Ngày 18/7, một phụ nữ đi xe máy trên đường Lê Văn Lương, Hà Nội, đánh lái chuyển vào làn BRT đúng lúc một xe buýt đi tới. Bà ngã xuống đường, tử vong tại chỗ.
Sau vụ tai nạn, một số ý kiến cho rằng việc các phương tiện lấn vào làn BRT, nhất là trong giờ cao điểm để “đi cho thoáng”, diễn ra khá phổ biến. Khi tai nạn xảy ra, người đi sai làn đương nhiên phải chịu lỗi.
Tuy nhiên, luật sư Nguyễn Đức Thịnh, Công ty Luật TNHH Fanci, cho rằng việc xác định trách nhiệm pháp lý không đơn giản như vậy.
Trong điều tra tai nạn giao thông, cơ quan chức năng không xác định lỗi dựa vào việc ai bị thương nặng hơn, ai tử vong hay ai điều khiển phương tiện lớn hơn. Vấn đề cần làm rõ là hành vi vi phạm nào trực tiếp dẫn đến hậu quả.
Theo luật sư Thịnh, vụ tai nạn trên có thể đặt ra ba tình huống pháp lý.
Khi nào lỗi chính thuộc về người đi xe máy?
Trường hợp thứ nhất, kết quả điều tra xác định người đi xe máy tự ý chuyển vào làn dành riêng cho xe buýt BRT, không quan sát, không bảo đảm an toàn và không nhường đường cho phương tiện đang lưu thông hợp pháp trong làn này.
Trong khi đó, tài xế xe buýt chạy đúng tốc độ, đúng phần đường, có quan sát và đã xử lý trong khả năng nhưng vẫn không thể tránh va chạm.
Khi đó, lỗi chính nhiều khả năng thuộc về người điều khiển xe máy.
Ngược lại, nếu chứng cứ cho thấy tài xế xe buýt chạy quá tốc độ, thiếu quan sát, không giảm tốc tại khu vực giao cắt, hoặc có đủ điều kiện phát hiện và tránh va chạm nhưng không xử lý kịp thời, việc xe máy đi vào làn BRT không loại trừ trách nhiệm của tài xế.
Cơ quan điều tra khi đó phải xem xét hành vi vi phạm quy tắc giao thông độc lập của người lái xe buýt.
Khả năng thứ ba là cả hai bên cùng có lỗi. Chẳng hạn, người đi xe máy chuyển làn sai quy định, trong khi tài xế xe buýt cũng không bảo đảm tốc độ hoặc thiếu quan sát.
Mỗi hành vi khi đó đều góp phần dẫn đến tai nạn. Cơ quan điều tra sẽ xác định mức độ lỗi của từng bên để làm căn cứ xử lý hình sự, hành chính và giải quyết trách nhiệm bồi thường dân sự.
Pháp luật không xác định trách nhiệm theo cảm tính mà dựa trên mối quan hệ giữa hành vi vi phạm và hậu quả xảy ra.
Đi sai làn không đồng nghĩa chịu toàn bộ trách nhiệm
Theo luật sư Thịnh, đi vào làn dành riêng cho xe buýt BRT khi không thuộc trường hợp được phép là hành vi vi phạm quy tắc sử dụng làn đường.
Tuy nhiên, vi phạm giao thông không đồng nghĩa phải chịu toàn bộ trách nhiệm đối với hậu quả tai nạn.
Cơ quan chức năng không chỉ xem xét một người có đi sai làn hay không, mà còn phải xác định chính hành vi này có phải nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn hay không.
Chẳng hạn, nếu người đi xe máy đã chuyển vào làn BRT và di chuyển ổn định trong một khoảng thời gian đủ để tài xế xe buýt quan sát, xử lý, nhưng xe buýt vẫn chạy với tốc độ không phù hợp hoặc không tránh va chạm, lỗi của tài xế vẫn phải được xem xét độc lập.
Ngược lại, nếu xe máy bất ngờ cắt ngang đầu xe buýt ở khoảng cách quá gần, khiến tài xế không còn khả năng xử lý, hành vi chuyển làn trái quy định có thể được xác định là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn.
“Đi sai làn là một hành vi vi phạm, nhưng mức độ trách nhiệm phải được đánh giá trên toàn bộ diễn biến vụ tai nạn, chứ không chỉ dựa vào một hành vi đơn lẻ”, luật sư Thịnh nêu quan điểm.
