Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Proceedings of the Royal Society B tuần này, nhóm tác giả sử dụng bẫy camera để so sánh tình trạng động vật hoang dã trong Vùng cấm Chernobyl (CEZ) với khu bảo tồn thiên nhiên Drevlianskyi và các khu vực không được bảo vệ gần đó. Kết quả, CEZ vượt trội về hệ động vật hoang dã với mức đa dạng loài và tỷ lệ động vật sinh sống cao nhất, tiếp theo là khu bảo tồn thiên nhiên, rồi đến những khu vực không được bảo vệ.
CEZ được Liên Xô thiết lập sau sự cố phát nổ lò phản ứng tại nhà máy điện hạt nhân Chernobyl năm 1986. Khu này rộng 2.700 km2 xung quanh nhà máy, dựng hàng rào với bán kính khoảng 30 km và cấm người dân tiếp cận do ô nhiễm.
Theo IFL Science, điều khiến nhóm nhà khoa học ngạc nhiên nhất là CEZ đặc biệt thúc đẩy sự phục hồi của động vật quý hiếm, bao gồm ngựa Przewalski, linh miêu, nai sừng tấm, hươu đỏ, lửng chó, gấu nâu. Trong khi đó, những loài phổ biến hơn với khả năng thích nghi cao như cáo đỏ lại không phát triển mạnh như dự đoán.
“Tôi ngạc nhiên khi thấy sự đa dạng loài tổng thể ở các khu bảo tồn thiên nhiên thấp hơn ở CEZ dù có quản lý bảo vệ nghiêm ngặt. Tôi cũng kỳ vọng sẽ thấy nhiều cáo đỏ hơn vì chúng có khả năng thích nghi cao”, nhà sinh thái người Ukraine Svitlana Kudrenko, phó giáo sư tại Đại học Freiburg kiêm tác giả chính của nghiên cứu, chia sẻ với IFL Science.
Ngựa Przewalski là một trường hợp thú vị. Từng tuyệt chủng ngoài tự nhiên, loài ngựa hoang quý hiếm này được thả lại vào một số vùng của Ukraine cuối những năm 1990. Trong nghiên cứu mới, bẫy camera ghi hình ngựa Przewalski hơn 1.000 lần tại CEZ, nhưng không cá thể nào được phát hiện bên ngoài khu vực này.
Các nhà khoa học nghi ngờ một biến động sinh thái gần đây đã thúc đẩy đàn ngựa phục hồi. “Chúng tôi tiến hành nghiên cứu thực địa từ năm 2020 đến 2021, ngay sau những vụ cháy rừng lớn ở CEZ. Thảm thực vật tươi tốt mọc lên sau đám cháy đã thu hút động vật móng guốc, bao gồm cả ngựa Przewalski”, Kudrenko cho biết.
Tương tự, nhóm nghiên cứu cũng ghi lại một số hình ảnh gấu nâu ở CEZ, nhưng không phát hiện cá thể nào bên ngoài. Hươu đỏ được chụp ảnh hàng nghìn lần trong CEZ, nhưng chỉ vài trăm lần trong khu bảo tồn thiên nhiên và không có lần nào ở những nơi khác.
Theo Science Alert, nhóm nghiên cứu không cố gắng điều tra tác động của phóng xạ lên động vật mà muốn đánh giá điều gì sẽ xảy ra khi con người không còn hiện diện. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc giảm hoạt động của con người có lợi cho động vật hoang dã. Các khu bảo tồn thiên nhiên hiệu quả nhất khi đủ rộng để động vật tự do đi lại, kết nối với nhau thay vì bị cô lập, đồng thời được quản lý chặt chẽ để thực sự ngăn cách con người.
Theo nghiên cứu công bố năm 2024 của Jim Beasley, chuyên gia tại Đại học Georgia, cùng đồng nghiệp, các quần thể của động vật có vú kích thước lớn đã tăng lên sau khi con người rời CEZ. Chúng phân bố rộng rãi khắp vùng cấm, kể cả những khu vực ô nhiễm nặng hơn xung quanh nhà máy điện hạt nhân cũ.
Một số loài vật thậm chí đang thích nghi với môi trường khắc nghiệt. Nghiên cứu năm 2024 của Cara Love, nhà sinh vật học tiến hóa và độc tính sinh thái từ Đại học Princeton, chỉ ra hệ miễn dịch của sói xám ở CEZ bị biến đổi tương tự bệnh nhân đang xạ trị. Chúng cũng có thể đã phát triển các đột biến bảo vệ giúp tăng khả năng sống sót khi mắc ung thư.
Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Evolutionary Applications năm 2022, màu da của ếch cây phương đông tại CEZ chuyển từ xanh lá sang đen. Nhóm nghiên cứu nhận thấy màu sắc sẫm hơn có thể không phải do đột biến ngẫu nhiên mà là phản ứng thích nghi nhằm bảo vệ ếch khỏi phóng xạ cao.
