Câu chuyện tưởng như riêng tư ấy thực ra không hiếm gặp. Bạo lực gia đình vẫn tồn tại, lặng lẽ và dai dẳng.
Vì sao một vấn đề đã được nhắc đến nhiều năm, có luật pháp điều chỉnh, có truyền thông cảnh báo… vẫn chưa thể chấm dứt?
Không ít nạn nhân của bạo lực gia đình chọn cách im lặng. Có người vì sợ, có người vì xấu hổ, có người vì nghĩ “chuyện trong nhà thì đóng cửa bảo nhau”. Chính sự im lặng ấy vô tình trở thành “lá chắn” cho hành vi bạo lực tiếp diễn.
Một người phụ nữ từng chia sẻ: “Bị đánh nhiều lần nhưng không dám nói với ai. Sợ con cái bị ảnh hưởng, sợ hàng xóm dị nghị, sợ gia đình hai bên xấu hổ”. Những nỗi sợ rất đời thường, nhưng lại đủ lớn để giữ người ta ở lại trong một vòng xoáy tổn thương.
Khi không có tiếng nói, bạo lực không bị phát hiện, không bị ngăn chặn. Và rồi, nó lặp lại như một thói quen xấu, ngày càng khó dừng.
Dù xã hội đã thay đổi, nhưng đâu đó vẫn còn những suy nghĩ cũ kỹ: “Chồng nóng tính một chút cũng bình thường”, “vợ phải nhẫn nhịn để giữ hòa khí gia đình”, hay “vợ chồng phải đóng cửa dạy nhau”.
Những quan niệm ấy tưởng chừng vô hại, lại chính là mảnh đất để bạo lực tồn tại. Khi hành vi sai trái được “bình thường hóa”, người gây bạo lực dễ biện minh, còn nạn nhân thì dễ chấp nhận.
Ở nhiều gia đình, con cái lớn lên trong môi trường có bạo lực cũng dễ coi đó là điều “quen thuộc”. Một đứa trẻ chứng kiến cha đánh mẹ, hoặc cha mẹ thường xuyên mắng chửi nhau, có thể mang theo những tổn thương tâm lý kéo dài, thậm chí lặp lại hành vi đó khi trưởng thành.
Cuộc sống hiện đại mang đến nhiều cơ hội, nhưng cũng kéo theo không ít áp lực: công việc, tài chính, mối quan hệ… Khi không kiểm soát được cảm xúc, những áp lực ấy có thể bùng phát thành xung đột trong gia đình.
Một người đàn ông thất nghiệp, áp lực kinh tế đè nặng. Một người phụ nữ vừa đi làm vừa lo toan việc nhà. Những mâu thuẫn nhỏ tích tụ theo thời gian… Tất cả có thể trở thành “giọt nước tràn ly”.
Điều đáng nói là thay vì tìm cách giải quyết bằng đối thoại, nhiều người lại chọn cách trút giận bằng lời nói hoặc hành vi bạo lực. Và người thân – những người gần gũi nhất – lại trở thành đối tượng chịu đựng.
Không thể phủ nhận rằng hệ thống pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đã ngày càng hoàn thiện. Các quy định xử lý hành vi bạo lực, bảo vệ nạn nhân, hỗ trợ khẩn cấp… đã được ban hành.
Tuy nhiên trong thực tế, việc áp dụng vẫn còn nhiều rào cản. Nhiều nạn nhân không biết đến quyền của mình, hoặc biết nhưng không dám sử dụng. Một số trường hợp, khi cơ quan chức năng can thiệp, nạn nhân lại xin “giải hòa” vì muốn giữ hòa khí gia đình.
Bên cạnh đó, việc phát hiện và xử lý bạo lực gia đình cũng không dễ dàng, bởi nó thường diễn ra trong không gian riêng tư, ít có chứng cứ rõ ràng.
Ở không ít nơi, khi nghe tiếng cãi vã, xô xát trong một gia đình, hàng xóm thường chọn cách đứng ngoài. Một phần vì ngại va chạm, phần khác vì nghĩ đó là chuyện riêng.
Nhưng chính sự thờ ơ ấy có thể khiến bạo lực kéo dài. Nếu có sự lên tiếng kịp thời, sự can thiệp từ cộng đồng hoặc chính quyền địa phương, nhiều vụ việc có thể được ngăn chặn sớm.
