Nhưng sự phát triển đó tồn tại một nghịch lý: một nền điện ảnh có thể chiến thắng trên sân nhà mà vẫn vắng mặt trên bản đồ thế giới.
Năm 2025, với tổng doanh thu đạt 5.593 tỉ đồng (khoảng 215 triệu USD), thị trường điện ảnh Việt Nam vượt qua Thái Lan và vươn lên vị trí thứ 2 tại Đông Nam Á, xếp sau Indonesia (khoảng trên 300 triệu USD). Nếu xét trên phạm vi toàn cầu, quy mô thị trường điện ảnh Việt Nam đang ở vị trí 20-25.
Dù vậy, xét về vị thế quốc tế, điện ảnh Việt vẫn thua xa Thái Lan vì họ xuất khẩu tốt nhất khu vực. Năm 2025, bộ phim Gia tài của ngoại trở thành hiện tượng thành công khắp Đông Nam Á và Trung Quốc, bán bản quyền cho 129 thị trường quốc tế, thu về doanh thu 73 triệu USD toàn cầu. Phim cũng lọt vào “shortlist” của giải Oscar.
Trong khi đó, phim Việt có doanh thu quốc tế cao nhất (Mai và Thỏ ơi! của Trấn Thành) có doanh thu khoảng 1,5 đến 2 triệu USD nhưng chủ yếu phục vụ cho cộng đồng người Việt ở hải ngoại.
Nếu nhìn từ bên trong, điện ảnh Việt Nam đang trải qua một giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ chưa từng có: doanh thu phòng vé liên tục lập kỷ lục, phim nội địa chiếm ưu thế tuyệt đối trên sân nhà, số lượng dự án mới gia tăng với tốc độ chóng mặt.
Nhưng nếu nhìn từ bên ngoài, trên bản đồ điện ảnh thế giới, sự hiện diện của Việt Nam vẫn còn khá mờ nhạt. Phim Việt hiếm khi xuất hiện ở các hạng mục chính thức trong các liên hoan phim hạng A, càng hiếm hơn khi tạo được tiếng vang đủ lớn để bước ra thị trường quốc tế.
Nghịch lý này đặt ra một câu hỏi không dễ trả lời: liệu sự tăng trưởng của thị trường nội địa có thực sự phản ánh sức mạnh của một nền điện ảnh hay chỉ là dấu hiệu của một giai đoạn đang phát triển?
Một trong những nguyên nhân cốt lõi của nghịch lý này nằm ở cách thị trường điện ảnh Việt Nam đang vận hành. Khi phòng vé nội địa tăng trưởng nhanh, phần lớn các nhà sản xuất có xu hướng ưu tiên những dự án có khả năng thu hồi vốn nhanh, phù hợp với thị hiếu số đông và tận dụng tối đa các “thời điểm vàng” phát hành trong năm.
Cách tiếp cận này không sai, thậm chí là cần thiết trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch, nhưng nó cũng vô tình thu hẹp không gian cho những thử nghiệm mang tính nghệ thuật hoặc những dự án có khả năng đi xa hơn trên thị trường quốc tế.
Nói cách khác điện ảnh Việt Nam đang phát triển theo chiều rộng của thị trường nhưng vẫn thiếu chiều sâu để tạo ra một dấu ấn bền vững trên bản đồ điện ảnh thế giới.
Vài năm qua có một số phim Việt đặt chân đến được các liên hoan phim quốc tế hạng A của thế giới như Cannes, Venice, Berlin… hay hàng đầu ở châu Á như Busan, Tokyo và gặt hái được một số giải thưởng phim đầu tay của các đạo diễn trẻ.
Nhưng ngoại trừ phim độc lập Ròm của đạo diễn Trần Thanh Huy, các phim đó lại quá xa lạ với thị hiếu của khán giả trong nước nên doanh thu thường rất thấp.
Cũng chưa có những chính sách, quỹ hỗ trợ hay chiến lược phát hành quốc tế song hành những phim này khiến các đạo diễn đi theo con đường làm phim độc lập hoặc nghệ thuật càng cô độc hoặc rất khó có cơ hội đi xa.
