Đội bóng ‘trả lại’ cúp vô địch vì lỗi thay người ngớ ngẩn của… đội khác

FIFA từng tin rằng Trung Quốc sẽ là “mỏ vàng” mới của bóng đá thế giới, đặc biệt trong những cuộc chơi liên quan đến "World Cup" - giấc mơ và cũng là cơn ám ảnh của đất nước tỉ dân.

Nhưng chỉ vài tuần trước ngày khai mạc World Cup 2026, tổ chức quyền lực nhất bóng đá toàn cầu lại rơi vào thế bị ép giá ngay tại thị trường "mỏ vàng" của họ.

Sau nhiều tháng giằng co, FIFA cuối cùng phải chấp nhận bán bản quyền truyền hình World Cup 2026 cho China Media Group (CMG), với mức giá được truyền thông Trung Quốc tiết lộ chỉ khoảng 60 triệu USD. Con số này thấp hơn rất xa mức 300 triệu USD mà FIFA từng hét giá.

Đây được xem là một trong những thất bại thương mại đáng chú ý nhất của FIFA trong nhiều năm gần đây, đồng thời phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ của thị trường bóng đá Trung Quốc sau giai đoạn tăng trưởng nóng.

Trong khoảng 15 năm qua, giá bản quyền World Cup tại Trung Quốc tăng liên tục theo từng kỳ. World Cup 2010 tại Nam Phi được ước tính chỉ vào khoảng 25-35 triệu USD. Đến World Cup 2014 tại Brazil, con số này tăng lên khoảng 50-60 triệu USD nhờ sự bùng nổ của Internet video, điện thoại thông minh và thị trường quảng cáo thể thao.

World Cup 2018 tại Nga đánh dấu giai đoạn cực thịnh. Khi đó, Trung Quốc đang sống trong “giấc mơ World Cup", với một dự án khổng lồ có mức đầu tư lên đến hàng chục tỉ USD.

Các tập đoàn như Wanda, Hisense, Mengniu là nhà tài trợ lớn của FIFA trong giai đoạn này. Còn tại World Cup, CCTV và các nền tảng số như Migu, Youku cùng tham gia khai thác bản quyền, đưa tổng giá trị thị trường được giới phân tích ước tính lên khoảng hơn 80 triệu USD.

Đến World Cup 2022 tại Qatar, giá trị thương mại tiếp tục đạt đỉnh. Douyin, Migu và hàng loạt nền tảng streaming lao vào cuộc chơi, biến World Cup thành một “đại chiến nội dung” trên di động. Nhiều nguồn trong ngành media Trung Quốc ước tính tổng giá trị khai thác lúc này có thể lên đến hơn 100 triệu USD.

Chính sự tăng trưởng liên tục ấy khiến FIFA tin rằng World Cup 2026 sẽ còn đắt giá hơn nhiều. Đây là kỳ World Cup đầu tiên có 48 đội, 104 trận đấu, quy mô lớn nhất lịch sử. FIFA đặt mục tiêu doanh thu 8,9 tỉ USD cho chu kỳ 2026, trong đó riêng doanh thu bản quyền truyền hình được kỳ vọng tăng thêm 33% so với năm 2022.

Theo Reuters Breakingviews, FIFA “đã đặt cược quá lớn vào tăng trưởng tại các thị trường mới nổi”. Hãng tin này nhận định Tổ chức Bóng đá thế giới đã hành xử như thể giá trị World Cup “luôn luôn tăng”, bất chấp việc sức mua và mức độ quan tâm thực tế tại nhiều thị trường châu Á đang giảm đi.

Sai lầm đầu tiên của FIFA nằm ở cách định giá Trung Quốc. Trong nhiều năm, FIFA nhìn thấy dân số 1,4 tỉ người, lượng người xem khổng lồ cùng dòng tiền tài trợ từ các tập đoàn Trung Quốc và cho rằng thị trường này sẽ sẵn sàng chi trả như Mỹ hay châu Âu. Tuy nhiên cấu trúc truyền hình tại Trung Quốc hoàn toàn khác.