Giữ gìn hạnh phúc gia đình là điều đáng trân trọng, nhưng không thể vì thế mà bỏ qua những hành vi gây tổn thương.
Để bạo lực gia đình không còn âm ỉ, có lẽ không chỉ cần những giải pháp lớn, mà còn cần thay đổi từ những điều rất nhỏ. Đó là cách mỗi người học cách kiểm soát cảm xúc, biết dừng lại trước khi lời nói trở nên tổn thương. Là việc xây dựng thói quen đối thoại trong gia đình, thay vì im lặng hoặc áp đặt.
Đó cũng là việc dạy con trẻ về sự tôn trọng, về cách giải quyết mâu thuẫn không dùng bạo lực. Một thế hệ lớn lên trong môi trường lành mạnh sẽ có nhiều khả năng tạo ra những gia đình tích cực hơn.
Bạo lực gia đình không chỉ ảnh hưởng đến một cá nhân hay một gia đình, mà còn tác động đến cả xã hội. Những tổn thương tâm lý, những đứa trẻ lớn lên trong sợ hãi, những mối quan hệ đổ vỡ…, tất cả đều để lại hệ lụy lâu dài.
Vì vậy đã đến lúc cần nhìn nhận rõ: bạo lực gia đình không phải là chuyện riêng. Đó là vấn đề chung, cần sự vào cuộc của cả hệ thống, từ pháp luật, cộng đồng đến từng cá nhân.
Ai cũng mong muốn trở về nhà sau một ngày dài tìm thấy sự bình yên và yêu thương. Nhưng với những người đang sống trong bạo lực, ngôi nhà lại trở thành nơi đáng sợ nhất.
Chấm dứt bạo lực gia đình không phải là việc dễ dàng, càng không thể làm trong một sớm một chiều. Nhưng nếu mỗi người dám lên tiếng, dám thay đổi, và dám nói “không” với bạo lực, thì những cánh cửa khép kín kia sẽ không còn che giấu những tổn thương.
Để căn nhà thật sự là nơi để trở về – không phải để chịu đựng, mà là mái ấm, là nơi cảm nhận được sự được yêu thương.
Ở tuổi 44, chị Đ.T.N (Hà Nội) mang trên mình thân hình nặng tới 101kg. Với chiều cao 1m64, con số ấy đưa chỉ số khối cơ thể (BMI) của chị lên 37,6, ngưỡng béo phì mức độ nặng theo phân loại y khoa.
Là giáo viên mầm non, công việc đòi hỏi phải liên tục di chuyển, đứng lớp và chăm sóc trẻ nhỏ, nhưng thân hình quá khổ khiến chị nhanh kiệt sức sau mỗi ngày làm việc. Những cơn đau nhức kéo dài, cảm giác hụt hơi khi vận động hay việc không thể mặc vừa quần áo bình thường dần trở thành áp lực âm thầm đè nặng lên cuộc sống của người phụ nữ này.
Từng nhiều lần ăn kiêng, tập luyện rồi lại thất bại, chị N. đặt hy vọng cuối cùng vào hút mỡ, phương pháp mà chị tin rằng sẽ giúp mình "đổi đời" nhanh chóng. Nhưng tại cơ sở thẩm mỹ, chị bất ngờ khi bị từ chối.
Cũng theo lời chia sẻ của bệnh nhân, phía sau cân nặng 101kg ấy còn là một hành trình làm mẹ đầy khó khăn. Do ảnh hưởng của béo phì và rối loạn chuyển hóa, chị từng mang thai tới 13 lần nhưng chỉ giữ được 3 bé.
Tại Bệnh viện đa khoa Phương Đông, dưới sự tư vấn và thăm khám chuyên sâu, chị N. đã quyết định thực hiện phương pháp phẫu thuật thu nhỏ dạ dày. Khác với suy nghĩ trước đây về một giải pháp giảm cân nhanh chóng, lần này chị bước vào hành trình điều trị với sự chuẩn bị nghiêm túc và hiểu rõ đây là quá trình thay đổi sức khỏe lâu dài.
PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Ngoại khoa cho biết, thu nhỏ dạ dày là phương pháp loại bỏ 70 - 80 thể tích dạ dày. Sau phẫu thuật giúp người bệnh nhanh no hơn, giảm cảm giác thèm ăn, đồng thời hỗ trợ cải thiện rối loạn chuyển hóa và các bệnh lý liên quan đến béo phì.