Điện ảnh Việt đang chạy theo cuộc đua phòng vé nội địa nhưng chưa có chiến lược dài hơi, chưa tạo ra những “làn sóng” mạnh mẽ như Korean wave (Làn sóng Hàn Quốc), Thailand horror wave (Làn sóng phim kinh dị Thái)…
Hiện tượng “5 phim Việt chen chân nhau mùa lễ và vỡ trận” vừa qua là biểu hiện rõ ràng của một thị trường chưa trưởng thành về cấu trúc – nơi các quyết định sản xuất – phát hành vẫn mang tính ngắn hạn, thiếu sự điều tiết và gần như không có một chiến lược chung.
Chính cách vận hành này cũng là lý do khiến điện ảnh Việt khó bước ra thế giới. Khi toàn bộ hệ thống sản xuất phim được thiết kế để tối đa hóa doanh thu trong nước trong thời gian ngắn, mọi yếu tố khác, từ phát triển kịch bản, đầu tư chiều sâu đến chiến lược phát hành quốc tế… đều trở thành thứ yếu.
Rõ ràng giới hạn toàn cầu của điện ảnh Việt không nằm ở việc thiếu tài năng hay thiếu câu chuyện mà nằm ở chính cấu trúc của thị trường nội địa.
Một biểu hiện dễ thấy là sự bùng nổ ồ ạt của một số dòng phim “ăn khách” trong thời gian ngắn. Chỉ cần một vài tác phẩm thành công, cả thị trường lập tức chạy theo công thức đó, rút ngắn tối đa thời gian sản xuất để kịp “ăn theo làn sóng”.
Dòng phim kinh dị trong thời gian qua là một ví dụ điển hình: bên cạnh một vài tác phẩm chỉn chu, không ít dự án được thực hiện vội vã trong vài tháng với chất lượng đáng báo động.
Hiện tượng này không mới. Điện ảnh Việt từng trải qua một chu kỳ tương tự với dòng phim “mì ăn liền” vào thập niên 1990, đánh dấu một giai đoạn tăng trưởng nhanh nhưng thiếu bền vững và cuối cùng dẫn đến sự thoái trào.
Những gì diễn ra hôm nay, ở một quy mô lớn hơn, cho thấy một vòng lặp quen thuộc: tăng trưởng nhanh, chạy theo xu hướng để rồi đối mặt với nguy cơ tự bào mòn chính mình.
Thị trường điện ảnh Việt đang tăng trưởng nhanh nhưng đồng thời bộc lộ một giới hạn quan trọng: thành công trong nước không tự động chuyển hóa thành vị thế quốc tế. Nếu không có một sự điều chỉnh về cách sản xuất phim, đầu tư và định vị…, khoảng cách này sẽ ngày càng bị kéo giãn ngay cả khi doanh thu phòng vé trong nước tiếp tục lập kỷ lục.
Điện ảnh Việt hôm nay đang đứng trước một ngã rẽ đầy thách thức, đó là tiếp tục khai thác tối đa thị trường nội địa đang tăng trưởng nhanh hay đầu tư cho một chiến lược dài hạn để bước ra thế giới? Hai con đường này không loại trừ lẫn nhau, vấn đề là cách kết nối.
Bởi suy cho cùng, một nền điện ảnh chỉ thực sự trưởng thành khi nó không chỉ chinh phục khán giả trong nước mà còn có thể kể những câu chuyện của mình với thế giới, theo cách mà thế giới muốn lắng nghe. Chỉ khi đó điện ảnh Việt mới có vị thế trên bản đồ thế giới.
Trên trang cá nhân, ca sĩ Quỳnh Trang đăng tải hình ảnh chụp bên di ảnh của cố nghệ sĩ Phi Nhung. Kèm theo đó, giọng ca 9X có những chia sẻ đầy xúc động về mẹ nuôi. Cô viết: “Hôm nay 'chị mẹ' Phi Nhung đón sinh nhật ở đâu đó. Dù ở đâu cũng phải thật vui và bình an nha”.
Quỳnh Trang tiết lộ ca sĩ Phi Nhung vốn sợ cô đơn, sợ mọi người quên mình. Giọng ca sinh năm 1997 bộc bạch thêm: "Nhưng mà làm gì có chuyện đó. Mẹ luôn có vị trí đặc biệt trong lòng con và những người ở lại, nên là cứ yên tâm thực hiện sứ mệnh tiếp theo của mẹ nha. Hôm nay con mặc chiếc áo cuối cùng mẹ tặng con nè. Mẹ nhớ không?".