Những căn cứ xác định lỗi
Trong các vụ tai nạn giao thông gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, việc xác định lỗi phải dựa trên nhiều nguồn chứng cứ.
Cơ quan điều tra sẽ khám nghiệm hiện trường, phương tiện, xác định vị trí va chạm, hướng di chuyển của từng xe, dấu vết phanh, khoảng cách giữa các phương tiện và điều kiện mặt đường.
Dữ liệu từ camera giao thông, camera hành trình của xe buýt, camera của phương tiện khác, thiết bị giám sát hành trình, dữ liệu tốc độ, lời khai của tài xế, hành khách, nhân chứng và kết luận giám định kỹ thuật cũng là những căn cứ quan trọng.
Một số nội dung cần được làm rõ gồm tốc độ của xe buýt; vị trí xe máy bắt đầu chuyển làn; người lái có bật tín hiệu chuyển làn hay không; khoảng cách giữa hai xe tại thời điểm đó; tài xế xe buýt có phanh hoặc đánh lái để tránh va chạm hay không; điều kiện tầm nhìn và tổ chức giao thông tại hiện trường.
Chỉ sau khi đối chiếu toàn bộ chứng cứ với quy định pháp luật và quy luật chuyển động của phương tiện, cơ quan chức năng mới có thể kết luận bên nào có lỗi và mức độ lỗi ra sao.
Không phải cứ tai nạn chết người là bị xử lý hình sự
Theo luật sư Thịnh, nếu kết quả điều tra xác định tài xế xe buýt vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ và chính hành vi này dẫn đến hậu quả chết người, người này có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, tùy tính chất và mức độ vi phạm.
Nếu hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính.
Trường hợp người đi xe máy đi sai làn hoặc chuyển làn không đúng quy định, hành vi này cũng sẽ được xem xét theo quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
Về trách nhiệm dân sự, người có lỗi gây thiệt hại hoặc chủ sở hữu, đơn vị quản lý phương tiện trong trường hợp pháp luật quy định phải bồi thường.
Nếu cả hai bên cùng có lỗi, nghĩa vụ bồi thường sẽ được xem xét tương ứng với mức độ lỗi của từng bên.
“Trách nhiệm hình sự, hành chính và dân sự không phải lúc nào cũng trùng nhau. Có trường hợp một bên không bị truy cứu trách nhiệm hình sự nhưng vẫn phải bồi thường dân sự nếu có lỗi làm phát sinh thiệt hại”, luật sư cho biết.
Theo ông, điều đáng tiếc nhất trong các vụ tai nạn giao thông là một quyết định chỉ diễn ra trong vài giây có thể dẫn đến hậu quả không thể khắc phục.
Người đi xe máy cần tuân thủ quy định về làn đường, nhất là tại các tuyến có làn BRT hoặc làn dành riêng cho phương tiện công cộng. Trước khi chuyển làn phải quan sát, bật tín hiệu, bảo đảm khoảng cách an toàn và chỉ chuyển làn tại nơi được phép.
Với tài xế xe buýt và các phương tiện cỡ lớn, việc đi đúng làn đường chưa loại trừ nghĩa vụ quan sát, giữ tốc độ phù hợp và chủ động xử lý khi có tình huống bất ngờ.
Sáng 4/7, trong quá trình tuần tra trên các tuyến đường trung tâm như Nguyễn Tất Thành – An Dương Vương, Xuân Diệu, Nguyễn Huệ, Đội CSGT đường bộ số 4 (Phòng CSGT Công an tỉnh Gia Lai) đã phát hiện và xử lý nhiều trường hợp xe điện du lịch vi phạm. Điều đáng nói, dù thời điểm kiểm tra chưa đến khung giờ xe điện du lịch được phép hoạt động, song các phương tiện này vẫn đưa đón khách và di chuyển trên các tuyến đường.
Cụ thể, vào lúc 9h30 khi tuần tra trên đường Nguyễn Tất Thành, tổ công tác Đội CSGT đường bộ số 4 phát hiện xe điện mang logo Thái Bình, biển số 77HC-000.21, trên xe có 4 hành khách đang di chuyển trên đường.
Ngay sau đó, lực lượng CSGT đã yêu cầu tài xế dừng xe, xuất trình giấy tờ và thông báo tại chỗ về hành vi vi phạm – điều khiển phương tiện sai khung giờ quy định. Đồng thời, lực lượng chức năng yêu cầu tài xế chở khách về đúng điểm đón trả trước khi đưa phương tiện về trụ sở Công an phường Quy Nhơn ở số 112 đường Nguyễn Huệ để làm việc.