Theo PGS. Tuấn, đây là phương pháp điều trị hiệu quả đối với bệnh nhân béo phì mức độ nặng khi các biện pháp thông thường không còn đáp ứng.
Nhờ phương pháp trên, kết hợp cùng sự theo dõi sát sao của bác sĩ, chỉ sau 9 tháng, bệnh nhân đã giảm được 34kg, từ 101kg xuống còn 67kg, đưa BMI từ 37,6 về khoảng 24,9 - tiệm cận ngưỡng bình thường. Các chỉ số sức khỏe dần ổn định, khả năng vận động cải thiện rõ rệt.
Giờ đây, việc đứng lớp cả ngày với chị N. không còn là "cực hình", và lần đầu tiên sau nhiều năm, chị cảm thấy cơ thể mình nhẹ nhõm, khỏe khoắn thay vì là gánh nặng phải mang theo mỗi ngày.
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, trường hợp của nữ bệnh nhân N. phản ánh một nhầm lẫn rất phổ biến hiện nay đó là đánh đồng hút mỡ tạo hình với điều trị béo phì.
"Hút mỡ không phải phương pháp giảm cân. Đây là kỹ thuật tạo hình cơ thể, loại bỏ một phần mỡ dưới da ở các vùng nhất định. Với người béo phì nặng, hút mỡ tiềm ẩn nhiều nguy cơ và không giải quyết được gốc rễ bệnh lý", BS.Nguyễn Anh Tuấn cho biết.
Theo ông, việc cơ sở thẩm mỹ từ chối ca của bệnh nhân N. là quyết định đúng về mặt an toàn, dù gây thất vọng cho người bệnh.
Theo chuyên gia, béo phì là bệnh lý chuyển hóa phức tạp, không thể chỉ nhìn ở lớp mỡ dưới da. Bệnh liên quan trực tiếp tới chuyển hoá, nội tiết và kéo theo hàng loạt nguy cơ như tim mạch, đái tháo đường, gan nhiễm mỡ hay vô sinh... Hút bỏ một phần mỡ không chạm tới được những cơ chế bệnh lý ẩn sâu bên trong.
Với trường hợp BMI cao, phẫu thuật giảm cân như thu nhỏ dạ dày hay phẫu thuật chuyển hóa được xem là giải pháp y khoa hiệu quả, giúp giảm lượng thức ăn nạp vào, thay đổi cơ chế hấp thu và hỗ trợ giảm cân bền vững. Tuy nhiên, PGS.Tuấn cũng lưu ý, người bệnh cần được đánh giá kỹ lưỡng, theo dõi đa chuyên khoa và duy trì chế độ dinh dưỡng, vận động khoa học để đảm bảo hiệu quả lâu dài.
"Đó là điều khiến tôi bất ngờ nhất", nam giáo viên tiếng Anh sống ở phường Long Biên nói.
Năm 2022, Ryan rời quê nhà London, Anh đến Hà Nội để trải nghiệm thành phố có bốn mùa rõ rệt. Tuy nhiên anh bị sốc ngay trong mùa hè đầu tiên.
Đầu tháng 4 trời vẫn mát mẻ nhưng vài ngày sau thành phố bước vào đợt nóng gay gắt. Sốc nhiệt, Ryan và những người bạn nước ngoài phải thay đổi thói quen sinh hoạt. Họ gần như cố thủ trong các trung tâm thương mại, quán cà phê hoặc ở nhà bật điều hòa để tránh nóng. Nhiều ngày liền anh không dám ra đường. "Đây là mùa làm người ta sợ hãi và cũng kiệt sức nhanh nhất", Ryan nói.
Hè năm nay, trong đợt nắng nóng cao điểm cuối tháng 5, ở trường tiểu học nơi Ryan dạy, thời gian ngủ trưa của học sinh được kéo dài từ một lên hai giờ vì các em mệt hơn khi vận động. Quãng đường 6 km từ trường về nhà là thử thách lớn đối với anh. Vào giờ cao điểm, hơi nóng hắt lên từ mặt đường cùng khí thải phương tiện làm không khí ngột ngạt. Ryan kể, nhiều hôm anh phải ghé vào cửa hàng tiện lợi, hưởng ké điều hòa khoảng 10 phút để hạ nhiệt rồi mới tiếp tục đi tiếp.
