Tôi năm nay 43 tuổi, hiện là giám đốc chi nhánh của một ngân hàng tại Hà Nội. Trong mắt bạn bè và họ hàng ở quê, tôi là một đứa con thành đạt, là niềm tự hào của dòng họ. Mọi thứ cứ thế êm đềm trôi qua cho đến 2 năm trước, mẹ tôi bắt đầu có những dấu hiệu của căn bệnh Alzheimer.
Ba tôi mất sớm, một tay mẹ tần tảo nuôi tôi khôn lớn. Khi có sự nghiệp vững vàng, tôi đón mẹ từ quê lên khu đô thị cao cấp ở Hà Nội để phụng dưỡng. Tôi luôn tâm niệm, nửa đời sau của mẹ sẽ là những ngày tháng an nhàn, hưởng phước bên con cháu. Nhưng căn bệnh quái ác ập đến, cướp đi trí nhớ của bà một cách tàn nhẫn.
Ban đầu, mẹ chỉ quên chỗ để chìa khóa, quên tên hàng xóm. Nhưng rồi tình trạng ngày một nặng hơn. Bà bắt đầu quên mất tôi là ai, thường xuyên cáu gắt và có những hành vi vô thức. Vợ chồng tôi đều đi làm từ sáng đến tối mịt, 2 đứa con thì đi học cả ngày. Căn hộ rộng 120 mét vuông bỗng chốc trở thành một “chiếc lồng kính” giam lỏng mẹ.
Tôi đã thuê đến 5 đời giúp việc chỉ trong vòng 6 tháng. Có người xin nghỉ vì không chịu nổi tính khí thất thường của mẹ. Có người thì tôi buộc phải cho nghỉ việc vì qua camera giám sát, tôi thấy họ để mặc mẹ ngồi thẫn thờ một mình trước tivi suốt cả ngày, bữa ăn thì ép uổng qua loa. Thậm chí, có lần mẹ tự mở cửa đi lang thang xuống tận hầm chung cư, may mắn là bảo vệ phát hiện ra kịp.
Vợ tôi bắt đầu có dấu hiệu trầm cảm vì áp lực chăm sóc mẹ chồng và quán xuyến gia đình. Bản thân tôi, những cuộc họp kéo dài đến tối muộn luôn bị ngắt quãng bởi nỗi lo nơm nớp, mẹ ở nhà có an toàn không. Không khí gia đình tôi ngột ngạt vô cùng.
Đỉnh điểm là một buổi chiều tháng 10 năm ngoái. Đang giải quyết hồ sơ vay vốn cho khách, tôi nhận được điện thoại từ chị giúp việc, giọng hốt hoảng: “Anh về ngay đi, bà cụ với tay lấy đồ trên cao bị ngã trong nhà tắm rồi!”.
Tôi bỏ lại tất cả, lao về nhà như một kẻ điên. Hình ảnh mẹ nằm đó, đau đớn và hoảng loạn, ám ảnh tôi đến tận bây giờ. Rất may mẹ chỉ bị chấn thương phần mềm, nhưng bác sĩ cảnh báo, người già xương rất giòn, lần này là may mắn, nhưng nếu có lần sau thì hậu quả khôn lường. Mẹ tôi cần có người theo dõi y tế và chăm sóc 24/24.
Câu nói của bác sĩ như một cái tát thức tỉnh tôi. Tình yêu thương, lòng hiếu thảo của tôi không thể thay thế được chuyên môn y tế. Tiền bạc tôi mang về không thể mua được sự an toàn cho mẹ khi tôi vắng nhà.
Sau nhiều đêm thức trắng, tôi bàn với vợ về việc đưa mẹ vào một viện dưỡng lão cao cấp ở ngoại ô. Nơi đó có bác sĩ trực, có không gian xanh, có những người bạn già và có các hoạt động trị liệu trí nhớ. Vợ tôi khóc, cô ấy sợ tôi sẽ hối hận nhưng tôi đã quyết.
Ngay khi biết tin, một cuộc họp gia đình khẩn được triệu tập bởi các bác, các chú dưới quê của tôi. “Nhà cao cửa rộng, đi xe hơi mà mày tống mẹ mày vào trại tế bần hả con?”, bác trưởng họ đập bàn chỉ thẳng mặt tôi.
“Mày là đồ bất hiếu! Ngày xưa bà ấy nhịn ăn nhịn mặc nuôi mày ăn học, giờ mày thành đạt mày vứt bà ấy cho người dưng chăm. Mày sợ tốn tiền, sợ bẩn nhà đúng không?”, một người cô ruột xỉa xói tôi.
