Giữa những ngày nắng nóng, các chuyên gia cho biết, có nhiều phương pháp tiết kiệm điện có thể tự làm tại nhà, nhưng vẫn mang lại hiệu quả làm mát đáng kể. Một trong số đó là tự chế máy lạnh bằng những vật dụng quen thuộc trong nhà.
Ông Jordan Benjamin, chuyên gia kỹ thuật tại công ty sửa chữa điện nước Done Rite Services (Mỹ), hướng dẫn cách tạo ra thiết bị làm mát đơn giản có thể “chữa cháy” trong trường hợp điều hòa của gia đình gặp sự cố hay bị mất điện đột ngột.
Dù không thể thay thế điều hòa thực thụ, thiết bị này vẫn giúp không gian trở nên dễ chịu hơn, hữu ích khi điều hòa hỏng, phòng bí gió hoặc gia chủ muốn giảm thời gian sử dụng máy lạnh để tiết kiệm điện.
Các nguyên liệu cần chuẩn bị gồm một thùng xốp hoặc xô nhựa loại gần 20 lít có nắp, quạt mini cầm tay hoặc quạt nhỏ, ống nhựa PVC, chai nước đông đá.
Đầu tiên, người dùng khoét 2-3 lỗ ở một bên thùng xốp hoặc xô nhựa. Nếu dùng thùng xốp chỉ cần dao cắt là đủ. Với xô nhựa, bạn dùng khoan tạo lỗ để dễ thao tác hơn.
Sau đó, cắt các đoạn ống PVC dài khoảng 7-10cm rồi gắn vào các lỗ vừa tạo. Nếu không khít, có thể dùng băng dính hoặc keo cố định.
Tiếp theo, bạn đặt quạt lên nắp thùng và vẽ theo viền quạt để khoét lỗ tương ứng. Sau khi cắt xong, đặt quạt úp xuống lỗ này.
Cuối cùng, cho vài chai nước đá vào trong thùng, bật quạt và luồng gió mát sẽ được thổi ra ngoài qua các ống PVC.
Ông Benjamin cho biết, nhiều người còn sáng tạo thêm bằng cách dùng ống thông gió máy sấy hoặc cốc nhựa thay cho ống PVC. Một số người lót thêm xốp cách nhiệt bên trong xô để giữ đá lâu tan hơn.
“Xốp là chất cách nhiệt rất tốt, giúp các chai nước đông đá không tan quá nhanh”, ông nói.
Vậy điều hòa tự chế có thực sự hiệu quả?
Theo ông Brian White, Chủ tịch công ty dịch vụ điều hòa, sưởi ấm và ống nước Accurate Heating, Cooling & Plumbing tại bang Ohio (Mỹ), sự khác biệt lớn nhất giữa điều hòa tự chế và điều hòa cửa sổ nằm ở khả năng làm lạnh thực sự.
Máy điều hòa thông thường tiêu thụ khoảng 500-1.500W điện mỗi giờ nhưng có thể loại bỏ nhiệt và độ ẩm khỏi không khí.
Trong khi đó, điều hòa tự chế chỉ tiêu thụ khoảng 50-100W điện của quạt với chi phí rất thấp nhưng không hút ẩm và giảm nhiệt sâu như điều hòa thật.
“Ở những nơi nóng ẩm cao, các biện pháp này chỉ hỗ trợ phần nào”, ông Brian nói.
Những mẹo chống nóng gần như miễn phí
Ngoài “điều hòa tự chế”, các chuyên gia cũng chia sẻ nhiều giải pháp đơn giản giúp giảm nhiệt độ trong nhà mà không cần bật điều hòa liên tục.
Bịt kín khe hở
Các khe hở quanh cửa ra vào, cửa sổ hay ổ điện có thể khiến khí nóng lọt vào nhà cả ngày.
Dùng keo trám khe hoặc thay gioăng cao su ở cửa sẽ giúp giữ nhiệt độ trong nhà mát hơn đáng kể.
Dùng rèm vải dày chống nắng
Rèm cửa có tác dụng rất lớn nếu che kín toàn bộ cửa sổ và được kéo vào lúc trời nắng gắt.
