Khi loạt tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran nhắm vào trung tâm đầu não điều hành các chiến dịch của hải quân Mỹ tại Trung Đông trong những đòn tập kích trả đũa từ cuối tháng 2, một số đã đánh trúng mục tiêu.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran khi đó tuyên bố đã “giáng đòn nặng nề” vào cảng nhà của Hạm đội 5 hải quân Mỹ, cùng loạt căn cứ khác ở vùng Vịnh. Quân đội Mỹ xác nhận căn cứ mang tên Trung tâm Hỗ trợ Hoạt động Hải quân (NSA) ở Bahrain đã bị đánh trúng, nhưng không gây thương vong và hoạt động tác chiến không bị ảnh hưởng đáng kể.
NSA là căn cứ hải quân của Mỹ được xây dựng từ năm 1971 trên nền của căn cứ hải quân cũ HMS Jufair của Anh. NSA nằm dưới quyền chỉ huy của Bộ tư lệnh Hải quân Trung tâm Mỹ thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), đơn vị điều hành hoạt động quân sự của Mỹ ở Trung Đông.
Căn cứ hải quân này đã liên tục lọt tầm ngắm của Iran trong nhiều cuộc tấn công trả đũa kể từ cuối tháng 2 đến đầu tháng 6. Đại tá Tim Hawkins, phát ngôn viên của CENTCOM, cho biết Iran đã phóng hơn 8.000 tên lửa và UAV, nhưng chỉ có hai đợt tấn công gây thương vong cho lực lượng Mỹ.
“CENTCOM ưu tiên bảo vệ tính mạng con người hơn là cơ sở vật chất và chiến lược này đã phát huy hiệu quả. “, ông Hawkins nói, thêm rằng quân đội Mỹ và Israel đã giáng những đòn trả đũa gây thiệt hại lớn hơn gấp nhiều lần cho Iran khi đánh trúng hơn 13.500 mục tiêu.
Tuyên bố của CENTCOM khó có thể kiểm chứng, bởi chính phủ Mỹ hồi tháng 4 đã gây áp lực buộc các nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại phải hạn chế quyền truy cập vào các bức ảnh hiển thị cảnh tàn phá tại các căn cứ của Mỹ cũng như vùng chiến sự ở Trung Đông.
Giới chức tuyên bố động thái này nhằm bảo vệ an toàn cho lực lượng Mỹ, nhưng điều đó cũng khiến việc đánh giá toàn diện thiệt hại với các căn cứ của nước này trong những đòn tập kích từ Iran trở nên khó khăn.
Báo Mỹ WSJ ngày 25/6 cho biết dựa trên phân tích ảnh vệ tinh, các hình ảnh trên mạng xã hội cũng như các cuộc phỏng vấn với quân nhân đang tại ngũ và cựu binh, cho thấy thiệt hại với căn cứ NSA mà Lầu Năm Góc chưa từng công bố.
Chịu thiệt hại lớn nhất là sở chỉ huy của căn cứ và hơn 10 tòa nhà khác, cùng với hệ thống liên lạc tại NSA. Các nhà kho, bể chứa nước cũng gần như bị phá hủy trong các đòn tập kích của Iran.
Hai trạm thông tin liên lạc vệ tinh AN/GSC-52B cùng một cơ sở quản lý truyền thông đã bị phá hủy ngay trong những giờ đầu tiên Iran tung đòn trả đũa. Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), mỗi trạm này trị giá khoảng 20 triệu USD.
Mackenzie Eaglen, đồng chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Tương lai Hải quân, đánh giá các tổn thất này đã “phơi bày những điểm yếu và lỗ hổng mang tính hệ thống” của NSA.
John “Fozzie” Miller, cựu chỉ huy lực lượng hải quân Mỹ tại Trung Đông, nhận định cuộc chiến với Iran đã bộc lộ những điểm yếu của NSA, căn cứ được xây dựng từ trước khi Iran sở hữu kho tên lửa và UAV chính xác như hiện nay.
“Chúng tôi đã hiện diện ở đó hơn 50 năm, và căn cứ được mở rộng dần qua từng giai đoạn. Giờ nhìn lại, có lẽ có nhiều thứ chúng tôi sẽ làm theo cách khác”, Miller nói.
Là điểm đồn trú duy nhất của Mỹ tại Trung Đông cho phép thân nhân binh sĩ đi cùng, căn cứ này hoạt động không khác gì một thị trấn Mỹ thu nhỏ, có sân bóng mềm, nhà hàng, trung tâm thương mại quân đội và trường học. Thủy thủ sau nhiều tuần lênh đênh trên biển thường cập cảng Bahrain và lên căn cứ để xả hơi.