Dù vậy, Ryan cho rằng mình vẫn may mắn vì ở Việt Nam, điều hòa phổ biến khắp nơi. "Tôi không thể tưởng tượng mình sẽ sống qua mùa hè Hà Nội thế nào nếu không có điều hòa", chàng trai người Anh nói.
Với chàng trai Nigeria Godspromise Iveoghene Egbeji, dù đã quen với nền nhiệt độ cao ở châu Phi, mùa hè Hà Nội vẫn là một trải nghiệm đáng sợ. Anh kể ở quê nhà (bang Borno, Nigeria) nhiệt độ thường xuyên vượt 40 độ C nhưng độ ẩm không khí thấp, mồ hôi bốc hơi nhanh, cảm giác dễ chịu hơn. Trong khi đó, nắng nóng ở Hà Nội luôn đi kèm độ ẩm cao, khiến mồ hôi đọng lại trên cơ thể khiến anh luôn thấy bức bối, ngột ngạt.
Tuần trước, anh mua một chiếc áo khoác gắn quạt có sò lạnh thổi gió liên tục vào trong để làm mát khi ra đường. Anh cũng uống khoảng 3 lít nước mỗi ngày và hạn chế đi lại. "Mấy chục năm ở châu Phi tôi cũng chưa từng trải qua đợt nắng nào như tuần vừa qua. Cái nóng khiến tôi rất mệt mỏi, mất động lực và khó tập trung vào công việc", Godspromise nói.
Đợt nắng nóng kéo dài từ 22 đến 27/5 khiến nhiều địa phương miền Bắc và Trung bộ đảo lộn cuộc sống. Tại trạm Láng, nhiệt độ ngày 26/5 đạt 41,1 độ C, tiệm cận mức kỷ lục 41,3 độ C của tháng 5/2019.
Nhà khoa học môi trường sức khỏe Sumeet Saksena, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Đông Tây (Mỹ), cho biết nhiều yếu tố kết hợp khiến Hà Nội giống như một "lò nung ngoài trời".
Chuyên gia này đã có 16 năm nghiên cứu về ô nhiễm không khí, sức khỏe môi trường và tác động của quá trình đô thị hóa tại Hà Nội. Ông cho biết nguyên nhân chính là hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Quá trình đô thị hóa nhanh khiến cây xanh, ao hồ và không gian mở dần được thay thế bằng bê tông, gạch và nhựa đường. Vật liệu xây dựng hấp thụ nhiệt vào ban ngày rồi tỏa nhiệt trở lại, khiến khu vực nội đô nóng hơn vùng xung quanh. Đặc điểm địa lý và các luồng gió khô nóng cũng giữ nhiệt lại trên khu vực đồng bằng.
"Hơi nóng bị giữ lại giữa các tòa nhà cao tầng, khiến không khí trở nên đặc quánh", ông Sumeet Saksena cho biết.
Theo chuyên gia, đặc điểm thời tiết này khiến cơ chế điều hòa nhiệt của cơ thể những người vừa chuyển đến từ các vùng khí hậu mát mẻ hơn như Ryan Barnett bị quá tải. Người nước ngoài mới đến Việt Nam có thể gặp tình trạng kiệt sức với các triệu chứng như chóng mặt, đau đầu và buồn nôn.
Karim Raof, 30 tuổi, người Malaysia, du học tại Hà Nội được 7 tháng. Đến từ quốc gia nhiệt đới, Karim từng nghĩ bản thân quen với thời tiết nóng nhưng mùa hè Hà Nội vẫn làm anh bất ngờ.
Karim kể, giữa trưa, khi nhiệt độ ngoài trời khoảng 40 độ C, chỉ cần đi bộ 5 phút, mồ hôi đã làm ướt áo. Ngay cả ban đêm, anh không thể ngủ dù đã bật quạt và điều hòa. Malaysia nóng quanh năm nhưng thường có gió, còn mùa hè Hà Nội độ ẩm cao, oi bức hơn.