Chuyên gia điện lạnh Glenn Gault – Giám đốc điều hành công ty dịch vụ làm mát Gault Heating & Cooling (Mỹ) – cho biết, rèm cản sáng thông thường có thể giúp nhiệt độ trong nhà giảm khoảng 2-5 độ C. Với rèm cách nhiệt chuyên dụng, mức giảm có thể lên tới 5-10 độ C.
Mở cửa sổ đúng cách
Nếu không muốn dùng rèm dày, người dùng có thể tận dụng thông gió tự nhiên.
Mở các cửa sổ đối diện nhau sẽ tạo luồng gió chéo, đẩy khí nóng ra ngoài và hút không khí mát vào trong.
Hạn chế dùng thiết bị tỏa nhiệt ban ngày
Lò nướng, máy sấy quần áo hay máy rửa bát đều tạo thêm nhiệt cho căn nhà.
Lisa Shavers, quản lý công ty Oncourse Home Solutions ở bang Illinois (Mỹ), khuyên người nội trợ nên nấu ăn vào sáng sớm hoặc buổi tối, ưu tiên dùng bếp từ, lò vi sóng hoặc nướng ngoài trời.
Việc giặt giũ và rửa bát cũng nên chuyển sang buổi tối để giảm nhiệt trong nhà và tiết kiệm điện.
Mới đây các bác sĩ Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội đã mổ cấp cứu thành công cho một sản phụ nặng 140kg mắc tiền sản giật nặng, huyết áp lên tới 197/120 mmHg khi mang thai gần 38 tuần.
Được biết, trước lần mang thai đầu tiên, sản phụ chỉ nặng khoảng 50kg. Tuy nhiên sau nhiều năm, cân nặng tăng dần và đến thai kỳ thứ 3 đã lên tới 140kg.
Tiền sử sản khoa của bệnh nhân ghi nhận nhiều yếu tố nguy cơ. Năm 2013, sản phụ sinh thường em bé nặng 3000g. Đến năm 2018, sản phụ phải mổ lấy thai do thai to với cân nặng 4500g. Trong lần mang thai này, sản phụ tăng thêm 13kg và thai nhi tiếp tục có cân nặng lớn.
Ngay sau khi tiếp nhận, các bác sĩ đánh giá đây là ca bệnh nguy cơ rất cao do sản phụ béo phì mức độ nặng, kèm tiền sản giật nặng và thai to.
Đáng chú ý ca phẫu thuật do ThS.BSCKII Lê Duy Toàn - Trưởng khoa Sản tự nguyện D4 trực tiếp thực hiện, phối hợp cùng ê-kíp gây mê hồi sức do ThS.BS Nguyễn Nhật Hoan - Phó khoa Gây mê hồi sức tự nguyện phụ trách.
Khó khăn lớn bắt đầu ngay từ quá trình vô cảm, với sản phụ có cân nặng lớn, lớp mỡ dày cùng tình trạng bệnh lý phức tạp khiến việc gây tê trở nên đặc biệt khó khăn. Tuy nhiên, ê-kíp gây mê đã thực hiện thành công phương pháp gây tê tủy sống, tạo điều kiện thuận lợi cho ca mổ diễn ra an toàn.
Trong suốt quá trình phẫu thuật, ê-kíp tiếp tục căng mình xử lý hàng loạt nguy cơ như chảy máu, huyết khối và biến chứng hậu phẫu vốn thường gặp ở thai phụ béo phì mức độ nặng.
Kết quả bé trai nặng 4,6kg cất tiếng khóc chào đời trong niềm vui vỡ òa của gia đình và đội ngũ y bác sĩ. Trẻ hiện được theo dõi sát tại khoa Sơ sinh để kịp thời phát hiện, xử trí các nguy cơ thường gặp ở trẻ có cân nặng lớn. Sức khỏe của cả mẹ và bé hiện ổn định.
Theo các bác sĩ, béo phì trong thai kỳ có thể làm gia tăng nhiều biến chứng nguy hiểm như tăng huyết áp thai kỳ, tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ, huyết khối tĩnh mạch, nhiễm trùng hậu phẫu, thai to, sinh khó hoặc băng huyết sau sinh.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên kiểm soát cân nặng trước khi mang thai, khám thai định kỳ đầy đủ và theo dõi tại các cơ sở y tế chuyên sâu để được phát hiện sớm, quản lý kịp thời các yếu tố nguy cơ, bảo đảm an toàn cho cả mẹ và thai nhi.
