Bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước TÔ LÂM không chỉ tổng kết chặng đường phát triển của báo chí mà còn định hướng chiến lược cho tương lai.
* PGS.TS ĐỖ CHÍ NGHĨA (đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội):
Thông điệp mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh khi thông tin ngày càng nhiều thì xã hội càng cần những nguồn thông tin đáng tin cậy. Bài viết cũng cho thấy một cách nhìn rộng hơn về sứ mệnh của báo chí trong thời kỳ mới.
Báo chí không chỉ phản ánh hiện thực mà còn phải góp phần kiến tạo sự phát triển. Báo chí cần trở thành cầu nối hiệu quả giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; lắng nghe và phản ánh tâm tư, nguyện vọng của người dân, đồng thời phát hiện những bất cập trong thực tiễn để góp phần hoàn thiện chính sách và thúc đẩy tiến bộ xã hội.
Bên cạnh đó, báo chí còn có trách nhiệm lan tỏa những giá trị tốt đẹp, cổ vũ cái đúng, cái hay, cái tích cực, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước và tinh thần cống hiến trong mỗi người dân.
Kỳ vọng mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra cho báo chí hôm nay là rất lớn nhưng cũng rất rõ ràng. Đó là một nền báo chí vừa giữ vững bản chất cách mạng, vừa tiên phong đổi mới, vừa làm chủ công nghệ, vừa giữ gìn các giá trị nghề nghiệp, vừa đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng và vừa thực hiện tốt trách nhiệm chính trị, trách nhiệm xã hội. Đây không chỉ là yêu cầu của sự phát triển báo chí mà còn là yêu cầu của sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
* Đại biểu TRẦN VĂN KHẢI (Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học – Công nghệ và Môi trường của Quốc hội):
Muốn vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo vừa giữ vững sứ mệnh chính trị và trách nhiệm xã hội của báo chí, điều quan trọng nhất phải đổi mới đúng hướng. Đổi mới không phải là chạy theo cái mới bằng mọi giá mà đổi mới phải đặt dưới sự dẫn dắt của tôn chỉ, mục đích, của lợi ích quốc gia, dân tộc, chuẩn mực báo chí cách mạng.
Nói cách khác, công nghệ là công cụ, còn giá trị cốt lõi của báo chí vẫn là tính đúng đắn về chính trị, tính chân thực của thông tin, tính nhân văn của cách tiếp cận và tính phụng sự xã hội.
Do vậy, cần tập trung vào 4 việc. Thứ nhất khẩn trương hoàn thiện đầy đủ các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Báo chí để luật đi vào cuộc sống đúng tinh thần “mở không gian phát triển nhưng không buông lỏng quản lý”.
Thứ hai, cần đầu tư hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng dùng chung một cách thiết thực, tránh tình trạng mỗi nơi làm một kiểu, đầu tư manh mún, lãng phí.
Thứ ba, đổi mới hệ thống đánh giá hiệu quả hoạt động báo chí, không thể chỉ đo bằng lượt truy cập hay tương tác, mà phải tính cả mức độ tin cậy, sức lan tỏa tích cực, giá trị chính sách và mức độ gắn bó của công chúng.
Thứ tư, cần sớm xây dựng bộ nguyên tắc rõ ràng về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, bản quyền, liên kết sản xuất nội dung, minh bạch nguồn gốc thông tin trong môi trường số.
* Đại biểu TRỊNH THỊ TÚ ANH (đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh Lâm Đồng):
Bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi đây không chỉ là sự tổng kết một thế kỷ phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam mà còn là một sự định vị lại vai trò của báo chí trong bối cảnh đất nước bước vào thời đại số.
Trong thời đại số, năng lực chuyên môn thôi là chưa đủ. Nhà báo cần được trang bị bản lĩnh nghề nghiệp, tư duy phản biện, khả năng phân tích chính sách, kiến thức công nghệ và đặc biệt là đạo đức nghề nghiệp. Khi lượng thông tin tăng theo cấp số nhân thì khả năng phân biệt đúng sai, khả năng kiểm chứng và tinh thần tôn trọng sự thật trở thành phẩm chất quan trọng nhất của người làm báo.
