Sau 10 năm, bóng đá trẻ Việt Nam mới được tận hưởng trở lại bầu không khí World Cup, khi U.17 Việt Nam giành vé thông hành đến đấu trường thế giới nhờ lọt vào tứ kết U.17 châu Á 2026.
Chiến thắng 3-2 trước U.17 UAE (rạng sáng 14.5) không phải thành tích đơn lẻ, mà là hệ quả tất yếu khi U.17 Việt Nam vươn mình mạnh mẽ trong 2 năm qua. Từ thế hệ 2008 của Hoàng Trọng Duy Khang, Hoa Xuân Tín… đến lứa 2009 của Chu Ngọc Nguyễn Lực, Lê Trọng Đại Nhân, Nguyễn Văn Dương, Lê Sỹ Bách, HLV Cristiano Roland đã tạo được dòng chảy tiếp nối thông suốt để U.17 Việt Nam trở thành thế lực châu Á.
Suốt 2 năm, U.17 Việt Nam chỉ thua 1 trong 19 trận ở các giải đấu chính thức. Trong đó, 13 trận gần nhất, học trò Roland ghi tới 55 bàn (chỉ 1 trận không ghi bàn). Dưới bàn tay chèo lái của Roland, toàn đội hòa Nhật Bản, thắng Úc, Uzbekistan, Ả Rập Xê Út, UAE, Yemen, Malaysia. Mọi chiến thắng dù là chính thức hay giao hữu đều là một nhịp cầu trưởng thành, để các cầu thủ lớn dần sau từng bước chân.
Đoạt vé tới World Cup, lọt vào tứ kết châu Á, đó có lẽ chưa phải giới hạn cuối của lứa U.17 Việt Nam. Sau thành công của U.23 Việt Nam với ngôi vương SEA Games và tấm HCĐ U.23 châu Á, bóng đá Việt Nam lại vun trồng được “vụ mới”, với những hạt giống tiềm năng toàn diện. “Các cầu thủ đã xong nhiệm vụ chứng tỏ tiềm năng. Họ có tư duy, kỹ chiến thuật tốt, luôn biết phải làm gì trong mọi hoàn cảnh, hiểu cách kiểm soát trận đấu”, HLV Cristiano Roland khẳng định.
Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) Trần Quốc Tuấn tiết lộ với Báo Thanh Niên: “Đội tuyển Việt Nam sẽ đá vòng loại World Cup 2034 với nòng cốt là lứa 2008 – 2009, đang khoác áo U.17 Việt Nam. Tôi đã động viên U.17 rằng các em phải có ước mơ, mục tiêu. 7 năm nữa, các em sẽ khoác áo đội tuyển Việt Nam, vậy nên bây giờ phải tập trung cố gắng. Đây là lứa tiềm năng, được đầu tư kỹ, với kỳ vọng các cầu thủ sẽ khoác áo U.20 Việt Nam trong 2 năm nữa để dự VCK châu Á, hoặc nếu dự World Cup thì quá tốt.
Bóng đá là câu chuyện của thế hệ. Không phải cứ đầu tư là thành công, mà đó chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ là phải có những lứa tài năng. VFFđịnh hướng cho các cầu thủ trẻ phát triển nhanh nhất, để quan trọng là cống hiến cho đội tuyển Việt Nam. Nhờ vậy, các em sẽ có mục tiêu phấn đấu cho sự nghiệp”.
Phát triển cầu thủ trẻ là chuyện từng là nỗi day dứt suốt nhiều năm của bóng đá Việt Nam.
Cách đây 10 năm, thế hệ U.16 Việt Nam của HLV Đinh Thế Nam cũng từng thắng Úc, Kyrgyzstan để lọt vào tứ kết châu Á, với nhiều điểm giống U.17 hiện tại: lối chơi phóng khoáng, đẹp mắt, ban bật kỹ thuật, có nhiều nhân tố giỏi như Nguyễn Hữu Thắng, Nguyễn Trần Việt Cường, Nguyễn Duy Khiêm, Nguyễn Thanh Bình. Nhìn rộng ra, lứa 2000 còn có Khổng Minh Gia Bảo, Phạm Gia Hưng, Nguyễn Hai Long đều được đánh giá rất tiềm năng.
Thế nhưng, thế hệ ấy cứ nhạt dần, rồi “biến mất” khi bước vào ngưỡng cửa cạnh tranh lên tuyển. Lúc này, lứa 2000 chỉ còn Hai Long có chỗ đứng ở đội tuyển Việt Nam. Gia Hưng và Việt Cường mới được gọi lên và chủ yếu ngồi dự bị.
