ông có thể kể rành rọt những món mình yêu thích, trong đó bún đậu mắm tôm là lựa chọn khiến nhiều người bất ngờ. Với ông, chính hương vị đặc trưng, mạnh mẽ ấy lại là điều làm nên sức hấp dẫn của ẩm thực Việt. Khi được hỏi có món nào không thể ăn, ông cười và đáp ngắn gọn: “Tôi có thể ăn được mọi món ăn ở đây”.
Trong những bữa ăn hằng ngày, thực đơn của ông cũng gắn liền với các món Việt, phần lớn do chị Lan Trinh chuẩn bị. Theo ông, món Việt có sự hài hòa về gia vị, mang lại cảm giác ngon miệng mà không gây ngán.
Điều này hoàn toàn khác khi ở tại Hà Lan, ông thường chỉ ăn những món quen thuộc như bánh mì hay phô mai. “Ở Việt Nam, tôi có rất nhiều lựa chọn, mỗi ngày đều có thể ăn một món khác nhau”, ông chia sẻ.
Với ông Clifford, ẩm thực không chỉ đơn thuần là để no bụng mà còn là sợi dây kết nối với văn hóa và con người. Những món ăn ông từng thử, những quán ăn ông từng ghé qua đều giúp ông hiểu hơn về cuộc sống tại Việt Nam. Từ đó, ẩm thực không chỉ trở thành thói quen mà còn là một phần trong cách ông cảm nhận và gắn bó với mảnh đất này.
Báo Thanh Niên cập nhật nhanh nhất kết quả xổ số miền Nam ngày 13 tháng 7; kết quả xổ số miền Bắc, kết quả xổ số miền Trung, kết quả xổ số điện toán trực tiếp nhanh nhất hôm nay thứ hai ngày 13.7.2026.
Xổ số TP.HCM, Đồng Tháp, Cà Mau, Huế, Phú Yên...
Mời bạn đọc xem kết quả xổ số (KQXS) miền Bắc (XSMB), kết quả xổ số miền Nam (XSMN), kết quả xổ số miền Trung (XSMT) được cập nhật trên Báo Thanh Niên mỗi ngày.
Tôi từng nghĩ điện là điều rất bình thường trong cuộc sống. Chỉ cần bật công tắc là có ánh sáng, mở máy lạnh là có hơi mát, mọi sinh hoạt cứ thế diễn ra tự nhiên đến mức ít ai để ý phía sau đó là cả một hệ thống đang vận hành không ngừng nghỉ. Chỉ đến khi làm việc tại Công ty Dịch vụ Điện lực TP.HCM, tôi mới cảm nhận rõ hơn giá trị của sự thầm lặng ấy.
Có những hình ảnh mà chỉ người trong ngành mới thật sự thấu hiểu. Với tôi, đó là hình ảnh những anh công nhân Hotline lặng lẽ làm việc trên cao giữa cái nắng gay gắt của thành phố, phía dưới vẫn là dòng người tất bật qua lại và nhịp sống chưa bao giờ ngừng chuyển động.
Tôi vẫn nhớ một buổi trưa oi bức ở TP.HCM. Mặt đường nóng hầm hập, người đi đường ai cũng cố tìm cho mình một khoảng bóng râm để tránh nắng. Thế nhưng trên cao, giữa những đường dây điện chằng chịt, anh em Hotline vẫn đang tập trung làm việc. Bộ đồ bảo hộ kín mít dưới thời tiết gần như ngột ngạt, từng thao tác được thực hiện cẩn trọng đến gần như tuyệt đối. Đứng phía dưới nhìn lên, tôi chợt cảm thấy tim mình chùng xuống khi biết rằng họ đang làm việc trực tiếp trên đường dây mang điện.
Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều hơn là ngay bên dưới nơi họ làm việc, cuộc sống của thành phố vẫn diễn ra bình thường. Những cửa hàng vẫn mở cửa, dòng xe vẫn nối dài, máy lạnh trong các tòa nhà vẫn hoạt động. Hóa ra có những công việc nguy hiểm đến vậy là để giữ cho cuộc sống của người khác được bình thường.