Karim cho biết anh bất ngờ khi thấy nhiều người tận dụng nền nhiệt để chiên trứng hoặc phơi thịt. Anh học được nhiều kinh nghiệm chống nóng của người Việt. Khác với Malaysia thường mặc đồ thoáng mát, người dân Hà Nội che kín cơ thể khi ra đường để tránh nắng. "Tôi bắt đầu mang theo áo khoác hoặc đội mũ mỗi khi ra ngoài vào ban ngày giống họ", Karim nói.
Nói về kinh nghiệm thích nghi với mùa hè Hà Nội, Sumeet Saksena cho biết người nước ngoài cần thay đổi cách sinh hoạt hằng ngày. Ông khuyên hạn chế vận động mạnh ngoài trời từ 10h đến 16h, thay vào sáng sớm hoặc chiều tối.
Bên cạnh nước lọc, cơ thể cũng cần được bổ sung các chất điện giải như natri và kali. Nước điện giải, nước dừa hoặc các loại nước dùng loãng, thanh đạm có thể giúp bù khoáng hiệu quả hơn.
Ông cũng khuyến khích mặc quần áo rộng, nhẹ và sáng màu để cơ thể tản nhiệt tốt hơn. Khi vừa từ ngoài trời nắng bước vào phòng, không nên hạ điều hòa xuống quá thấp. Cơ thể cần thời gian để thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ thay vì chuyển từ nóng sang lạnh đột ngột.
Một khoảnh khắc lãng mạn được kỳ vọng sẽ trở thành kỷ niệm đáng nhớ trong ngày cưới đã bất ngờ suýt biến thành thảm kịch khi cô dâu gặp nguy hiểm dưới hồ bơi ngay trước sự chứng kiến của hàng chục khách mời.
Sự việc xảy ra tại thành phố Chattanooga, bang Tennessee, Mỹ, khi cô dâu Shelby Crawford, 30 tuổi, cùng chú rể Corey Crawford, 35 tuổi, quyết định kết thúc tiệc cưới bằng màn nhảy xuống hồ bơi trong nguyên bộ trang phục cưới. Ý tưởng táo bạo này nhằm tạo nên một dấu ấn đặc biệt cho ngày trọng đại của họ.
Tuy nhiên, chỉ vài giây sau khi tiếp nước, tình huống bất ngờ xảy ra. Chiếc váy cưới rộng và nhiều lớp vải của Shelby nhanh chóng nổi phồng lên, phủ kín đầu và khuôn mặt cô. Dù vẫn nổi trên mặt nước, lớp vải dày bám chặt khiến cô gặp khó khăn trong việc hít thở.
Cô dâu Shelby cho biết trước khi nhảy xuống hồ, cô đã dự định giữ phần chân váy sang một bên để tránh tình huống này. Thế nhưng, trong sự phấn khích của khoảnh khắc đặc biệt, cô đã quên mất kế hoạch đó.
Điều đáng nói là những người xung quanh không nhận ra cô đang gặp nguy hiểm. Nhiều khách mời vẫn tiếp tục quay video và cổ vũ, nghĩ rằng đây chỉ là một phần vui nhộn trong màn trình diễn của cặp đôi mới cưới. Bản thân Shelby cũng không thể kêu cứu hay thể hiện rõ dấu hiệu hoảng loạn.
May mắn thay, chú rể Corey đang ở rất gần. Nhận thấy điều bất thường, anh nhanh chóng kéo lớp váy ra khỏi mặt vợ, giúp cô lấy lại hơi thở kịp thời. Sự cố kết thúc mà không gây thương tích nào, nhưng khiến tất cả những người có mặt không khỏi bàng hoàng khi biết cô dâu thực sự đã ở trong tình huống nguy hiểm.
Sau đám cưới, cặp đôi đăng tải đoạn video ghi lại khoảnh khắc này lên TikTok với thái độ hài hước và tự trêu đùa bản thân. Không ngờ, đoạn clip nhanh chóng lan truyền mạnh mẽ, thu hút hơn 2,2 triệu lượt xem cùng hàng nghìn bình luận từ cộng đồng mạng, theo Khaosod.
Nhiều người cho rằng đây là lời nhắc nhở về những rủi ro tiềm ẩn khi thực hiện các ý tưởng độc đáo trong đám cưới, đặc biệt là khi liên quan đến nước và những bộ trang phục cồng kềnh. Với Shelby và Corey, đây chắc chắn sẽ là câu chuyện vừa hồi hộp vừa đáng nhớ mà họ sẽ còn kể lại trong nhiều năm tới.