Giai đoạn 5 năm, tính từ tuổi 17 đến 22, đã vùi lấp tiềm năng của nhiều thế hệ, bởi các cầu thủ không được thi đấu thường xuyên, không có môi trường phát triển ổn định để tích lũy. Tất nhiên, bất cứ nền bóng đá nào, dù mạnh như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc hay Uzbekistan cũng có những thế hệ như vậy. Nhưng, đó là những nước vốn “thừa mứa” nhân tài để gạn đục khơi trong được một đội tuyển mạnh. Bóng đá Việt Nam chưa dư dả nhân tài như vậy. Do đó, đã có là phải giữ.
Giải trẻ cần đa dạng hơn để cầu thủ trẻ được chơi tối thiểu 25-30 trận mỗi năm, các đội nên mở lòng với cầu thủ trẻ (không chỉ dừng lại ở HAGL, PVF-CAND, SLNA, Thể Công Viettel hay Hà Nội), và trên hết, V-League cần đẳng cấp hơn, với các đội bóng xây dựng lối chơi thực sự khoa học, thay vì mua thật nhiều ngoại binh giỏi và đá… bóng dài.
Vé dự World Cup trẻ không phải bảo đảm cho thành công. U.17 Việt Nam còn chặng đường dài phải đi, mà trên chặng đường ấy, các cầu thủ không thể bước đi đơn độc.
Trong cuộc phỏng vấn với Athletic ngày 1/5, McClaren kể chi tiết về bầu không khí bên trong Man Utd ở mùa giải 2022-2023, giai đoạn đánh dấu cuộc đối đầu quyền lực giữa Ten Hag và Ronaldo. McClaren cho biết ông sớm nhận ra Ten Hag và Ronaldo khó thể cùng tồn tại lâu dài tại Old Trafford. "Tôi nói với Erik từ rất sớm: 'Hoặc là ông, hoặc là cậu ấy'", cựu trợ lý của Alex Ferguson kể.
Theo McClaren, Ten Hag xem việc pressing (gây áp lực) ngay từ tuyến đầu là nền tảng trong hệ thống chiến thuật của ông. HLV người Hà Lan muốn tiền đạo phải pressing đầu tiên sau khi đội mất bóng, kể cả khi điều đó đòi hỏi những pha bứt tốc liên tục.
"Yêu cầu là khi mất bóng, Ronaldo phải lập tức vào trung lộ, trở thành người pressing đầu tiên, rồi chạy thêm lần hai, lần ba nếu cần", McClaren nói. "Ten Hag muốn thế".
Tuy nhiên, Ronaldo không đồng tình với cách tiếp cận này. Theo McClaren, tiền đạo Bồ Đào Nha nhiều lần phản ứng trong các buổi trao đổi với ban huấn luyện. "Ronaldo thường nói kiểu: 'Chẳng ai muốn pressing cả'", McClaren kể. "Nhưng chúng tôi nói với cậu ấy rằng đội bóng hiện đại cần 11 cầu thủ cùng tấn công và cũng phải có 11 cầu thủ cùng phòng ngự".
McClaren cho rằng vấn đề nằm ở xung đột giữa hai thế hệ bóng đá. Ronaldo trưởng thành trong thời kỳ những siêu sao tấn công được chơi tự do hơn, trong khi Ten Hag đại diện cho xu hướng pressing cường độ cao đang thống trị bóng đá châu Âu.
Theo cựu HLV tuyển Anh, cuộc đối đầu này khiến nội bộ Man Utd bị tác động đáng kể. "Có lẽ một nửa phòng thay đồ nghĩ Ronaldo đúng, nửa còn lại nghĩ Erik đúng", ông nói thêm.
Ronaldo khi đó vẫn có ảnh hưởng lớn nhất đội trong nhóm cầu thủ, nhờ vị thế huyền thoại của CLB cũng như cá tính trong phòng thay đồ. Nhiều cầu thủ trẻ lớn lên cùng hình ảnh siêu sao Bồ Đào Nha thống trị bóng đá thế giới gần hai thập kỷ.
Nhưng Ten Hag không thay đổi quan điểm. HLV người Hà Lan tin rằng nếu nhượng bộ Ronaldo, ông sẽ đánh mất nền tảng quyền lực cần thiết để xây dựng đội bóng. "Với Alex Ferguson ngày xưa, ông ấy đúng thì cầu thủ phải chấp nhận. Nếu không, cầu thủ sẽ bị loại", McClaren nói. "Đó là quyền lực Ferguson xây dựng nhiều năm".