Quỳnh Trang sinh năm 1997, quê Phú Yên (nay là Đắk Lắk). Cô được Phi Nhung nhận làm con nuôi năm 2016, từng tham gia Solo cùng bolero 2018. Sau đó nữ ca sĩ được khán giả yêu mến bởi chất giọng ngọt ngào khi thể hiện loạt ca khúc như Trộm nhìn nhau, Người tình không đến, Tình mẹ… Trong sự nghiệp, con gái nuôi Phi Nhung được khán giả yêu mến gọi với danh xưng “thiên thần bolero”.
Ở hiện tại, Quỳnh Trang tích cực hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc, được yêu mến khi song ca cùng các ca sĩ nam. Trong một lần chia sẻ, nữ ca sĩ nói cô luôn giữ sự tử tế, chân thành khi làm nghề bởi đó là những lời dạy của mẹ nuôi Phi Nhung lúc sinh thời. Ngoài ra, giọng ca Bông điên điển còn dạy con gái biết cách trân trọng nghề nghiệp, sống chan hòa với mọi người. Quỳnh Trang khẳng định dù Phi Nhung đã rời cõi tạm nhưng “tình cảm mọi người dành cho mẹ vẫn đong đầy”.
Tuyết Nhung, Thiêng Ngân cũng chia sẻ ảnh bên mẹ nuôi trong dịp sinh nhật Phi Nhung
Dịp sinh nhật Phi Nhung, con gái nuôi Thiêng Ngân cũng có những chia sẻ gây chú ý. Cô viết: “Mẹ ơi, con chúc mẹ ở nơi đó có ngày sinh nhật thật hạnh phúc và vui vẻ nha. Mọi người ở đây ai cũng nhớ mẹ”.
Trong khi đó, Tuyết Nhung đăng tải ảnh chụp trước di ảnh của giọng ca Bông điên điển, kèm dòng trạng thái: “Mẹ ăn bánh cùng con nha”. Ngoài ra, nữ ca sĩ 10X còn chia sẻ lại hình ảnh biểu diễn của ca sĩ Phi Nhung như cách tưởng nhớ người mẹ đã khuất.
Là con gái duy nhất của hai tỉ phú giàu nhất Ấn Độ Mukesh Ambani và Nita Ambani, Isha Ambani giống như một lăng kính vạn hoa, luôn hé lộ những sắc màu mới mẻ mỗi khi xuất hiện.
Vượt khỏi sức ảnh hưởng và xuất thân của con gái một trong những gia đình quyền lực nhất châu Á, Isha Ambani còn là biểu tượng thời trang sở hữu gu thẩm mỹ độc bản với triết lý gắn bó sâu sắc cùng văn hóa và nghệ thuật dệt may Ấn Độ, mang những giá trị ấy lan tỏa ra toàn cầu.
Bộ sưu tập trang sức kim cương của Isha Ambani đã tạo nên bản sắc riêng trên sân khấu quốc tế, với những tạo hình vừa sắc sảo vừa lộng lẫy.
Với Isha Ambani, kim cương là sự tiếp nối của bản sắc và di sản gia đình. Biểu tượng phong cách này và mẹ cô, Nita Ambani, không chỉ yêu kim cương mà còn cùng nhau chia sẻ những món trang sức quý giá.
Nita Ambani nhiều lần trao lại cho con gái những thiết kế từ bộ sưu tập cá nhân, đồng thời cũng mượn các tuyệt tác nổi bật từ "kho báu" của Isha Ambani. Đó là mối gắn kết phản chiếu sự ngưỡng mộ lẫn nhau dành cho kim cương được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Mối liên kết ấy được thể hiện rõ nét tại Met Gala 2025, khi Isha Ambani lựa chọn chiếc vòng cổ kim cương tự nhiên hai tầng cùng những mẫu nhẫn cocktail từ bộ sưu tập của mẹ. Mẫu vòng cổ Toussaint tái hiện, được chế tác từ hơn 95 carat kim cương, là lời gợi nhắc tới món trang sức biểu tượng xuất hiện trong bộ phim Ocean’s 8.
Gần đây nhất là Met Gala 2026, Isha Ambani khiến thảm đỏ phải "nín thở" khi xuất hiện trong những tuyệt tác trang sức kim cương ngoạn mục đến từ bộ sưu tập của mẹ cô. Trên nền những chiếc vòng cổ kim cương sáng bóng, cô đeo choker với những viên kim cương tự nhiên kích thước lớn cùng viên ngọc lục bảo Colombia 50 carat.