“Lần cuối tôi ở đó, họ còn đang tổ chức một bữa tiệc khiêu vũ”, Mark Cancian, đại tá thủy quân lục chiến Mỹ về hưu và hiện là cố vấn cấp cao tại CSIS, người từng hai lần làm nhiệm vụ tại NSA Bahrain, kể.
Kevin Donegan, người từng chỉ huy lực lượng hải quân Mỹ ở Trung Đông, dự đoán Mỹ vẫn sẽ duy trì sự hiện diện tại Bahrain, quốc gia được coi là đồng minh kiên định.
“Chúng ta đặt bộ tư lệnh Hạm đội 5 ở đó. Câu hỏi đặt ra có lẽ không phải là liệu căn cứ có biến mất hay không, mà là diện mạo của nó sẽ ra sao sau khi cuộc chiến này kết thúc?”, ông nói.
CSIS trong báo cáo công bố hôm 23/6 ước tính tổng chi phí mà Mỹ đã đổ vào cuộc chiến Iran là khoảng 40 tỷ USD. Con số này bao gồm thiệt hại khoảng 4-9,4 tỷ USD đối với các căn cứ của Mỹ, dựa trên các công trình mà CSIS xác định đã bị tổn hại.
Theo WSJ, dựa trên những báo cáo về chi phí xây dựng công khai của Bộ Quốc phòng Mỹ, Lầu Năm Góc có thể phải chi khoảng 400 triệu USD để xây dựng lại những tòa nhà bị hư hại tại NSA
Đây mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, bởi tổng chi phí còn phụ thuộc rất lớn vào những thiết bị được trang bị bên trong, đại tá về hưu Cancian cho hay.
Theo các quan chức Mỹ am hiểu vấn đề, mức độ tàn phá nghiêm trọng tại căn cứ NSA, cùng hơn 20 cơ sở khác của Mỹ ở Trung Đông, đã buộc Lầu Năm Góc phải đánh giá lại toàn bộ mạng lưới căn cứ trong khu vực.
Giới chức quân sự hiện cân nhắc cải tổ toàn diện căn cứ tại Bahrain, cắt giảm sự hiện diện của Mỹ ở Kuwait và Arab Saudi, đồng thời dịch chuyển một số căn cứ hoặc các hoạt động tại căn cứ về phía tây, ngoài tầm bắn của tên lửa và UAV từ Iran.
Các công trình bị phá hủy có thể sẽ không được xây dựng lại. Các trung tâm chỉ huy và điều khiển có khả năng được chuyển xuống lòng đất. Đồng thời, năng lực quân sự có thể được phân tán mỏng hơn trên khắp khu vực. Tuy nhiên, các nguồn tin nhấn mạnh rằng chưa có quyết định chính thức nào được thông qua.
Trước khi xung đột bắt đầu, một số quan chức quân sự đã cảnh báo về điểm yếu của các căn cứ ở vùng Vịnh. Đề xuất dịch chuyển các cơ sở quân sự xa hơn về phía tây từng được đưa ra trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump nhưng chưa bao giờ được triển khai thực tế.
“Chúng tôi đã bảo vệ rất tốt các căn cứ, nhưng tên lửa Iran vẫn lọt qua và đánh trúng các hạ tầng thiết yếu phục vụ hoạt động tác chiến. Đó là kết quả của 10 năm Iran liên tục cải tiến công nghệ tấn công, giúp vũ khí có tầm bắn xa hơn và độ chính xác cao hơn”, tiến sĩ Ravi Chaudhary, cựu trợ lý Bộ trưởng Không quân Mỹ, nói.
Những quyết định mà Mỹ đưa ra vào lúc này như tái thiết công trình nào, từ bỏ cơ sở nào hay rút lui đến đâu sẽ định hình lại toàn bộ diện mạo và vị thế của Washington tại Trung Đông trong tương lai, theo các nhà phân tích của WSJ.
Cơ quan Phòng chống Bệnh truyền nhiễm (CDA) cho hay số ca mắc Covid-19 tăng lên 12.700 ca ở Singapore trong tuần từ ngày 10-16.5, so với 8.000 ca trong tuần trước đó.
Trong một tuyên bố ngày 21.5, CDA cho biết thêm số ca nhập viện trung bình hằng ngày do Covid-19 đã tăng từ 56 lên 73 ca, và trung bình có một ca điều trị tích cực mỗi ngày.