Ferguson từng kể với McClaren về giai đoạn đầu dẫn dắt Man Utd, khi ông phải chiến đấu mỗi ngày để thay đổi văn hóa đội bóng. Vì vậy, McClaren hiểu phần nào những gì Ten Hag trải qua trong mùa đầu tiên tại Old Trafford. Điểm khác biệt là Ferguson được trao thời gian gần như tuyệt đối để tái thiết đội bóng, còn Ten Hag thì không.
McClaren cũng thừa nhận nhiều HLV khác có thể chọn cách điều chỉnh hệ thống để phục vụ Ronaldo. Nhưng Ten Hag đi theo hướng ngược lại. HLV 56 tuổi giữ nguyên nguyên tắc chiến thuật dù điều đó dẫn tới xung đột với cầu thủ lớn nhất đội.
"Có những HLV sẽ tìm cách thích nghi để khai thác tối đa Ronaldo", McClaren nói. "Nhưng Erik không muốn thay đổi cấu trúc chỉ vì một cá nhân".
Mối quan hệ giữa Ronaldo và Ten Hag sau đó xuống mức không thể cứu vãn. Ronaldo dần mất vị trí chính thức, trước khi thực hiện cuộc phỏng vấn gây chấn động với MC Piers Morgan tháng 11/2022.
Trong cuộc trò chuyện đó, Ronaldo công khai chỉ trích Ten Hag, ban lãnh đạo Man Utd và tình trạng đi xuống của CLB. Anh cũng bày tỏ sự hoài nghi với các HLV trẻ theo đuổi bóng đá pressing hiện đại. "Tôi không hiểu một số HLV mới", Ronaldo nói khi đó. "Họ nghĩ vừa tìm thấy lon Coca-Cola cuối cùng trong sa mạc".
Chỉ hơn một tuần sau cuộc phỏng vấn, Man Utd chấm dứt hợp đồng với Ronaldo trước thời hạn sáu tháng. Tiền đạo Bồ Đào Nha sau đó gia nhập Al Nassr tại Arab Saudi.
Dù vậy, McClaren khẳng định Ronaldo nhìn chung vẫn cư xử chuyên nghiệp trong phần lớn thời gian làm việc cùng Ten Hag. Vấn đề nằm ở việc hai bên không còn chung quan điểm về cách chơi bóng.
Cuộc chia tay ấy là một bước ngoặt trong kỷ nguyên hậu Ferguson tại Man Utd. Ronaldo ra đi, còn Ten Hag tiếp tục tại vị thêm hai mùa, giành Cup Liên đoàn và Cup FA, trước khi rời CLB tháng 10/2024.
Với McClaren, câu chuyện Ronaldo cho thấy sự thay đổi sâu sắc của bóng đá hiện đại. Ở đó, những siêu sao lớn nhất cũng phải thích nghi với yêu cầu chiến thuật tập thể. "Bóng đá bây giờ khác trước", ông nói. "Cầu thủ có thể là huyền thoại, nhưng nếu không phù hợp với hệ thống, mọi thứ sẽ rất khó khăn".
Đội tuyển U.20 Việt Nam không tham dự vòng chung kết (VCK) U.20 châu Á năm 2025 sau khi bị loại một cách đáng tiếc ở vòng loại ngay trên sân nhà vào tháng 9.2024, với trận thua duy nhất và then chốt trước đối thủ cạnh tranh Syria với tỷ số 0-1.
U.20 Việt Nam hiện nay do HLV người Nhật Bản, ông Yutaka Ikeuchi dẫn dắt và có lực lượng cầu thủ mới rất hứa hẹn đa số sinh năm 2007 và 2008, đang chuẩn bị tham dự giải U.19 Đông Nam Á tại Indonesia từ ngày 1.6 đến 15.6. Lễ bốc thăm chia bảng và xếp lịch thi đấu của giải đấu này sẽ được Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) tiến hành vào ngày 8.5 tới đây.
Đây cũng là đội tuyển U.20 Việt Nam chuẩn bị cho vòng loại U.20 châu Á 2027, với thời gian diễn ra vòng loại từ ngày 31.8 đến 6.9. Theo AFC, Việt Nam một lần nữa được chọn làm chủ nhà bảng đấu của mình, cùng với các nước còn lại như Bahrain, Campuchia, Kyrgyzstan, Lào, Qatar, Thái Lan và Uzbekistan.