Chỉ 16 phút sau, cũng trên tuyến đường này, xe điện biển số 77HC-000.34 thuộc Chi nhánh Công ty CP Suntaxi Bình Định, do tài xế Trần Nguyên Đức điều khiển tiếp tục bị dừng kiểm tra. Xe chạy đúng tuyến đường, nhưng sai khung giờ hoạt động đã quy định.
Theo lực lượng chức năng, để đảm an toàn cho người dân và du khách, đồng thời đáp ứng nhu cầu tham quan các điểm đến ở trung tâm nội thành Quy Nhơn, từ tháng 8/2025 tỉnh Gia Lai đã có quy định xe điện phục vụ du lịch nội thành chỉ được phép hoạt động từ khung giờ 16h30 đến 24h mỗi ngày; hoạt động trên các tuyến đường có biển báo hạn chế tốc độ 30km/h.
Giải thích với lực lượng chức năng, tài xế Đức cho biết, anh điều khiển phương tiện chậm để đảm bảo an toàn du khách và giới thiệu các điểm tham quan với khách du lịch. Tuy nhiên, tại thời điểm lực lượng chức năng dừng phương tiện kiểm tra, tài xế này không xuất trình được giấy tờ, dù cho biết đã cập nhật trên VNeID nhưng quên mật khẩu truy cập.
Tương tự, trên đường Xuân Diệu, tổ công tác tiếp tục phát hiện cùng lúc 2 xe điện City tour của Công ty CP Thịnh Hùng đang chở khách.
Tài xế Ngô Minh Trưởng điều khiển xe biển số 77HC-001.15, thừa nhận biết quy định về khung giờ hoạt động nhưng do cao điểm du lịch hè, lượng khách tăng cao, và thấy nhiều xe điện hãng khác chạy chở khách nên vẫn đưa phương tiện hoạt động.
Ngay sau đó, lực lượng chức năng tiến hành xử lý vi phạm tại trụ sở làm việc. Trung tá Đào Văn Đông, tổ trưởng tổ địa bàn phường Quy Nhơn (thuộc Đội CSGT đường bộ số 4, Phòng CSGT Công an tỉnh Gia Lai) cho hay, đối với các phương tiện bị phát hiện sáng nay, lực lượng chức năng tiến hành lập biên bản xử phạt 10 triệu đồng/tài xế về hành vi điều khiển xe hoạt động không đúng tuyến đường, thời gian được phép hoạt động. Trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Đối với chủ phương tiện là doanh nghiệp xử phạt 34 triệu đồng về hành vi đưa phương tiện có phạm vi hoạt động hạn chế tham gia giao thông quá thời hạn, tuyến đường, phạm vi cho phép. Đồng thời tạm giữ phương tiện.
Theo Phòng CSGT Công an tỉnh Gia Lai, hiện trên địa bàn phường Quy Nhơn có 3 đơn vị kinh doanh vận tải bằng xe điện 4 bánh với tổng số 112 phương tiện đang hoạt động.
Để đảm bảo an toàn, nâng cao ý thức chấp hành quy định về ATGT, trong tháng 6 vừa qua lực lượng CSGT Công an tỉnh Gia Lai đã tổ chức các đợt tuyên truyền và ký cam kết đối với các chủ phương tiện, tài xế lái xe điện.
Cùng với đó, lực lượng chức năng đẩy mạnh công tác tuần tra, kiểm tra xử lý vi phạm. Chỉ riêng trong tháng 6 đã xử lý 12 trường hợp vi phạm với các lỗi chủ yếu dừng, đỗ không đúng nơi quy định.
Trung tá Đào Văn Đông, cán bộ Đội CSGT đường bộ số 4 (Phòng CSGT Công an tỉnh Gia Lai) cho biết, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Công an tỉnh và Phòng CSGT, đơn vị tập trung tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như chạy không đúng tuyến, không đúng khung giờ quy định, nhằm giảm nguy cơ mất an toàn giao thông; đồng thời phục vụ tốt hơn nhu cầu đi lại của người dân và du khách đến Quy Nhơn.
Ngày 21/5, Cường, 49 tuổi, bị Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP HCM bắt tạm giam để điều tra tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm.
7 ngày trước, Phòng Cảnh sát kinh tế phối hợp Chi cục Kiểm lâm TP HCM và các đơn vị liên quan kiểm tra việc nuôi nhốt động vật hoang dã tại căn nhà ở xã Đông Thạnh (huyện Hóc Môn cũ) của Cường.