Các dòng iPhone thế hệ mới như iPhone 17 series sở hữu khả năng hiển thị vượt trội với độ sáng ngoài trời lên tới 3.000 nit. Tuy nhiên, người dùng vẫn thường xuyên gặp phải hiện tượng màn hình đột ngột sụt giảm độ sáng một cách khó hiểu khi đang sử dụng. Vậy lý do là gì?
Theo các chuyên gia kỹ thuật, đây hoàn toàn là cơ chế vận hành bình thường của Apple nhằm bảo vệ thiết bị. Có hai nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng này gồm tính năng độ sáng tự động (Auto-Brightness) và cơ chế tự động hạ nhiệt khi thân máy quá nóng dưới ánh nắng mặt trời.
Khi tính năng độ sáng tự động được kích hoạt, cảm biến ánh sáng của iPhone sẽ liên tục phản ứng với điều kiện môi trường xung quanh, khiến màn hình tối đi khi bạn đi vào phòng tối hoặc lúc mây che khuất ánh mặt trời. Thêm vào đó, các tính năng đi kèm như True Tone, Low Power Mode và Adaptive Power cũng ngầm làm giảm cường độ sáng của máy để tiết kiệm năng lượng. Đặc biệt, nếu điện thoại bị quá nhiệt do vừa sạc vừa sử dụng, sạc không dây, hoặc chạy các tác vụ nặng như chơi game đồ họa cao, quay phim lâu và dùng ứng dụng bản đồ, máy sẽ tự động tối màn hình để hạ nhiệt.
Đáng chú ý, ngay cả khi người dùng đã tắt tính năng độ sáng tự động trong mục Accessibility (Trợ năng), hiện tượng sụt độ sáng vẫn xảy ra do các yếu tố như nhiệt độ môi trường tăng cao, tính năng Attention Aware (Nhận biết sự chú ý), Auto-Lock (Tự động khóa) hoặc các bộ lọc màu trong trợ năng.
Khi gặp sự cố này, việc kéo thanh độ sáng trong trung tâm điều khiển (Control Center) ngay lập tức sẽ không mang lại hiệu quả nếu máy đang quá nóng. Cách khắc phục tốt nhất là di chuyển iPhone ra khỏi ánh nắng trực tiếp, tắt màn hình để thiết bị có thời gian hạ nhiệt, đồng thời tắt Chế độ nguồn điện thấp và vệ sinh vùng cảm biến ở mặt trước của máy.
Sau thành công của DeepSeek, các mô hình AI mạnh mẽ hơn từ các gã khổng lồ Trung Quốc như Alibaba, ByteDance và Z.ai đã xuất hiện. Nhiều mô hình AI hiện có thể được tải xuống, tùy chỉnh và lưu trữ độc lập, mang đến cho các nhà phát triển một lựa chọn thay thế giá rẻ hơn nhiều so với các nền tảng của Mỹ.
Tuy nhiên, những thỏa thuận này có thể sớm gặp trở ngại do hành động mới từ chính phủ Trung Quốc. Theo Reuters, Bắc Kinh đã tổ chức các cuộc họp với Alibaba, ByteDance và Z.ai để thảo luận về khả năng hạn chế quyền truy cập của nước ngoài vào các hệ thống AI tiên tiến nhất của nước này. Các cuộc thảo luận này có thể bao gồm cả các mô hình đóng và các bản phát hành mở, cũng như các công nghệ chưa được công bố.
Các sản phẩm AI của Trung Quốc đã chiếm lĩnh thị trường quốc tế nhờ vào hiệu suất mạnh mẽ và giá cả cạnh tranh. Mô hình GLM-5.2 của Z.ai đã vượt trội hơn so với các mô hình của Mỹ về khả năng, trong khi giá lại thấp hơn đáng kể. Dòng Qwen của Alibaba cũng trở thành một trong những lựa chọn phổ biến nhất tại Trung Quốc.
Nếu các hạn chế được áp dụng cho các bản phát hành tương lai, nhiều công ty hiện sử dụng API của Trung Quốc hoặc có kế hoạch tải xuống để tùy chỉnh có thể phải chuyển sang các giải pháp đắt tiền hơn từ OpenAI, Google, Anthropic hoặc các nhà cung cấp khác.
Mặc dù vậy, những thông tin này hiện vẫn chưa được xác nhận, vì Bắc Kinh vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Chính phủ Trung Quốc có thể áp dụng các biện pháp như hạn chế quyền truy cập API, chặn việc tải xuống các mô hình lớn từ nước ngoài, yêu cầu cấp phép hoặc dành riêng một số hệ thống tiên tiến cho mục đích sử dụng trong nước.