Một khoảnh khắc vui chơi tưởng chừng vô hại sau giờ học đã bất ngờ trở thành tai nạn khiến bé phải nhập viện cấp cứu.
Bé 2 tuổi gặp sự cố khiến cả gia đình hoảng loạn bởi đầu que tre cắm sâu ngay cạnh mắt trái của trẻ. Bé đau đớn, quấy khóc liên tục và được đưa đi cấp cứu tại bệnh viện địa phương trước khi chuyển lên tuyến trên rồi tới Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức ngay trong đêm. Khi nhập viện dị vật vẫn cắm sâu từ gốc mũi chếch lên hốc mắt trái.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt-Tạo hình và Thẩm mỹ cho biết, đây là một trong những tình huống cấp cứu rất khó khăn bởi bệnh nhi còn quá nhỏ, hoảng loạn và không thể phối hợp thăm khám.
Các bác sĩ chỉ biết có một dị vật sắc nhọn xuyên từ gốc mũi vào ổ mắt, nhưng chưa thể xác định đã thủng nhãn cầu, xuyên sọ não hay tổn thương mạch máu, thần kinh quan trọng hay chưa?
Theo các bác sĩ, nếu tự ý rút dị vật ra ngoài có thể gây chảy máu ồ ạt, tổn thương thần kinh hoặc biến chứng sọ não nặng nề suốt đời. Khó khăn lớn nhất nằm ở chỗ dị vật là một que tre gần như không cản quang trên phim X-quang thông thường. Vì vậy các phim chụp ở tuyến dưới không thể xác định chính xác đường đi của đầu nhọn bên trong cơ thể trẻ.
Ngay sau tai nạn một phần que tre đã bị cắt bỏ chỉ để lại phần thịt thừa bên ngoài mục đích để việc vận chuyển cháu bé dễ dàng hơn, tuy nhiên phần bị cắt bỏ sau đó cũng đã thất lạc khiến cho việc ước lượng độ sâu dị vật gần như không thể thực hiện.
Đáng chú ý ngay trong đêm, tua trực cấp cứu đã phải kích hoạt quy trình hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của: Chuyên khoa Phẫu thuật Hàm mặt-Tạo hình và Thẩm mỹ, Ngoại thần kinh sọ não, Tim mạch-Lồng ngực, Gây mê hồi sức, Chẩn đoán hình ảnh.
Các chuyên gia đã xuống tận phòng chụp CT đa dãy để cùng dựng hình 3D xem lại từng lát cắt mỏng nhất nhằm truy tìm đường đi của dị vật không cản quang.
Theo các bác sĩ hình ảnh trên CT cho thấy các mảnh thịt nướng bám trên que tre hiện lên khá rõ nhưng phần đầu nhọn của que tre lại chỉ hiện mờ rất khó xác định.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt-Tạo hình và Thẩm mỹ chia sẻ: "Có thời điểm chúng tôi phải suy luận gián tiếp cấu trúc nào chưa thấy tổn thương thì hy vọng dị vật chưa xuyên qua vị trí đó".
Nguy hiểm lớn nhất của trường hợp này là que xiên đi từ vùng gốc mũi hướng lên mắt trái-khu vực tập trung rất nhiều cấu trúc sống còn như: Nhãn cầu, thần kinh thị giác, động mạch mắt, nền sọ trước, xoang hang tĩnh mạch chứa các mạch máu lớn của não…
Nếu dị vật xuyên thủng nhãn cầu, trẻ có nguy cơ mù vĩnh viễn. Nếu tổn thương thần kinh thị giác hoặc động mạch mắt, thị lực cũng có thể mất không hồi phục. Đặc biệt nếu dị vật xuyên sâu vào sọ não hoặc xoang hang, người bệnh có thể đối mặt với nhiễm trùng não, rò dịch não tủy, xuất huyết nội sọ hoặc nguy hiểm tính mạng ngay trong lúc phẫu thuật.