Lễ bốc thăm chia bảng vòng loại giải U.20 châu Á 2027 sẽ chính thức diễn ra vào ngày 28.5 tới đây tại trụ sở của AFC ở Kuala Lumpur (Malaysia). Với tổng cộng 44 đội tuyển tham gia, chia thành 11 bảng đấu. Các đội đứng đầu bảng và 5 đội hạng nhì có thành tích tốt nhất giành vé vào VCK. VCK U.20 châu Á 2027 vẫn do Trung Quốc đăng cai lần thứ 2 trong 3 kỳ liên tiếp, tính từ năm 2025 đến 2029.
Theo Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF), để chuẩn bị cho 2 mục tiêu lớn trong năm 2026 trên, đội tuyển U.19/U.20 Việt Nam đã chính thức tập trung và tập luyện từ ngày 29.4 tại Trung tâm Đào tạo bóng đá trẻ Việt Nam.
Theo kế hoạch, đội sẽ duy trì tập luyện hàng ngày tại đây, trước khi có chuyến tập huấn và thi đấu giao hữu tại Nhật Bản từ ngày 18.5 đến 26.5. Sau đó, thầy trò HLV Yutaka Ikeuchi tham dự giải U.19 Đông Nam Á tại Indonesia với mục tiêu giành chức vô địch, qua đó để hoàn tất đủ bộ các chức vô địch giải đấu mọi cấp độ tuổi ở khu vực Đông Nam Á từ đội U.17, U.19, U.23 và đội tuyển quốc gia trong hai năm 2025 và 2026.
Nếu thành công, đội tuyển U.20 Việt Nam cũng sẽ hướng tới vòng loại U.20 châu Á với một khí thế mới để giành vé trở lại góp mặt ở VCK, sau lần vắng mặt đáng tiếc năm 2025.
Trong lịch sử, U.20 Việt Nam đã từng có đến 10 lần góp mặt ở VCK U.20 châu Á, kể cả năm 2020 giải bị hủy tổ chức. Thành tích cao nhất của đội là vào bán kết năm 2016 ở Bahrain, các lần còn lại đều chia tay ngay vòng bảng.
Ban lãnh đạo đội bóng có lẽ đã chờ đợi đến sau trận chung kết, với hy vọng rằng đội nhà sẽ chiến thắng, rồi mới công bố bổ nhiệm HLV Alonso như một hiệu ứng kích thích tinh thần mạnh mẽ. Mọi việc không được như kỳ vọng khi Chelsea thua Man City ở chung kết, qua đó cũng kết thúc mùa giải thất bại toàn diện.
Nếu không có bất ngờ nào xảy ra, Chelsea sẽ vắng bóng ở đấu trường châu Âu mùa giải tới. Tình cảnh hiện tại của họ khá giống với Man United mùa giải năm ngoái khi chơi cực tệ ở Premier League, đồng thời bại trận ở chung kết một giải cúp.
Điểm khác biệt là "guồng máy" HLV. Man United vào cuối mùa giải trước vẫn trao trọn niềm tin cho HLV Ruben Amorim, để rồi sa thải ông khi đi được nửa quãng đường mùa giải tiếp theo. Còn Chelsea, trái lại, đã bắt đầu cho một guồng quay mới ngay sau thất bại ở chung kết Cúp FA.
Sự trỗi dậy của Man United mùa giải này là cơ sở để Chelsea tự tin cho năm sau. Đôi lúc việc không tham dự cúp châu Âu cũng mang đến một số lợi thế - cụ thể nhất là thể lực của các cầu thủ. Tất nhiên cái giá phải trả là doanh thu sụt giảm nghiêm trọng. Chelsea vốn đã luôn khốn đốn vì Luật Công bằng tài chính, việc mất đi hàng chục cho đến cả trăm triệu euro vì không có vé dự cúp châu Âu sẽ càng khiến họ gặp khó trong việc mua sắm cầu thủ.
Điểm mạnh của Chelsea là hệ thống ngôi sao đồ sộ, họ hoàn toàn có thể thu về 100 - 200 triệu euro trong mỗi mùa hè chỉ bằng việc bán bớt những cầu thủ không cần thiết. Nhân lực trên sân bóng chưa bao giờ là vấn đề với Chelsea. Cái họ cần là một HLV giỏi, sự đồng bộ giữa chiến thuật và cầu thủ, một ban lãnh đạo sáng suốt. Chelsea đã xuống "vũng bùn" ở mùa giải năm nay, nhưng vẫn đáng chờ đợi sau mùa hè này.