Ở châu Âu, các đài truyền hình cạnh tranh quyết liệt để giành bản quyền. Nhưng tại Trung Quốc, CCTV gần như là người mua duy nhất đủ khả năng phát sóng World Cup trên quy mô toàn quốc. Điều đó khiến FIFA không thể tạo ra cuộc đấu giá cạnh tranh như họ mong muốn.

Reuters cho biết FIFA từng yêu cầu mức giá lên đến 300 triệu USD cho World Cup 2026 tại Trung Quốc. CCTV từ chối, và trong nhiều tháng liền hai bên rơi vào bế tắc.

Báo Global Times của Trung Quốc cho biết ngay khi mức giá này được đưa ra, các chuyên gia Trung Quốc đã phản đối quyết liệt, cảnh báo đất nước nên hành xử quyết liệt với FIFA.

Một yếu tố khác khiến FIFA thất bại là sự suy giảm của “cơn sốt bóng đá Trung Quốc”. Giai đoạn 2015-2019 từng tạo cảm giác Trung Quốc sẽ trở thành siêu cường bóng đá mới.

Nhưng sau đại dịch COVID-19, Chinese Super League khủng hoảng tài chính, nhiều CLB phá sản, đội tuyển quốc gia tiếp tục thất bại trong cuộc đua vòng loại và không thể góp mặt ở World Cup 2026. Các doanh nghiệp cũng bắt đầu siết chặt chi tiêu quảng cáo.

Không chỉ vậy, World Cup 2026 còn diễn ra tại Mỹ, Canada và Mexico, tạo ra múi giờ cực xấu với khán giả châu Á. Nhiều trận đấu sẽ diễn ra vào rạng sáng theo giờ Bắc Kinh. Điều này trực tiếp kéo giảm giá trị quảng cáo truyền hình.

AP nhận định đây là nguyên nhân quan trọng khiến FIFA “mất đòn bẩy thương mại” trong đàm phán với Trung Quốc.

Khó khăn càng lớn hơn khi Trung Quốc không giành vé dự World Cup 2026. Trong ngành truyền hình thể thao, đội tuyển quốc gia luôn là yếu tố then chốt giúp bán quảng cáo. Không có đội chủ nhà hay đội tuyển bản địa, lượng khán giả phổ thông thường giảm đáng kể.

Đến đầu tháng 5-2026, tức chỉ còn khoảng một tháng trước ngày khai mạc, FIFA vẫn chưa chốt được bản quyền tại Trung Quốc và Ấn Độ, 2 thị trường đông dân nhất thế giới.

Khi thời gian ngày càng cạn, thế trận đảo chiều hoàn toàn. FIFA từ vị thế người bán quyền lực trở thành bên chịu áp lực phải chốt hợp đồng bằng mọi giá.

Cuối cùng, ngày 15-5, FIFA xác nhận đạt thỏa thuận với CMG. Gói hợp đồng bao gồm World Cup 2026, World Cup 2030 cùng hai kỳ World Cup nữ 2027 và 2031.

Dù giá trị chính thức không được công bố, nhiều nguồn tin Trung Quốc cho biết riêng World Cup 2026 chỉ có giá khoảng 60 triệu USD.

Một cú "đại hạ giá" gây sốc, đáng nói hơn, con số FIFA thu được ở kỳ World Cup mở rộng năm nay rốt cuộc lại thấp hơn 2 kỳ World Cup trước đó.

Một trận thua nhớ đời của FIFA, đó là cách mà giới truyền thông phương Tây nhận xét về cuộc mặc cả tài chính của họ với đất nước tỉ dân.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

6h sáng mai (3-7), đội tuyển Bồ Đào Nha sẽ gặp Croatia ở vòng 32 đội World Cup 2026 diễn ra tại Canada.