Cùng với đó, cần xây dựng cơ chế bảo vệ nhà báo và bảo vệ sản phẩm báo chí. Hiện nay, nhiều tác phẩm báo chí được đầu tư công phu nhưng bị sao chép, cắt ghép hoặc khai thác lại trên các nền tảng số mà không bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ. Điều này không chỉ gây thiệt hại cho cơ quan báo chí mà còn làm suy giảm động lực sáng tạo.
Do vậy, cần có các giải pháp pháp lý và công nghệ mạnh mẽ hơn để bảo vệ bản quyền báo chí, đồng thời có cơ chế bảo vệ nhà báo trước các hành vi đe dọa, vu khống hoặc tấn công trên không gian mạng khi họ tác nghiệp đúng pháp luật.
* TS NGUYỄN ĐÌNH HẬU (giảng viên Viện đào tạo báo chí và truyền thông, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội):
Trong bài viết “Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không nói về những thách thức trước mắt mà đề cập đến một tầm nhìn dài hạn hơn, một “thời kỳ phát triển mới, rất khác trên nhiều phương diện”.
Dấu mốc 101 năm để nhìn lại, nhưng cũng là điểm khởi đầu của một hành trình phát triển mới để xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, hiện đại, nhân văn.
Các cơ quan báo chí phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy, tổ chức, công nghệ và phương thức làm báo. Trong đó, mô hình tòa soạn cần tiếp tục được tái cấu trúc để phù hợp với giai đoạn phát triển mới khi ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số được đẩy mạnh vào báo chí. Đặc biệt, muốn xây dựng được nền báo chí chuyên nghiệp, hiện đại, nhân văn thì phải bắt đầu từ những người làm báo – “nhân tố” quan trọng nhất. Những người làm báo phải ý thức rõ trách nhiệm của mình và giữ vững bản lĩnh chính trị, sự trung thực, khách quan, nhân văn và phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.
UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo bồi thường, hỗ trợ, tái định cư TP.HCM (gọi tắt là ban chỉ đạo).
Theo quyết định, ban chỉ đạo gồm 16 thành viên. Ông Hoàng Nguyên Dinh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch UBND TP.HCM làm trưởng ban. Ông Lê Anh Tú, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM làm phó trưởng ban.
Ban chỉ đạo có nhiệm vụ chỉ đạo công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn TP.HCM; đồng thời phối hợp giữa các sở, ngành, UBND phường, xã, đặc khu cùng các cơ quan, đơn vị liên quan trong quá trình thực hiện.
Ngoài ra, ban chỉ đạo hướng dẫn, giải quyết các kiến nghị, vướng mắc của UBND phường, xã, đặc khu trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sau khi đã có ý kiến hướng dẫn hoặc thẩm định của sở, ngành nhưng vẫn còn khó khăn.
Ban chỉ đạo cũng thực hiện các nhiệm vụ khác theo chỉ đạo của UBND TP.HCM và Chủ tịch UBND TP.HCM. Chủ tịch UBND phường, xã, đặc khu sẽ tham gia ban chỉ đạo khi có vụ việc thu hồi đất thuộc địa bàn quản lý.
Quyết định có hiệu lực từ ngày 15.5, thay thế các quyết định trước đây liên quan việc thành lập, kiện toàn Ban Chỉ đạo bồi thường, hỗ trợ, tái định cư TP.HCM.
Việc kiện toàn ban chỉ đạo nhằm bảo đảm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và tiến độ thực hiện các dự án có thu hồi đất trên địa bàn.
Trong tổng vốn đầu tư công năm 2026 của TP.HCM gần 150.000 tỉ đồng thì vốn bồi thường chiếm hơn 34.000 tỉ đồng. Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cho biết đến đầu tháng 5.2026, tổng vốn bồi thường đã giải ngân hơn 8.600 tỉ đồng, đạt tỷ lệ hơn 25%.