Không một ai trong số họ từng lên chăm mẹ tôi một ngày. Không một ai biết cảm giác bất lực khi nhìn mẹ ăn nhầm lọ kem đánh răng, hay lúc mẹ gào thét vì hoảng loạn giữa đêm. Họ chỉ nhìn vào hành động đưa mẹ ra khỏi nhà và dán cho tôi cái mác nghịch tử.
Tôi không thanh minh, chỉ cúi đầu đáp: “Con làm vậy vì sự an toàn của mẹ. Chữ hiếu của con không nằm ở việc giữ mẹ ở nhà để họ hàng nhìn vào khen ngợi, mà để mẹ sống phần đời còn lại an toàn, vui vẻ”.
Đã 8 tháng kể từ ngày mẹ tôi chuyển vào viện dưỡng lão. Chi phí mỗi tháng gần 20 triệu đồng, bằng lương của một người đi làm khá giả, nhưng những gì mẹ nhận lại khiến tôi thấy quyết định của mình hoàn toàn đúng đắn.
Cuối tuần vừa rồi, vợ chồng tôi đưa các con vào thăm bà. Mẹ đang ngồi tập tô màu cùng các cụ già khác trong phòng sinh hoạt chung. Dù mẹ không còn nhớ rõ tên tôi, nhưng bà cười rất tươi khoe bức tranh vừa vẽ. Các cô điều dưỡng cho biết, mẹ ăn ngủ đúng giờ, được xoa bóp vật lý trị liệu mỗi ngày nên sức khỏe cải thiện rõ rệt, tinh thần cũng ổn định hơn rất nhiều. Không còn những tiếng gào thét, không còn những cú ngã nguy hiểm.
Nhìn mẹ được chăm sóc bởi những bàn tay chuyên nghiệp, được sống trong một cộng đồng phù hợp, tôi thấy lòng mình nhẹ bẫng.
Nhiều người Việt Nam vẫn coi viện dưỡng lão là nơi ruồng bỏ cha mẹ. Định kiến đó đã khiến biết bao người già phải chịu cảnh cô đơn trong chính ngôi nhà của mình, và bao người con phải kiệt quệ về cả thể chất lẫn tinh thần.
Chữ “hiếu” thời hiện đại, theo tôi, không phải là việc ép bản thân phải làm những điều vượt quá khả năng chuyên môn, mà là biết chọn cho cha mẹ một môi trường sống tốt nhất. Tôi thà mang tiếng là kẻ bất hiếu trong mắt họ hàng, thà bị bêu riếu ở quê nhà, không vì thanh danh mà để mẹ mình sống trong sự hiểm nguy và cô độc.
Góc “Chuyện của tôi” ghi lại những câu chuyện trong đời sống hôn nhân, tình yêu. Bạn đọc có câu chuyện của mình muốn chia sẻ vui lòng gửi về chương trình qua hòm thư: dantri@dantri.com.vn. Câu chuyện của bạn có thể được biên tập nếu cần. Trân trọng.
Từ Bangladesh đến Hàn Quốc, từ Ấn Độ đến Philippines, hàng loạt chính phủ châu Á đang nối tiếp nhau đẩy mạnh sử dụng than đá, loại nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm nặng nề nhất, để bù đắp khoảng trống năng lượng khổng lồ do cuộc xung đột ở Trung Đông gây ra.
Câu hỏi đặt ra: đây là giải pháp khẩn cấp bất đắc dĩ, hay một bước lùi nguy hiểm đối với cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu?
Nguồn cơn của làn sóng này nằm ở cú sốc nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) - nhiên liệu vốn được xem là "cầu nối" trong lộ trình chuyển dịch từ than sang năng lượng sạch hơn.
Eo biển Hormuz - tuyến đường biển vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và LNG toàn cầu - gần như bị đóng cửa sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28-2, kéo theo các đòn trả đũa của Tehran khắp khu vực.
Các cuộc tấn công vào một cơ sở xuất khẩu LNG lớn ở Qatar càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt, với hậu quả có thể kéo dài nhiều năm.
Ông Henning Gloystein, Giám đốc quản lý năng lượng và tài nguyên tại Công ty Eurasia Group, cho biết gần 30 tỉ mét khối LNG đã bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó hơn 80% mức thiếu hụt tập trung ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
"Chỉ trong vòng bốn tuần, thị trường toàn cầu đã chuyển từ dư cung sang tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. Điều này không chỉ đẩy giá tăng vọt, mà còn dẫn đến thiếu nhiên liệu thực sự", ông phân tích. Ông cũng cảnh báo sẽ mất nhiều năm để khôi phục nguồn cung LNG.