Trong khi việc chẩn đoán vẫn còn nhiều khó khăn, các bác sĩ buộc phải chỉ định mổ cấp cứu càng sớm càng tốt.
Theo lý thuyết, nếu một mắt bị tổn thương xuyên thấu mà xử trí chậm trễ có thể gây "Viêm màng bồ đào đồng cảm" dẫn đến mất thị lực cả mắt còn lại. Toàn bộ ê-kíp đa chuyên khoa được huy động vào phòng mổ trong tâm thế chuẩn bị cho những tình huống xấu nhất.
Trong gần một giờ phẫu thuật, không khí phòng mổ luôn trong trạng thái căng thẳng. Các bác sĩ phải lần theo đường đi của que xiên, thăm dò và kiểm soát tổn thương từng milimet trước khi có thể lấy dị vật ra ngoài an toàn.
Sau khi rút toàn bộ que tre, tình trạng huyết động của bệnh nhi vẫn ổn định, không ghi nhận tình trạng chảy máu ồ ạt hay rò dịch não tủy. Đáng chú ý, nhãn cầu trái vẫn còn nguyên vẹn và duy trì được độ căng sinh lý.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Hương Giang, Khoa Phẫu thuật Hàm mặt-Tạo hình và Thẩm mỹ, nhận định đây là một trường hợp đặc biệt hiếm gặp và may mắn.
"So với ca bệnh trước đó chúng tôi xử trí khi bệnh nhân bị đôi đũa đâm vào mắt, đầu đũa là đầu tù nên có thể trượt khỏi nhãn cầu. Trong khi đó, que xiên thịt được vót nhọn, nguy cơ xuyên thủng nhãn cầu là rất cao," bác sĩ cho biết.
Theo các bác sĩ, dị vật đã đi từ vùng gốc mũi, xuyên qua lớp cơ và tổ chức mềm ở cực trên nhãn cầu, sau đó dừng lại tại đỉnh hốc mắt, ngay trước khi có thể xâm nhập vào khoang sọ não.
Hiện tại sau 5 ngày phẫu thuật, tình trạng bệnh nhi ổn định dần.
Bác sĩ Hà cảnh báo các tai nạn do que xiên thịt, tăm tre, đũa, bút, que kẹo… ở trẻ nhỏ hoàn toàn có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Trẻ em hiếu động nhưng chưa ý thức được nguy hiểm.
Chỉ một cú ngã khi vừa ăn vừa chạy nhảy cũng có thể khiến các vật dụng tưởng như vô hại trở thành dị vật xuyên thấu vùng mắt, sọ não…
Phụ huynh không để trẻ vừa ăn vừa chạy chơi, nên tháo thức ăn khỏi que xiên trước khi cho trẻ ăn, cần cắt các đầu sắc nhọn của que xiên nếu muốn đưa cho trẻ cầm ăn.
Đặc biệt khi trẻ bị vật nhọn đâm vào cơ thể: Tuyệt đối không tự ý rút dị vật, nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên sâu để được xử trí đúng cách, cố định dị vật để tránh rung lắc…
Gần một tháng nay, Rinat Donskikh, 21 tuổi, người Kazakhstan thường xuyên mặc áo khoác và đội mũ của hãng xe Grab khi ra đường ở Hà Nội. Rinat cho biết quê nhà không có dịch vụ gọi xe công nghệ bằng xe máy. Thấy nhiều du khách mặc trang phục này, anh tìm mua để trải nghiệm cảm giác làm tài xế bản địa.
Chàng trai Kazakhstan cùng Vladyslav Novak, 29 tuổi, người Ukraine mặc trang phục này đi qua nhiều tỉnh thành, quay video giao lưu với các tài xế Việt Nam. Các video của họ hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội.
Cuối tháng 4, Romelyn Sadiwa, 25 tuổi, người Philippines cùng 4 người bạn cũng mua mẫu áo để làm đồng phục nhóm trong chuyến du lịch Việt Nam. Cô cho biết ở Philippines có dịch vụ Grab nhưng tài xế không có áo đồng phục, gặp chiếc áo xanh của hãng ở Hà Nội khiến cô có cảm giác vừa thân thuộc vừa mới mẻ.