CDA khẳng định các bệnh viện công có thể đáp ứng được tình trạng gia tăng số ca mắc Covid-19 này. "Giống như các bệnh đường hô hấp đặc hữu khác, các đợt dịch Covid-19 định kỳ được dự đoán sẽ xảy ra trong năm", CDA thông báo.
CDA nhận định: "Không có dấu hiệu nào cho thấy các biến thể đang lưu hành tại địa phương dễ lây truyền hơn hoặc gây ra bệnh nặng hơn so với các biến thể đã xuất hiện trước đó".
Số ca Covid-19 gia tăng ở Singapore hiện nay có thể do một số yếu tố, trong đó có sự suy giảm miễn dịch cộng đồng, theo CDA.
Biến thể NB.1.8.1 là biến thể chiếm ưu thế ở Singapore. CDA khẳng định vắc xin hiện tại vẫn có hiệu quả chống lại biến thể này.
CDA khuyên những người có nguy cơ cao bị nhiễm Covid-19 nặng, chẳng hạn như những người có bệnh nền hoặc thuộc nhóm dễ tổn thương từ 6 tháng tuổi trở lên, nên tiêm phòng đầy đủ.
CDA cũng khuyến cáo công chúng nên thận trọng và nâng cao trách nhiệm cá nhân và cộng đồng bằng cách giữ vệ sinh cá nhân tốt, giảm thiểu tiếp xúc xã hội và đi lại không cần thiết khi bị ốm, và đeo khẩu trang khi có các triệu chứng Covid-19.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 25/5 xác nhận, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc "tấn công tự vệ" nhắm vào các trận địa phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran đang cố gắng rải thủy lôi xung quanh khu vực eo biển Hormuz.
CENTCOM tiếp tục “bảo vệ các lực lượng của mình trong khi vẫn duy trì sự kiềm chế trong thời gian lệnh ngừng bắn đang diễn ra". Quân đội Mỹ khẳng định đây là những đòn tấn công “mang tính phòng vệ”.
Hãng tin Fox News dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết lực lượng Mỹ phát hiện 2 tàu của Iran đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz. Lực lượng Mỹ cũng đã đáp trả sau khi một trận địa tên lửa của Iran nhắm mục tiêu vào các chiến đấu cơ của Mỹ trong khu vực.
Kết quả là, quân đội Mỹ đã phá hủy cả 2 tàu cao tốc của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đồng thời tấn công một trận địa tên lửa đất đối không tại thành phố cảng Bandar Abbas.
Ông Adam Clements, cựu quan chức ngoại giao và quan chức Lầu Năm Góc, nói với hãng tin Al Jazeera rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào thành phố cảng Bandar Abbas của Iran không thể khiến thỏa thuận hòa bình “đổ vỡ”.
Ông Clements nhận định, bằng cách tiến hành cuộc tấn công vào khu vực phía nam Iran, Mỹ có thể đang thu thập thông tin tình báo và cố gắng tìm hiểu về các tài sản hàng hải của Iran xung quanh eo biển Hormuz.
“Dường như đó là lý do khiến Mỹ hành động”, ông Clements nói, đề cập đến thông tin rằng lực lượng Mỹ đã nhắm mục tiêu tấn công vào các bệ phóng phóng tên lửa và các tàu của Iran đang đặt thủy lôi.
Đề cập đến cáo buộc của CENTCOM rằng Iran đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz, ông Clements cảnh báo hành động này sẽ “gây ra phản ứng chết người”.
“Iran không nên ngạc nhiên khi Mỹ hành động như vậy”, ông nói.
Ông Clements cho biết ông không “quá ngạc nhiên” khi Mỹ thừa nhận quân đội nước này đã tấn công các mục tiêu ở phía nam Iran.
“Tôi không nghĩ rằng những gì đã xảy ra ở eo biển Hormuz tại Bandar Abbas là không hành động không đáng chú ý. Chắc chắn cần theo dõi nếu hành động này dẫn đến các cuộc tấn công khác. Nhưng tôi nghĩ đây là lúc chúng ta cần phân biệt các vấn đề chiến thuật tác chiến với các vấn đề chiến lược”, cựu quan chức Mỹ nosit hêm.
Ông Clements cho rằng các cuộc đàm phán ngoại giao chính thức giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn, và các cuộc tấn công sẽ không làm trật bánh tiến trình tổng thể.
“Đây không phải là hướng đi hoàn hảo như một số người mong muốn, nhưng đó là hướng đi tốt hơn so với việc tái diễn xung đột vào thời điểm này”, ông nói.
Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) Mỹ, lực lượng điều phối tất cả các hoạt động quân sự của Mỹ trong và xung quanh Iran, khẳng định các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong 24 giờ qua về cơ bản là để bảo vệ lực lượng Mỹ.
CENTCOM không nói rằng lực lượng Mỹ bị tấn công, nhưng khẳng định hành động của Mỹ là biện pháp phòng ngừa để bảo vệ quân đội trong khu vực gần Iran.
Ngay từ khi thỏa thuận ngừng bắn bắt đầu có hiệu lực, các cuộc đụng độ tương tự đã xảy ra. Ở giai đoạn đó, Mỹ nói rằng nước này chưa vi phạm thỏa thuận ngừng bắn vì không có thương vong. Tổng thống Donald Trump cũng nói rằng ông không coi đây là hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn.
Một lần nữa trong sự việc này, Mỹ nói rằng không có quân nhân Mỹ nào bị thương hoặc thiệt mạng. Do vậy, hành động này sẽ không đạt đến mức độ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, từ đó sẽ không làm đổ vỡ các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa các bên.
Mỹ nói rằng họ đang bảo vệ lực lượng của mình trong khi thể hiện sự kiềm chế tối đa trước các cuộc tấn công từ phía Iran.
Tuy nhiên, đây là một thời điểm nhạy cảm đối với cả hai quốc gia. Cuộc tấn công của Mỹ cũng là lời nhắc nhở rằng lực lượng quân sự Mỹ vẫn chưa rời khỏi khu vực và tiếp tục hiện diện để gây sức ép với Iran, đặc biệt trong bối cảnh hai bên đang đàm phán một thỏa thuận tiềm năng để chấm dứt xung đột.
Tổng thống Trump được cho là muốn tiến hành đàm phán và củng cố một thỏa thuận hòa bình với Iran. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ ngày càng mất kiên nhẫn với Tehran.
Ông Trump định phát động một cuộc tấn công vào Iran từ tuần trước, nhưng đã quyết định hoãn lại do sự can thiệp từ các nước Vùng Vịnh. Cuộc tấn công lần này sẽ được coi là một trở ngại nhỏ, nhưng nó sẽ không làm đổ vỡ các cuộc đàm phán hòa bình ở giai đoạn này.
Trang People đưa tin, ngày 1-5, một người biểu tình đã trèo lên cầu tưởng niệm Frederick Douglass ở thủ đô Washington D.C (Mỹ) nhằm phản đối cuộc chiến của Mỹ với Iran và các vấn đề liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).
Ông Guido Reichstadter (45 tuổi), một ông bố 2 con, đã leo lên đỉnh cây cầu cao 45m. Ông đã đăng video lên mạng xã hội và được nhiều hãng tin chia sẻ.
Sở cảnh sát thủ đô (MPD) cho biết họ đã "có mặt tại hiện trường" và cây cầu đã được phong tỏa.
Cuối ngày 1-5 (giờ địa phương), MPD cho biết một số làn đường trên cầu đã được phép lưu thông trở lại.
Nhà báo tự do Andrew Leyden chia sẻ các bức ảnh cho thấy ông Reichstadter đang dựng lều trên nóc cầu.
Khi đã lên đến đỉnh cầu, ông Reichstadter đăng tải trên X cho biết mình "kêu gọi Mỹ chấm dứt ngay cuộc chiến của chính quyền Tổng thống Donald Trump với Iran".
Ông cũng "khẩn cấp cảnh báo người dân Mỹ về mối nguy hiểm cận kề" của AI. Sau đó ông kêu gọi "người dân toàn thế giới chấm dứt mối nguy hiểm cận kề này”.
Sáng 2-5, ông đăng một bức ảnh kèm chú thích "Chào buổi sáng! Hãy chấm dứt chiến tranh, ngăn chặn AI".
Ông Reichstadter cho biết có đủ thức ăn và nước uống để ở trên cầu "bao lâu tùy thích" - Video: Al Jazeera
Ông Reichstadter là một nhà hoạt động đến từ bang Florida. Hồi tháng 6-2022 ông từng dành 28 giờ trên chính cây cầu nói trên để phản đối việc lật ngược phán quyết của Quốc hội Mỹ về vấn đề phá thai.
Theo tạp chí Newsweek, nhà hoạt động nói trên cũng tham gia cuộc tuyệt thực ngoài trụ sở của Công ty AI Anthropic hồi năm 2025.