Bên cạnh bồi thường dự án đầu tư công, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh cho biết các phường, xã còn phải bồi thường các dự án đối tác công - tư với tổng vốn dự kiến hơn 80.000 tỉ đồng. Như vậy, tổng vốn bồi thường, hỗ trợ, tái định cư năm 2026 trên địa bàn TP.HCM khoảng 120.000 tỉ đồng.
Ngày 22/4, trao đổi với phóng viên Dân trí, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho biết, đơn vị đang làm báo cáo gửi UBND tỉnh về kết quả khảo sát 3 cọc gỗ phát hiện tại khu vực cầu Chà Là, phường Hoa Lư.
Theo báo cáo của Bảo tàng tỉnh Ninh Bình, ngày 15/4, tại đoạn chân cầu Chà Là, ông Nguyễn Minh Thuân công nhân lái máy xúc (thi công Dự án nạo vét, kè chống sạt lở hai bờ sông Vân) đã phát hiện 3 cọc gỗ có kích thước lớn nhô lên khỏi mặt đất.
Ngay sau khi phát hiện, đơn vị thi công đã sử dụng máy xúc nhổ cả ba cọc gỗ lên khỏi vị trí ban đầu trước khi báo cáo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình. Nhận được thông tin, Sở Văn hóa và Thể thao đã chỉ đạo Bảo tàng tỉnh khẩn trương khảo sát, đánh giá bước đầu.
Theo thông tin từ đơn vị thi công và lời kể của ông Nguyễn Minh Thuân, 3 cọc gỗ nằm ở bờ hữu sông Vân, cách cầu Chà Là khoảng 30m về phía Bắc (địa phận phường Hoa Lư). Các cọc gỗ được phát hiện trong lớp trầm tích lòng sông, ở độ sâu tương đối dưới mực nước.
Về bố trí không gian, tại thời điểm phát hiện, ba cọc được cắm thẳng đứng, đầu nhọn hướng xuống, phần thân lộ cao khỏi mặt bùn. Các cọc được bố trí thành 2 hàng song song nhau và cùng hướng của dòng chảy sông Vân.
Đặc điểm bố trí các cọc được gia công, đóng thẳng đứng, tuân theo một sơ đồ hình học có chủ ý - là dấu hiệu cho thấy đây là sản phẩm do con người chế tác và bố trí với một mục đích cụ thể, không phải cọc gỗ trôi dạt tự nhiên. 3 cọc gỗ này có chiều dài lớn từ 3,76m đến 4,15m, chu vi thân từ 1,16m đến 1,46m. Phần vót nhọn ở cả ba cọc đều có chiều dài khoảng 1,10m.
Hiện trạng của 3 cọc có đặc điểm chung đều là thân cây gỗ nguyên, tiết diện hình trụ tròn, được gia công vót nhọn một đầu; thân cọc còn lưu giữ vết công cụ gọt đẽo khá nhẵn, kỹ thuật chế tác tương đối đồng nhất; phần đầu trên của cả ba cọc đều bị mục nát.
Bảo tàng tỉnh Ninh Bình nhận định, các cọc gỗ phát hiện được tại sông Vân có nhiều đặc điểm giống với cọc gỗ phát hiện được tại chợ Sa (xã Cẩm Lý, tỉnh Bắc Ninh) nằm trong không gian của chiến trường Lục Đầu Giang trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ 2 (năm 1285) và lần thứ 3 (năm 1288). Các đặc điểm giống nhau là cùng kỹ thuật chế tác, cùng hình dáng cọc cong ở dạng tự nhiên, cùng được đóng ở khu vực cửa sông.
Lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho hay, việc phát hiện ba cọc gỗ tại khu vực sông Vân là một tư liệu khảo cổ quan trọng, có giá trị trong việc nghiên cứu cấu trúc không gian của vùng đất Hoa Lư xưa - Ninh Bình ngày nay trong diễn trình lịch sử Việt Nam.
"Mặc dù chưa đủ cơ sở xác định niên đại và chức năng của các cọc gỗ, nhưng các đặc điểm kỹ thuật và hiện trường thực tế cho thấy đây là dấu tích công trình nhân tạo có tổ chức, nhiều khả năng liên quan đến hoạt động quân sự, thủy lợi hoặc giao thông trong lịch sử. Khả năng cao là các cọc gỗ này liên quan đến hoạt động quân sự ở thời Trần (thế kỷ XIII)", vị lãnh đạo chia sẻ thêm.