Trước thực trạng đó, than đá - vốn rẻ và dồi dào - nhanh chóng trở thành lựa chọn thay thế. Trên báo Financial Times, ông Li Shuo - Giám đốc Trung tâm Khí hậu Trung Quốc tại Viện Chính sách xã hội châu Á (ASPI) - bình luận rằng cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay củng cố cảm giác "than đá là lựa chọn cuối cùng an toàn, mang lại một mức độ an ninh năng lượng mà các nguồn tài nguyên nhập khẩu không thể có".
Ông Gloystein cũng lý giải thêm: "Những quốc gia có trữ lượng than đá sẽ sử dụng chúng, vì đây là cách nhanh nhất và rẻ nhất để thay thế LNG".
Ông Jonathan Teubner, nhà phân tích tại Viện Kinh tế năng lượng và phân tích tài chính (IEEFA), bổ sung một lý do không kém phần thực tế: "Không có than đá nào đi qua eo biển Hormuz".
Làn sóng này lan rộng khắp châu lục. Hàn Quốc trì hoãn đóng cửa các nhà máy nhiệt điện than và dỡ bỏ giới hạn sản lượng điện từ than. Thái Lan tăng sản lượng tại nhà máy điện than lớn nhất nước.
Philippines - quốc gia đã tuyên bố "tình trạng khẩn cấp năng lượng" - dự định gia tăng hoạt động các nhà máy nhiệt điện than. Bangladesh vừa tăng sản lượng điện than, vừa đẩy mạnh nhập khẩu trong tháng 3.
Tại Ấn Độ - quốc gia phụ thuộc vào than đá cho gần 75% sản lượng điện, Thủ tướng Narendra Modi cảnh báo "thách thức lớn" đang đến gần khi mùa hè sắp tới, đồng thời yêu cầu các nhà máy than chạy hết công suất, kể cả việc khôi phục một cơ sở đã bị đóng cửa của Tata Power.
Tuy nhiên làn sóng quay lại điện than đang vấp phải những cảnh báo nghiêm khắc từ cộng đồng khoa học khí hậu.
Theo báo Guardian, các chuyên gia nhấn mạnh tác động hủy hoại của than đá đối với môi trường, đồng thời cho rằng cuộc khủng hoảng lần này nên là hồi chuông thức tỉnh để các nước đầu tư vào năng lượng tái tạo - vốn ổn định hơn và không bị ràng buộc bởi các tuyến vận chuyển dễ tổn thương như eo biển Hormuz.
Bà Pauline Heinrichs, chuyên gia về khí hậu và năng lượng tại Đại học King's College London, nhận định cuộc khủng hoảng lần này cần trở thành bước ngoặt đối với các chính phủ.
"Tác động của than đá đối với khí hậu và sức khỏe là tàn phá và thảm khốc. Chúng ta đã chứng minh điều này trong suốt nhiều thập niên. Than đá không chỉ làm gia tăng rủi ro khí hậu, mà còn kéo theo ô nhiễm và độc hại", bà nói.
Bà Heinrichs cũng nhấn mạnh cuộc khủng hoảng hiện nay càng cho thấy tầm quan trọng của năng lượng tái tạo, "không chỉ là ưu tiên về khí hậu, mà còn đối với an ninh năng lượng nói chung tại châu Á", đồng thời chỉ ra rằng những nền kinh tế có tỉ trọng năng lượng tái tạo cao thực tế ít bị tổn thương hơn.
Cùng quan điểm, bà Dinita Setyawati, chuyên gia phân tích năng lượng cấp cao tại tổ chức Ember, khẳng định: "Phụ thuộc vào than là không bền vững. Năng lượng tái tạo nội địa chắc chắn là con đường nên đi để cải thiện an ninh năng lượng và khả năng chống chịu".
Bà cũng cảnh báo các chính phủ không nên để việc quay lại sử dụng than đá trở thành xu hướng cố định lâu dài trong hệ thống năng lượng quốc gia.
Ngày 4-4, thông tin từ UBND xã Mỹ An, tỉnh Tây Ninh cho biết ông P.V.H., 55 tuổi ngụ ấp 7, xã Mỹ An nghi nhiễm bệnh dại đã qua đời.
Qua điều tra dịch tễ cho thấy khoảng tháng 6-2025, ông H. sang nhà anh trai ở ấp 6, xã Mỹ An thì bị chó nhà người anh cắn vào ngón tay trái gây nhiều vết thương rỉ máu.