Nếu như trước đây, việc sửa chữa hay bảo trì lưới điện thường phải thực hiện cắt điện để đảm bảo an toàn, thì nay, với công nghệ sửa chữa điện nóng - Hotline, nhiều công tác vẫn được thực hiện mà không làm gián đoạn việc sử dụng điện của người dân. Nghe qua có thể chỉ là một bước tiến về kỹ thuật, nhưng với tôi, đó còn là câu chuyện của trách nhiệm và sự tận tụy. Bởi phía sau sự ổn định của dòng điện là những con người vẫn ngày đêm đối diện với áp lực, hiểm nguy để giữ cho thành phố không bị gián đoạn ánh sáng.
Trong hành trình 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác, biết bao thế hệ cán bộ công nhân viên đã âm thầm cống hiến để xây dựng và phát triển hệ thống điện ngày càng hiện đại. Từ những ngày đầu sau ngày đất nước thống nhất với muôn vàn khó khăn, thiếu thốn, đến hôm nay thành phố đã trở thành đô thị năng động, hiện đại bậc nhất cả nước. Thành quả ấy không chỉ được tạo nên từ những công trình lớn hay những con số tăng trưởng, mà còn được xây dựng từ sự hy sinh thầm lặng của biết bao con người đã dành cả tuổi trẻ để giữ cho dòng điện luôn vận hành ổn định.
Tôi càng có dịp hiểu hơn về những con người đang âm thầm góp sức cho ngành điện mỗi ngày. Điều khiến tôi nhớ nhất không phải là những thành tích hay những lời giới thiệu về chuyên môn, mà là những hình ảnh rất đời thường. Có người vừa ăn vội hộp cơm trưa đã nhận nhiệm vụ lên đường. Có người nhiều năm quen với việc trực lễ, tết để đảm bảo hệ thống điện vận hành an toàn. Có những đêm mưa lớn, khi nhiều người đã yên giấc thì anh em vẫn khoác áo mưa đi xử lý sự cố ngoài đường. Họ kể chuyện nghề bằng giọng rất nhẹ nhàng, như thể những khó khăn ấy là điều hiển nhiên của công việc. Nhưng chính sự bình thản ấy lại khiến tôi càng thêm xúc động.
Tôi nhớ mãi một câu nói vui của một anh công nhân Hotline: “Người ta chỉ nhớ ngành điện khi mất điện thôi”. Nghe qua tưởng như một câu đùa, nhưng lại khiến tôi suy nghĩ rất nhiều. Bởi đúng thật, khi điện ổn định, mọi thứ trở nên quá quen thuộc đến mức người ta quên rằng phía sau đó là sự nỗ lực của biết bao con người. Chỉ đến khi mất điện giữa một ngày nắng nóng hay trong cơn mưa lớn, người ta mới nhận ra điện quan trọng thế nào đối với cuộc sống. Và cũng khi ấy mới hiểu, để giữ cho dòng điện luôn ổn định là công việc không hề đơn giản.
Trong số những hình ảnh tôi từng thấy về nghề điện, lực lượng Hotline luôn để lại trong tôi nhiều cảm xúc đặc biệt nhất. Bởi họ không chỉ đại diện cho sự đổi mới và hiện đại mà còn là biểu tượng cho tinh thần dấn thân thầm lặng của người lao động ngành điện hôm nay. Làm việc trên cao, trực tiếp trên đường dây đang mang điện là công việc đòi hỏi sự tập trung tuyệt đối, sự phối hợp chính xác. Chỉ cần một chút chủ quan cũng có thể ảnh hưởng đến sự an toàn của bản thân và đồng nghiệp. Thế nhưng những người công nhân ấy vẫn ngày ngày bền bỉ với công việc của mình, âm thầm góp phần giữ cho thành phố luôn vận hành liên tục.
Và giữa thành phố rực rỡ ánh đèn hôm nay, tôi hiểu rằng phía sau mỗi dòng điện ổn định là mồ hôi, trách nhiệm và sự tận tụy của những người công nhân ngành điện - những người đang lặng lẽ giữ sáng cho thành phố mỗi ngày.