Sau khi khảo sát đánh giá sơ bộ, đại diện Ban quản lý Dự án nạo vét, kè chống sạt lở 2 bờ sông Vân đã bàn giao 3 cọc gỗ trên cho Bảo tàng tỉnh Ninh Bình lưu giữ, nghiên cứu và phát huy giá trị.
Ngày 16.5, UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết đã giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan kiểm tra, xử lý kiến nghị của Hợp tác xã (HTX) xích lô du lịch Nha Trang - Chi nhánh Công Nông 79, về việc tăng cường quản lý và phát triển dịch vụ xích lô trên địa bàn Nha Trang.
Theo kiến nghị của HTX trên, hiện có nhiều xe xích lô hoạt động tự do, thiếu kiểm soát tại khu vực Nha Trang, gây ùn tắc giao thông, phục vụ kém chất lượng, chặt chém khách du lịch, thậm chí gây tai nạn rồi bỏ trốn. Đáng lo ngại hơn, một bộ phận lái xích lô nhậu nhẹt say xỉn, liên quan đến tệ nạn xã hội khi tham gia giao thông, ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh du lịch Khánh Hòa.
Tình trạng "độ chế" gắn động cơ điện trái phép cũng là vấn đề nhức nhối. Theo quy định, xích lô là phương tiện thô sơ, di chuyển bằng sức người và chỉ được chở một người. Tuy nhiên, việc gắn động cơ điện, thay đổi kết cấu khiến phương tiện tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cao, nhất là trong điều kiện giao thông đông đúc.
HTX xích lô du lịch Nha Trang đề xuất nhiều giải pháp. Đáng chú ý nhất là yêu cầu tất cả lái xích lô phải đội mũ bảo hiểm bắt buộc và kiểm tra nồng độ cồn thường xuyên khi tham gia giao thông. HTX cũng đề xuất tiếp nhận, quản lý tập trung các xe xích lô tự do; cấp mã định danh điện tử trên cổng VNeID cho từng xe; yêu cầu lái xích lô được đào tạo nghiệp vụ và cấp thẻ hành nghề.
Ngoài ra, đơn vị này còn kiến nghị kiểm soát động cơ hỗ trợ, chỉ cho phép sử dụng động cơ nhỏ hoặc đạp truyền thống; lắp đồng hồ tính cước theo quy chuẩn taxi và triển khai đặt xe qua ứng dụng công nghệ để minh bạch giá cả.
Trước đó, như Thanh Niên đã đưa tin, UBND phường Nha Trang đã có văn bản gửi UBND tỉnh Khánh Hòa đề xuất cấm xích lô lưu thông trên địa bàn do tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông. Phần lớn xích lô đang hoạt động là phương tiện thô sơ tự sản xuất, tự ý gắn động cơ điện nhưng chưa được kiểm định, đăng ký, tiềm ẩn nguy cơ lật khi vào cua gấp, chập cháy do ắc quy tự chế và không có bảo hiểm khi xảy ra tai nạn.
Xung quanh đề xuất này, nhiều ý kiến cho rằng cấm là biện pháp cuối cùng, chẳng đặng đừng. Nha Trang có thể tham khảo cách quản lý xích lô du lịch tại Huế, Vũng Tàu... nơi loại hình này được quy hoạch bài bản, trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng thay vì nguồn gây rối trật tự.
Giải pháp khả thi hơn là quy hoạch tuyến đường và thời gian hoạt động, bắt buộc đăng ký phương tiện, cấp thẻ hành nghề cho tài xế, niêm yết giá dịch vụ và xử phạt nghiêm các trường hợp vi phạm, vừa giữ được trật tự an toàn giao thông, vừa bảo tồn một nét đặc trưng của du lịch Nha Trang và sinh kế cho hàng nghìn lao động yếu thế tại địa phương.