Anh trai ông H. là chủ con chó vào can thiệp cũng bị con chó cắn. Sau đó khoảng 6 ngày, con chó đã chết. Lúc cắn người, con chó chưa được tiêm phòng bệnh dại.
Lúc bị chó cắn, ông H. chỉ lấy ớt và đất đắp lên vết thương. Sau đó ông có đi tiêm phòng bệnh dại nhưng chỉ tiêm được một mũi. Người anh trai không tiêm phòng.
Đến ngày 30-3, ông H. có dấu hiệu mệt mỏi không đi làm nổi, sốt, sợ gió, nuốt khó. Sau đó gia đình chuyển lên bệnh viện tại TP.HCM. Bệnh nhân được chẩn đoán theo dõi bệnh dại, suy hô hấp.
Đến ngày 2-4, gia đình nhận thấy bệnh nhân có tiên lượng nặng nên đã xin đưa về.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết trong năm 2025 và từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn xã Mỹ An chưa ghi nhận tình trạng bệnh dại trên chó mèo.
Khi con chó cắn người và bị chết, gia đình người anh trai đã chôn sau vườn và không báo địa phương.
Trong ngày 2-4, người anh trai ông H. cũng đã xét nghiệm bệnh dại và kết quả âm tính. Hai con chó khác trong nhà này cũng đang khỏe mạnh, không có dấu hiệu bất thường.
Cơ quan chức năng đã hướng dẫn gia đình sử dụng các biện pháp phòng chống dịch, thực hiện phun xịt khử trùng, vận động các hộ chăn nuối chó mèo trên địa bàn không thả rông ra đường, đồng thời tích cực thực hiện việc tiêm phòng bệnh dại chó mèo đúng định kỳ.
Theo tài liệu phục vụ Đại hội đồng cổ đông thường niên dự kiến tổ chức ngày 24-4, Công ty cổ phần Vinpearl (VPL) sẽ trình kế hoạch doanh thu tăng 3% so với năm trước, đạt 16.000 tỉ đồng.
Lợi nhuận sau thuế được đặt mục tiêu 1.500 tỉ đồng, tăng tới 36%.
Báo cáo tài chính năm 2025 cho thấy Vinpearl ghi nhận hơn 15.556 tỉ đồng doanh thu, tăng trên 8% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế chỉ đạt hơn 1.100 tỉ đồng, giảm hơn một nửa so với năm 2024, chủ yếu do sụt giảm nguồn thu từ hoạt động tài chính. Doanh nghiệp cũng dự kiến không chia cổ tức cho năm 2025.
Ngoài kế hoạch kinh doanh, tại kỳ họp lần này, VPL cũng trình cổ đông phương án bầu bổ sung một thành viên hội đồng quản trị nhiệm kỳ 2024-2029, sau khi bà Lê Thúy Anh xin từ nhiệm. Ứng viên được đề cử là bà Ngô Thị Hương, hiện giữ chức Tổng giám đốc.
Sinh năm 1982, bà Hương có bằng thạc sĩ của University of London và sở hữu nhiều chứng chỉ trong lĩnh vực tài chính kế toán.
Giai đoạn 2013-2017, bà từng là Phó tổng giám đốc tại AASC. Gia nhập hệ sinh thái Vingroup từ năm 2017, bà đảm nhiệm nhiều vị trí như Phó tổng giám đốc khối hỗ trợ logistics Vincom và phụ trách tài chính - kế toán tại Vinpearl.
Vinpearl cũng dự kiến trình Đại hội đồng cổ đông kế hoạch mở rộng danh mục ngành nghề kinh doanh, bổ sung loạt lĩnh vực mới.
Cụ thể, doanh nghiệp dự kiến tham gia sản xuất đồ uống không cồn (nước khoáng, nước tinh khiết đóng chai); khai thác khoáng sản như đá, cát, sỏi, đất sét và các hoạt động khai khoáng khác.
Đáng chú ý, Vinpearl cũng mở rộng sang lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và an sinh, bao gồm vận hành cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng; chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật không có khả năng tự chăm sóc; cùng các dịch vụ chăm sóc tập trung và trung gian liên quan.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp bổ sung nhóm ngành công nghệ thông tin như tư vấn máy tính, quản lý hạ tầng công nghệ thông tin; dịch vụ máy tính; xử lý dữ liệu, lưu trữ; vận hành cổng thông tin điện tử, sàn thương mại điện tử và các dịch vụ thông tin trực tuyến (không bao gồm hoạt động báo chí và thu thập tin tức).