Trong thực tế, không chỉ Trung Quốc mà chính phủ từ nhiều quốc gia khác đang có sự thay đổi trong cách nhìn nhận về AI, đặc biệt khi các mô hình AI tiên tiến ngày càng trở nên quan trọng như những tài sản chiến lược. Gần đây, Mỹ đã hạn chế quyền truy cập của nước ngoài vào các mô hình Fable và Mythos của Anthropic vì lý do an ninh quốc gia. Một số hạn chế đối với hệ thống Fable đã được nới lỏng sau khi áp dụng các biện pháp bảo vệ mới, trong khi quyền truy cập vào Mythos vẫn bị giới hạn đối với một số tổ chức đáng tin cậy của Mỹ.
Các quan chức Trung Quốc được cho là đang xem xét các hình phạt nghiêm khắc đối với hành vi rò rỉ hoặc đánh cắp công nghệ AI độc quyền. Các cuộc thảo luận cũng đề cập đến khả năng hạn chế nguồn tài trợ cho các công ty khởi nghiệp AI trong nước nhằm siết chặt sự kiểm soát của Bắc Kinh đối với cả các mô hình và các công ty phát triển chúng.
Secure Folder là một tính năng bảo mật quan trọng mà người dùng điện thoại Galaxy của Samsung nên sử dụng ngay sau khi mua thiết bị mới. Tính năng này tạo ra một không gian riêng biệt trên điện thoại, được bảo vệ bằng mã PIN hoặc phương pháp tương tự giúp người dùng lưu trữ các ứng dụng, ảnh và tệp tin mà không ai có thể truy cập.
Với công nghệ Samsung Knox, mọi thứ trong Secure Folder hoạt động độc lập với hệ thống chính, đảm bảo rằng ngay cả các ứng dụng ngân hàng hay mạng xã hội cũng không chia sẻ thông tin giữa hai phiên bản. Điều này mang lại sự bảo mật tối đa cho dữ liệu cá nhân của người dùng.
Người dùng Galaxy nên tận dụng tính năng này vì nó hoàn toàn miễn phí, bao gồm một số biện pháp bảo vệ thông tin cá nhân người dùng một cách hiệu quả như dưới đây.
Một trong những công dụng nổi bật của Secure Folder là lưu trữ những bức ảnh mà người dùng không muốn người khác dễ dàng truy cập. Người dùng có thể lưu trữ ảnh chụp màn hình, tài liệu hay bất kỳ hình ảnh nào khác trong không gian riêng biệt, được bảo vệ bằng mật khẩu, điều đặc biệt hữu ích khi người dùng thường xuyên cho người khác mượn điện thoại.
Việc di chuyển nội dung vào Secure Folder rất đơn giản. Chỉ cần mở thư viện ảnh, chọn ảnh cần bảo vệ, nhấn vào biểu tượng ba chấm và chọn Move to Secure Folder. Người dùng cũng có thể chọn nhiều ảnh cùng lúc để tiết kiệm thời gian.
Với sự phát triển của công nghệ, việc thực hiện giao dịch ngân hàng qua điện thoại ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, nếu ai đó có quyền truy cập vào thiết bị của người dùng, họ có thể dễ dàng mở các ứng dụng này. Đặt các ứng dụng ngân hàng vào Secure Folder sẽ cung cấp thêm một lớp bảo vệ, đảm bảo rằng dữ liệu ngân hàng của người dùng vẫn an toàn ngay cả khi thiết bị gặp sự cố.
Secure Folder cũng cho phép người dùng chặn thông báo từ các ứng dụng ngân hàng, ngăn người khác thấy thông tin nhạy cảm như số tiền chuyển khoản hay mã xác minh.
Secure Folder không chỉ giúp bảo vệ dữ liệu nhạy cảm mà còn có thể được sử dụng như một không gian riêng biệt cho các ứng dụng công việc. Người dùng có thể lưu trữ email công ty, ứng dụng nhắn tin và tài liệu công việc trong một mục riêng, từ đó ngăn chặn sự lẫn lộn giữa công việc và cuộc sống cá nhân.
Một tính năng thú vị khác của Secure Folder là khả năng sử dụng các ứng dụng một cách riêng biệt. Người dùng thể chạy hai tài khoản WhatsApp trên cùng một thiết bị mà không cần phải đăng ký tài khoản Business cho một trong số đó, từ đó giữ các cuộc trò chuyện tách biệt và dễ dàng quản lý nhiều hồ sơ.
Mặc dù Secure Folder giúp bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhưng nó vẫn có thể thu hút sự chú ý. Để giảm thiểu khả năng bị phát hiện, người dùng có thể ẩn biểu tượng Secure Folder hoặc thay đổi tên và giao diện của nó. Tuy nhiên, cách làm này không thể thay thế cho việc sử dụng mật khẩu mạnh và các biện pháp bảo mật khác.
Tóm lại, Secure Folder trên điện thoại Galaxy là một công cụ hữu ích giúp người dùng bảo vệ quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân một cách hiệu quả.