Bồ Đào Nha vào vòng đấu loại trực tiếp khi xếp thứ 2 bảng K với 5 điểm, sau Colombia (7 điểm). Còn Croatia đứng thứ 2 bảng L với 6 điểm, sau tuyển Anh (7 điểm).

Dưới đây là bình luận của bình luận viên Ngô Quang Tùng với Tuổi Trẻ về trận đấu này:

Vào vòng đấu loại trực tiếp thì đương nhiên đối thủ sẽ nặng hơn, dày dạn kinh nghiệm hơn. Nên đây sẽ là cái khó cho cả hai đội, chứ không phải là cái khó riêng cho đội nào.

Nhưng tôi nghĩ, vấn đề của Bồ Đào Nha là khi gặp phải những đối thủ có thể lực và chơi với cường độ cao thì thường bị rối. Họ chưa tìm ra được nhịp cần thiết để kiểm soát trận đấu, khắc chế những đối thủ có thể lực và thi đấu với cường độ cao.

Đó lại là điều có thể Croatia chưa chắc đã làm được. Croatia ở thời điểm này không hoàn toàn là đội có thể chơi với cường độ cao trong một thời gian dài. Điều này sẽ là lý do giúp Bồ Đào Nha đủ thời gian để xây dựng nhịp thi đấu cần thiết.

Nhưng tôi nghĩ, đây là một trận đấu có một sự cân bằng nào đó. Và tôi nghiêng về phía Bồ Đào Nha.

Họ vẫn là một đội bóng có độ đồng đều với nhiều cầu thủ đẳng cấp thế giới và có phong độ cao hơn Croatia ở thời điểm hiện tại. Tôi nghĩ Bồ Đào Nha vẫn có thể giải quyết được trận đấu này dù chơi không thật sự thuyết phục ở vòng bảng.

Thật ra đây cũng là trận đấu khó lường. Croatia cũng rất dày dạn kinh nghiệm. Chính những trận đấu như thế này, khi đối phương mong manh, gặp phải những đội bóng có nhiều kinh nghiệm như Croatia thì sẽ rất "rách việc".

Tuy nhiên, Croatia vào thời điểm hiện tại không còn nhiều phẩm chất "bùng nổ" nữa. "Bùng nổ" ở đây là phải chơi quyết liệt, chơi dâng cao, chơi với một cường độ liên tục.

Croatia có thể không còn chơi tốt được như thế, nên sẽ không gây nguy hiểm liên tục cho Bồ Đào Nha như giai đoạn trước.

Do đó, Bồ Đào Nha sẽ có thời gian để phát huy những phẩm chất của các tiền vệ hay, những cầu thủ đẳng cấp thế giới của họ. Và rất có thể Ronaldo ở trận đấu này sẽ lại cho mọi người nhìn thấy những chi tiết mà người ta chờ đợi anh ấy.

Thường thì Ronaldo thi đấu không tốt ở các vòng đấu loại trực tiếp. Đó là một thực tế. Tôi cũng không dám hy vọng mọi chuyện sẽ diễn ra hoàn toàn trôi chảy với Ronaldo. Nhưng rất có thể, Bồ Đào Nha có một quả penalty và Ronaldo ghi bàn thì sao.

Nếu để nói rằng Croatia thắng thì tôi nghĩ không phải không có. Nhưng mà nó thấp hơn nhiều. Khả năng trận đấu kéo dài qua hiệp phụ cũng hoàn toàn có thể xảy ra. Nhưng tôi hy vọng trận đấu sẽ kết thúc sớm trong 90 phút.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Đội Iran gửi thông điệp fair-play trong phòng thay đồ sau hòa tranh cãi với Ai Cập tại Seattle, chia sẻ về tinh thần fair-play và thể thao, sau trận đấu thuộc bảng G World Cup 2026 gặp Ai Cập.