Mỗi khi xuất hiện trên thảm đỏ, dù ở các sự kiện quốc tế hay trong nước, trang sức kim cương tự nhiên của Isha Ambani luôn trở thành tuyên ngôn kết hợp giữa thời trang cao cấp và phong cách cá nhân.
Dấu ấn riêng của Isha nằm ở những món trang sức được tuyển chọn kỹ lưỡng. Nhiều thiết kế còn được chế tác riêng, trở thành điểm nhấn biến những khoảnh khắc bình thường thành biểu tượng thời trang.
Tại Met Gala 2023, chẳng hạn, cô kết hợp bộ sari lệch vai đặt riêng với các thiết kế kim cương của Lorraine Schwartz gồm vòng choker nhiều lớp, dây chuyền tầng và đôi hoa tai thả tinh xảo, tạo nên vừa đủ sự kịch tính cho tổng thể.
"Ngôn ngữ kim cương" của ái nữ nhà Ambani không dừng lại ở những món trang sức truyền thống mà còn mở rộng sang các phụ kiện cô lựa chọn và kết hợp.
Cách tiếp cận của Isha Ambani nằm ở việc sử dụng kim cương như những điểm nhấn tinh tế: từ trâm cài đính kim cương được đặt chuẩn xác, phụ kiện tóc ánh lên lấp lánh cho đến những chiếc thắt lưng cổ điển.
Isha Ambani từng tạo nên dấu ấn mạnh mẽ tại sự kiện ra mắt thương hiệu mỹ phẩm Augustinus Bader ở Ấn Độ, khi biến phụ kiện thành tâm điểm.
Bộ trang phục đen tối giản được nâng tầm nhờ chiếc túi Hermès Crocodile Mini Kelly mang tính độc bản, đi kèm các charm đặt riêng do Ashna Mehta của Bag Bijoux thiết kế.
Hai cái tên của cặp song sinh - Aadiya bằng kim cương hồng hiếm và Krishna bằng kim cương xanh lá - được đính mềm mại trên quai túi, kết thúc bằng những tua rua kim cương tinh xảo.
Dù trong bất kỳ quy chuẩn trang phục nào, kim cương luôn là nhân vật chính trong phong cách của Isha. Những tạo hình hiện đại của cô thường kết hợp phom dáng sắc nét với trang sức lộng lẫy đầy táo bạo, phản chiếu nhiều vai trò mà cô đảm nhận: vừa là nữ lãnh đạo doanh nghiệp, vừa là biểu tượng phong cách.
Một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất là khi cô diện bộ trang phục corset đơn sắc đầy mạnh mẽ cùng đôi hoa tai kim cương tự nhiên 50 carat. Không chỉ kích thước gây choáng ngợp, cách cô tối giản hoàn toàn vòng cổ và các chi tiết dư thừa cũng khiến diện mạo này trở nên nổi bật.
Kho tàng trang sức của Isha Ambani đặc biệt tỏa sáng trong các đám cưới xa hoa và sự kiện truyền thống. Thường kết hợp ngọc lục bảo cùng kim cương tự nhiên, lựa chọn của cô cân bằng hoàn hảo giữa di sản và thẩm mỹ đương đại.
Một ví dụ tiêu biểu là chiếc vòng cổ Garden of Love - tuyệt tác của Kantilal Chhotalal mà cô đeo trong lễ cưới của Anant Ambani.
Thiết kế mất hơn 4.000 giờ thủ công, sử dụng những viên kim cương hồng, xanh dương, xanh lá và cam quý hiếm được mẹ cô, Nita Ambani, sưu tầm qua nhiều năm và sắp đặt như một khu vườn nở rộ.
Ở trung tâm là viên kim cương xanh hình trái tim đầy mê hoặc từ bộ sưu tập cá nhân của Isha Ambani, bao quanh bởi các viên kim cương mô phỏng cánh hoa hoàn hảo.
Sự việc bắt nguồn từ thông báo của nhà đấu giá Julien's Auctions (Beverly Hills, Mỹ) về việc đưa 190 hiện vật của Marilyn Monroe lên sàn đấu giá nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của bà. Tuy nhiên, thay vì những bộ váy dạ hội hay kịch bản phim, tâm điểm của sự chú ý lại đổ dồn vào các hồ sơ y tế cực kỳ riêng tư, bao gồm ảnh chụp X-quang ngực, vùng chậu và hồ sơ phẫu thuật thẩm mỹ của ngôi sao quá cố.