Lực lượng chức năng phát hiện 46 cá thể động vật hoang dã đang bị nuôi nhốt, gồm 40 con cầy vòi hương, một con gà lôi hông tía, một con chim trĩ và 4 cá thể chim công (3 con màu xanh và một con màu trắng).
Theo kết quả giám định, 3 cá thể công màu xanh, tên khoa học Pavo muticus, thuộc loài động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm nhóm IB - nằm trong danh mục ưu tiên bảo vệ.
Cường khai mua các cá thể chim công này từ tháng 2/2021. Dù có biên bản kiểm tra và bảng kê lâm sản do cơ quan kiểm lâm cấp, ông ta không khai báo với cơ quan kiểm lâm thành phố.
Theo cơ quan điều tra, đến cuối năm 2021, khi quy định mới của Chính phủ có hiệu lực, đưa loài công này vào nhóm IB - nghiêm cấm nuôi nhốt, buôn bán - Cường vẫn tiếp tục nuôi giữ cho đến khi bị cảnh sát phát hiện.
Cơ quan điều tra đang mở rộng vụ án, làm rõ nguồn gốc số động vật hoang dã trên, đồng thời xác minh việc cấp giấy chứng nhận lâm sản của các cá nhân, đơn vị liên quan.
Động thái này được cơ quan điều tra thực hiện trong đợt cao điểm 45 ngày đêm tổng tấn công, trấn áp các loại tội phạm của Công an TP HCM.
Từ đầu tháng 5 đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện nhiều cơ sở, cá nhân nuôi nhốt, kinh doanh trái phép động vật hoang dã với quy mô lớn. Qua công tác tuyên truyền, nhiều người dân cũng tự nguyện giao nộp động vật nuôi nhốt trái phép cho cơ quan kiểm lâm cứu hộ.
Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP HCM khuyến cáo người dân không tự ý săn bắt, mua bán, tàng trữ động vật hoang dã trái phép. Việc nuôi nhốt, kinh doanh phải tuân thủ quy định pháp luật và được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Những hành vi vi phạm có thể đối mặt mức án cao nhất đến 15 năm tù.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Hà Tĩnh, qua công tác nắm tình hình tội phạm trên không gian mạng, Phòng Cảnh sát hình sự phát hiện nhóm kín Telegram mang tên "Rachel Premium Edition" và một số nhóm khác có dấu hiệu hoạt động môi giới mại dâm quy mô lớn tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước, đặc biệt là Tp.HCM và Hà Nội.
Quá trình điều tra xác định các đối tượng hoạt động hoàn toàn trên không gian mạng, sử dụng ứng dụng nhắn tin mã hóa, thanh toán qua USDT và tài khoản ngân hàng. Các đối tượng không có địa điểm cố định, chủ yếu tự thỏa thuận địa điểm phạm tội, gây nhiều khó khăn cho lực lượng trinh sát.
Sau một thời gian áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ. Ban chuyên án đã phá án thành công. Tại một khu nghỉ dưỡng cao cấp trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, lực lượng công an bắt quả tang 2 cặp đôi đang thực hiện hành vi mua bán dâm. Quá trình làm việc, các đối tượng khai nhận mua bán dâm qua nhóm "Rachel Premium Edition" do đối tượng sử dụng nickname "Rachel" trực tiếp điều hành. Hình thức chủ yếu là đi tour từ Hà Nội vào các tỉnh phía Nam với giá 18 triệu đồng/ngày.
Cùng thời điểm, Phòng Cảnh sát hình sự đã khám xét nơi ở của Nguyễn Thị Thảo (SN 2000, trú xã Như Thanh, Thanh Hóa) tại căn hộ chung cư thuê ở Hà Nội.
Kết quả điều tra ban đầu xác định Nguyễn Thị Thảo là đối tượng chủ mưu, đóng vai trò Admin của nhiều nhóm Telegram. Thảo đăng tải quảng cáo khoảng 50 gái mại dâm, trong đó có nhiều hoa hậu, á hậu và idol TikTok. Khách phải đóng phí hội viên từ 500.000 đồng (nhóm thường) đến 2.000.000 đồng (nhóm cao cấp) để xem "hàng". Giá dịch vụ dao động từ 5 triệu đồng/lần (tàu nhanh) đến 150 triệu đồng/lần (đi tour 2-5 ngày). Vi Thị Nụ (SN 2005, trú phường Phương Liễu, Bắc Ninh) là đối tượng môi giới tích cực.