"Một số người nước ngoài từng nhầm tôi là tài xế và hỏi cách đặt xe. Các tài xế Việt thấy chúng tôi mặc đồng phục đều cười, chào hỏi và chụp ảnh kỷ niệm", cô kể.
Xu hướng người nước ngoài hóa thân thành tài xế xe ôm công nghệ nở rộ trên nền tảng TikTok. Các video gắn hastag liên quan thu hút hàng triệu lượt xem. Chủ đề thảo luận về hiện tượng này trên các hội nhóm du lịch cũng nhận hàng nghìn lượt tương tác.
Thống kê từ Cục Du lịch Quốc gia cho thấy, 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón 8,8 triệu lượt khách quốc tế. Trong đó phân khúc khách trẻ (Gen Z và Millennials) chiếm tỷ lệ lớn, thường có xu hướng du lịch dựa trên các gợi ý từ video ngắn (Reels, TikTok).
Bà Trần Thị Hoa, 62 tuổi, chủ cửa hàng quần áo ở phố Hàng Ngang, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội cho biết hơn một tháng qua, khách tìm mua áo khoác của các hãng xe công nghệ chiếm 60% tổng lượng người mua tại cửa hàng.
Các sản phẩm này là hàng may lại theo mẫu áo của tài xế, thiết kế một kích cỡ, có in hình cờ Việt Nam ở phần ống tay. Giá bán dao động 120.000 - 150.000 đồng một chiếc. Một số khách mua kèm mũ bảo hiểm của hãng.
"Có người mua hàng chục chiếc để làm quà lưu niệm. Hiện tại, các cửa hàng dọc tuyến phố đều nhập mặt hàng này", bà Hoa nói.
Firuza Mammadova, 25 tuổi, quốc tịch Azerbaijan cho biết đã mua áo khoác này làm quà tặng cho người thân. Trong 3 tháng lưu trú tại Việt Nam, cô mặc áo này đi qua hầu hết các điểm du lịch và phát hiện nó có khả năng che nắng và chắn mưa rất tốt. "Thay vì áo dài hay nón lá như thông thường, tôi chọn chiếc áo này làm quà lưu niệm vì nó rất Việt Nam", Firuza nói.
Xu hướng này còn lan sang các tỉnh miền núi cùng loại hình du lịch (phượt) bằng xe máy. Anh Nguyễn Tuấn, 25 tuổi, một tài xế tại Hà Giang, cho biết từ đầu năm đến nay thường gặp các nhóm du khách nước ngoài mặc đồng phục xe công nghệ khi đi qua các cung đường đèo.
"Nhóm khách cho biết việc khoác lên mình chiếc áo giúp họ có cảm giác như một tài xế thực thụ, tự lái xe để khám phá Việt Nam", anh Tuấn nói.
PGS TS Phạm Ngọc Trung, nguyên Trưởng khoa Văn hóa phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, nhận định xu hướng này cho thấy sự thay đổi trong tư duy của khách du lịch quốc tế. Từ hình thức tham quan phong cảnh (passive tourism) họ chuyển sang xu hướng hòa nhập hành vi với người bản địa (immersion tourism).
Theo ông Trung, dịch vụ gọi xe công nghệ bằng xe máy là đặc trưng trong hoạt động lao động đô thị tại Việt Nam, mô hình vốn không phổ biến tại các quốc gia phương Tây. "Vì thế khi khoác lên mình chiếc áo đồng phục xe ôm công nghệ, du khách có thể cảm thấy được hòa vào nhịp sống của người dân bản địa và dễ kết nối hơn", ông Trung nói.
Dưới góc độ chuyên môn ngành may mặc, TS Trần Văn Quyến, chuyên gia tư vấn quốc tế về dệt may, phân tích loại trang phục này thuộc nhóm thời trang nhanh (fast fashion). Sản phẩm đáp ứng nhu cầu của loại hình du lịch trải nghiệm (experience tourism) đang phổ biến ở nhóm khách trẻ.
"Áo sử dụng chất liệu phổ thông để tối ưu hóa giá thành, nhưng vẫn tích hợp chức năng hạn chế tia UV hoặc chống thấm nước, phù hợp cho việc di chuyển ngoài trời. Đây có thể là một trong những lý do khiến họ ưa thích", ông Quyến nói.