Đó là trận đấu hấp dẫn, với tỷ số hòa 1-1 gây tranh cãi khi Iran đã bị VAR tước mất một bàn thắng ở những phút bù giờ, kết quả có thể khiến quốc gia này lỡ mất cơ hội lần đầu tiên trong lịch sử giành vé vào vòng đấu loại trực tiếp World Cup.

Sau trận đấu, đội tuyển Iran đã chia sẻ một tuyên bố thông qua hình ảnh được hãng thông tấn Tasnim đăng tải trên mạng xã hội X, nhấn mạnh danh dự, phẩm chất và sự tôn trọng vượt lên trên kết quả:

"Chúng tôi đến từ Iran... Một vùng đất mà từ hàng ngàn năm nay đã coi trọng danh dự hơn chiến thắng. Đối với chúng tôi, bóng đá không chỉ là một cuộc cạnh tranh về kết quả, đó là một bài kiểm tra về phẩm chất.

Có lẽ điểm số có thể giành được bằng nhiều cách, nhưng sự tôn trọng thì không thể. Có lẽ một đội có thể vượt qua vòng bảng, nhưng chỉ thông qua sự công bằng và danh dự, người ta mới có thể đứng vững trước lịch sử.

Tinh thần fair-play không chỉ là một điều khoản trong luật bóng đá, đó là linh hồn của trò chơi. Cảm ơn Seattle vì lòng hiếu khách của các bạn và cảm ơn tất cả người Iran, những người đã cống hiến hết mình, bằng cả trái tim, tiếng nói và cả con người của mình cho Iran. Iran, luôn luôn đứng vững".

Trong trận đấu trước đó, Iran đã để lại một thông điệp trong phòng thay đồ tại sân vận động SoFi, cảm ơn Los Angeles vì sự hiếu khách trong suốt World Cup, khẳng định Iran ra về một cách đường hoàng sau trận hòa 0-0 với Bỉ, theo Reuters.

"Từ Ba Tư cổ đại hàng nghìn năm trước đến Iran văn minh ngày nay, tinh thần Iran vẫn luôn sống động và kiên định. Cảm ơn Los Angeles vì lòng hiếu khách. Chúng tôi đến Los Angeles với niềm tự hào, thi đấu với danh dự và ra về với phẩm giá", trích dẫn từ bức thư viết tay do Liên đoàn Bóng đá Iran công bố, theo Reuters.

Kết quả hòa nghẹt thở 1-1 với Iran giúp Ai Cập giành được tấm vé lịch sử, lần đầu tiên vào vòng loại trực tiếp World Cup 2026. Ramin Rezaeian (Iran) đã được bầu chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu nhờ màn trình diễn ấn tượng trong trận đấu đầy kịch tính này.

Ai Cập đã có bàn thắng sớm khi Mahmoud Saber dứt điểm cận thành ở phút thứ 5, nhưng Iran đã phản ứng nhanh chóng và gỡ hòa 1-1 ở phút 14 do công Ramin Rezaeian, sau khi Mehdi Taremi đá hỏng quả phạt đền ở phút thứ 9.

Iran dồn ép tìm kiếm bàn thắng quyết định ở những phút cuối, nhưng bàn thắng ở phút bù giờ đã bị từ chối vì lỗi việt vị sau khi xem xét VAR. Sau đó, Shobeir thực hiện một pha cứu thua quan trọng khác từ cú sút của Saeid Ezatolahi, giúp Ai Cập giành được một điểm quan trọng và đi tiếp.

Sau trận đấu, đội trưởng Iran tiền đạo Mehdi Taremi đã chỉ trích FIFA và Chủ tịch FIFA Gianni Infantino về "kỳ World Cup thảm họa" khi BTC không giải quyết được các vấn đề đến từ cách đối xử "không công bằng" của nước chủ nhà Mỹ.

Tin Gốc: Thanh Niên