Hồ sơ bị rao bán bao gồm các ghi chép của bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ Michael Gurdin từ năm 1950 đến 1962. Các tài liệu này hé lộ những chi tiết nhạy cảm mà khi còn sống "biểu tượng gợi cảm" luôn muốn giữ kín để bảo vệ hình ảnh, vẻ đẹp tự nhiên trong mắt công chúng.
Theo NYDailyNews, các tấm phim X-quang và đơn thuốc cho thấy Marilyn từng phẫu thuật độn sụn cằm vào năm 24 tuổi và chỉnh hình đầu mũi. Hồ sơ còn ghi chi tiết về việc bà từng mang thai ngoài tử cung vào năm 1957 tại New York. Thậm chí, tấm phim chụp X-quang khuôn mặt thực hiện vào ngày 7.6.1962 - chỉ 2 tháng trước khi bà qua đời, cũng được đem ra đấu giá với mức ước tính từ 20.000 đến 30.000 USD.
Ngay sau khi thông tin được công bố, cộng đồng mạng toàn cầu đã phản ứng gay gắt. Anna Mac, một người dùng mạng xã hội có tầm ảnh hưởng, đã kêu gọi tiêu hủy các hồ sơ này để cố minh tinh được yên nghỉ. Cô chia sẻ: "Chúng ta đã đạt đến một bước ngoặt tồi tệ của chủ nghĩa tư bản khi bán đấu giá dữ liệu y tế cá nhân của một người phụ nữ".
Nhiều người hâm mộ thậm chí đã đề xuất lập các quỹ gây quỹ cộng đồng (crowdfunding) với mục tiêu mua lại toàn bộ số ảnh X-quang này để tiêu hủy. Một số ý kiến khác đề nghị sau khi mua và tiêu hủy hiện vật, số tiền thừa nên được quyên góp cho các tổ chức từ thiện dành cho phụ nữ và trẻ em để tưởng nhớ tinh thần nhân ái của Monroe khi còn sống.
Dù việc đấu giá hồ sơ y tế cá nhân gây nhiều tranh cãi, ông Martin Nolan - Giám đốc điều hành của Julien's Auctions, cho biết đơn vị này từng xử lý các lô hàng tương tự của những nhân vật tầm cỡ như Tổng thống Kennedy, Elvis Presley hay Orson Welles. Ông lập luận rằng đây là một phần của "lịch sử văn hóa đại chúng". Ông cho biết thêm, dù hiện nay luật pháp ngăn cấm việc công bố thông tin y tế cá nhân, nhưng các tài liệu của Monroe có từ thập niên 1950, thời điểm mà các bộ luật bảo mật này chưa có hiệu lực.
Chỉ vài giờ sau khi công bố đấu giá, ông Nolan cho biết đã nhận được liên hệ từ những người mua quan tâm ở khắp mọi nơi từ Ireland, Anh cho đến Úc. Vị giám đốc này nhận định: "Mặc dù phim chụp X-quang không phải là vật hữu hình như nhạc cụ hay quần áo, nhưng đó là một phần câu chuyện về Marilyn Monroe mà mọi người đang mua". Ông cũng nhấn mạnh rằng nhu cầu về ngôi sao quá cố trên toàn thế giới vẫn rất lớn dù đã hơn 50 năm kể từ khi bà qua đời: "Thành thật mà nói, tôi có thể tổ chức đấu giá mỗi ngày cho Marilyn Monroe và các mặt hàng vẫn sẽ được săn đón".
Marilyn Monroe qua đời ở tuổi 36 vào tháng 8.1962. Không chỉ sở hữu "nhan sắc thế kỷ", bà còn được biết đến qua nhiều bộ phim như How to Marry a Millionaire (1953), The Seven Year Itch (1955), Some Like It Hot (1959), Bus Stop (1956) và The Misfits (1961). Bên cạnh sự nghiệp, Marilyn Monroe đã trải qua 3 cuộc hôn nhân với Arthur Miller, Joe DiMaggio (siêu sao bóng chày) và James Dougherty (nhà viết kịch vĩ đại nước Mỹ). Đã có rất nhiều điều được viết về Marilyn Monroe nhưng sự bí ẩn và những câu chuyện về huyền thoại Hollywood này vẫn luôn được công chúng quan tâm.
